Bunlar teklifin TBMM'ye sunulduğu ilk hâlidir. Komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde değişmiş olabilir; kanunun yürürlükteki metni Resmî Gazete'dedir.
Madde 1değiştiriyoribare değişikliği
19/4/1926 tarihli ve 815 sayılı Türkiye Sahillerinde Nakliyatı Balıriye
(Kabotaj) ve Limanlarla Kara Sulan Dahilinde İcrayı San'at ve Ticaret Hakkında Kanunun 5
inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "bin" ibaresi "kırkbin", "yirmibeşbin" ibaresi "iki
milyon", "beşyüz" ibaresi "yirmi bin", "beşbin" ibaresi "ikiyüzbin" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Maddeyle, 815 sayılı Kanunun uygulamada etkinliğinin sağlanması ve
caydırıcılığının arttırılması amacıyla Türkiye limanları arasında kabotaj yapan gemilerin
kaptanlanna ve yabancılara ait deniz taşıtlarının sahiplerine uygulanacak idari para cezasının
üst sının arttırılmıştır.
Madde 2değiştiriyor
10/6/1946 tarihli ve 4922 sayılı Denizde Can ve Mal Koruma Hakkında
Kanunun 20 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralan aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Bu Kanunda yazılı sebeplerle;
a) Yolculuğuna izin verilmemiş,
b) Denize elverişlilik belgesi almamış,
c) Denize elverişlilik belgesi İdare tarafmdan iptal edilmiş,
d) Belgesinin süresi geçmiş veya İdarece uzatılmamış,
olmasına rağmen sefere çıkmış ticaret gemileri ile ulusal veya uluslararası mevzuat
gereğince mecburi belgelere sahip olmayan ticaret gemileri derhal seferden ahkonularak en
yakın elverişli limana veya deniz alanına çekilir, bütün masraflar donatan tarafmdan karşılanır.
Ayrıca, gemi donatanına;
1) 18 GT'ye kadar gemilere iki bin Türk Lirası ile altı bin Türk Lirası arası,
2) 18 GT'den 50 GT'ye kadar altı bin Türk Lirası ile on iki bin Türk Lirası arası,
3) 50 GT'den 150 GT'ye kadar on iki bin Türk Lirası ile yirmi bin Türk Lirası arası,
4) 150 GT'den 500GT'ye kadar olan gemilere otuz bin Türk Lirası ile altmış bin Türk
Lirası arası,
5) 500 GT'den 3000GT'ye kadar olan gemilere altmış bin Türk Lirası ile yüz elli bin Türk
Lirası arası,
6) 3000 GT'den 10000 GT'ye kadar olan gemilere yüz elli bin Türk Lirası ile üç yüz bin
Türk Lirası arası,
7) 10000 GT'den büyük gemilere üç yüz bin Türk Lirası ile bir buçuk milyon Türk Lirası
arası,
idarî para cezası verilir. Gemiyi sevk ve idare eden kaptana bu cezaların onda biri aynca
verilir.
Geminin muhafaza edilmek üzere limana çekilmesi ve limanda tutulması, barınması, yük
ve yolculann gidecekleri yere götürülmesi dolayısıyla oluşan bütün masraflar ile idarî para
cezaları eksiksiz olarak ödendiği veya idari para cezası tutan kadar süresiz ve şartsız teminat
gösterildiği takdirde 4 üncü madde hükümleri çerçevesinde gemi serbest bırakılır."
Gerekçe: Maddede yer alan ceza miktarları güncelliğini yitirdiği için yeni eşik tutarlar
belirlenmiş, bununla birlikte ceza miktannı belirleyen gros ton eşikleri de cezamn daha adaletli
olması amacıyla yeniden ele alınmıştır. Uygulanacak idari para cezasının sebeplerine ulusal ve
uluslararası mevzuat gereği tabi olunan belgelere sahip olunmaması hali ilave edilmiştir.
Madde 3değiştiriyor4922 sayılı
4922 sayılı Kanunun 21 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 21 - Yolcu taşımasına izin verilmemesine rağmen yolcu taşıyan veya bu
Kanunun 11 inci maddesine göre belirlenen gemi sertifıkalannda veya denize elverişlilik
belgesinde belirtilen taşıma haddinden (DWT) fazla yolcu ve yükle yolculuk yapan gemi derhal
seferden alıkonulur ve gemi donatanına 20 nci maddede belirtilen hadlerin iki katı tutannda
idarî para cezası verilir.
İlk idari yaptırım kararının uygulandığı tarihten itibaren bir yıl içerisinde aynı ihlalin
tekrarlanması halinde geminin denize elverişlilik belgesine ve İdare tarafından düzenlenen
belge ve ruhsatnamelerine el konulur, gemi bir ay süreyle seferden alıkonulur ve gemi
donatamna 20 nci maddede belirtilen hadlerin üç katı tutarında idari para cezası verilir.
