Bunlar teklifin TBMM'ye sunulduğu ilk hâlidir. Komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde değişmiş olabilir; kanunun yürürlükteki metni Resmî Gazete'dedir.
Madde 1ekliyoribare değişikliği657 sayılı
14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
a) Ekli (1) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin; "I- Genel İdare Hizmetleri SınıfC bölümünün
(c) bendine "Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanı" ibaresinden sonra gelmek üzere
Kentsel Dönüşüm Başkanı'" ibaresi ve (d) bendine "Yurtdışı kürkler ve Akraba Topluluklar
Başkanlığı Başkan Yardımcısı," ibaresinden sonra gelmek üzere "Kentsel Dönüşüm Başkan
Yardımcısı." ibaresi eklenmiştir.
b) Ekli (11) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "5- Yargı Kuruluşları Bağlı ve İlgili Kuruluşlar
ile Yükseköğretim Kuruluşlarında" bölümüne "Kadastro Müdürü." ibaresinden sonra gelmek
üzere "Kentsel Dönüşüm Müdürü.'" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Madde ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı yönetici kadrolarının mali ve özlük
hakları düzenlenmiştir.
Madde 2ekliyor2577 sayılı7201 sayılı
6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa aşağıdaki
geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 11- 1. 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle genel
hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, bu depremlerin ve akabinde meydana
gelen depremlerin etkisiyle oluşan hasarlarla bağlantılı olması kaydıyla, hak sahipliğine ilişkin
işlemler hariç olmak üzere hasar tespit raporlarına dayalı olarak tesis edilen idari işlemlere karşı
açılan iptal davalarında aşağıdaki hükümler uygulanır:
a) On gün içinde ilk inceleme yapılır ve dava dilekçesi ile ekleri tebliğe çıkarılır.
b) Savunma verme süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren on beş gün olup. bu süre
bir defaya mahsus olmak üzere en fazla on gün uzatılabilir. Savunmanın verilmesi veya
savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır. Savunma dilekçesinde bina
askı koduna yer verilir.
c) Yürütmenin durdurulması talebine ilişkin olarak verilen kararlara itiraz edilemez.
ç) Keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gereken hallerde, dosyanın tekemmülünden
itibaren on beş gün içinde keşif yapılır. Taratların hak ve menfaatlerinin korunması bakımından
zorunluluk bulunan hâllerde keşif ve bilirkişi incelemesi, ilk incelemeyi müteakiben de
yapılabilir. Bilirkişi raporları on beş gün içinde mahkemeye teslim edilir. Bilirkişilere ve
bilirkişi raporlarına, raporun tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir.
d) Duruşma yapılması, tarafların istemine ve mahkemenin kararına bağlıdır. Duruşma
davetiyeleri, duruşma gününden en az on beş gün önce taraflara gönderilir.
e) Bu davalar dosyanın tekemmülünden veya ara karar, keşif, bilirkişi incelemesi ya da
duruşma yapılması gereken hallerde bunların tamamlanmasından itibaren en geç on beş gün
içinde karara bağlanır.
f) Elektronik tebligat adresi bulunmayan taraflara keşif ve duruşma günü, öncelikle
11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun 7 nci maddesine göre yapılır.
g) Verilen nihai kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde istinaf yoluna
başvurulabilir.
h) İstinaf dilekçeleri on gün içinde incelenir ve tebliğe çıkarılır.
ı) İstinaf dilekçelerine cevap verme süresi on beş gündür.
i) İstinaf istemi en geç iki ay içinde karara bağlanır. İstinaf incelemesi aşamasında,
istinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri on beş gün içinde yerine getirir.
j) Tam yargı davalarıyla bu madde kapsamındaki iptal davaları birlikte görülemez. Bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, birlikte açılmış olan iptal ve tam yargı davaları ayrılır
ve bu davalar bulunduğu aşamadan itibaren görülmeye devam olunur.
k) Bu maddede süre öngörülmeyen hallerde her türlü iş ve işlemler ivedilikle
sonuçlandırılır.
2. Bu maddede düzenlenmeyen hususlarda Kanunun diğer hükümleri uygulanır.
3. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar hakkında da bu
madde hükümleri bulunduğu aşamadan itibaren uygulanır. Ancak, bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihten önce işlemeye başlamış olan savunma, bilirkişi raporuna itiraz, istinaf kanun
yoluna başvuru ve istinaf dilekçesine cevap verme süreleri bakımından genel hükümler
uygulanır."'
Gerekçe: 6/2/2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler
nedeniyle yüzbinlerce yapının hasar gördüğü, idarelerce hasar tespiti yapıldığı, bu tespite dayalı
olarak yıkım, güçlendirme, tahliye ve abonelik iptali gibi işlemler tesis edildiği ve bu işlemlere
karşı idare mahkemelerinde iptal davaları açıldığı bilinmektedir. Bu davalar halen 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunundaki genel hükümlere göre görülmektedir. Deprem bölgesinde
hayatın bir an önce normale döndürülmesi ve olağan hayal şartlarının sağlanması büyük önem
arz etmektedir. Ayrıca özellikle ağır hasarlı binaların her an yıkılması ihtimali bölgedeki
insanların can ve mal emniyeti bakımından büyük tehlike oluşturmaktadır. Bundan dolayı,
hasarlı olduğu tespit edilen yapıların akıbetinin bir an önce belirlenmesi gerekmektedir. Bu
maksatla, 2577 sayılı Kanuna geçici bir madde eklenmektedir.
Maddeyle, Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle genel hayata etkili alet bölgesi
olarak kabul edilen yerlerde, bu depremlerin ve sonrasında meydana gelen depremlerin etkisiyle
oluşan hasarlarla bağlantılı olan ve hak sahipliğine ilişkin işlemler hariç olmak üzere, hasar
tespit raporları esas alınarak tesis edilen idari işlemlere karşı açılan iptal davaları bakımından,
yargılama süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır. Buna göre hasar
tespit raporlarına dayanılarak tesis edilen güçlendirme, abonelik iptali ve tahliye gibi işlemler
ile yıkım kararlarının iptali istemiyle açılan davaların seri bir şekilde sonuçlandırılması için
genel usulden farklı hükümler öngören geçici bir düzenleme yapılmaktadır. Ancak, hasar tespit
raporlarına dayanılarak tesis edilen hak sahipliğine ilişkin işlemler, düzenlemenin kapsamı
dışında bırakılmaktadır.
Bu çerçevede; ilk inceleme ve savunma verme süreleri, genel usulden daha kısa
belirlenmektedir. Dosyanın daha çabuk tekemmül etmesi için "savunmaya cevap" ve "cevaba
cevap" aşamaları kaldırılmakta ve savunma verilmekle dosyanın tekemmül etmesi
öngörülmektedir.
Hâlihazırda idare mahkemelerince yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen
kararlara karşı, bölge idare mahkemesine itiraz edilebilmektedir. İtiraza ilişkin bu süreç
yargılamanın bir safahatı olmakla birlikte, tebligat süreleri ve yürütmenin durdurulması
kararının bölge idare mahkemesi nezdinde inceleme süresi de göz önüne alındığında, bu durum
belirli bir zaman almakta ve süreci uzatmaktadır. Bu husus nazara alınarak yürütmenin
durdurulması talebine ilişkin olarak verilen kararlara itiraz edilemeyeceği düzenlenmek
suretiyle yargılamanın süratle sonuçlandırılması hedeflenmektedir. Belirtmek gerekir ki benzer
bir düzenleme 2577 sayılı Kanunun "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A ve "Merkezî ve ortak
sınavlara ilişkin yargılama usulü" başlıklı 20/B maddelerinde de yer almaktadır.
Yine, keşif ve bilirkişi inceleme süreçlerine ilişkin yeni usuller getirilmektedir. Bu
çerçevede, keşif yapılması ve bilirkişi raporlarının teslim edilmesi bakımından süreler
kısaltılmaktadır. Ayrıca, tarafların hak ve menfaatlerinin korunması bakımından zorunluluk
bulunması halinde mahkemece ilk incelemeyi müteakip, savunma beklenmeksizin derhal keşif
ve bilirkişi incelemesi yapılmasına imkân tanınmaktadır. Öte yandan, bilirkişilere ilişkin
itirazların rapora yapılan itirazla birlikte yapılması öngörülmektedir. Düzenlemeyle, keşif ve
bilirkişi incelemesinde yaşanabilecek muhtemel zaman kayıplarının önüne geçilmesi
amaçlanmaktadır.
