Erhan Usta: Sanayici kazandığı parayı kendi firmasına yatırmıyor

Usta, konuşmasında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın sunumunu girdi odaklı bulduğunu belirterek sonuç odaklı sunum yapılması gerektiğini ifade etti. İmalat sanayisinin millî gelir içindeki payının iyi örnek ülkelerde uzun süre yüzde 30'larda tutulduğunu, Türkiye'de ise bu oranın yüzde 15,6'ya düştüğünü söyledi. Usta, “İmalat sanayinin millî gelirdeki payı yüzde 15,6'ya düşmüş; 15,6.” dedi ve bunun en son TÜİK rakamı olduğunu, 2022 yılında bu oranın yüzde 21,8 olduğunu belirtti.

Sanayi istihdamına ilişkin TÜİK verilerini aktaran Usta, 2024'ün dördüncü çeyreğinde 6 milyon 812 bin kişinin sanayide çalıştığını, bu sayının 6 milyon 390 bin kişiye düştüğünü söyledi. Usta, “yaklaşık 450-500 bin civarında düşüş var” dedi ve sanayi istihdamının toplam istihdam içindeki payının yüzde 19,7'ye geldiğini belirtti. Bakanlığın sunumundaki “Yılbaşından bu yana imalat sanayisinde kayıtlı istihdamı 79 bin artırdık.” ifadesine de değinen Usta, burada “kelime oyunları” olduğunu söyledi.

Usta, vergi harcamalarına ilişkin verilerin kendilerine iletilmediğini belirterek “Geçen yıl 3 trilyon, 5 trilyon dediğimiz vergi harcamasının 2024-2025 gerçekleşmesi ne olur?” sorusuna ne Maliye Bakanlığı'nın ne de Bakanlığın cevap verdiğini söyledi.

Yakınsama oranlarına da değinen Usta, Türkiye'nin millî gelirinin ABD millî gelirine oranının 1960'ta yüzde 13 iken şimdi yüzde 23'e geldiğini, bu oranın Tayvan'da yüzde 40, Güney Kore'de yüzde 55 olduğunu belirtti. Usta, “Niye biz sanayicinin burada kazandığı parayı buraya yatırmasını sağlayamıyoruz?” diye sordu ve işletme artığının yatırıma dönme oranının Güney Kore'de yüzde 80, Türkiye'de yüzde 40 civarında olduğunu söyledi.

Bölgesel gelişmişlik farklarına ilişkin 1969 SEGE çalışmasını anımsatan Usta, 1969'da en alt sıralarda Bingöl, Hakkâri, Ağrı, Tunceli, Adıyaman ve Muş'un yer aldığını, 2025'te ise Ağrı, Muş, Şanlıurfa, Şırnak ve Hakkâri'nin en alt sıralarda olduğunu belirtti. Şanlıurfa'nın 67 il sıralamasında 55'inci sıradayken 2025 verileriyle 81 il içinde 79'uncu sıraya gerilediğini söyledi. Usta, Ankara'nın da “bölgesel kalkınma tuzağı” içinde olduğunu ifade etti.

Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmeleri TBMM TV'de yayımlanmıyor; konuşma TBMM'nin ham (incelenmemiş) tutanağından.