21
ikinci fıkrada belirtilen süre içerisinde yapılan üçüncü ihlalde geminin belgeleri iptal
edilir, gemi bir yıl süreyle seferden alıkonulur ve 20 nci maddede belirtilen hadlerin dört katı
oramnda idari para cezası verilir.
Bu madde uyarınca donatana uygulanan idari para cezalarının onda biri, ayrıca gemiyi
sevk ve idare eden kaptana.da uygulanır. Ancak artırımlı idari para cezası uygulanması
durumunda kaptan, önceki ihlalleri gerçekleştiren kaptanla aym değilse kaptana uygulanacak
idari para cezası artınmsız miktarlar üzerinden hesaplanır.
Bu madde uyarınca seferden alıkonulan gemi, mülki idare amirliği koordinesinde
belirlenen en yakın elverişli limana çekilir. Geminin muhafaza edilmek üzere limana çekilmesi,
limanda tutulması, barınması, yük ve yolculann gidecekleri yere götürülmesi, fazla yükünün
boşaltılması dolayısıyla oluşan bütün masraflar donatan tarafından karşılanır.
Bu madde uyarınca uygulanan idarî para cezalarının eksiksiz olarak ödenmesi veya idari
para cezası tutan kadar süresiz ve şartsız teminat gösterilmesi, beşinci fıkrada belirtilen
masrafların eksiksiz olarak ödenmesi, alıkonulma süresinin sona ermesi ve 4 üncü madde
hükümlerinin yerine getirilmesi halinde gemi serbest bırakılır. Alıkonulma süresinin dolmasını
müteakip üç ay içerisinde kaptan veya donatanın bu madde hükümlerine göre yükümlülüklerini
yerine getirmemiş olması halinde geminin satışına ve masrafların tahsiline yönelik 20 nci
madde hükümleri uygulamr.
Yetkili olmadığı hâlde yükleme markasımn yerini değiştirenler üç aydan altı aya kadar
hapis cezasıyla cezalandırılır.
Donatanın kanuna aykırı emrine uymuş olması, kaptanı sorumluluktan kurtarmaz."
Gerekçe: Maddede yapılan değişiklik ile izinsiz yolcu taşımaları ile taşıma haddinden
fazla yolcu ve yük taşınmasının can güvenliği bakımından yarattığı tehlikenin daha yüksek
olması nedeniyle cezalann artınmlı uygulanması ve idari yaptırımlann caydıncılığmın
artırılması amaçlanmıştır. Bununla birlikte, maddede yapılan değişiklikle ihlalin tekran halinde
her seferinde donatana uygulanacak idari para cezası arttığından kaptana uygulanacak cezamn
da arttığı, ancak geminin kaptammn her ihlalde aynı kişi olmayabileceği dolayısıyla suçun
şahsiliği ilkesi göz önünde bulundurularak kaptamn farklı olması halinde uygulanacak idari
para cezasımn artınmsız miktar üzerinden hesaplanacağı hususu düzenlenmiştir. Böylece
kaptana şahsi olarak tekrar eden ihlaline uygun idari para cezası düzenlenecektir.
Madde 4ekliyor
21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun 78 inci maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
"Haciz zaptı elektronik ortamda düzenlenebilir. Elektronik ortamda düzenlenecek haciz zaptına
ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir."
Gerekçe: Haciz işlemlerinin hızlı, etkin ve dinamik bir yapıda yürütülmesi, haciz
tatbiki sırasmda gelişen bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanılması ve gelişen teknolojiye
uygun yeni usul ve esaslarının belirlenmesi zorunluluk haline gelmiştir.
Bu kapsamda, maddeyle 6183 sayılı Kanunun 78 inci maddesinde değişiklik yapılmakta
ve haciz zaptının elektronik ortamda düzenlenmesine imkân sağlanmaktadır.
Aynca, yeni düzenleme ile haciz zaptımn elektronik ortamda düzenlenmesine ilişkin
usul ve esaslan belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkili kılınmaktadır.
Madde 5değiştiriyoribare değişikliği6183 sayılı
6183 sayılı Kanunun geçici 8 inci maddesinin birinci fıkrasmda yer alan
"31/12/2023" ibaresi "31/12/2028" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Maddeyle, özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlar dahil 233 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname hükümlerine tâbi iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi
kuruluşlan ile bunlann müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri, faaliyeti devam eden kamu
bankaları, büyükşehir belediyeleri, belediyeler, il özel idareleri ve bunlara ait tüzel kişilerin
veya bunlara bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlar ile borcunu ödemede
çok zor duruma düştüğü inceleme raporu ile tespit edilen diğer mükelleflerin, Devlete ait olan
ve 6183 sayılı Kanun kapsamına giren borçlarına karşılık, mülkiyeti bu idarelere ait ve üzerinde
herhangi bir takyidat bulunmayan taşınmazlarından merkezi yönetim kapsamındaki kamu
idarelerince ihtiyaç duyulanlar ile 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz
Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilecek olanlann bütçenin gelir ve gider hesapları ile
ilişkilendirilmeksizin satın alınmasına imkan veren ve 31/12/2023 tarihinde sona erecek olan
6183 sayılı Kanunun geçici 8 inci maddesinin uygulama süresi 31/12/2028 tarihine
uzatılmaktadır.