Tarafların istemi olsa dahi duruşma yapılması mahkemenin takdirine bırakılmakla ve
davaların dosyanın tekemmülünden veya ara karar, keşif, bilirkişi incelemesi ya da duruşma
yapılması gereken hallerde bunların tamamlanmasından itibaren en geç on beş gün içinde karara
bağlanması hüküm altına alınmaktadır.
Fdckironik tebligat adresi bulunmayan taraflara keşif ve duruşma gününün bildirilmesine
ilişkin tebligatların seri ve hususi yollarla yapılmasına imkân tanınmaktadır.
İstinaf yoluna başvurma ve istinaf dilekçelerine ilişkin ilk inceleme süreleriyle istinaf
dilekçesine cevap verme süresi kısaltılmaktadır. İstinaf aşamasında kararların iki ay içinde
verilmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.
İki farklı yargılama usulüne tabi davaların birlikte görülmemesi için tam yargı davaları ile
bu madde kapsamındaki iptal davalarının birlikte görülemeyeceği hüküm altına alınmaktadır.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce. birlikte açılmış olan iptal ve tam yargı davaları
ayrılacak ve bu davalar bulunduğu aşamadan itibaren görülmeye devam edilecektir.
Bu maddede süre öngörülmeyen hallerde de her türlü iş ve işlemin ivedilikle
sonuçlandırılması öngörülmektedir.
İkinci fıkrada, bu maddede düzenlenmeyen hususlarda Kanunun diğer hükümlerinin
uygulanacağı hükme bağlanmaktadır.
Üçüncü fıkrada, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar hakkında
da bu madde hükümlerinin bulunduğu aşamadan itibaren uygulanması benimsenmektedir.
Ancak hak kayıplarının önlenmesi amacıyla taraflar bakımından işlemeye başlamış olan süreler
yönünden, işlemeye başladığı tarihteki sürelerin uygulanması öngörülmektedir. Buna göre
işlemeye başlamış olan savunma verme süresi, bilirkişi raporuna itiraz süresi, istinaf başvuru
süresi ve istinaf dilekçesine cevap verme süresi değişmeyecektir.
Madde 3ekliyoribare değişikliği
28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin
Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinde yer alan "Dış borcun tahsisi'" tanımına
"Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne." ibaresinden sonra gelmek üzere. "Kentsel Dönüşüm
Başkanlığına.'" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Dış finansman kaynaklarından sağlanan dış finansman imkânlarının Kentsel
Dönüşüm Başkanlığına krediye ilişkin anlaşmadaki amaca sadık kalınarak kullandırılmasını
sağlamak üzere düzenleme yapılmıştır.
Madde 4ekliyor4749 sayılı5018 sayılı
4749 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 39- Bu maddenin yürürlüğe girmesinden önce Çevre, Şehircilik ve
İklim Değişikliği Bakanlığı, mülga Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel
Müdürlüğünün uygulayıcısı olduğu Dünya Bankası fınansmanlı İklime ve Afetlere Dayanıklı
Şehirler Projesi'nin tlnansmam amacıyla imzalanan kredi anlaşması ile temin edilen dış kredi.
Kentsel Dönüşüm Başkanlığına tahsisli olarak kullandırılmış sayılır ve tahsisli olarak
kullandırılmaya devam edilir. Bu madde kapsamında tahsis edilen krediyle ilgili olarak krediyi
tahsis eden kuruluş hakkında bu Kanunun 14 üncü maddesinin beşinci ve altıncı fıkralarının
5018 sayılı Kanunun eki (1) sayılı cetvelde yer alan kuruluşlara ilişkin hükümleri uygulanmaz."
Gerekçe: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı 5018 sayılı kanuna ekli (II) sayılı cetvelde yer
alan özel bütçeli idare olarak teşkilatlandırılmaktadır. Bu kapsamda madde ile hali hazırda
Bakanlığın Mülga Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğüne sağlanmış
olunan ve Dünya Bankası tarafından finanse edilen kredinin Başkanlığa tahsisli olarak
kullandırılmaya devam edilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 5ekliyor5018 sayılı
10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol
Kanununa ekli (II) sayılı Cetvelin "B) Özel Bütçeli Diğer İdareler"" bölümüne aşağıdaki satır
eklenmiştir.
"45) Kentsel Dönüşüm Başkanlığı""
Gerekçe: Madde ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığının 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi
ve Kontrol Kanununa ekli cetvellerden (II) sayılı cetvelde yer alacağı düzenlenmiştir.
Madde 6ekliyoribare değişikliği
16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların
Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan
"Çevre ve Şehircilik Bakanlığını" ibaresi "Çevre. Şehircilik vc İklim Değişikliği Bakanlığını"
şeklinde değiştirilmiş, (c) bendinde yer alan "yeni yerleşim alanı olarak" ibaresi madde
metninden çıkarılmış ve fıkraya aşağıdaki bent eklenmiştir.
"0 Başkanlık: Kentsel Dönüşüm Başkanlığını,"
Gerekçe: Madde ile 6306 sayılı Kanundaki rezerv yapı alanı tanımında düzenleme
yapılmıştır. Uygulamada açılan davalarda, herhangi bir taşınmazın rezerv yapı alam olarak
belirlenebilmesi için meskûn alanlar dışında olması gerektiği yönünde değerlendirme yapılarak
hüküm kurulduğu görülmüştür. Hâlbuki yerleşim yerlerinde yer alan parsellerin de rezerv yapı
alanı olarak belirlenmesi mümkündür. Belirtilen sebeple, rezerv yapı alanı tanımında yer alan
"yeni yerleşim alanı olarak"" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Ayrıca maddeyle, Kanunun Tanımlar başlıklı maddesine Kentsel Dönüşüm Başkanlığı
tanımı eklenmiştir.
Madde 7ibare değişikliği6306 sayılı
6306 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan
"Bakanlığın"" ibareleri "Başkanlığın"" şeklinde. "Bakanlığa tahsis edilir" ibaresi "Başkanlığa
devredilir" şeklinde, beşinci ve altıncı fıkralarında yer alan "Bakanlıkça"" ibaresi "Başkanlıkça'"
şeklinde, sekizinci fıkrasında yer alan "Bakanlık"" ibaresi "Başkanlık"" şeklinde, onikinci
fıkrasında yer alan "Bakanlığa'" ibaresi "Başkanlığa"" şeklinde değiştirilmiş, maddenin birinci,
ikinci ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde
yeniden düzenlenmiştir.
"(1) Riskli yapıların tespiti. Başkanlıkça hazırlanacak yönetmelikte belirlenen usul ve
esaslar çerçevesinde masrafları kendilerine ait olmak üzere, öncelikle yapı malikleri veya
kanuni temsilcileri tarafından. Başkanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılır ve
sonuç Başkanlığa veya İdareye bildirilir. Başkanlık/İdare riskli yapıların tespitini resen
yapabileceği gibi süre vererek maliklerden veya kanuni temsilcilerinden de isteyebilir. Verilen
süre içinde ınaliklerce tespit yaptırılmadığı takdirde, tespitler Başkanlıkça veya İdarece yapılır
veya yaptırılır. Başkanlık, belirlediği alanlardaki riskli yapıların tespitini süre vererek İdareden
de isteyebilir. Riskli yapı tespiti yapılmasının engellenmesi durumunda; Başkanlıkça/İdarece
talep edilmesi halinde, mülki idare amiri tarafından verilecek yazılı izine istinaden yeterli
kolluk kuvveti marifetiyle kapalı kapıları/alanları açmak veya açtırmak suretiyle resen tespit
yapılır/yaptırılır. Riskli yapı tespitlerine karşı maliklerce veya kanuni temsilcilerince on beş
gün içinde itiraz edilebilir. Bu itirazlar, Başkanlığın talebi üzerine, üniversitelerce ilgili meslek
disiplini öğretim üyeleri arasından görevlendirilecek dört ve Bakanlıkta/Başkanlıkta görevli üç
kişinin iştiraki ile teşkil edilen teknik heyetler tarafından incelenip karara bağlanır."
