Bunlar teklifin TBMM'ye sunulduğu ilk hâlidir. Komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde değişmiş olabilir; kanunun yürürlükteki metni Resmî Gazete'dedir.
Madde 1
Anlaşmanın adı aşağıdaki gibidir:
"Türk Devletleri Teşkilatı'nın Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşması"
Gerekçe: (1) 11 Kasım 2022 tarihinde Semerkant'ta imzalanan "Türk Dili Konuşan
Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik
Yapılmasına Dair Protokol"ün onaylanması uygun bulunmuştur.
Madde 2
Anlaşmanın birinci maddesi aşağıdaki gibidir:
îy..
Türk Devletleri Teşldlatı"
Taraflar, "Türk Devletleri Teşkilatı
uluslararası bir teşkilat kurarlar."
ndâ
S
ıfi»^,yle TDT ol ak am.lacaktiT)
-rs;*.
»55
^0^
A
Gerekçe: (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 3
Anlaşma metninin tamamında "TDÎK" kısaltması "TDT" kısaltması ile değiştirilir.
Gerekçe: (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
T.C. CUMHURBAŞKANLİĞİ
Sayı
: Z-90666677-599-A2>W^2>S
2 6 Ocak 2023
Konu : Protokol
TÜRKİYE BÜYÜK MÎLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
11 Kasım 2022 tarihinde Semerkant'ta imzalanan "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği
Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair
ProtokoP'ü Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte
bilgilerinize sunanm.
Recep Tayyıp ERDOĞAN
Cumhurbaşkanı
Ek:
1- Protokol (Türkçe, Azerice, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, İngilizce)
2- Genel Gerekçe
ı
TBMM
KANUNLAR vo KARARLAR BSK.llGI
2 6 Ocsk M
Numara:
TBMM
GENEL EVRAK
2 G Ocak 2023
GENEL GEREKÇE
3/10/2009 tarihinde imzalanan ve 9/6/2010 tarihli ve 5989 sayılı Kanunla onaylanması
uygun bulunan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına Dair Nahçıvan
Anlaşması 13/7/2010 tarihli ve 2010/700 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanmıştır.
12/11/2021 tarihinde İstanbul'da düzenlenen Devlet Başkanları Zirvesinde, Türk Dili
Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin adımn Türk Devletleri Teşkilatı olarak değiştirilmesi
kararlaştınimıştır.
11/11/2022 tarihinde Semerkant'ta düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesinde
imzalanan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan
Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol ile Türk Konseyinin Türk Devletleri
Teşkilatına dönüşmesi sürecinde hukuki altyapı tamamlanmış olacaktır.
ıK-v^\
rrt
i*
İL
:£
523.
<• «3
3 A'
o=
it
TÜRK DÎLİ KONUŞAN ÜLKELER İŞBİRLİĞİ KONSEYİ*NİN KURULMASINA
İLİŞKİN NAHÇIVAN ANLAŞMASI'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR
PROTOKOL
Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olanAzerbaycan Cumhuriyeti, Kazakistan
Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti ve Özbekistan Cumhuriyeti,
3 Ekim 2009 tarihinde Nahçıvan'da yapılan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği
Konseyi'nin kurulmasına ilişkin, bundan böyle "Anlaşma" olarak anılacak olan Nahçıvan
Anlaşması'nm 21. Maddesine atıfta bulunarak,
Türk Devletlerinin son yıllarda kaydettiği önemli siyasi ve sosyo-ekonomik
ilerlemenin altını çizerek,
Anlaşma çerçevesinde geniş kapsamlı ve çok taraflı işbirliğinin daha da
derinleştirilmesi için Türk Dünyasındaki ilişkilerin gelişimini ve Türk Devletlerinin ortaic
ifadesini vurgulayarak,
Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin kuruluşundan bu yana kaydettiği
olağanüstü başarılan ve elde ettiği kurumsal gelişmeyi takdir ederek ve Teşkilatın Türk
Dünyasında ve uluslararası alanda iş birliğine dayalı ve koordineli hareket etmedeki rolünü
daha da geliştirmeye yönelik taahhüdün altını çizerek,
Devlet Başkanlan Konseyi'nin "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi" isminin
"Türk Devletleri Teşkilatı" olarak değiştirilmesine ilişkin 12 Kasım 2021 tarihli Karannı
dikkate alarak,
aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır:
Madde 4
Anlaşma metninin tamamında yer alan "Türk Dili Konuşan Ülkeler" ifadesi "Türk
Devletleri" ifadesiyle değiştirilir.
Madde 5
Anlaşmanın 4. Maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilir:
"TDT'nin ilgili ve bağh kuruluşları
Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA), TDT'nin ilgili kuruluşu olarak,
Türk Devletleri Parlamentoları arasındaki iş birliğini artırmak amacıyla 21 Kasım 2008 tarihli
istanbul Anlaşması uyannca faaliyet gösterir.
TDT ile ilgili kuruluş olarak TÜRKSOY ve TDT'ye bağlı kuruluşlar olarak Türk
Akademisi ve Türk Kültür ve Miras Vakfı; yetkileri dâhilinde kültür, bilim ve eğitim
alanlarında iş birliğini, Türk Dünyasının ortak değerlerini yaymayı ve sevdirmeyi, Türk
kültürü ve mirasını korumayı ve tanıtmayı sürdürürler.
Taraflar, işbu Anlaşma'nm görev ve amaçlarının yerine getirilmesi için başka kurum
ve kuruluşlar kurabilirler."
Madde 6
Anlaşmanın 5. Maddesinin üçüncü fıkrasında ve 6. Maddesinin dördüncü fıkrasında
"Olağanüstü" ifadesinden sonra "ve Gayriresmî" ifadesi eklenir ve "toplantı" kelimesi
"toplantılar" olarak değiştirilir.
Madde 7
Anlaşmanın 7. Maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "DÎBK tarafından kabul ve DBK
tarafından onay" ifadesi "DİBK tarafından onay ve DBK tai'afından kabul" ifadesi ile
değiştirilir.
^
■-.-.ir
. .
N
i •
/ i,
r ■■
' ,t
\r-/
Madde 8
Anlaşmanın 8. Maddesi aşağıdaki gibidir:
"Başkanlık
Olağan DBK toplantısına ev saliipliği yapan Taraf, bir sonraki olağan DBK
toplantısına kadar TDT'ye Başkanlık eder."
Madde 9
Anlaşmanın 9. Maddesinin ikinci fıkrasında geçen "kabul edilen (tasdikienen)" ifadesi
o
"onaylanan" ifadesi ile değiştirilir.
Madde 10
Anlaşmanın 16. Maddesi aşağıdaki gibidir:
"Gözlemciler ve Ortaklar
TDT bünyesindeki gözlemci ye ortak statüleri, devletlere, uluslararası teşkilatlara ve
diğer teşekküllere verilebilir.