Madde 6değiştiriyoribare değişikliği6802 sayılı6362 sayılı
13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 29 uncu
maddesinin birinci fıkrasmın;
a) (i) bendinde yer alan "2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinin
birinci fıkrasında tanımlanan konut finansmanı kapsamında" ibaresi "6/12/2012 tarihli ve 6362
sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 57 nci maddesinin birinci fıkrasında tammlanan konut
finansmanı kapsamında kredinin kullamidığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta salıip
olmayan tüketicilere kullandırılan konut kredileri ile bu kredilerin refînansmanı dolayısıyla"
şeklinde değiştirilmiştir.
b) (r) bendinde yer alan "Kooperatifler aracılığı ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresi"
ibaresi "Kredinin kullamidığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta sahip olmayan tüketicilere
kooperatifler aracılığı ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı" şeklinde değiştirilmiştir.
c) (y) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"y) İpotek finansmanı kuruluşlanmn ve konut finansmanı fonlarımn, 6362 sayılı
Sermaye Piyasası Kanununun 57 nci maddesinin birinci fıkrasında tammlanan konut
finansmanı kapsamında yaptıkları tüm işlemler ile konut finansmanı kuruluşlan tarafından aynı
Kanun kapsamında kredinin kullanıldığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta sahip olmayan
tüketicilere kullandınlan konut kredileri ile bu kredilerin refînansmanı dolayısıyla lehe alman
paralar."
22
Gerekçe: Konut fmansmam sisteminin gelişmesi, hem bireylerin konut ihtiyacının
karşılanması hem de inşaat ve fınans sektörleri ile bunlarla ilişkili diğer sektörlerin büyümesi
ve derinleşmesi açısından büyük öneme sahiptir. Bu kapsamda, konut finansmanı öteden beri
vergisel düzenlemelerle de desteklenmiş olup; 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun
değişikliğe konu 29 uncu maddesinin (i), (r) ve (y) bentleriyle, kooperatifler aracılığıyla Toplu
Konut İdaresi Başkanlığı ve bankalar tarafından açılan konut kredileri ile 6/12/2012 tarihli ve
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 57 nci (mülga 2499 sayılı Sermaye Piyasası
Kanununun 38/A) maddesinde tanımlanan konut fınansmam kapsamında kullandmlan krediler
ve yapılan sigorta işlemleri dolayısıyla lehe alınan paralar banka ve sigorta muameleleri
vergisinden istisna tutulmuştur.
Ancak, söz konusu istisna düzenlemelerinde konut finansmanı kapsamında
kullandırılan kredilere yönelik herhangi bir sınırlama getirilmemesi, düşük maliyetli konut
kredisi kullanmak suretiyle temel ihtiyaçtan fazla konut edinilmesinin önünü açmıştır. Öte
yandan, mülga 2499 sayılı Kanunun 38/A maddesinde yer alan tamm dolayısıyla, sahip olunan
konutların teminatı altında kullanılan kredilerin de konut finansmanı kapsammda sayılması,
mevcut konutlann teminat gösterilerek ihtiyaç kredisi kullammmın teşvik edilmesine neden
olmuştur.
Sayılan nedenlerle, bannma ihtiyacımn karşılanması amacım aşan konut edinimlerine
ilişkin krediler ile bu kredilere ilişkin yapılan sigortalar dolayısıyla lehe alman paraların söz
konusu istisna düzenlemeleri dışında tutulmasının, istisnayla öngörülen amaçlar açısından daha
uygun olacağı değerlendirilmiştir.
Bu çerçevede, madde ile istisna uygulamasına sınırlama getirilmekte olup, kredinin
kullamidığı tarih itibarıyla üzerine kayıtlı konuta sahip olanlarm doğrudan veya kooperatifler
aracılığıyla kullandıklan konut kredileri dolayısıyla lehe alınan paralar istisna kapsamı dışına
çıkarılmaktadır. Bunun yanı sıra, söz konusu kredi işlemlerine ilişkin yapılan sigortalar
dolayısıyla lehe alınan paralar da istisna kapsamı dışına çıkanimaktadır.
