Lütfü Türkkan: Yüksek teknolojide 20 milyar doları aşan dış ticaret açığı var

Türkkan, konuşmasında 2027 yılı için Ticaret Bakanlığına 104 milyar 287 milyon lira ödenek öngörüldüğünü belirtti. Bu tutarın 2026 bütçesine göre yüzde 36,8 artış anlamına geldiğini, ancak 2026 yıl sonu harcama tahminiyle karşılaştırıldığında artışın yüzde 4'te kaldığını söyledi. Enflasyon dikkate alındığında bu bütçenin Bakanlığın faaliyet kapasitesini ne ölçüde koruyacağının sorgulanması gerektiğini ifade etti.

Dış ticaret rakamlarına değinen Türkkan, 2025 yılında 273 milyar dolar ihracata karşılık 365 milyar dolar ithalat yapıldığını ve dış ticaret açığının 92 milyar dolara ulaştığını aktardı. 2026'nın ilk dokuz ayında dış ticaret açığının 71 milyar dolar olduğunu söyledi. Yüksek teknoloji ürünlerinde ise 7,4 milyar dolar ihracata karşılık 27,5 milyar dolar ithalat yapıldığını belirterek, “Yalnızca yüksek teknolojide 20 milyar doları aşan bir dış ticaret açığımız var.” dedi.

2027 bütçesinde ihracat destekleri için 65 milyar lira ayrıldığını söyleyen Türkkan, bu desteklerin ne kadarının yüksek teknolojiye, ne kadarının yerli ara malı üretimine, ne kadarının yeni ihracat pazarlarına yöneldiğinin belli olmadığını ifade etti. İhracat teşviklerinin yalnızca ihracat tutarına değil, sağladığı yerli katma değere ve teknoloji düzeyine göre değerlendirilmesini önerdi.

Türkkan, Avrupa Birliğinin sınırda karbon düzenleme mekanizmasının 2026 yılında mali uygulama aşamasına geçtiğini ve 2027 yılında demir, çelik, alüminyum, çimento ve gübre sektörleri için büyük maliyetler doğurabileceğini söyledi. Sanayicinin karbon ayak izini ölçmesi, belgelendirmesi ve üretimini dönüştürmesi için ciddi finansman gerektiğini belirterek, Bakanlığın 2027 bütçesinde bu dönüşüme ne kadar kaynak ayrıldığını ve kaç işletmenin sürece hazırlanmasının hedeflendiğini sordu.

Avrupa Birliğinde güçlenen “Buy European” yaklaşımına da değinen Türkkan, Türkiye'nin gümrük birliği içinde olmasına rağmen bu politikaların dışında bırakılması halinde otomotiv, makine ve yan sanayi sektörlerinde ciddi kayıplar olabileceğini söyledi. Türkiye'nin sanayisini korumak için nasıl bir müzakere yürütüldüğünü sordu ve gümrük birliği kapsamındaki Türk ürünlerinin Avrupa menşeli ürünlere eş değerli değerlendirilmesi için güçlü bir ticari ve diplomatik girişim yürütülmesini önerdi.

Esnafa destekli kredi kullanımının 2025'in ilk sekiz ayında 170.936 iken 2026'nın aynı döneminde 137 bine düştüğünü, yaklaşık yüzde 19'luk bir azalma olduğunu aktaran Türkkan, kaynak ayırmak kadar bu kaynağa daha fazla esnafın ulaşmasını sağlamanın da önemli olduğunu vurguladı. 104 milyar liralık bütçenin yalnızca 1,4'ünün tüketicinin korunması ve ürün güvenliği programına ayrıldığını belirterek bu payın yeniden değerlendirilmesini istedi.

Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmeleri TBMM TV'de yayımlanmıyor; konuşma TBMM'nin ham (incelenmemiş) tutanağından.