Bu tür statülerin verilmesine ilişkin düzen ve usul, TDT Usul Kuralları uyarınca
belirlenir."
Madde 11
Anlaşmanın 18. Maddesinde yer alan "DİBK tarafından kabul edilmiştir ve DBK
tarafından onaylanmıştır" ifadesi "DÎBK tarafından onaylanmıştır ve DBK tarafından kabul
edilmiştir" ifadesi ile değiştirilir.
Madde 12
Anlaşmanın 22. Maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "üçüncü" ifadesi "son" ifadesi
ile değiştirilir.
Madde 13
1. İşbu Protokol, Anlaşmanın ayrılmaz bir parçasıdır.
2. İşbu Protokol, yürürlüğe girmesi
Depozitör tarafından son yazılı bildirimin
girer.
mn}innfî_ı ıskm>
\
3. İşbu Protokolün Depozitörü, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığıdır. İşbu
Protokolün asıl nüshası, her bir imzacıya onaylı birer nüsha gönderecek olan Depozitör
tarafından saklanır.
îşbu Protokol, Semerkant'ta II Kasım 2022 tarihinde Azerbaycanca, Kazakça,
Kırgızca, Türkçe, Özbekçe ve İngilizce dillerinin her birinden birer asıl nüsha halinde ve tüm
metinler eşit derecede geçerli olmak üzere imzalanmıştır. îşbu Protokol metinleri ai'asında
uyuşmazlık olması halinde, Taraflar İngilizce nüshayı esas alır.
Azerbaycan Cumhuriyeti adına
Kazakistan Cumhuriyeti adına
Kırgız Cumhuriyeti adına
Türkiye Cumhuriyeti adına
Özbekistan Cumhuriyeti adına
\
'i' '
s
-
<*3^1
a
m
yi \
A-P
&
'i
'V . • O
?• <5^/
V
\
TÜRKDİLLİ DÖVLaTLQRİN 9M9KDAŞL1Q ŞURASININ
YARADILMASI HAQQ1NDA
NAXÇIVAN SAZİŞİN9 D9YİŞİKLİKL9R EDİLWI9SİNa DAİR
PROTOKOL
Bundan sonra "Taraflar" adlandırılacaq Azarbaycan Respubiikası, Qazaxıstan
Respublikası, Oırğız Respubiikası, Türkiye Respubiikası va Özbekistan Respubiikası,
bundan sonra "Saziş" adiandırıiacaq 3 oktyabr 2009-cu ilda Naxçıvanda
imzalanmışTürkdilil Döviatiarin 0makdaşiıq Şurasının yaradıiması haqqında Naxç!van
Sazişinin 21-cl maddasina istinad edarak.
son oniliiklar arzinda Türk döviatlarinin alda etdiyi mühüm siyasi va soslaiiqtisadi inkişafı vurğulayaraq,
Türk dünyasındaki münasibatiarin takamülünü va Türk döviatlarinin Sazişa
asasan ahataii çoxtarafİi amakdaşiiğı daha da darinlaşdirmak barada umumi İradaiarini
vurğuiayaraq,
Türkdiili Döviatiarin 0makdaşİıq Şurasının yaradıimasmdan etibaran alda etdiyi
mühüm naiilyyatiari va institusionai inkişafını taqdir edarak va Türk dünyasında va
beynaixaiq arenada amakdaşlıq va aiaqa!andiriimlş feaiiyyatin tamin olunmasında
teşkilatın rolünün daha da genişlandiriimasina bağiıiıqiarını vurğuiayaraq,
Döviat Başçıları Şurasının "Türkdiili Döviatiarin 0makdaşlıq Şurası"nın adının
"Türk Dövlatlari Taşkilatı"na dayişilmasi barada 12 noyabr 2021-ci il tanxli Oararını
nazara alaraq,
aşağıdakılar barada razılığa galdilar;
Madda 1
Sazişin adı aşağıdaki redaksiyada verilsin:
"Türk Dövlatlari Taşkllatının yaradıiması haqqında Naxçıvan Sazişi".
Madda 2
Sazişin 1-ci maddasi aşağıdaki redaksiyada verilsin:
"Türk Dövlatlari Taşkilatı
Z'- a-T rAv
. /
^
■'
"s,
■' ■
Bununla Taraflar beyn0İxalq teşkilat ^^^üfk ööVfaÜ^ri Teşkila|"nı^ Mndşn ■. ■ \
aqdır) yaradırlar".
sonra "TDT" adlandırılacaqd
"
,4
S\
.
s.
-J
h:
' i
^
//
Madde 3
Sazişin bütün metni boyu "TD8Ş" ixtisan "TDT" ixtlsarı ile evez edilsin.
Madde 4
Sazişin bütün metni boyu "türkdilii dövletler" sözleri "Türk dövletleri" sözleri ile
evez edilsin.
Madde 5
Sazişin 4-cü maddesi deyişdirilerek aşağıdaki redaksiyada verilsin:
"TDT-nin elaqeii ve bağlı teşkilatları
Türk Dövletlerinin pariamentleri arasında emekdaşlığın derinleşdirilmesi
meqsadiİ0 TDT-nin 8İaqali teşkilatı kimi 21 noyabr 2008-ci il tarixli istanbul Sazişine
uyğun oIaraq Türk Dövletlerinin Parlament Assambleyası (TÜRKPA) fealiyyet gösterir.
TÜRKSOY TDT-nin elaq8İi, Türk Akademiyası ve Türk Medeniyyeti ve İrsi
Fondu ise TDT-ye bağlı teşkilatlar kimi öz seiahiyyetleri çerçivesinde elm ve tahsil
sahesinde emekdaşlığı, Türk dünyasının ümumi deyerlerinin yayılması ve tanınmasını,
elece de Türk medeniyyeti ve irsinin qorunması ve teşviqini hayata keçirir.
Taretler hazırkı Sazişin vazife ve megsedlerinin hayata keçirilmesi üçün diğer
teşkilatlar ve tesisatlar yarada bilerler".
Madde 6
Sazişin 5-cl maddesinin üçüncü bendinde ve 6-cı maddesinin dördüncü
bendinde "növbedenkenar" sözünden sonra "ve qeyri-resmi" sözleri elave edilsin ve
"iclası" sözü "iclasları" sözü ile evez edilsin.
Madde 7
Sazişin 7-ci maddesinin ikinci bendinde "XİNŞ terefinden q0bul ve DBŞ
tarafından t8sdiq" sözleri "XİNŞ terefinden tesdi^^ DBŞ terefinden gebyJjTsözIşri ile
evez edilsin.
/A
/A
M^ ^
il ^
Vi
i- -
^
Madda 8
Sazişin 8-ci maddesi aşağıdaki redaksiyada verilsin:
"Sedriik
DBŞ-nin növbeti iclasını q0bui eden Teref DBŞ-nin sonraki növbeti iciasınadek
TDT-nin sedri olacaqdır".