Madde 7değiştiriyor193 sayılı
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/B
maddesinin başlığı ile birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Sosyal içerik üreticiliği, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden sunulan
hizmetler ile mobil cihazlar için uygulama geliştiriciliğinde kazanç istisnası"
"İnternet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi
içerikler paylaşan sosyal içerik üreticilerinin bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar ve bu
ortamlar üzerinden verilen bireysel kurs, eğitim, veri işleme ve geliştirme, ürün tanıtımı gibi
hizmetlerden sağlanan kazançlar ile akıllı telefon veya tablet gibi mobil cihazlar için uygulama
geliştirenlerin elektronik uygulama paylaşım ve satış platformları üzerinden elde ettikleri
kazançlar gelir vergisinden müstesnadır."
Gerekçe: Düzenlemenin mevcut durumunda, yalmzca internet ortamındaki sosyal ağ
sağlayıcılan üzerinden metin, görüntü, ses, video gibi içeriklerin paylaşılması suretiyle elde
edilen kazançlar için istisna uygulanmaktadır.
Gelişen teknoloji sayesinde, internet ve benzeri elektronik ortamlann kullanımının
hayatın her alamna sirayet etmesi ile benzer faaliyetlerin sosyal ağ sağlayıcısı tanımına
girmeyen elektronik ortamlar üzerinden de yapıldığı görülmekte, ancak mevcut madde
uygulamasının sağladığı vergileme usulü yalmzca sosyal ağ sağlayıcısı üzerinden yapılan bahsi
geçen faaliyetlere ilişkin kazançları kavramaktadır.
Bu nedenle yapılan düzenleme ile gerçek kişilerin; internet sayfası/ sitelerinde veya
herhangi bir dijital platformda metin, görüntü, ses, video gibi içerikleri paylaşması; internet ve
benzeri elektronik ortamlar üzerinden eğitim, yemek tarifi, ürün tanıtımı gibi videolar
paylaşması veya yine bu ortamlar üzerinden veri işleme ve geliştirme gibi içerikler paylaşmak
suretiyle kazanç elde edilmesi de istisna kapsamına alınmaktadır.
Bu sebeple gerçek kişilerin, yapılan düzenleme ile internet ve benzeri elektronik
ortamlar üzerinden elde edecekleri kazançlar da mevcut istisna düzenlemesinin içerisine
alınarak istisnanın kapsamı genişletilmektedir.
Madde 8ekliyor193 sayılı
193 sayılı Kanunun 22 nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"4. Kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki
kurumlardan elde edilen, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde
yazılı kâr paylannın yansı, bu kurumlann ödenmiş sermayesinin en az %50'sine sahip olunması
ve kar paymın elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi
gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmesi şartıyla gelir vergisinden müstesnadır.
5. Cumhurbaşkanı, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yer alan kar paylanna uygulanacak
istisna oranı ile dördüncü fıkradaki %50 oranını ayrı ayrı veya birlikte %0'a kadar indirmeye
veya yüzde %100'e kadar artırmaya yetkilidir."
Gerekçe: Yapılan düzenleme ile gerçek kişilerce, kanunî ve iş merkezi Türkiye'de
bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki kummlarm ödenmiş sermayesinin en az
%50'sine sahip olunması ve elde edilen kar payının elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık
gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye getirilmesi şartıyla,
elde edilen kar paylanmn yarısı gelir vergisinden istisna edilmektedir.
Aynca, elde edilen kar paylan gelirlerinin yarısı olarak uygulanan istisnaların
azaltılması veya artınlmasma ve yabancı kurumların ödenmiş sermayesinin en az %50'sine
sahip olunması şartına ilişkin olarak da bu oranın azaltılması veya artırılmasına yönelik
Cumhurbaşkanına yetki verilmektedir.
Madde 9193 sayılı
193 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı
bendinde yer alan birinci parantez içi hüküm madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: 193 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasınm (1) numaralı
bendinde yer alan birinci parantez içi hüküm uyarınca mükellefler, ihracat, yurt dışında inşaat,
onarma, montaj ve taşımacılık işleri ile ilgili olarak yapmış oldukları ve belgesini temin
edemedikleri giderlerine karşılık olmak üzere, anılan faaliyetlerden sağlanan hasılatın binde
beşini aşmamak şartıyla hesaplanan bu giderlerini ticari kazancın tespitinde indirim konusu
yapabilmektedir.
Uygulamada, söz konusu düzenleme uyarınca gerçekte fiilen yapılan bir gider
olmamasına rağmen, götürü olarak hesaplanan bu giderlerin kazancın tespitinde indirim konusu
yapıldığı görülmekte, bu uygulama vergi matrahını aşındırmakta ve ihtilaflara neden
olmaktadır. Aynca OECD nezdinde de bu şekilde belgeye dayanmayan götürü gider
uygulamaları
eleştiri
konusu
yapılmaktadır.
Gelinen
noktada
harcamaların
belgelendirilmesinde sorun olmadığı da dikkate alınarak götürü gider uygulaması yürürlükten
kaldınimaktadır.