■X2) Riskli yapılar, tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilmek üzere, tespit
tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde Başkanlık veya İdare tarafından ilgili tapu
müdürlüğüne bildirilir ve ayni ve şahsi hak sahiplerine tebliğ yerine kaim olmak üzere, tespite
ilişkin bilgileri ihtiva eden tutanak yapıya asılır, maliklere e-Devlet Kapısı ü/erinden bildirilir
ve ilgili muhtarlıkta on beş gün süre ile ilan edilir. Riskli yapı tespit işlemi, muhtarlıkta yapılan
ilanın son günü ayni ve şahsi hak sahiplerine tebliğ edilmiş sayılır. Riskli yapılar, ayrıca
Başkanlığın internet sayfasında on beş gün süre ile ilan edilir."
"(4) Bu Kanuna göre uygulamada bulunulan alanlarda yer alan veya Başkanlıkça bu
Kanun kapsamında kullanılmak üzere belirlenen tescil dışı alanlar, tapuda Hazine adına tescil
edildikten sonra Başkanlığa devredilir veya Başkanlığın talebi üzerine TOKFye ve İdareye
bedelsiz olarak devredilebilir."
"(7) Gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerince mülkiyetlerindeki taşınmazların rezerv
yapı alanı olarak belirlenmesi talebinde bulunulabilmesi için; bu taşınmazların yapılaşmaya
esas arsa metrekaresinin yüzde otuzunun mülkiyetinin devrine muvalakat edilmesi veya aynı
miktarın değerinin dönüşüm projeleri özel hesabına gelir olarak kaydedilmek üzere Başkanlığa
verilmesi gerekir."
Gerekçe: Madde ile 6306 sayılı Kanunda yer alan riskli yapı tespiti ve Hazine
taşınmazlarının Kanun kapsamında değerlendirilmek üzere Bakanlığa tahsisine ilişkin görev,
hak ve yetkilerin bundan sonra Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca kullanılmasını sağlamak üzere
6306 sayıh Kanunun 3 üncü maddesinde gerekli değişiklikler yapılmıştır.
Yine madde İle riskli yapı tespitinin Başkanlık veya idarece resen yapılabileceği
düzenlenmiştir. Uygulamada bazı maliklerce veya kiracılarca riskli yapı tespiti yapılmasının
engellendiği ve kendi bağımsız birimlerinden tespit için numune alınmasına müsaade
edilmediği görüldüğünden, riskli yapı tespitinin, gerekmesi halinde mülki idare amiri tarafından
verilecek yazılı izine istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle kapalı kapıları veya alanların
açtırılması suretiyle yapılabileceği düzenlenmiştir.
Diğer taraftan, uygulamada riskli yapı tespitine ilişkin maliklere ve kiracılara yapılan
tebligat konusunda yaşanan problemler, özellikle de yurtdışında bulunan veya adresi tespit
edilemeyen maliklere yapılacak tebligatlarda yaşanan problemler ve tebligat sürecinin
uzamasının riskli yapı tespiti işleminin kesinleştirilmesini ve neticede riskli yapının
yıktırılmasını engellediği gözetilerek, riskli yapı tespitine ilişkin bilgileri ihtiva eden tutanağın
riskli yapıya asılması, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirim yapılması ve ilgili
muhtarlıkta on beş gün süre ile ilan edilmesi usullerinin tümü kullanılmak suretiyle tebligat
yapılacağı ve tespite ilişkin bilgileri ihtiva eden tutanağın muhtarlıkta yapılacak ilanın son günü
ayni ve şahsi hak sahiplerine tebliğ edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Maliklerin can
güvenlikleri bakımından risk teşkil eden bir yapıda ikametlerini bir an evvel sonlandırmak ve
riskli yapının yıktırılmasını sağlayabilmek maksadıyla, riskli yapı tespitinin maliklere
bildirilmesi ve tespit işleminin kesinleştirilmesi elzem olup. maliklerin riskli yapı tespiti
işlemini, yapının kapısına asılacak tutanaktan, muhtarlıkta yapılacak ilandan veya e-Devlet
Kapısı üzerinden yapılacak bildirimden öğrenebileceği ve riskli yapı tespitine itiraz/dava
hakkını kullanabileceği değerlendirilmektedir.
Ayrıca madde ile kentsel dönüşüm için gelir elde etmek maksadıyla, gerçek veya özel
hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetlerindeki taşınmazların rezerv yapı alanı olarak belirlenebilmesi
için bu taşınmazların yapılaşmaya esas arsa metrekaresinin belirli bir miktarının veya değerinin
Başkanlığa devredilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Madde 8değiştiriyoribare değişikliği6306 sayılı
6306 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında yer
alan "Bakanlık'' ibareleri "Başkanlık" olarak değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan "tahsis ve"
ibaresi metinden çıkarılmış ve üçüncü fıkrasında yer alan '"riskli alanlardaki" ibaresi '"bu Kanun
kapsamında bulunan alanlardaki" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Madde ile 6306 sayılı Kanundaki alanlarda uygulama süresince imar ve
yapılaşma haklarının kısıtlanması ve alandaki yapılara verilen elektrik, su ve doğal gaz gibi
hizmetlerin durdurulması konularında Bakanlığa verilen görev ve yetkilerin Kentsel Dönüşüm
Başkanlığınca kullanılmasını sağlamak üzere gerekli değişiklikler yapılmıştır.
Madde 9ibare değişikliği6306 sayılı6183 sayılı
6306 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasına ikinci cümlesinde
yer alan "kira yardımı" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve yapım için yardım" ibaresi ve
fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş, ikinci fıkrasına birinci cümlesinde yer alan "kira yardımı"
ibaresinden sonra gelmek üzere '"ve yapım için yardım" ibaresi eklenmiş, üçüncü fıkrasının
birinci ve ikinci cümleleri aşağıdaki şekilde, dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve
beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"Yapım için yapılacak yardımın usul ve esasları Cumhurbaşkanınca belirlenir."
"Riskli yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine doksan günden fazla
olmamak üzere süre verilir. Bu süre içinde yapı, malik tarafından yıktırılmadığı takdirde,
yapının idari makamlarca yıktınlacağı bildirilir."
"(4) Üçüncü fıkrada belirtilen usule göre süresinde yıktırılmadığı tespit edilen riskli
yapıların yıktırılması. Başkanlıkça yazılı olarak İdareye bildirilir ve bu yapılar, İdarece
yıkılır/yıktırılır. Uygulamanın gerektirmesi hâlinde Başkanlık, yukarıdaki fıkralarda belirtilen
tespit, tahliye ve yıktınna iş ve işlemlerini bizzat da yapabilir. Kanun kapsamındaki yapıların
tahliyesinin engellenmesi durumunda; Başkanlıkça/İdarece talep edilmesi halinde, mülki idare
amiri tarafından verilecek yazılı izne istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle kapalı
kapıları/alanları açmak veya açtırmak suretiyle tahliye yapılır/yaptırılır. Başkanlık veya İdare
tarafından yapılan veya yaptırılan riskli yapı tespit, tahliye ve yıktırma masrafları, hisseleri
oranında maliklerden 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir."
"'(5) Kanun kapsamındaki yapıların tahliyesine ve yıktırılmasına ilişkin olarak ayni ve
şahsi hak sahiplerine yapılacak tebligat, tahliye ve yıktırmaya ilişkin tutanağın yapıya asılması.
maliklere e-Deviet Kapısı üzerinden bildirilmesi ve ilgili muhtarlıkla on beş gün süre ile ilan
edilmesi suretiyle yapılır. Tahliye ve yıktırmaya ilişkin işlem, muhtarlıkta yapılan ilanın son
günü ayni ve şahsi hak sahiplerine tebliğ edilmiş sayılır. Tahliyesi istenilen yapılar, ayrıca
Başkanlığın internet sayfasında on beş gün süre ile ilan edilir."
Gerekçe: Bu madde ile özellikle İstanbul ilindeki dönüşümü hızlandırmak
bakımından başlatılan yarısı bizden kampanyasının uygulanabilmesi için, 6306 sayılı Kanun
kapsamında hak sahiplerine yapım için mali yardım yapılabileceği düzenlenmiştir.
Yine madde ile riskli yapıların yıktırılması konusunda Bakanlığa verilen görev ve
yetkilerin bundan sonra Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca kullanılmasını sağlamak üzere 6306
sayılı Kanunun 5 inci maddesinde gerekli değişiklikler yapılmıştır.