Madde 9
Sazişin 9-cu maddesinin ikinci bendinde "tesdiq olunan (qebu! olunan)" sözleri
"tesdiq olunan" sözleri ile evez edilsin.
Madde 10
Sazişin 16-cı maddesi aşağıdaki redaksiyada verilsin:
"Müşahideçiler ve terefdaşlar
TDT yanında müşahİdeçi ve terefdaş statüsü dövletiere, beyneixaiq teşkilatlara
ve diğer qurumlara verile biler.
Bele statusiarın verilmesi qaydası ve prosedürü TDT-nİn Prosedür Gaydaları ile
müeyyen edilir".
Madde 11
Sazişin 18-ci maddesinde "XlNŞ-de qebul edilen ve DBŞ-detesdiqianen" sözleri
"XİNŞ terefınden tesdiq ve DBŞ terefinden q0bul edilen" sözleri ile evez edilsin.
Madde 12
Sazişin 22-ci maddesinin ikinci bendinde "üçüncü" sözü "sonuncu" sözü ile evez
edilsin.
Madde 13
1. Hazırkı Protokol Sazişin aynlmaz^^^'l^^^dir.
2.
Hazırkı Protokol onun qüvveY^^jnj];ıe^tî^(Jj%z0ruri olan dövletdaxiii
prosedurların yerine yetiriimesi haqq[nda
alındığı tarixden sonraki otuzuncu gün qüv^ye'-gi|rar; yC;:'»//
^
ö
r.
depozifari terafindön; ^
\
MA'
^
^ .7
3.
Hazırkı Protokolün depozitarisi Türkîya Respublikasının Xarici Işlar
Nazirliyidir. Hazırkı Protokolün asi nüsx9sİ depozitarida saxlanılacaqdır va depozitari
har imzalayan tarafa tasdiq edilmiş sürati göndaracakdir.
11 noyabr 2022-cl Uda S8marqand şaharinda bir asi nüsxada, Azerbaycan,
qazax, qırğız, türk, özbakva ingilisdiilarinda imzalanmışdır, bütün matnlareynl hüquqi
qüvvaya malikdir. Hazırkı Protokolün matnlari arasında farqliliklar olduqda Taraflar
ingilis dilindaki matndan istifada edacakiar.
Azarbaycan Respüblikası adından
Qazaxıstan Respüblikası adından
Oırğız Respüblikası adından
Türkiye Respüblikası adından
Özbekistan Respüblikası adından
^
<2
4 ••
,,A=ı|
TYPKITİJIAEC MEMJIEKETTEPAm I>IHTMMAI<;TACTbIK:
KEI^ECffl KVPy TyPAJIbl HAXHEIBAH KEJIICIMIHE eSFEPICTEP EHTBy
TyPAJIbl XATTAMA
By/ıaH spi «Tapanrap» aen aTajıartiH 03ep6aHH<aH PecnyöJiHKacbi, K^aaaıçcTaH
Pecny6jiHKacbi, Kbiprbis Pecnyöjmkacbi, TypKHH PecnyöJiHKacbi acane 036eKCTaH
PecnyöJiHKacH
öy^aH api «KejıicİM» flen aTajıaibiH 2009 ^kbuifh 3 Kasanca HaxHbiBaHfla Mcac'ajıraH
TypKİTİJijiec Meıyı^eKeTrepflin biHTbiMaKTacTbm KenecİH k-Ypy Typanbi HaxHbiBaH KejıicİMİHİii
21-5a6biHa cyHeHe OTbipbin,
coHFbi OHMCbumbiıcrapjıa TypKİ MeMJieKeırepİ koji MCCTKİsreH ejıeyjıi caacH ^ane
âJieyMeTTİK-3K0H0MHKajiLiK nporpecTİ aıan ıcepceıe OTbipbin,
TYpKİ öjıeMİHfleri katbmacTapiibiiî SBOJiıoıiHîîCbiH )KaHe lypKİ MeMJieKerrepİHİîî
KejıicİM men6epİHfle 3KaH-»caıçTbi biHTbiMaKTacTbiKrbi o^aH api TepeaaeTyre ;ıereH opıak
epİK-)KİrepİH aıan Kepceıe OTbipbin,
TypKİTİjızıec MeMJieKerrep/ıiiî biHTbiMaKTacTLiK KCnecİHİn 3op McericTİKTepİH Hcane
OHbiH KYpbuiFaH KeaineH öacıan HHCTHTyuHOHanflbiK flaMybiH ^coFapu öaFajıaH Kemn,
OJiapzibiH TypKİ ajıCMİH/ıe acane xajibikapajibiK ^opy^flap^a öipjıecKen acane yfijıecTİpiJiPCH
ic-KHMbiJiflapflbi KaMTaMacbi3 eTyfleri yHbiMHHn pejıİH o^an api aprrbipyra öeHİjiflijıiriH aıan
Kepceıe oibipbin,
MeMJieKerrep 6acmbU]apbi KenecİHİH 2021 ^KbuiFbi 12 KapamaflaFbi «TypKİTİJmec
MeMJieKeTTep;iİH biHTbiMaKTacTbiK Keneci» aıaybiH «TypKİ MeMJieKetrepi yfibiMbi»
esrepıy Typansı meuıİMİH nasapra ana oTbipbm,
TBMeHfleriJiep Typajibi KcnicTİ:
1-6an
KejıicİMHİH aıaybi Mbina^afi pe;aaKaHnfla ncasbincbiH:
«TypKİ MeMneKerrepi yfibiMbiH kypy Typajibi HaxMbiBaH kcjiİcİmİ».
2-6an
iKejTİcİMHİH l-öa5bi MbiHoaaH pe;ıaıaiHflfla}Ka3bincbiH;
«TvpKİ MeMJIfiJfiertö^MİblMbl
ir ^ v*»
V»
^ i.Lv\
/
.-—-s
'i
Tapanrap «TypKİ MeMneKerrepi p&Mbi»^wı^\ppi - TM¥) Aen-.aTanaTbiH^"-. .;Y
1" ((l
KajibiKapajıuK ynbiMjibi Kiypajibi.».
i\^
i l(V
taam
5 v: i,'
^ j'.
^^
y
»La-
" '
>//
O
A'
3-6an
KejıicİMHİH öyKİn mstİhİ SoHbiHina «TMbIK» Aeren a66peBHaTypa «TM¥» ^ercH
aööpeBHaıypaMeH aybicTbipBiJicbiH
HarvnaMRH avMr;TMnMnr,Km
4-6an
KejıicİMHİn öyKİJi mstİhİ öoHbiHiııa THİCTİ cenıİKTepAeri «T^^DicİTİJi^ec MeMJieKerrep»
flereH ces^ep «lypKİ MeMiıeKerrepi» Acren ces^epMCH aybiCTbipbiJiCbiH.