Madde 10değiştiriyoribare değişikliği193 sayılı
193 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasımn (13) numaralı
bendinin birinci cümlesinde yer alan "kazancın %50'si." ibaresi "kazancın, elde edildiği takvim
yılma ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar tamamının
Türkiye'ye transfer edilmesi şartıyla, %80'i." şeklinde, üçüncü cümlesinde yer alan "%100'e
kadar artırmaya" ibaresi "%100'e kadar artırmaya ve Türkiye'ye transfer edilecek kazanç
tutarını sıfıra kadar indirmeye veya kanuni seviyesine kadar artırmaya" şeklinde
değiştirilmiştir.
Gerekçe: Mevcut düzenlemede, yurt dışına verilen mimarlık, mühendislik, tasarım,
yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kayıt tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifîkasyon gibi
bazı hizmetler ile yabancılara verilen eğitim ve sağlık hizmetlerinden elde edilen kazançlann
%50'si belirli koşullarda mükellefler tarafından beyanname üzerinden indirim konusu
yapılabilmektedir. Madde ile bu hizmetlerden elde edilen kazançlara indirim uygulanabilmesi
için, kazancın tamamının elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin
verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmesi şartı getirilmekte ve indirim
oranmın %80 olarak uygulanması sağlanmaktadır.
Ayrıca, Cumhurbaşkanına istisnadan faydalanılabilmesi için Türkij'e'ye transfer
edilmesi gereken kazanç tutarını belirleme yetkisi verilmektedir.
Madde 11ekliyor193 sayılı
193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan
Tam ve dar mükellefler ile gerçek ve tüzel kişiler itibariyle," paragrafindan sonra gelmek
üzere aşağıdaki paragraf eklenmiştir.
3 numaralı bent kapsamında ödenen istihkak bedellerinden, işin; kamu kurum ve
kuruluşları ile bunlara bağlı, ilgili ve ilişkili kurumlara taahhüt edilip edilmemesine ve bunların
genel veya özel bütçeli idare kapsamında olup olmamasına, süresine, nev'ine ve yüklenicinin;
ana yüklenici, alt yüklenici ya da tam ve dar mükellef olmasına göre ayrı ayn veya birlikte,"
Gerekçe: 193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasımn (3) numaralı
bendi kapsamında, yıllara sari inşaat ve onanm işlerini yapanlara ödenen istihkak bedelleri
üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmaktadır. Cumhurbaşkanının tevkifat oramm sıfıra kadar
indirme veya bir katına kadar artırma yetkisi bulunmaktadır.
Maddeyle, yıllara sari inşaat ve onarım işlerini yapanlara ödenen istihkak bedelleri
üzerinden yapılacak tevkifat oranının belirlenmesine ilişkin yetki genişletilmektedir.
Madde 12ekliyoribare değişikliği193 sayılı
193 sayılı Kanununun geçici 67 nci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan
"faiz gelirleri için ayn ayrı veya birlikte bir katına" ibaresi "kar payı ve faiz gelirleri için ayn
ayn veya birlikte %40'a" şeklinde, on yedinci fıkrasında yer alan "%15'e" ibaresi "%40'a"
şeklinde değiştirilmiş, aynı fıkrada yer alan "her bir sermaye piyasası aracı" ibaresinden sonra
gelmek üzere "ihraç edenler, ihraç veya iktisap tarihi, hesap türü, hesap açılış tarihi," ibaresi
eklenmiştir.
Gerekçe: Yapılan düzenleme ile yabancı para cinsinden ihraç edilen menkul
kıymetlerden sağlanan gelirler ve döviz cinsinden açılmış hesaplardan elde edilen faiz gelirleri
ve kar paylan üzerinden Gelir Vergisi Kanununun geçici 67 nci maddesi kapsamında yapılacak
vergi tevkifatma ilişkin oranı ayrı ayn veya birlikte %40'a kadar artırmaya ve geçici 67 nci
maddede yer alan oranlan her bir sermaye piyasası aracı, ihraç edenler, ihraç veya iktisap tarihi,
hesap türü, hesap açılış tarihi, kazanç ve irat türü ile bunlarm vadesi, elde tutulma süresi ve
bunlan elde edenler itibanyla, yatırım fonlannın katılma belgelerinin fona iade edilmesinden
veya diğer şekillerde elden çıkarılmasından elde edilen kazançlar için fonun portföy yapısına
göre, ayn ayn %40'a kadar artırma konusunda Cumhurbaşkamna yetki verilmektedir.
Madde 13değiştiriyoribare değişikliği193 sayılı
193 sayılı Kanunun geçici 72 nci maddesinin birinci fıkrasmda yer alan
"31/12/2023" ibaresi "31/12/2028" şeklinde ve dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
23
"(4) Cumhurbaşkanı birinci fıkrada yer alan; 31/12/2028 tarihini beş yıla kadar
uzatmaya, oranlan sıfira kadar indirmeye, bir katma kadar artırmaya. Hazine ve Maliye
Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir."