Mevcut mevzuat hükümlerine göre, riskli yapıların yıktırılması için maliklere önce 60
günden az olmamak üzere (Uygulamada genellikle 60 gün süre verilmektedir) bir süre, sonra
da 30 günden çok olmamak üzere ikinci bir süre verilmekte olup, tahliye ve yıkım için iki kez
tebligat yapılması hem tahliye ve yıkım sürecini uzatmakta ve hem de idare için gereksiz iş
yükü oluşturmaktadır. Belirtilen sebeple, riskli yapıların yıktırılması için. maliklere tek seferde
doksan günden fazla olmamak üzere süre verileceği düzenlenmiştir.
Diğer taraftan, uygulamada malikler ve kiracılarca kendilerine tebligat yapılarak verilen
süreler içerisinde riskli yapının tahliye edilmediği ve maliklerce riskli yapıların yıktırılmadığı.
İdarece tahliye ve yıkım yapılmak istenildiğinde de. maliklerce veya kiracılarca engellendiği,
bu maksatla bağımsız bölümün kapısının kilitlenerek ve hatta şehir dışına çıkılmak suretiyle
tahliyenin engellendiği, yurt dışında bulunan maliklerin gelip içinde eşya bulunan yapılarını
tahliye etmedikleri ve bu durumların da riskli yapı tespiti kesinleşmiş bir yapının tahliyesine ve
yıktırılmasına engel teşkil ettiği sıkça görülmektedir. Belirtilen sebeplerle, tahliye işleminin
mülki idare amiri tarafından verilecek yazılı izne istinaden kolluk kuvveti marifetiyle kapalı
kapıları veya alanların açtırılması suretiyle yapılacağı düzenlenmiştir
Yine madde ile 6306 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrası yeniden
düzenlenmiş ve Kanun kapsamındaki yapıların tahliyesine ve yıktırılmasına ilişkin tebligat ile
tahliye ve yıktırılmaya ilişkin tutanağın yapıya asılması, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden
bildirilmesi ve ilgili muhtarlıkta onbeş gün süre ile ilan edilmesi suretiyle yapılacağı, tahliye ve
yıktırılmaya ilişkin tutanağın muhtarlıkta ilanının son günü ayni ve şahsi hak sahiplerine
tebligatın yapılmış sayılacağı düzenlenmiştir. 6306 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi
hükümlerine göre riskli yapı olarak tespit edilen yapılar maliklere bildirilmekte ve tespiti
işlemine karşı itiraz ve dava hakkı tanınmaktadır. Riskli yapı tespitinin kesinleşmesinin
akabinde de tahliye ve yıkım süreci başlamaktadır. Riskli yapı tespiti kesinleşmiş bir yapının
bir an evvel tahliye edilmesi bu yapılarda ikamet edenlerin can güvenliği bakımından önem arz
etmektedir. Tahliye için tebligat yapıldıktan sonra, tahliye için maliklere ve kiracılara 90
günden fazla olmamak üzere süre verildiği de gözetildiğinde, tahliyeye ilişkin tebligatın
mümkün olan en kısa sürede yapılması gerekmektedir. 7201 sayılı Tebligat Kanun uyarınca
yapılacak tebligatlarda, özellikle kimlik bilgileri ve adresi tespit edilemeyen malikler ile yurt
dışında yaşayan veya yabancı uyruklu maliklere tahliyeye ilişkin tebligatın yapılmasının aylar
sürdüğü bu durumun da riskli olduğu kesinleşmiş bir yapıda ikamete devam edilmesi neticesini
doğurduğu, riskli yapının tamamının tahliyesi sağlanmadığı için yıkım işinin yapılamadığı ve
yeni yapının yapımına başlanılamadığı. bu durumun da riskli yapıyı süresinde tahliye eden
maliklerin riskli yapıyı tahliye etmeyen maliklerden dolayı mağduriyetine sebep olduğu
gözetildiğinde, riskli yapının tahliyesi konusunda tebligat usulü bakımından farklı bir usul
öngörülmesinin zaruri olduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca, maliklerin riskli yapının tahliyesine
ilişkin işlemi, yapının kapısına asılacak tutanaktan, muhtarlıkta yapılacak ilandan veya e-Devlet
Kapısı üzerinden yapılacak bildirimden öğrenebileceği gibi. tahliye tebligatını öğrenip yapıyı
tahliye eden diğer maliklerden de öğrenmesi mümkün olduğundan, riskli yapının tahliyesine
ilişkin işleme karşı dava haklarını kullanmalarının önünde bir engel bulunmamaktadır.
Madde 10ibare değişikliği4721 sayılı6306 sayılı
6306 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci, ikinci ve ondördüncü
fıkralarında yer alan "en az üçte iki" ibareleri "salt" şeklinde değiştirilmiş, birinci fıkrasının
birinci cümlesinde yer alan "Bakanlığın" ibaresi "Başkanlığın" şeklinde, altıncı cümlesinde yer
alan "Bakanlık'" ibaresi "Başkanlık" şeklinde değiştirilmiş, fıkraya sekizinci cümlesinden sonra
gelmek üzere aşağıdaki cümleler eklenmiş, fıkranın mevcut dokuzuncu ve onuncu cümleleri
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, fıkraya mevcut onikinci cümlesinden sonra gelmek üzere
aşağıdaki cümleler eklenmiş, fıkranın mevcut onüçüncü cümlesinde yer alan "Bakanlığa"
ibaresi "Başkanlığa" şeklinde değiştirilmiş, mevcut ondördüncü ve onbeşinci cümlelerinde yer
alan "Bakanlığın'" ibareleri "Başkanlığın"" şeklinde değiştirilmiş, mevcut onbeşinci cümlesine
"Satış işleminin"" ibaresinden sonra gelmek üzere, ", satış bedelinin eksik hesaplandığı
gerekçesi ile iptal edilmesi durumu hariç olmak üzere."" ibaresi eklenmiş, fıkraya bu cümleden
sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiş, fıkranın mevcut onaltıncı cümlesinde yer alan
"Bakanlık" ibaresi "Başkanlık'" şeklinde "Bakanlığın"" ibaresi "Başkanlığın"" şeklinde
değiştirilmiş, mevcut onyedinci cümlesinde yer alan "Bakanlıkça"' ibaresi "Başkanlıkça"
şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasında yer alan "Bakanlık"" ibareleri "Başkanlık" şeklinde
değiştirilmiş, üçüncü fıkrasında yer alan "Bakanlıkça"" ibaresi "Başkanlıkça"" şeklinde.
"Bakanlık" ibaresi "Başkanlık" şeklinde değiştirilmiş, fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiş,
beşinci fıkrasında yer alan "Bakanlık" ibareleri "Başkanlık" şeklinde, "Bakanlıkça" ibareleri
"Başkanlıkça" şeklinde, birinci cümlesinde yer alan "Bakanlığa tahsis edilen"" ibaresi
"Başkanlığa devredilen"' şeklinde, üçüncü cümlesinde yer alan "Bakanlığın" ibaresi
"Başkanlığın'" şeklinde değiştirilmiş, fıkranın altıncı ve yedinci cümlelerinde yer alan "Hazine'"
ibareleri "Başkanlık'" şeklinde değiştirilmiş, fıkraya dördüncü cümlesinden sonra gelmek üzere
aşağıdaki cümle eklenmiş, fıkraya aşağıdaki cümleler eklenmiş, altıncı fıkrasına aşağıdaki
cümleler eklenmiş, yedinci fıkrasında yer alan "Bakanlık" ibaresi "Başkanlık" şeklinde
değiştirilmiş, sekizinci fıkrasında yer alan "Bakanlıkça" ibaresi "Başkanlıkça'" şeklinde
değiştirilmiş, onbirinei fıkrasında yer alan "Bakanlığa tahsis edilerek tasarrufuna bırakılan"
ibaresi "Başkanlığa devredilen"" şeklinde, "Bakanlığın'" ibareleri "Başkanlığın"" şeklinde
değiştirilmiş, onüçüncü fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan "%10"u" ibaresi "yüzde on"
şeklinde değiştirilmiş, ondördüncü fıkrasında yer alan "Bakanlığa" ibaresi "Başkanlığa"
şeklinde "Bakanlıkça'" ibaresi "Başkanlıkça" şeklinde. "Bakanlığın" ibaresi "Başkanlığın"'
şeklinde, "alınıp bu karara katılmayanların hisselerinin satışından" ibaresi "alınmasından"
şeklinde, "gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri"
ibareleri "inşaat yapımına ilişkin sözleşmeler" şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki
fıkralar eklenmiştir.