5-5an
KejıicİMHİH 4-6a6bi MbiHauaH pe^aKUHafla îKaabuıCbin:
«TMY-Hbin ca6aKTac skohc yJiecTec yHbiMüapbi
Typıd
MeMJieKeTTepİHİR
riapjıaMeHTTİK
accaMÖJiesıcbi
(lypKİIA)
TMY-NieH caöaıcrac yfibiM peıİHjîe rypKİ MeMiieKerrepİHİH napnaMCHTTepi apacbiH^ıaFbi
biHTbiMaıcracTbiKTbi
TepeımeTy
yuıiıı
2008
Jicbuırbi
21 KapauıaflaFbi blcTanöyjı KejıicİMİne cafiKec JicyMuc icTeH^i.
TM¥-Hbin caöaKTac yübiMbi peTİH^e TYPKCOM, coHAaH-aK yjrecTec yHbiM^apbi
peTİHjie Typıd aKaflCMi^cbi mch TypKİ M3;ıeHHeTİ )K3He ^^ypacbI Kopbi 03 MaHflarrapbi
uıenöepİHAe MsjıeHH, FbijibiMH >iC9He 5İjiİm biHibiMaKTacTbiFbi 5K0HİHfleri Kbi3MeTTİ >Ky3ere
acbipajibi, TypKİ sjıeMİHİn opıan; KyHAbuibiKTapbiH Tapaıaabi aone TaHbiMan cTcai, coH;ıaH-aK
TypKİ MOflCHHeıi MCH MypacbiH KOpraHZibi
iarepİJiere^i.
TapanTap ocbi KejıicİMİHİn MİH^eTTepi mch MaKcaTrapbiH icKe acbipy yuıİH öacKa m
yübiM^ap MCH MCKeMejıep ^ypa ana^ibi.».
6-6an
KejıicİMHİH 5-6a6biHbin yuıİHini öejıirİH^ıeri 5K3He 6-6a6biHbm TeprİHiui öenirİHAsri
«KCseıcreH tbic» Aeren ces^epACH kchİh «>K3He OeHpecMU» Aeren ceaAepMCH
TOJibuÇTbipbuıcEiH
>K3He
«oTbipbicbi»
AcreH
C03
«OTbipbicTapbi»
Aeren
cesöen
ayblCTbipblJICblH.
7-6an
KeAİcİMHİH 7-6a6biHbm eKİnmi öeAİrinAeri «CIMK-hİu KaÖbuiAaybi Mone MBK-hİh
öcKİTyi» Aeren cesAep «CIMK-hİa öeKİTyi >K3iıe MBK-hİh KaöbuiAaybi» Aeren cesAepMen
aybicTbipbiJicbiH.
^jsssası^.
-o^ P
«J
-J,I
~
« J {.
■ ^
\ -
((
'
\ ■
l- ■}
rf l
/S'
8-6an
KejıicİMHİH 8-6a6ı>ı MbiHa^afi pe^aKtiHHiia ncasLuıcbiH:
«Toparajibiiv ery
MBK-hİh KeaeKTİ oTbipbicbiH Kaöbijı^îaHTbiıı Tapan MBK-hİh Kcjıeci KeseKTİ
OTbipbicbiHa aeîîİH TMY-HbiR Teparacbi öojibin Ta6biJiaabi.».
9-6an
KejıicİMHİH 9-6a6BiHbm eKİnmi 6ejıirİHAeri «Öckİtctİh (KaÖbuı^aHTbiH)» Acren
cesAep «SeKİTCTİH» Aeren ceaSen aybicTbipsuıcbiH.
10-5an
KejıicİMHİA l6-6a6bi MbmaAaö pcAaıcuH^Aa^caabuıcbiH:
«BaHKayuibiAap aone opinrecTep
TM¥ HcaHbiHAartı öaHKayuibi >K9He spinıec MspıeöeAepi MCMACKerrepre,
xaJibiKapajibiK yHBiMAapra jKsne 6acKa Aa ıcyptuiHMAapra öepİAyi mymkİh.
M^HAati MspjeöejıepAİ Yctmy TspTİöi Men pscİMAepi TMY-Hbiu PacİM epcKecİHAe
6ejıriJieHeAİ.».
ll-öan
KejıicİMHİH l8-5a5biHAaFbi «CIMK KaÖHJmaHTbiH atane MEK ÖCKİTeıİH» Aeren
c03Aep «CIMK ÖCKİTeıİH acane MBK KaöbiAAafiTbiH» Aeren cesAepMCH aybiCTbipbiACbiH.
l2-6an
KejıicİMHİH 22-6a6bi CKİHini öejıirİHAeri «yuıİHmi» Aeren 003 «cohfbi» Aeren cesöen
ayfalCTbipblACblH.
13-6an
1. Ocbi XaTTaMa KenicİMHİH aacbipaMac öeAİri ÖOAbin TaSbinaAtı.
2. Ocbi KarraMa ohlih KyıuİHe enyi yınİH Ka>KeTTİ iınıd pacİMAepAİn aH^ja_^§H£.ı
TypaAbi cohfli Hcasöaına xa6apAaMaHbi AenosHTapHH aAFaHHan kchİh 0Tbi,3^"ıııÖ-K^K
KYUIİHC CHCAİ.
/ '4>'
Si Cf
" •? ^
.r
3. TypKîifl PecnyGjiHKacLTHHR CbipTKH icıep MHHHCTpjıiri ocbi XaTTaMaHbiH
Aen03HTapnHİ öojibin TaSbiJia^bi. Ocbi XarraMaHbm TejıaycKa aaHacbi oran koji KofiFan
sp5ip TapariKa KyajıanAbipbijıraH KemipMecİH ^KİöeperİH AsnosHTapHHjîe caKTanaabi.
2022 )KbmFbi 11 Kapamaca CaMapKaH^Ta 03ep6aH5KaH, Kasa^, KbipFbis, TypİK, esöcK
Mcane arbiJiuibiH TİJi^epİH/ıe 6ip TennycKa flanajıa Hîacajiflbi, spi ÖapjibiK MSTİHjıepflin Kymi
6ip;ieH. Ocbi XaTraMaHbin MarİH^epi apacbiHiia ajııuaKibiKiap öojıraH H<aF;ıaH;ıa TapanTap
arbiJiuibiH rijıİHneri MaTİHre ^KyrİHeTİH öojıaflbi.