Gerekçe: 193 sayılı Kanunun, geçici 72 nci maddesinde düzenlenen sporcu
ücretlerinin sabit oranlarda tevkif suretiyle vergilendirilmesi ve elde edilen ücret gelirlerinin
gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı aşması halinde yıllık gelir
vergisi beyannamesi ile beyan edilmesine ilişkin uygulamanın süresinin 31/12/2023 tarihi
itibanyla sona erecek olması nedeniyle, maddenin uygulama süresi 31/12/2028 tarihine kadar
uzatılmaktadır.
Ayrıca, Cumhurbaşkanına maddenin uygulama süresini beş yıla kadar uzatma ve
tevkifat oranlarını artırma ve azaltma yetkisi verilmektedir.
Madde 14ekliyoribare değişikliği193 sayılı
193 sayılı Kanunun geçici 76 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"31/12/2023" ibaresi "31/12/2028" şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
"Cumhurbaşkanı birinci fıkrada yer alan 31/12/2028 tarihini beş yıla kadar uzatmaya,
Hazine ve Maliye Bakanlığı bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye
yetkilidir."
Gerekçe: Yapılan düzenleme ile 10/2/2005 tarihli ve 5300 sayılı Tarım Ürünleri
Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin elden çıkarılmasından
doğan kazançlar için gelir ve kurumlar vergisi açısından var olan ve 31/12/2023 tarihi itibarıyla
sona erecek olan istisnanın uygulama süresi 31/12/2028 tarihine kadar uzatılmaktadır.
Aynca, Cumhurbaşkanına maddenin uygulama süresini beş yıla kadar uzatma yetkisi,
Hazine ve Maliye Bakanlığına bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme
yetkisi verilmektedir.
Madde 15ekliyor213 sayılı6183 sayılı
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa aşağıdaki mükerrer
madde eklenmiştir.
"Katılma payı:
Mükerrer Madde 413- Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde yer alan ve bu Kanunun 5
inci maddesi kapsamında üçüncü kişilerle paylaşılabilecek bilgilerin genel yönetim
kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ve gerçek veya tüzel kişilerle
paylaşılması karşılığında sorgu veya dönen kayıt başına 25 kuruştan az olmamak üzere katılma
payı alımr. Katılma payımn tutan, sorgulanan veya dönen verinin sayısı, boyutu ve kapsamı,
verinin sorgulama dışında toplu olarak paylaşılması durumunda paylaşılan verinin sayısı,
boyutu, kapsamı ve mükellef sayısı ayrı ayn veya birlikte dikkate alınarak Hazine ve Maliye
Bakanlığınca belirlenebilir. Katılma payları, yeni bir belirleme yapılmadığı sürece, her yıl bir
önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyannca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır.
Ödenecek katılma payı tutarının belirlenmesine esas olan sorgu, dönen kayıt veya toplu olarak
paylaşılan veri miktanmn belirlenmesinde Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtları esas alımr.
Katılma paylan, takvim yılının üçer aylık dönemleri itibanyla Gelir İdaresi Başkanlığı
tarafından paylaşılan veriler üzerinden hesaplanır ve üç aylık dönemi takip eden ayın sonuna
kadar veri paylaşılanlara bildirilir. Katılma payları bildirimin yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna
kadar Bakanlık merkez muhasebe birimine ödenir.
Süresinde ödeme yapmayanlarla ödeme yapılıncaya kadar bilgi paylaşımı yapılmaz.
Süresinde ödenmeyen katılma payları gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanun
hükümlerine göre vergi dairelerince takip ve tahsil edilir.
Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca
belirlenir."
Gerekçe: Maddeyle, Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde yer alan ve 213 sayılı
Kanunun 5 inci maddesi kapsamında üçüncü kişilerle paylaşılabilecek bilgilerin genel yönetim
kapsamındaki kamu idareleri dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ve gerçek veya tüzel kişilerle
paylaşılması karşılığında sorgu veya dönen kayıtlar karşılığında katılma payı alınması
öngörülmektedir.
Sorgu veya dönen kayıt başına 25 kuruştan az olmamak üzere alınabilecek katılma
payının tutarı, sorgulanan veya dönen verinin sayısı, boyutu ve kapsamı, verinin sorgulama
dışında toplu olarak paylaşılması durumunda paylaşılan verinin sayısı, boyutu, kapsamı ve
mükellef sayısı ayn ayrı veya birlikte dikkate alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca
belirlenebilecektir. Katılma paylan, yeni bir belirleme yapılmadığı sürece, her yıl bir önceki
yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılacaktır.