"Yapılacak yeni uygulamaların gerektirdiği; tevhit, ifraz, alan düzeltme, taksim, ihdas, terk.
tescil, vb. işlemler, yıkım ve yapıma ilişkin her türlü izin ve ruhsat iş ve işlemleri ile diğer
idareler/kurum ve kuruluşlar nezdinde. maliklerin tamamının ve ilgililerinin muvafakatiyle
yürütülmesi gereken tüm iş ve işlemler hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile
aldıkları karara istinaden yapılır. İdareye paydaşların salt çoğunluğu ile alman karara ilişkin
olarak, anlaşan maliklerce imzalı karar tutanağı veya anlaşan maliklere ait
vekâletname/sözleşme örnekleri sunulabilir.'"
"Hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile alınan karara katılmayanların arsa payları.
Başkanlıkça rayiç değeri tespit ettirilerek ve bu değerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan
diğer paydaşlara açık artırma usulü ile satılır. Bu suretle paydaşlara satış gerçekleştirilemediği
takdirde bu paylar, riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarında tespit edilen rayiç bedeli dönüşüm
projesini gerçekleştirecek olan Başkanlık, İdare veya TOKİ tarafından ödenmek suretiyle satın
alınır."
"Hisseleri oranında salt çoğunluk ile karar alan malikler tarafından, alınan karar ve anlaşma
şartlarını ihtiva eden teklif veya teklifin görülüp incelenebileceği yer. salt çoğunlukla alınan
karara katılmayan maliklere, noter vasıtasıyla veya ilgili muhtarlıkta on beş gün süre ile ilan
edilmek suretiyle bildirilir. İlgili muhtarlıkta ilan suretiyle yapılan bildirimde, muhtarlıkta
yapılan ilanın son günü bildirim yapılmış sayılır. Yapılan bu bildirimde ayrıca, bildirimin
yapıldığı/yapılmış sayıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde teklifin incelenmemesi veya aynı
süre içinde teklifin kabul edilmemesi halinde arsa paylarının Kanun kapsamında satılacağı
hususu bildirilir. Arsa payı satış işlemi sürecinde Başkanlıkça/İdarece yapılacak tebligatlar,
tebliğ olunacak evrakın c-Dcvlet Kapısı üzerinden bildirilmesi ve ilgili muhtarlıkta on beş gün
süre ile ilan edilmesi suretiyle yapılır ve muhtarlıkta yapılan ilanın son günü tebligat yapılmış
sayılır. Tapuya elektronik tebligat adreslerini bildiren maliklere elektronik tebligat adresi
üzerinden tebligat yapılır."
"Satış işleminin, satış bedelinin eksik hesaplandığı gerekçesi ile iptal edilmesi durumunda,
yargı kararı, satış bedeli ile yargı kararında belirtilen şekilde hesaplanacak bedel arasındaki
farkın hisseyi satın alan malik tarafından hissesi satılan eski malike ödenmesi suretiyle
uygulanır."
"Başkanlıkça yürütülen uygulamalarda; 775 sayılı Kanuna göre yoksul veya dar gelirli olarak
kabul edilenlere verilecek bağımsız bölümlerin paylı mülkiyet esaslarına göre Başkanlık ile
hisseli olması durumunda, hak sahibinin dönüşümden önceki taşınmazının tapu kaydında yer
alan ipotek, ihtiyati haciz, haciz ve intifa hakkı gibi haklar ve şerhler tapuda sadece hak
sahibinin hissesi üzerinde devam ettirilir ve hak sahibinin üzerine kayıtlı ikamet edebileceği
konut nitelikli başka bir gayrimenkulü yok ise, hak sahibine, hak sahibi evli ise hak sahibi ve
eşine bu bağımsız bölüm üzerinde 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu
hükümlerine göre oturma hakkı tanınır."
"Kanun kapsamında Başkanlığa devredilen Hazine taşınmazları: Bakanlığın bağlı, ilgili ve
ilişkili kurum ve kuruluşları ile bunların iştiraklerine, belediyelere ve bunların şirketlerine,
kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, belediye ve
mücavir alan sınırları içinde olup. 30/3/2014 tarihinden önce üzerinde yapılanma olan
taşınmazların öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haletlerine. 4706 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b). (c), (d) ve (e) bentlerinde sayılanlar ile
Bakanlığın görev alanına giren konularda faaliyet yürütmek üzere kurulan ve mal varlığının en
az yüzde ellisi Bakanlıkça sağlanan vakıflara rayiç bedel üzerinden: küçük sanayi sitesi
yapılmak üzere bu amaçla kurulmuş kooperatiflere ve_belediyelere ise. rayiç bedelin yüzde
ellisinden az olmaması kaydıyla Başkanlıkça belirlenecek bedel üzerinden, doğrudan satılabilir
veya Başkanlıkça belirlenecek bedel üzerinden doğrudan kiralanabilir."
"(b) bendinde belirtilen Başkanlığın ön alım hakkı. Başkanlığın/Hazinenin Kanun
kapsamındaki taşınmazlarda paydaş olup olmadığı ile bu taşınmazlarda paylı veya müstakil
mülkiyet olup olmadığına bakılmaksızın, bu taşınmazların tamamen veya kısmen alanda veya
parselde malik olanlar dışındaki üçüncü kişilere satışı durumunda kullanılır. Ön alım hakkının
kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar Başkanlıkça belirlenir."
"Kanun kapsamındaki alanlar ve parsellere ilişkin olarak onaylanan imar ve parselasyon
planları, ilgili çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüğünde on beş gün süreyle ilan
edilir. Bu planlara itiraz, ilan süresi içinde ilgili çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il
müdürlüğüne yapılır ve itirazlar Bakanlıkça beş gün içerisinde değerlendirilir. İtirazların
reddedilmesi hâlinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde
kesinleşir."
"(15) Kanun kapsamındaki uygulamalar ile bu uygulamalar için karar alınması ve
uygulamaların yürütülmesi konularında Başkanlıkça lisanslandınlacak kuruluşlar faaliyet
gösterebilir. Lisanslandırılacak kuruluşlarda, inşaat mühendisi, harita mühendisi, mimar, şehir
plancısı, değerleme uzmanı ve hukukçu istihdam edilmesi mecburidir. Lisanslandırılacak
kuruluşların haiz olması gereken şartlar, bu kuruşlarda görev alacak personelin sayısı, niteliği,
çalışma usul ve esasları ve diğer hususlar Başkanlıkça hazırlanacak yönetmelik ile belirlenir.
Başkanlık bu kuruluşların faaliyetlerini denetlemeye yetkilidir."
"(16) Bu Kanun kapsamındaki yapıların yıktırılmasından sonra arsa haline gelen
taşınmazda ortaklığın giderilmesi için 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre dava
açılabilir. Ancak, ortaklığın giderilmesi için dava açılmış olması, bu Kanun kapsamında
hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile karar alınmasına ve bu karara göre işlem
yapılmasına engel teşkil etmez."
Gerekçe: Bu madde ile 6306 sayılı Kanun kapsamında hisse satışının. Kanun
kapsamında kamulaştırma yapılmasının, hak sahipliği çalışmalarının, dönüşüm
uygulamalarının yürütülmesinin. Kanun kapsamındaki alanlarda ve parsellerde Bakanlığa
tanınan hak, yetki ve görevlerin Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca kullanılmasını sağlamak
üzere 6306 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde gerekli değişiklikler yapılmıştır.
6306 sayılı Kanun kapsamındaki uygulamalarda; hisseleri oranında maliklerin en az
üçte iki çoğunluğu ile karar alma ve bu karara katılmayanların hisselerinin satışından sonra tam
muvafakat ile yapı ruhsatı alınarak yapım işine başlanılması süreleri ciddi manada uzun
olduğundan ve kiralık konut bulmaktaki zorluklar da gözetildiğinde Kanun kapsamındaki
yapıların yerine yenilerinin bir an evvel yapılması elzem olduğundan, yapı ruhsatı alınması da
dahil olmak üzere yeni uygulamaların gerektirdiği ve maliklerin tamamının muvafakatiyle
yürütülmesi gereken tüm iş ve işlemlerin hisseleri oranında maliklerin salt çoğunluğu ile aldığı
karara istinaden yapılacağı yönünde düzenleme yapılmıştır.