83ep6aH5KaH Pecny^JiHKacbi ymİH
I^asâKCTaH Pecııy6jııiKacLi ymiıı
(hOuaJlı
/
l^biprbn PecnyÖJiHKacbi ymin
TypKHn PecnyÖJiHKacbi yınin
036eKCTaH PecnyöjııiKacbi yınİH
M
/
C.^
.W'
\
/
l«>
{\
V-\'. •>"
'• , h
vr./ 'rV
./
i
~ —■
TYPK THJiaYY MAMJIEKETTEPAHH KfcBMATTAUiyycyHyH KEHEIUHH
TY3YY 3E0HYHH0 HAXHWBAH MAKyjI^AIIiyycyHA 03r0PTYYJI0PirY
KHPEHSYY TyyPAJIYİ' HPOTOKOJI
AsepSafijKaH PecnygjiHKacBi, KasaKcraa Pecny5jiHKac&ı, Kbiprbrs Pecnyöjımcacbi,
TypKHH PecnySnHKacu sKana BaSeKCTan PecnySjiHKacbi, MbiHflan apbi "Tapamap" aeıî
atajıtm,
HaxHLiBaH maaptiHfla Ty^Y^reH, MbiHAan apbi "MaKyjiAauıyy" jıen aTajıyyny Typıc
THJiflYY MaMneKerrepAHH KLisMaTraıuyycyHyH KenemHH Tyayy >KeHYH;i0 HaxHi»îBaH
MaKyjmamyycynyH 21-6epeHecıiHe Taanyy MCHen,
TypK MaMJieKeTrepH: aıcHpK&ı oh >Ki>uı;ibiKTa HceTHUııceH ojıyrryy caacHH açana
couHajmbiK-3K0H0MHKajiBiK npoppeccTH 6aca Gejırnjıen,
MaKyjiflamyynyH aıiKarbiHAa ap rapanıyy ıcen Tapanryy KbiaMaTrauiTbiKTbi MbiHAan
apbi Tepeımeryy öoıOHHa TypK MaMJieKeTTepHHHH ^ıcajınbi HHeiHH Saca öejirajıen,
TypK THJi;iYY MaMJieKeırepflHH KbiaMarraınTbiK ıceneııiH TyayjıroH^^eH SepıcH
KepYHyKTYY aceiHniKeH^mKTep^iH açana HHCTHT>nHOHajîabiK eHyryyHY acoropy 6aajıan, TypK
;iyHHecyH;ae açana 3Ji apajibiK ^JopyM^ap^ıa KbiSMaTTaıUTbncTbi açana Koop^iHHannajıanran
nm-apaKeiTepTiH KaMCbis Kbuıyy^ıa yjoMAyn pojıyn Mbinaan apbi moropynaTyyra yMTyjıapbin
Saca 5ejırHJien,
MaMJiCKeT öanmbUiapbiHbiH KeneınnHHH 2021-)KbuiAbiH 12-Hoa6pbiHffarbi "TypK
THJiAyy MaMacKerrep/iHH KbiaMarramyycyHyn Ke«eınHHHH" aTajibimbin "TypK MaMaeıcerrep
yıOMy" aen esrepTyy JKenyH^e nennMHH acKe ajıyy Mcnen,
TeMOHKyjıep lyypajıyy MaKya^ıauibiniTbi:
l-6epeHc
MaKyjmanıyynyH aTajibiınbi TeMGHKyflen ÖaanaajıaT:
"TypK MaNuıeKerrep yıoMyH Tysyy JKenynAe HaxHbiBaH MaKyjiflamyycy".
2-6epeHe
MaKyjmamyynyn l-Sepenecn TOMemcy poflaKiiHa^a SaanflajıcbiH;
"TypK MaımıcKerrep yıOMy
Tapanrap ymyny Mcnen 3Ji apanbnc yiOMay - "TypK MaMJieıçeTrep yıCMyn" (Mbin^^an
apbi - "TMY") TyaymeT."
^
^
/' yj-'
ysstv
P''
o fi
^7/
V- V
»■IJffI
^
■
\
3-6epeHe
MâKyjmaınyyHyn ÖYTKyJi TeKcra öoıOHHa "TTMy" a66peBnaTypac&ı "TMY"
aÖöpeBHaıypacbiHa aiLMamTtıpsuıcbiH.
4-6epeHe
MaKyjı^amyyHyH eyrKyjı reKcra öoıoHHa "TypK thji;iyy MaMjıeKerrep" ^ercH cea^ep
"TypK MaMjıeKerrepH" fleren ce3;i0p Menen ajiMamibipLijıcbiH.
5-6epeHe
MaKyjı;iaıııyyHyH 4-öepeHecH TeMeıucy pe^aKUMafla 6aaH^ıancbiH:
TypK
"TMynyn TeKrem SKana ryymy yıoM^apu
MaMJieKeTTepHHHH
MaMJieKeiTepHHHH
IlapjıaMeHTrHK
napJiaMeHTtepHHHH
accaMĞJieacbi
opTocyH^arbi
(TypKlIA)
KbiaMaTrauiTbiKTbi
TypK
TepeHfleryy
öoıOHTia 2008-HCbuı;ibiH 21.-HOfl6pbiHflarbi CTaNiGyjı KcjiHiuHMHHe biJiâTibiK, TMVHyn
THemejıyy yıOMy KaTapbi um aJibm Sapar.
TYPKCOM TeKTem yıOM KarapH, ajı 3Mh TypK AKaueMHHCbi Menen TypK Ma^aHHHTbi
Hcana Mypacbi $OH;ıy TMYHyH lyyımy yi0M;ıapbi Kaıapbi 03 binrapbiM yKyrcTapbiHbiH
McfHHfle MaaaHHH, HJiHMHH HcaHa ÖHJTHM Scpyy, omoHflOH 3Jie TypK Ma;ıaHHaTbiH »cana
MypacbiH, TypK AynnecyHyH Hcajmbi SaajıyyjıyıcrapbiH ^caHbuiTyy »cana nonyjiHpHsannajıoo
TapMarbiHfla KbisMaTiaıııyyHy acyaere ambipar.
Tapanrap ymyjı MaıçyjiAauıyyHyH MHjiAerrepHH >KaHa MaKcaiTapbiH Himce ambipyy
ynyn 6amKa,yi0M;ıapm«ı îKana MCKeMejıepflH ty30 ajibimaT."
6-5epeHe
MaIcyJI;^amyyHyH 5-6epeHecHHtiH ynyHny a63aıibiımm'bi H<aHa 6-6epeHecHHHH
T0pTYHHy aSaaubiHAarbi "KescKCHs" ^tefen ces^en khöhh "açana $opMajijiyy smco" ÂereH
c03AopY MeneH ToayKTajıCBiıı Mcana "mcbiölih" içeren ces "MctıftsiH^ıap" Acren C03 Menen
ajiMamTbipbuıcbiH.
7-6epeHe
MaKyAAamyyHyn T-öepenecHHHH 3khhhh aSsaubiHAariı "THMK TapaöbmaH Kaöbuı
ajîbiHbimbi >KaHa MBK TapaSbmaH SeKHTHJinmH" Acren cea^ep "THMK TapaSbiHan
SeKHTHjramH >KaHa MBK TapaSbinaH KaSbuı ajibiHbimbi" Aeren ces^epre ajiMamibipbuıcbiH.