Katılma paylan, takvim yılınm üçer aylık dönemleri itibarıyla Gelir İdaresi Başkanlığı
tarafından paylaşılan veriler üzerinden hesaplanarak bu dönemleri takip eden ayın sonuna kadar
veri paylaşılanlara bildirilecek ve bildirimin yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar
ödenecektir.
Süresinde ödeme yapmayanlarla ödeme yapılıncaya kadar bilgi paylaşımı yapılmayacak
ve süresinde ödenmeyen katılma payları gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanun
hükümlerine göre vergi dairelerince takip ve tahsil edilecektir.
Maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığınca
belirlenecektir.
Madde 16değiştiriyoribare değişikliği213 sayılı
213 sayılı Kanunun geçici 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan
"31/12/2023" ibaresi "31/12/2024" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Sanayi sicil belgesini haiz mükelleflerce münhasıran imalat sanayiinde
veya Ar-Ge, yenilik ve tasanm faaliyetlerinde bulunan mükelleflerce bu faaliyetlerinde
kullanılmak üzere ya da yatırım teşvik belgesi bulunan mükelleflerce bu belge kapsamında
31/12/2023 tarihine kadar iktisap edilen yeni makina ve teçhizat için uygulanacak amortisman
oran ve süreleri, mevcut faydalı ömür sürelerinin yansı dikkate alınmak suretiyle
hesaplanmaktadır. Madde ile 31/12/2023 tarihinde sona eren uygulamanın süresi 31/12/2024
tarihine kadar uzatılmaktadır.
Madde 17ekliyor213 sayılı
213 sayılı Kanunun geçici 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrasından sonra
gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Bankalar, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman
ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler, ödeme ve elektronik para
kuruluşlan, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile
sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri tarafından geçici vergi dönemleri de dahil
olmak üzere 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan
kâr/zarar farla kazancın tespitinde dikkate alınmaz. Bu fıkra kapsamında belirlenen dönemleri
geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere bir hesap dönemi kadar uzatmaya Cumhurbaşkanı
yetkilidir."
24
Gerekçe: Düzenleme ile bankalar, 6361 sayılı Kanun kapsamındaki şirketler,
ödeme ve elektronik para kuruluşlan, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri,
sermaye piyasası kurumlan ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketlerinin geçici
vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapacaklan enflasyon
düzeltmesi sonucu oluşacak kar veya zararlann kazancın tespitinde dikkate alınmaması
öngörülmektedir.
Aynca Cumhurbaşkanına, amlan kurumlarca geçici vergi dönemleri de dahil olmak
üzere 2026 hesap döneminde enflasyon düzeltmesi yapılması durumunda, enflasyon düzeltmesi
sonucu oluşacak kar veya zararların kazancın tespitinde dikkate alınmaması yönünde
düzenleme yapma yetkisi verilmektedir.
Madde 18ekliyor
26/4/1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen
Kütükleri Hakkında Kanunun 15 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"İl Seçim Kurulunun oluşturulması, seçim takvimi içine denk gelmesi halinde mevcut
kurul üyelerinin süresi bir sonraki yılın Ocak ayının son haftasına bırakılır."
Gerekçe: İl seçim kumlu üyelerinin belirlenme tarihi Cumhurbaşkanı, Milletvekili
Genel, mahalli ve halkoylaması seçim takvimi içerisine denk gelmesi durumunda seçimlerin
sıhhatli ve idari yeknesaklık içerinde yürütülmesi amacıyla il seçim kurulunun oluştumlmasmm
seçimin yapıldığı yılı takip eden yılın ocak ayının sonuna ertelenmesi amaçlanmaktadır.
Madde 19ekliyor298 sayılı
298 sayılı Kanunun 18 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"İlçe Seçim Kurulunun oluşturulması, seçim takvimi içine denk gelmesi halinde mevcut
kurul üyelerinin süresi bir sonraki yılın Ocak ayının son haftasına bırakılır."
Gerekçe: İlçe seçim kumlu üyelerinin belirlenme tarihi Cumhurbaşkanı,
Milletvekili Genel, mahalli ve halkoylaması seçim takvimi içerisine denk gelmesi dummunda
seçimlerin sıhhatli ve idari yeknesaklık içerinde yürütülmesi amacıyla ilçe seçim kumlunun
oluştumlmasmm seçimin yapıldığı yılı takip eden yılın ocak ayının sonuna ertelenmesi
amaçlanmaktadır.
Madde 20ekliyor
17/7/1963 tarihli ve 278 sayılı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma
Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkmda Kanunun 4 üncü maddesine aşağıdaki fıkra
eklenmiştir.