Yine Kanun kapsamında hisse satışı işlemlerinde tebligat yapılamaması veya geç
yapılması sebebiyle uygulamada yaşanılan problemleri ortadan kaldınuak maksadıyla, salt
çoğunluk ile karar alan malikler tarafından, alınan karar ile anlaşma şartlarını ihtiva eden
teklifin salt çoğunlukla alman karara katılmayan maliklere, noter vasıtasıyla veya ilgili
muhtarlıkta on beş gün süre ile ilan edilmek suretiyle bildirileceği yönünde düzenleme
yapılmıştır. Satış işlemi sürecinde Başkanlıkça/İdarece maliklere yapılacak tebligatlar da. yine
aynı usulle yapılacaktır.
Kanun kapsamında yapılan hisse satış işleminin yargı kararı ile satış bedelinin eksik
hesaplandığı gerekçesi ile iptal edilmesi durumunda, bu kararın yapılan bütün işlemlerin geri
alınması ve satış işleminin yeniden yapılması şeklinde uygulanması halinde. Kanun
kapsamında yürütülen uygulamaların aciliyeîi gözetildiğinde ciddi bir zaman kaybına sebep
olacağı ve yargı kararında usulü işlemlerde hukuka aykırılık tespit edilmediği halde usuli
işlemlerin tekrar edilmesinin kamu kaynaklarının gereksiz yere kullanılması neticesini
doğuracağı değerlendirilmektedir. Belirtilen sebeple, satış işleminin satış bedelinin eksik
hesaplandığı gerekçesi ile iptal edilmesi durumunda, satış bedeli ile yargı kararında belirtilen
şekilde hesaplanacak bedel arasındaki farkın hisseyi satın alan malik tarafından hissesi satılan
eski malike ödenmesi suretiyle uygulanması yönünde düzenleme yapılmıştır.
Diğer taraftan. Başkanlıkça yürütülen uygulamalarda; 775 sayılı Kanuna göre yoksul
veya dar gelirli olarak kabul edilenlere verilecek bağımsız bölümler için hak sahibinin
borçlanmasının gerekmesi fakat hak sahibinin borçlanma bedelini ödeyecek mali gücünün
olmaması durumunda, yaşanan mağduriyeti önlemek için hak sahibi adına isabet eden bağımsız
birimin tapuda hak sahibi ile Başkanlık adına paylı mülkiyet esaslarına göre tescil edilmesi
mümkün olduğundan, böyle bir durumda hak sahibinin üzerine kayıtlı ikamet edebileceği konut
nitelikli başka bir gayrimenkulü yok ise bu bağımsız bölümler üzerinde hak sahibine ve hak
sahibi evli ise işlem yapıldığı tarihteki eşine oturma hakkı tanınacağı düzenlenmiştir.
Ayrıca. Kanun kapsamında Başkanlığa devredilen Hazine taşınmazlarının artık
Başkanlık mülkiyetinde olacağı ve Hazine taşınmazı olmaktan çıkacağı gözetilerek. 4706 sayılı
Kanuna göre Hazine taşınmazlarını doğrudan satın alma hakkına sahip olanların herhangi bir
hak kaybına uğramalarını engellemek için. Kanun kapsamında Başkanlığa devredilen Hazine
taşınmazlarının doğrudan satılabileceği ve kiralanabileceği kişiler bu madde ile düzenlenmiştir.
Yine. 6306 sayılı Kanun kapsamında yürütülen dönüşüm uygulamalarda, uygulamanın
yürütüldüğü alanda hak sahibi olmayan üçüncü kişilerce uygulama alanındaki maliklerden
taşınmaz satın alınarak dönüşüm neticesinde yeniden yapılaşmadan kaynaklı sağlanacak
ekonomik faydadan yararlanma yoluna gidildiği, özellikle ekonomik gücü düşük olan ve
dönüşünün getireceği faydaları değerlendiremeyen maliklerin bu şekilde mağdur edildiği,
ayrıca uygulama yapılan alandaki maliklerin bu satın almalar sebebiyle değişmesinden dolayı
uygulama süreçlerinin geciktiği veya sekteye uğradığı, alanda her malik değiştiğinde yeni
malikle yeniden anlaşma sağlamak mecburiyetinde kalındığı, bu durumların da dönüşüm
uygulamasını geciktirdiği gözetilerek. Kanun kapsamındaki alanlarda ve parsellerde
Başkanlığa verilen ön alım hakkının 4721 sayılı Türk Medeni Kanununda düzenlenen ön alım
hakkından farklı şekilde düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmiş ve bu yönde Kanunun 6.
maddesinde gerekli değişiklikler yapılmıştır.
Yine. söz konusu madde ile Kanun kapsamında yürütülen uygulamaların ivediliği
gözetilerek. Kanun kapsamındaki alanlar ve parsellere ilişkin planların ilan, askı ve itiraz
süreleri kısaltılarak, bu konularda 3194 sayılı Kanundan farklı düzenlemeler yapılmıştır.
Diğer taraftan, uygulamada özellikle Kanun kapsamındaki uygulamalarda maliklerin
karar alması sürecinde problemlerle karşılaşıldığı, alınan karara katılmayan maliklerin
haksızlığa uğradığı gerekçesi ile çokça şikâyet alındığı gözetilerek. Kanun kapsamındaki
uygulamalar, karar alınması, alınan kararın uygulanması sürecinde Başkanlıkça
lisanslandırılacak kuruluşların faaliyet göstermesine imkân sağlayacak düzenlemeler
yapılmıştır. Bu kuruluşların haiz olması gereken şartlar, bu kuruşlarda görev alacak personelin
sayısı, niteliği, çalışma usul ve esasları ve diğer hususlar Başkanlıkça hazırlanacak yönetmelik
ile belirlenecektir.
Kanun kapsamındaki uygulamalarda özellikle de malik sayısının az olduğu parsellerde
maliklerce ortak bir karar alması mümkün olamamaktadır. Bu gibi durumlarda, maliklerin
ortaklığın giderilmesi için dava açabileceği düzenlenmiştir.
Madde 11ibare değişikliği6306 sayılı
6306 sayılı Kanunun 6/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan
''Bakanlıkça" ibaresi "Başkanlıkça" şeklinde, ikinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlesi
aşağıdaki şekilde, mevcut üçüncü cümlesinde yer alan "Bakanlık" ibaresi "Başkanlık" şeklinde
değiştirilmiş, üçüncü fıkrasının birinci cümlesinde yer alan "Bakanlıkça" ibaresi "Başkanlıkça"
şeklinde, fıkranın dördüncü cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, dördüncü ve beşinci
fıkralarında yer alan "Bakanlığın" ibareleri "Başkanlığın" şeklinde değiştirilmiş ve beşinci
fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş, altıncı fıkrasının birinci ve ikinci cümlesinde yer alan
"gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri" ibareleri
"inşaat yapımına ilişkin sözleşmeler" şeklinde, fıkrada yer alan "Bakanlıkça". "Bakanlığın" ve
"Bakanlık" ibareleri sırasıyla "Başkanlıkça". "Başkanlığın". "Başkanlık" şeklinde
değiştirilmiş, yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümleleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş,
fıkrada yer alan "Bakanlıkça" ibareleri "Başkanlıkça" şeklinde. "Bakanlığın" ibaresi
''Başkanlığın" şeklinde değiştirilmiş ve fıkraya aşağıdaki cümle eklenmiştir.
"Bu madde kapsamında riskli yapı tespiti, masrafları Dönüşüm Projeleri Özel
Hesabından karşılanmak ve Başkanlıkça talep edilmesi halinde, mülki idare amiri tarafından
verilecek yazılı izine istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle kapalı kapıları/alanları açmak
veya açtırmak suretiyle Başkanlıkça resen yapılır."
'"Verilen sürede yapıların tahliye edilmemesi durumunda. Başkanlıkça talep edilmesi halinde,
mülki idare amiri tarafından verilecek yazılı izine istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle
kapalı kapıları/alanları açmak veya açtırmak suretiyle tahliye ve yıktırmaya yönelik iş ve
işlemler, Başkanlıkça yapılabilir veya yaptırılabilir."
"Bu madde kapsamında yürütülen uygulamalarda uygulama projesi aranmaksızın ihaleye
çıkılabilir."
"Hak sahipliği çalışmaları, hak sahibinin mevcut taşınmazının değeri ile yeni yapıda hak
sahibine verilecek konut veya işyerinin değeri gözetilerek veya Başkanlıkça karar alınması
halinde kat karşılığı, hasılat paylaşımı vb. usullerle yürütülür. Hak sahibinin borçlanmasının
gerekmesi durumunda, borçlanma bedeli üzerinden hak sahibi ile sözleşme yapılır ve
borçlanma bedelinin tamamı ödenmeden tapuda ferağı verilmez."