Sil
55.
i
V S
> ty
< _
Si\
^ V#
*:V 5 <5
IC
t
? r.
sN-!,
//
171
'
91^
8-6epeHe
MaKyjmamyynyH S-SepCHecıı TeMemcy pejıaKUHJifla 6a5iHjıancbrH:
"ToparajibiK
MBKhhh KescKrera JicbiiibiHLiH eTKepyyiY Tapan MBKhuh khhhhkh KescKTern
>KsiHHHbiHa neHHH TMYHyH reparacH Gojıyn canajıaT."
9-6epeHe
MaKyjiAamyynyH 9-6epeHecHHHH 3khhhh aösaubiHzıarbi "Kaöbuı ajibiHran" fleren
C03AGP "GeKHTHJiren" ^neren ces Menen ajiMaıuTupbiJicbin.
10-öepeHc
MaKyjiAauıyynyH lö-GepenecH tsmohky pe^aıcnn^ öaHHAaJicbiH:
"BauKoonyjıap JKana oneıcreıuTep
TMYHyH ajiKarbiHiia öaHKOony jKana eneKTeııı cıarycy MaMJieKe-rrepre, 3jı apajibiK
yıOM^iapra )KaHa öauiKa TYsyJiMejiGprG öepHJmuiH mymkyh.
MbiH;iaH craTycTap/ibi öepYY TapTHÖH Hcana >Koa-)Ko6ocy TMVnyH PerjıaMeHTHHAe
öe^rajıeHer".
11-öepeHe
MaKyjiAamyyHyH 18-6epeHecHHflerH "THMK TapaSbinan Kaöbuı ajibiHraH JKaHa
MBK TapaöbiHaH öeKHTHjıren" /leren cGszıep "THMK TapaöbiHan 6eKHTHJireH Jicana MBK
TapaÖbiHan Kaöbuı ajibiHraH" ^leren CGS^Gpre ajiMaıuTbipbuıCbiH.
12-6epeHe
MaKyTOamyynyH 22-6epeHecHHHH skhhhh aösaubiHAarbi "y^tYH^" fleren cea
"aKbipKbi" flercH cos MCHen ajiMauiTbipbuıcbTH.
13-6cpeHe
1. Byjı IlpoTOKOJi MaKyjiflamyyHyH aîiaıparbic ögjiyty öojıyn cananaT.
2. Byjı npOTOKOJi anbin KyHyHG KHpHuiH y^Y^ sapbuı öoJiroH MaMJieKeiTHK hcoji5Ko6ojTop asKTaran^ibirbi JKeHYHZie jıenosHiapnH aıcbipıcbi }Ka3yy >ıcY3YHfl0rY öhji^ihpyy^Y
ajıraHAaH khöhh OTysyHHy ıcyHy Ky^yne ıcuper.
3. Byn npoTOKOJiayH AenosHTapHHH TypKiıa R^eç^î^tecbiHbiH TbiuiKBpHüiTep'
MHHHCTpjiHrH öojıyn canajıar. Byjı npOTOKOJiayn Tyj^yöı&e^^en^HTapHHiie câicrânaT, ' '\
an ap ÖHp koji KofiroH TapanKa pacMHÖ KenypMGcyn
/' -
^
^ "s- ^ «J-ı' //
\
To- • ' "i
CaMapıcaH^ ıııaapbiHfla 2022-MCBiJiaî>iH 11-H0fl6pbiH;ıa Gnp Tyn nycKajıa asepöafiîKaH,
KasaKj KLipr£>i3j TypKj esöcK jıcana aHrjınc THjiflepıiH^e Tyayn^y, MbiH^^a öapfltiK TCKctrep
ÖHpAeH Ky^Ke 33. Yuıyjı npoTOKOAayn TeKcırepHHAe afibipManbuibiıcTap Kejıan HbiKKaH
ynypAa, lapanrap atırAHC THJiHHAerH TeKcnce KaHpbijibimaT.
A3ep6ai!^aH PecnyöjiHKactı yHyH
'^OuOlİ^
KaaakcTaH PecnyöJiıiKacbi y^yH
Kbiprbis PecnySjııııcacbi y^yn
TypKiifl PecnySjııiKacbi yıyn
\
036eKCTaH PecnyöJiıiKacbi ynyn
.r?
C
o //
Sç İ> Ç;
Zİ
mz
Ȕtf,
"
«v /
«)-
■r
'
N.
i
5'
- •
■' ■ i \
7;
aaivikUİ'JIHK kehtauiiihh TysHm
TyPKHH
TyFPHCH/i;ArH HAXIMEBAH BHTHMHrA
ySFAPTHPHUI BA K^HMHAJIAP KHPHTHIH AK^MflA
BAEHHOMA
OaapöaöîKOH PecnyÖJiHKâCH, K,03oracTOH PecnyöjiHKâCH, K^hpfhshgtoh
PecnyöJiHKacH, Typıoıa PecnySjiHKâcH, YsSeKHCTOH PecnyÖJiHKacH, KcMuHra
ypHHJiapj^a "ToMOHJiap" ;ıe6 aTajıyB^H,
2009 HHjı 3 oKTflöpiîa HaxHHeBaH uıa^pH^a HMsojıaHran TypiGiH thjijih
Â3BJiaTJia,p. XBMKOpjIHK KeHTauiHHH lySHlU TyFpHCimarPI HaXHHeBaH BHTHMHHHHrj
KeHHHFH ypiiHJiap^a "Ehthm"
aTanyBHHj 2 l-Mo;macHra MyBO^HK:^
TypicHH ABBJiaTJiap cynrrH 5^ ^jiJiHKjıap^a apHiuraH MyxHM cmcchh sa
HXCrHMOHH-HIÇrHCOAHM Tapa^KHSTHH TatKHflaaö,
TypKHH :zîyHe;ıarH MynocaÖarnap Tapa^KH^H öa lypKHK flasnaTJiapHHHr
Bhthm ^îpHpacHflarH xBp TOMOHJiaMa Kyn TOMomraı^a xaMKopjiPiıcHH anaflâ
HyxypJiaınTHpHm 6yHHHa yuyuuPı HpoztacHHH sbthpo^i 3th6,
TypKHH thjijih ^laBaaTJiap xaMKopjiHK KeHraıuH TysHJiraHHjıaH öyen
3pHmHJiraH MyxHM loıyKnap Ba HHCTHTyaHOHajı pHBOJKJiaHHiBHH lOKopH 6axojıa6
xaMAa lypKHö ^ne^^a aa xajıxapo ^ppyMjıapjja xaMKOpJiHK sa MyBO^HKJiauıraH
xapaKaTHH Taı>MHiinaıııjıa TaııiKHJioTHHHr pojihhh anajıa oııiHpHiııra öyjıran
MHTHJIHUIHH TaBKHftTiaÖ,
^aBnaT pa>;6apjıapH KenraınHHHHr 2021 hhji 12 Hoaöp^a KaOyjı KHnran
"TypKHH THJİJİH MBJiaTJiap XaMKOpJIHK ICeHFaiIlH" HOMHHH "TypKHH ^aBJiaTJiap
TauiKHaoTH" HOMHra yarapTHpHni TyrpHÇHaa K:apopHHH KHoSarra ojihO,
KyHHüaFHjıap TyFpHCHjıa kcİİhhihö ojiAHJiap:
l-Mo/ma
Ehthm homh KyiİHAarıiHa öacH 3THJieHH;
"TypKHH iiafiJiaTJiap TaıuKHJioTHHH TysHiUTj^FpHCHüa HaxHHeBaH
2-MOima
Bhthmhhhf 1-MOAHacH KyHH^ıaFHHa 6aeH aTimcHH:
"TypKHii /(aBJîaraap TauiKHJioTH
ToMOHJiap ymöy
ÖHjıaH
TauiKHnoT - "TypKHö
TamKHJi0TH"HH lyaaAHJiap (Keih^f^aAıapflVTflT" jxe6 amnajm).
