Dalgın: BYD teşvikleri geri alındı mı, para nerede, araba nerede?

Dalgın, konuşmasında BYD dosyasını gündeme getirdi. 18 Temmuz 2025'te verdiği soru önergesine Bakanlığın yazılı cevabında “BYD firmasının ülkemizde yapacağı yatırım mevcut teşvik sınırları içinde desteklenmektedir. Bu iş ilerliyor, bir sıkıntı yok.” denildiğini aktardı. Dalgın, 10 Haziran 2026'da yatırımın ilerlemeyeceğinin ortaya çıktığını söyledi.

Dalgın, ikinci soru önergesine verilen ve yatırımlar tamamlanmazsa teşviklerin geri ödenmesine ilişkin müeyyidelerin mevzuatta düzenlendiği yönündeki cevabı hatırlatarak şunları sordu: “BYD'nin gelmeyeceği nasıl belli oldu, ne zaman belli oldu ve burada bir teminat yapısı ne oldu, biz bunlardan kaç parayı aldık?” BYD'nin pazar payının bu süreçte 0'dan yüzde 4 mertebesine çıktığını belirtti.

Sanayinin finansman yüküne de değinen Dalgın, sanayicinin KDV alacaklarının 1 trilyon lirayı aştığını ve bu paranın acilen ödenmesi gerektiğini söyledi. En büyük bin sanayi şirketinin faaliyet kârının yüzde 85'ini finansman giderine ayırdığını, on yıllık ortalamanın yüzde 64 olduğunu belirtti. Esnafın beklediği vergi ve SGK yapılandırmasının acilen yapılmasını istedi.

Dalgın, Ağustos 2026'daki sanayi üretim endeksinin Şubat 2022 düzeyinde olduğunu, dört buçuk yılda ilerleme kaydedilmediğini söyledi. Sanayi istihdamının 2021'in sonunda 6,5 milyon olduğunu, bugün de 6,5 milyon olduğunu belirtti. İstihdam programı ödeneğinin yüzde 9 artırıldığını, enflasyon hedefinin yüzde 21 olduğunu ifade etti.

Savunma sanayisindeki başarıları takip ettiklerini söyleyen Dalgın, Türk savunma sanayisinin savaş suçlarıyla aynı cümle içinde kullanılmasını “fevkalade yanlış” bulduğunu ve kınadığını tutanaklara geçirdi. Savunma sanayi ihracatının yüzde 3,5, sanayi istihdamının yüzde 1,5 olduğunu belirtti.

Dalgın, HIT-30 teknoloji hamlesinde yüksek ve orta yüksek teknoloji yatırımlarının imalat teşvik belgelerindeki oranının 2025'te yüzde 47 iken 2027, 2028 ve 2029'da yüzde 44 olduğunu söyledi. Toplam faktör verimliliğinin 2010-2024 bandında yüzde 1 bile artmadığını, 2024'te negatif olduğunu belirtti.

Gündem: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesi. Görüşmede 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi ele alınıyor.

“Para nerede, araba nerede?”