"Hazine adına kayıtlı bu bağımsız bölüm/bölümler Başkanlığa devredilir."
Gerekçe: Bu madde ile yıkılacak derecede riskli olan yapıların bulunduğu alanlar
ile kendiliğinden çöken veya zeminin kayması, heyelan, su baskını, kaya düşmesi, yangın,
patlama gibi sebeplerle ağır hasar gören veya ağır hasar görme riski bulunan yapıların
bulunduğu alanlardaki dönüşüm uygulamalarının aciliyeti gözetilerek, uygulama projesi
aranmaksızın ihaleye çıkılabileceği yönünde maddeye hüküm eklenmiş ve riskli yapı tespiti ve
tahliye işlemlerinde engellemeler ile karşılaşılması durumunda, mülki idare amiri tarafından
verilecek yazılı izne istinaden yeterli kolluk kuvveti marifetiyle kapalı kapıların veya alanların
açtırılması suretiyle tespit ve tahliye yapılacağı düzenlenmiştir.
Ayrıca, Kanunun 6/A maddesindeki düzenlemelerden bu madde kapsamındaki hak
sahipliği çalışmalarının sadece değer esaslı olarak yürütülebileceği anlaşılmaktadır. Hâlbuki
hak sahipliği çalışmaları, hak sahibinin mevcut taşınmazının değeri ile yeni yapıda hak sahibine
verilecek konut veya işyerinin değeri gözetilerek yapılabileceği gibi kat karşılığı, hasılat
paylaşımı vb. usullerle yapılabilir. Bu madde ile bu yönde düzenleme yapılmıştır. Diğer
taraftan, hak sahibinin borçlanmasının gerekmesi durumunda, hak sahibi ile borçlanma
sözleşmesi imzalanarak ve hak sahibine verilecek bağımsız birim üzerine Hazine lehine borç
miktarı oranında ipotek tesis edilerek, bağımsız bölüm tapuda hak sahibi adına devredildiğinde,
hak sahiplerinin borç taksitlerini ödemekte gecikme gösterdiği ve hatta ödemediği tespit
edilmiştir. Bu yüzden de. borçlanma bedelinin tamamı ödenmeden bağımsız birimin tapuda hak
sahibine devredilmeyeceği yönünde düzenleme yapılması gerekmiştir. Ayrıca, hak sahibine
düşecek bağımsız bölümün teslim alınmaması durumunda, hak sahibinin bu bağımsız bölüm
üzerindeki hakkı sona ereceğinden; hak sahibinin dönüşümden önceki taşınmazının değeri hak
sahibine ödendikten sonra Hazine adına kayıtlı bu bağımsız bölümün yapım maliyetini
karşılayan Başkanlığa devredileceği düzenlenmiştir.
Madde 12ibare değişikliği6306 sayılı6107 sayılı
6306 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "aşağıda
sayılan gelirler, dönüşüm gelirleri olarak ilgili yıl genel bütçesinin (B) işaretli cetvelinde özel
gelir olarak öngörülür ve gelir gerçekleşmesine bağlı olarak gelir kaydedilir" ibaresi "ilgili yıl
genel bütçesinin (B) işaretli cetvelinde yer alan aşağıda sayılı gelirler karşılığı Başkanlık
bütçesine ödenek öngörülür" şeklinde değiştirilmiş ve fıkranın (c) ve (ç) bentleri madde
metninden çıkarılmış, maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları ile dördüncü fıkrasının birinci
cümlesi aşağıdaki şekilde, dördüncü fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan "Bakanlığın" ibaresi
"Başkanlığın" şeklinde değiştirilmiş, beşinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde, (c)
bendinde yer alan "projeleri özel hesabından" ibaresi "projelerine ilişkin" şeklinde değiştirilmiş
ve bu fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiş, fıkranın ikinei eümlesinde yer alan "Birinci fıkranın
(e)" ibaresi "(d)" şeklinde ve "Bakanlığın merkez" ibaresi "Başkanlığın" şeklinde değiştirilmiş,
yedinci fıkrasında yer alan "Bakanlık" ibaresi "Başkanlık" şeklinde değiştirilmiş, bu fıkrada
yer alan "usul ve esasları," ibaresinden sonra gelmek üzere "Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile"
ibaresi eklenmiş ve dokuzuncu fıkrasında yer alan "Bakanlık," ibarelerinden sonra gelmek
üzere "Başkanlık," ibareleri eklenmiştir.
"(2) Başkanlık bütçesinde öngörülen ödenek tutarını aşan birinci fıkranın (a) ve (b)
bentlerinde yer alan yıl içi gelir gerçekleşmeleri karşılığı Başkanlık bütçesinin ilgili tertiplerine
Hazine yardımları ile ilişkilendirmek suretiyle ödenek eklemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
(3) Gerektiğinde dönüşüm faaliyetlerinde kullanılmak üzere Başkanlık bütçesinde ödenek
öngörülebilir.
Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları kapsamındaki ödenekler. Başkanlığın
muhasebe birimi adına açılacak dönüşüm projeleri özel hesabına aktarılmak suretiyle
kullanılır."
"b) Hazineye veya üçüncü kişilere ait olup Başkanlığa devredilen taşınmazlardan imar
uygulamasına tabi tutulması sonucunda tapuda Başkanlık adına tescil edilen taşınmazlar ile
Başkanlığın mülkiyetinde olan diğer taşınmazların satışından, kiraya verilmesinden, irtifak
hakkı tesis edilmesinden ve bu taşınmazların işletilmelerinden elde edilecek gelirler,"
"d) İller Bankası Anonim Şirketinin Hazine gelirleri ve faiz gelirleri dışındaki banka
faaliyetleri ile 26/1/2011 tarihli ve 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun
3 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapacağı faaliyetlerden elde edeceği kârın yüzde
ellisi,
e) Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi gelirinin yüzde onu,
f) Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi gelirinin yüzde otuzunu aşmamak üzere
Bakanlıkça belirlenecek miktar."
Gerekçe: Madde ile 6306 sayılı Kanun kapsamında kullanılmak üzere yeni gelir
kaynaklan öngörülmüştür. Bu çerçevede. Bakanlık döner sermaye işletmesi gelirinin yüzde
otuzunu aşmamak üzere Bakanlıkça belirlenecek miktar ile Başkanlığa ait taşınmazların
satışından, kiraya verilmesinden, irtifak hakkı kurulmasından ve bu taşınmazların
işletilmesinden elde edilen gelirler yeni gelir kalemleri olarak düzenlenmiştir.
Yine. bu madde ile Kanun kapsamında yapılacak yardımlar, vergi, harç ve ücret
muafiyetlerinden faydalanma, uygulama yapacak TOKİ ve İdarelere kaynak aktarılması
konularında hangi görev ve yetkilerin Bakanlığa hangilerinin Kentsel Dönüşüm Başkanlığına
ait olacağı konusunda 6306 sayılı Kanunun 7. maddesinde gerekli değişiklikler yapılmıştır.
Madde 13değiştiriyoribare değişikliği6306 sayılı
6306 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında
yer alan "Bakanlık," ibaresinden sonra gelmek üzere "Başkanlık," ibaresi eklenmiş, beşinci ve
dokuzuncu fıkralarında yer alan "Bakanlık" ibareleri "Başkanlık" şeklinde, altıncı ve yedinci
fıkralarında yer alan "Bakanlıkça" ibareleri "Başkanlıkça" şeklinde, dokuzuneu fıkrasında yer
alan "Bakanlığın" ibaresi "Başkanlığın" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Madde ile hizmet alımı, plan proje vb. işler ile dönüşüm uygulamalarının
Başkanlıkça da Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştirakleriyle ve
4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile akdedecekleri protokoller çerçevesinde 2886 sayılı
Kanuna ve 4734 sayılı Kanuna tabi olmaksızın gerçekleştirebileceği, yine Bakanlık gibi
Başkanlığın da Kanun kapsamında sözleşmeli personel çalıştırılabileceği düzenlenmiştir.
Ayrıca, yine bu madde ile Kanun uyarınca yapılacak anlaşmaların usul ve esasları ile
Kanunun uygulanmasına dair diğer usul ve esasların belirlenmesi. Kanun kapsamında yapım
işini üstlenecek yapı müteahhitlerinin sahip olmaları gereken kriterlerin belirlenmesi, yapı
müteahhidinden teminat alınması gibi konularda Bakanlığa verilen görev ve yetkilerin bundan
sonra Kentsel Dönüşüm Başkanlığınca kullanılmasını sağlamak üzere 6306 sayılı Kanunun 8.
maddesinde gerekli değişiklikler yapılmıştır.