-V
fA.{/o-& o/;-ps\,.;r5-.-pV,
i . »» Vs
v>.
I r- ^
'/M
/
^
3-MOÂzıa
BHTHMHHHr öyıyH MaTHHfla "TTfl,X^K" K;Hcı<;apTMacH "T^1;T" KHGKapTMacH
5HJlâH aJIMaiIITHpHJIÇHH.
4-Moaaa
Bhthmhhhf öyıyH MatHHıHa "TypKHÖ thjijih ^^aBJiaTJiap" cysjıapH "TypKHM
flaBJiatJiâp" çyajıapu ğhjibh ajiMamrapajıcHH.
5-M0/wa
BHTHMHHHr 4-MOMacH KyHH^arH Taî;pHp;ta öaea 3thjichh:
"TflT ÖHJiâH 60FJIHK Ba a(|)4)HJiJiaHraH TaıuKiiJioTJiap
TypKHÎi thjijih ^taBJiaTJiap napnaMCHT AccaMÖaeacH (TURKPA), TflT ÖHaaıı
öoraHK; TauiKHaoT CH({)aTHAa 2008 hhji 21 HoaöpaarH HcTaııöya EHTHMnra MyBO^HK,
TypKHH ÂaBJiaTJiap nâpjıaMCHTaapH J^pTacHAarH î^aMKopjiHKHH HyKypJiaıuTHpHul
MaKCBflHAa 4)aojiHaT lopara^H.
TURKSOY öoraHK;, TypKHH aKa;ieMHa KaMAa JypKHM Ma^aHHaT Ba Mepoc
îKaMFapMacH a^^HJiJianraH TauııauıOT CH(})aTHAa ys saKOJiaTH AOHpacHAa MaflannaT,
(^an Ba Ta^aHM coKacHAarn j^aMKopaHKHH pHBoacjıanTHpaAHJiap, TypıcHÖ ^^'HeHHHr
yMyMHfi KaapHaTaapHHH Tapı^aTaAHJiap ea OMMaaamTi-rpaAHaap, uıyHHHrAeK, TypKHH
MBAaHHaT aa MepocHH
KHaaaııaap j^aMAa Taprnö KHaaAHaap.
ToMOHaap MasKyp Bhthmhhht MaKcaA sa Baan^ajıapHHH aMajıra onınpıım
ynyn öouiKa TauiKHaoT aa HHCTHTyraapHH TysHuıaapH MyMicHH".
6-MOAAa
Bhthmhhht 5-MÖAAacH yHHHHH KaTÖomHCHAarn aa 6-MOAAacH t^ptuehh
xaT6omHCHAarH "nasÖaTAaH TamKapn" cyanapHAan KenuH "aa HopacMHİı" cyaaapH
KyiHHJiCHH KaMAa "hhfhjihiii" cy3H "HHFHaHuıaap" cysH önaaH ajiMaııiTHpHacHHi
7-MOAAa
Bhthmhhht 7-MOAAacH hkkhipih KâTÖouiHCHAarH "THBK TOMOKHAan Kaöyjı
KHaHHHiHHAaH BB
TOMOHHAaH MatKyJiJiaHHmHAaH" cysjıapH "THBK TOMOHHAan
MatAyanaHHUiHAaH bb
TOMOHHAan KaÖ^gjîsia^HHmHAaH" cysjıapH SnaaH
aAMauiTHpHACHH.
f.
T.' Q f!f
tV
İ2
^ ^
-j
''W''
na
:V
i*»
8-MO^a
BHTHMHHHr 8-Mo;macH KyiîHAarH Tajcpnp^a 6aeH sthjichh:
"PaHCJlHK
^KnHr HaBÖaT^ıarH Ma>KJiHCHra MeaöoHJiHK KHJiyBHH Tomoh TflTHHHr
KCHHHrH HaBÖaTflara MaîiaiHCHra K;aflap TflT pancH x.Hco6jıaHa^H."
9-Moaaa
BHTHMHHHr 9-MOaaaCH HKICHHHH KaTÖOUIHCHflarH "l^aÖyjI ICHJIHHraH" CySJiapH
"MatKyanaHraH" cysH ÖHJian ajiMamTHpnacHH.
10-Mo;ma
Bhthmhhhf 16-MOMacH KyHH^ıarH Ta^pup/ıa 6aeH 3thjichi[:
"KyaaryBHHJiap Ba uıepHKJiap
TJİ^jia. KyaaıyEHH Ba mepHKJiHic Ma^OMPi jaasjıaTJiap, xajiK:apo TauiKHJiOTJiap Ba
öoLUKa xaMxcaMHflTJiapra TaıcanM sthjihuih MyMKHH.
ByHAaiî MaKOMJiapHH TaKUHM aTHUi TapTHÖH sa TaoMHJiH T^T TapTHÖKOHjiaJiapH ÖHJiaH öearHJiana^H".
11-MOflAa
Bhthmhhhf 18-rMOflnacHAarH "THBK TOMOHHflaH KaÖyjı KHJiHHHUiHjftaH sa
Jl?K
TOMOHHAaH
MatıçyjiJiaHHHiHzıaH"
cysjıapH
"THBK
TOMOKHAan
MatKyjuıaHHiıiHflaH Ba
TOMOKUflan Kaöyjı KHJiHHHinHAarı" cysjıapu ÖHJiaH
aJlMaUITHpHJlCHH.
12-MOima
Bhthmhhhf 22-MOAflacH hkkhhhh xaT6ouiHCHrıarH "yHHHHH" cysH "c^HrrH"
cy3H ÖHJian ajiMamiHpHjıCHH.
13-Mo;wa
f
.v-\
. [
1. ViHÖy BaöHHOMa Bhthmhhhf a)Kpajır»ı%ti^çMH,xöcQ&aHaAHi
.'.ivU
! -r «
/' )
•§
fA
_ ^
?|
2. ym6y BaennoMa yHHHr Kynra ıcHpHuiH sapyp ÖyjıraH ^laBiiaT hhkh TapTn6-
laoMHjijıapH aMajıra ouiHpraHJiHrH TyrpHCHfla ztenoaHrapHMra cynrrH g3Ma
xa6apH0Ma loSopmıraHH^arı )m:n3 ıcyH yrran Kynra ıcHpa^H.
