Nail Çiler: BYD'ye teşvik sonrası 45 bin araç satıldı, Togg'un zararı 28 milyar TL

Çiler, konuşmasında Togg'un Gebze'deki AR-GE merkezinde binden fazla kişinin çalıştığını belirterek, "Togg'un 2024 ve 2025 yıllarındaki toplam zararı 28 milyar TL'yi buldu." dedi. BYD'nin 2024'ün ilk yarısında Türkiye'de 1.500 araç sattığını, 2024'te verilen teşviklerin ardından 2025'te 45 binden fazla araç sattığını söyledi.

E-ticaret yasası değişikliğine de değinen Çiler, "E-ticaret yasası değişiklikten sonra Trendyol diye tanımladığımız kanun nasıl bir fayda kazandırdı bize, ne kadar TL lisans gelirinden vazgeçtik?" diye sordu.

Endüstri bölgelerine ilişkin olarak, bir yıl önce 18 endüstri bölgesi bulunduğunu, bugün faal endüstri bölgesi sayısının 36'ya, ilan edilen yer sayısının 59'a çıktığını belirtti. Bu bölgelerin genellikle tüzel kişiliklere verildiğini söyleyerek nasıl faydalanıldığını ve kimlerin alabildiğini öğrenmek istedi.

Sanayide üretim kayıplarına dikkat çeken Çiler, bir yılda üretim kaybının yüzde 2,5, imalattaki kaybın yüzde 1,5 olduğunu söyledi. Tekstil, hazır giyim ve deri sanayisinde istihdamı korumak için acil olarak uygun faizli finansmana erişim sağlanması gerektiğini ifade etti.

İhracat rakamlarına değinen Çiler, 2023 yılında hedefin 500 milyar dolar olduğunu, 2025 yılında 273,2 milyar dolar, 2026 yılında ekim dahil 285,6 milyar dolar seviyesine gelindiğini belirtti. "Sayın Bakanım muhakkak bilginiz vardır ne olur bir heyet gönderin, Vietnam'ı incelesin gelsin." diyerek Vietnam'daki sanayinin nasıl büyüdüğünü ve ihracat rakamlarının 361 milyar dolara nasıl ulaştığını sordu.

Perakende ticaret düzenlemesine ilişkin 28 Aralık 2023 ve 2 Ekim 2026 tarihlerinde kanun teklifi verdiğini hatırlatan Çiler, bunların neden gündeme alınmadığını sordu. 2026 verilerine göre sektördeki en büyük 7 firmanın yaklaşık 55 binden fazla şubesi bulunduğunu, Türkiye'nin 32.202 mahallesi olduğu göz önüne alınırsa her mahallede en az bir zincir market bulunduğunu söyledi.

Gıda enflasyonunda Türkiye'nin dünya dördüncüsü olduğunu belirten Çiler, zincir marketlerin bulunulan bölgenin yüz ölçümüne ve nüfusa göre metrekare oranlarına bağlı bir standarda ihtiyaç olduğunu ifade etti. Mazotun 100 liranın üzerinde olduğunu, üretimin en büyük giderlerinden birinin akaryakıt fiyatı olduğunu söyledi.

Çiler, 2019 yılında dönemin Tarım Orman Bakanı tarafından tanıtımı yapılan yerli elektrikli traktör projesini hatırlatarak, 100 traktör üretileceğinin söylendiğini ancak piyasada görülmediğini belirtti. Konuşması mikrofonun otomatik cihaz tarafından kapatılmasıyla sona erdi.