Madde 14ekliyor6306 sayılı
6306 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 2 -(1) Başkanlık tarafından yapılacak veya yaptırılacak yapılara, imar
plânlarında o maksada tahsis edilmiş olmak, uygulama imar plânı ve mevzuata aykırı olmamak
üzere mimarî, statik, tesisat ve her türlü fennî mesuliyetin Başkanlık tarafından üstlenilmesi ve
mülkiyetin belgelenmesi kaydıyla başkaca belge istenmeksizin müracaat tarihinden itibaren
otuz gün içinde avan projeye göre yapı ruhsatı ve bu yapıların tamamlanmasının akabinde de
otuz gün içinde yapı kullanma izni verilir."
Gerekçe: Madde ile yürütülen uygulamaların ivediliği, özellikle de herhangi bir afet
sonrasında hasar gören yapıların dönüşüme dahil edilerek, bir an evvel uygulama yapılmasının
gerektiği gözetilerek. Başkanlık tarafından yapılacak veya yaptırılacak yapılara, belirli şartların
sağlanması kaydı ile avan projeye göre yapı ruhsatı verileceği ve yapım işinin tamamlanması
üzerine de yine otuz gün içinde yapı kullanma izin belgesi verileceği düzenlenmiştir.
Madde 15ekliyor6306 sayılı
6306 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 3 - (1) Başkanlığın gelirleri şunlardır:
a) Genel bütçeden yapılacak Hazine yardımları.
b) Başkanlığa yapılacak her türlü nakdi, taşınır ve taşınmaz niteliğindeki bağış ve
yardımlar.
c) Başkanlık tarafından, gerçek ve tüzel kişilere verilecek bilgi, belge ve hizmetler
karşılığında alınacak ücretler.
ç) Taşınır malların satışından veya kiraya verilmesinden veya işletilmelerinden elde
edilen gelirler.
d)İlgili mevzuatındaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla taahhütlerini tamamen veya
kısmen yerine getirmeyen yüklenicilerden alınan tazminatlar ile gelir kaydedilen teminatlar.
e) Diğer gelirler."
Gerekçe: Madde ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığının gelirleri düzenlenmiştir.
Başkanlık, ülke genelinde afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışında kalan riskli yapıların
dönüşüm uygulamalarını yürütecektir. Ülke genelinde yaklaşık 6 milyon bağımsız bölümün
afet riski altında olduğu ve bunlardan 2 milyon bağımsız bölümüm acilen dönüştürülmesi
gerektiği hususu gözetildiğinde, dönüşüm uygulamaları için ciddi bir mali kaynağa ihtiyaç
bulunduğu açıktır. Özel bütçeli olan Kentsel Dönüşüm Başkanlığının bu dönüşüm
uygulamalarını kendi öz kaynakları yapması imkân dahilinde değildir. Belirtilen sebeple,
Başkanlık gelirleri düzenlenirken en mühim gelir kalemi olarak genel bütçeden yapılacak
Hazine yardımları sayılmıştır.
Madde 16ekliyor6306 sayılı
6306 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 4 -(1) Bu Kanun kapsamında açılan dönüşüm projeleri özel hesabı
31/12/2025 tarihi itibariyle kapatılır. Bu tarih itibariyle söz konusu hesapta bulunan nakit
tutarları bir yandan Başkanlık bütçesine öz gelir, diğer yandan mevcut veya yeni açılacak bütçe
tertiplerine Başkanlıkça ödenek kaydedilir. Özel hesaba ilişkin hak ve yükümlülükler
Başkanlığa devredilir.
(2) 31/12/2025 tarihine kadar ilgili mevzuatına göre özel hesaba kaydedilen gelirler, bu
tarihten sonra Başkanlık bütçesine gelir kaydedilir, özel hesaplan yapılan harcamalar ise
Başkanlık bütçesine bu amaçla tahsis edilen ödeneklerden karşılanır.
(3) Kapatılan özel hesaba ilişkin mevzuatta yapılan atıllar Başkanlığa yapılmış sayılır.
(4) Kapatılan özel hesaba ilişkin hükümlerin uygulanmasında ortaya çıkabilecek
tereddütleri gidermeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile
Hazine ve Maliye Bakanlığı görüşü alınmak suretiyle Başkanlık yetkilidir."
Gerekçe: Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tüzel kişiliği haiz özel bütçeli bir idaredir. 5018
sayılı Kanunda özel gelir/özel hesap genel bütçe kapsamındaki idareler için öngörüldüğünden.
6306 sayılı Kanun kapsamındaki dönüşüm uygulamalarının sekteye uğramaması için bu Kanun
kapsamında oluşturulmuş olan dönüşüm projeleri özel hesabının 2025 yılı sonuna kadar devam
etmesi ve 2026 yılından itibaren de bu hesabın kapatılması öngörülmüştür.
Madde 17değiştiriyoribare değişikliği6306 sayılı
6306 sayılı Kanunun geçici 1 nci maddesi birinci fıkrasında yer alan
"Bakanlığın'' ibaresi "Başkanlığın" şeklinde. "Maliye Bakanlığınca Bakanlığa tahsis edilir"
ibaresi "Başkanlığa devredilir" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Maddc ile 775. 5366, 5393 ve 4706 sayılı Kanunlar ile diğer kanunlar
kapsamında TOKÎ'ye. İdareye ve diğer kamu idarelerine tahsis ve devredilmiş olup tahsis ve
devir tarihinden itibaren iki yıl içinde dönüşüm uygulaması başlatılmayan taşınmazların geri
alındıktan sonra Bakanlığa değil Başkanlığa devredileceği düzenlenmiştir.
Madde 18ekliyor6754 sayılı5271 sayılı
3/11/2016 tarihli ve 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununa aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 2- (1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle genel
hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde 1/1/2028 tarihine kadar, bu depremler ve
akabinde meydana gelen depremlerle bağlantılı iş. dava, soruşturma ve kovuşturmalarda, 10
uncu maddenin (d) ve (e) bentleri hariç birinci fıkrasında yer alan şartlan taşımak kaydıyla 12
nci maddenin beşinci ve altıncı fıkraları ile 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanununun 64 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ve 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 268 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarındaki usule
tabi olmaksızın listeler dışından da bilirkişi görevlendirilebilir.
görevlendirilen bilirkişiler, bölge kuruluna bildirilir."
Listeler
dışından
Gerekçe: 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle genel hayata etkili
afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde. 1/1/2028 tarihine kadar, adli ve idari yargı
mercilerinde depremlerle bağlantılı olarak görülmekte olan iş, dava. soruşturma ve
kovuşturmalarda bilirkişi ihtiyacının ivedi şekilde karşılanabilmesi amacıyla. 6754 sayılı
Bilirkişilik Kanununa geçici madde eklenmektedir. Düzenlemeyle maddedeki asgari şartları
taşıyan ancak ilgili bilirkişilik bölge listesinde ve/veya listelerinde yer almayan bilirkişilerin,
ilgili kanunlardaki usule tabi olmadan görevlendirilmesine imkân tanınmaktadır.
Madde 19ekliyoribare değişikliği375 sayılı
27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II)
sayılı cetvelin 3 üncü sırasına "Gelir İdaresi Başkanı," ibaresinden sonra gelmek üzere "Kentsel
Dönüşüm Başkanı." ibaresi ve 4 üncü sırasına "Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı." ibaresinden
sonra gelmek üzere "Kentsel Dönüşüm Başkan Yardımcısı," ibaresi ve 9 uncu sırasına "Türkiye
İş Kurumu Genel Müdürlüklerinin il müdürü." ibaresinden sonra gelmek üzere "Kentsel
Dönüşüm Müdürü," ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Madde ile Kentsel Dönüşüm Başkanlığı yönetici kadrolarının mali ve özlük
hakları düzenlenmiştir.
Madde 206306 sayılı
Bu Kanunun;
a) 10 uncu maddesi ile 6306 sayılı Kanunun 6 ncı maddesine eklenen onbeşinci fıkra
hükmü yayımı tarihinden itibaren bir yıl sonra,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 21
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
AFET riski ALTINDAKİ ALANLARIN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ HAKKINDA KANUN
İLE BAZI KANUNLARDA VE 375 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