3. Ymöy BaenııoMa AcnoaHTapuHCH TypKHH PecnyÖJiHKacH x,Hco5jıaHa^H.
Vmöy BaeHHOMa acjı HycxacH Kap 6hp HMsojıoBMHJiapra TacAHKJiaHran Ky^ııpMa
HycxacHHH loSopa^HraH flenoanrapHÖ^a caıcaaHaAH.
CaMapKaH;^ max,pH/ıa 2022 hhji 11 Ho;ı6p;ıa ÖHp acjı HycxaAa, osapöamKOH,
IC030K, KHPFH3, TypK,
Ba HHrjiM3 THJUiapH^a TysHJiAH, öyH^ıa 6apqa Marajıap
TCHr ayreHTMKflHp. Ymöy BaeHHOMa MaiH/ıapH ypTacH^a KejiHiuMOBHHJiHKJiap loaara
KejıraH TaKHHpAa, ToMOHJiap HHrjiHs TH^HAarH Marara MypojKaar KHJiaAHJiap.
O3ap6aMHC0H PecnyöJiHKacH HOMHAaH
Ko30fhctoh PecnyöJiHKacH HOMHAau
I^HpfHSHCTOH PecnyÖJlHKaCH HOMHAaH
\
TypKHH PecnyöJiHKacH HOMHAau
YsöeKHCTOH PecnyÖJiHKacH HOMHAan
•\V
. w-
-î '({
X "
'î-
' i
PROTOCOL
ON AMENDMENTS TO THE NAKHCHIVAN AGREEMENT ON THE
ESTABLISHMENT OF THE COOPERATION COUNCIL OF
TURKIC SPEAKİNG STATES
°5 the Republic of Uzbekistan,°fhereinafter
Kazakhstan,
the Kyrgyz
Republıc of Türkiye and
referred
to as theRepublic,
'Tarties",the
Referring to Article 21 of the Nakhchivan Agreement on the establishment of the
Cooperaüon Council of Turkic Speaking States done at Nakhchivan on 3^^^ October 2009
hereinafter referred to as the "Agreement",
'
Underlining the significant political and socio-economic progress that the Turkic States
have achieved during the last decades,
Emphasizing the evolution offelatioris in the Turkic World and the common will of the
Turkic States for further deepening comprehensive multilateral cooperaüon under the
Agreement,
^ Commendîng the remarkable achievements made by the Cooperation Council of Turkic
Speaking States and the institutional development since its establishment and' underlining their
commıtment to enhance further the orgamzation's role in ensuring cooperative and coordinated
action in the Turkic World and in intemational fora,
Takıng into account the Decision of the Council of Heads of State on changing the name
of the "Cooperation Council of Turkic Speaking States" to the "Organization of Turkic States"
of 12 November 2021,
have agreed as follows:
Article 1
The name of the Agreement shall read as follows:
"Nakhchivan Agreement on the Establishment of the Organizatiotı of Turkic States.'
Article 2
Article 1 of the Agreement shall read as follovvs:
"Organization of Turkic States
The Parties hereby establish an intemational organi^^
^e-Organization of Tuîkic
States" (hereinafter referred to as the "OTS")."
//
n
.o.'r'
•'
lîu/îf'vVr
\'C.
\*.
;;' i
Article 3
The"CCTS"abbreviation shall be replaced witb the "OTS"abbreviation in the vvhole text of
the Agreement.
Article 4
The words "Turkic Speaking States" shall be replaced with the words "Turkic States" in the
vvhole text ofthe Agreement.
Article 5
Article 4 ofthe Agreement shall be replaced to read as follovvs:
"Related and affîliatcd organizations ofthe OTS
^ The Parliamentary Assembly of the Turkic States (TURKPA), as the related
organization ofthe OTS functions pursuant to the istanbul Agreement of21 November 2008 to
deepen the cooperation amongst the parliaments of the Turkic States.
TURKSOY as the related, and Turkic Academy and Turkic Culture and Heritage
Foundation as the afîİliated organizations of the OTS carry out, within their mandates culturai,
scientific and educational cooperation, disseminate and popularize the common values of the
Turkic World as well as protect and promote the Turkic culture and heritage.
The Parties may establish other organizations and institutions for implementation of
tasks and purposes of the present Agreement".
Article 6
The words "and Informal" shall be added after the word "Extraordinary" and the word
"meeting" shall be replaced with the word "meetings" in the Ihird paragraph of Article 5 and in
the fourth paragraph of Article 6 of the Agreement.
Article 7
The vvords "adoption by the CFM and approval by the CHS" shall be replaced with the
words "approval by the CFM and adoption by the CHS" in the second paragraph of Article 7
of the Agreement.
X-'
M
Z-" t V.
i •" -J-: •
hjr
Vc. A'.-Ç.
Article 8
Article 8 ofthe Agreement shall read as follovvs:
"Chairpersonship
The Party hosting the regular meeting of the CHS shall be the OTS Chairperson until
the next regular meeting ofthe CHS."
Article 9
The words 'adopted (accepted)" shall be replaced with the word "approved" in the
second paragraph of Article 9 ofthe Agreement.
Article 10
Article 16 of the Agreement shall read as follovvs:
"Observers and Partners
The observer and partner statuses vvithin tlıe OTS may be granted to the states,
intemational örganizations and other entîties.
The order and procedure for granting such statuses shall be established by the Rules of
Procedure of the OTS".
Article 11
The words "adopted by the CFM and approved by the CHS" shall be replaced vvith the
words "approved by the CFM and adopted by the CHS" in Article 18 of the Agreement.
Article 12
The word "third" shall be replaced vvith the word "last" in the second paı-agraph of
Article 22 of the Agreement.
Article 13
1. This Protocol is an integral part of the Agreemepî|^,^J^
^ .r
i- , \
- 't
V.
--^r*
■■ 'M
/
2. This Protocol shall enter into force on the thirüeth day after the receipt of the last
wntten notification by the depositary on the completion of domestio procedures reauired for
ıts entry into force.
3. The depositary of this Protocol is the Ministry of Foreign Affairs of the
Republic of Türkiye. The original copy of this Protocol shall be kept by the Depositary,
which shall send to each signatory a certified copy.
Done at Samarkand, on the İl'" day of November 2022 in a single original copy in the
Azerbaijani, Kazakh, Kyrgyz, Turkish, Uzbek and English languages, ali texts being equally
authentic. In case of divergence between the texts of this Protocol, the Parties shall refer to the
English text.
For the Republic of Azerbaijan
For the Republic of Kazakhstan
For the Kyrgyz Republic
For the Republic of Türkiye
For the Republic of Uzh^Jis!
o &
rv A,
<•
.
—
Ar
î: u :
A
I
'•-y [. .