"Yönetim Kurulu, kurumun ücret cetvelleri ile personel performans değerlendirme
kriterleri kapsamında yapılacak ödemeleri Başkanlığın önerisi üzerine görüşerek karara
bağlamaya yetkilidir."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 9/11/2022 tarihli ve E.2018/123, K.2022/138
sayılı Karan ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 587 nci maddesinin birinci
fıkrasının (c) bendinde yer alan "...,ücreî cetvelleri...bu değerlendirmeler kapsamında
yapılacak ödemeler ile..." ibaresi; Anayasanın ikinci Kısım İkinci Bölümü'nde yer alan
mülkiyet hakkına ilişkin bir düzenleme içerdiğinden Anayasanın 104 üncü maddesinin on
yedinci fıkrasının ikinci cümlesi uyarmca Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile
düzenlenemeyecek yasak alan içinde kaldığı gerekçesiyle iptal edilmiş ve Kararın Resmî
Gazete'de yayımlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe gireceğine karar verilmiştir.
Madde ile, 278 sayılı Kanunda yer alan ancak 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname ile kaldırılarak 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenen
ve Anayasa Malıkemesi Kararı ile iptal edilen hükmün söz konusu madde ile yeniden
düzenlenmesi amaçlanmaktadır.
Madde 21ibare değişikliği488 sayılı
1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun ek
2 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasımn (a) bendinde yer alan "Kalkınma Bakanlığınca
yayımlanan" ibaresi "Cumhurbaşkam Karan ile yürürlüğe konulan" şeklinde değiştirilmiş, aynı
bentte yer alan "uluslararası ihaleye çıkanlanlann ihalesini kazanan veya" ibaresi madde
metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun ek 2 nci maddesinin (2) numaralı
fıkrasının (a) bendi uyannca. Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında
yer alan yatınmlardan ve Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanhğımn bu programda yer almayan kamu yatınmlarmdan uluslararası ihaleye
çıkarılanlann ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana
yüklenici firmaların faaliyetlerine Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlı olarak damga
vergisi istisnası uygulanmak suretiyle ülkeye döviz girişinin sağlanması ve ülkeden döviz
çıkışının engellenmesi amaçlanmakta iken, ek 2 nci maddede yer alan "Uluslararası ihale:
Kamu kurum ve kuruluşlan tarafından yerli ve yabancı fırmalann ayrı ayrı veya birlikte
iştirakine açık olarak çıkılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen ihale" şeklindeki tanımda
bulunan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresi Anayasa Mahkemesi'nin 24/12/2020
tarihli ve E:2020/15; K:2020/78 sayılı Kararı ile hukuki öngörülebilirlik ve belirlilik ilkelerine
aykın olduğu gerekçesiyle iptal edilmiş olup, söz konusu Karar 28/4/2021 tarihli ve 31468
sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında, yabancı firmalarca teklif verilmese
dahi. Kanunun ek 2 nci maddesinin 2/a fıkrasında belirtilen yatırımlara ilişkin olarak ihale
makamlannca, yerli ve yabancı isteklilere açık olarak çıkılan tüm ihalelerde düzenlenen
kağıtlara damga vergisi istisnası uygulanması söz konusu olmaktadır. Bu durum, tam mükellef
firmalar tarafından üstlenilen söz konusu ihalelerde, yerli ve yabancı firmalar arasında rekabet
oluşturmak suretiyle hem kamunun yatırım maliyetinin düşürülmesi hem de ülkeden döviz
çıkışının engellenmesi amacının dışına çıkılmasına ve vergi kaybına neden olmaya başlamıştır.
Madde ile, halihazırda cari yıl yatırım programlan Cumhurbaşkanı Kararlan ile
yürürlüğe konulduğundan, 488 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a)
bendinde (mülga) Kalkınma Bakanlığına yapılan atıfta değişiklik yapılmakta, aynca anılan
bentte sayılan yatırımlara yönelik istisna uygulamasının genel amacına hizmet etmeyen
uluslararası ihaleye çıkarılanlar yönüyle kaldıniması, damga vergisi istisnasımn yalnızca
ülkeye döviz girişine hizmet eden yabancı para ile finanse edilen yatınmlar yönünden devamı
amaçlanmaktadır.
Madde 22değiştiriyoribare değişikliği488 sayılı
488 sayılı Kanuna ekli (1) sayılı tablonun "II. Kararlar ve mazbatalar"
başlıklı bölümünün 2 nci fıkrasının parantez içi hükmünde yer alan "ihale karanmn" ibaresi
"ihale karan ve ihaleye ilişkin olarak ihale makamı ile düzenlenen sözleşmenin" şeklinde
değiştirilmiştir.
Gerekçe: 28/2/2023 tarihli ve 32118 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa
Mahkemesinin 13/12/2022 tarihli ve E:2022/125; K:2022/162 sayılı Karan ile, 488 sayılı
Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun "II. Kararlar ve mazbatalar" başlıklı
bölümünün 2 nci fıkrasmm parantez içi hükmünde yer alan "Sözleşmenin düzenlenmiş olması
durumunda sözleşmeye ilişkin damga vergisi ret ve iade edilmez." cümlesi, ihalenin iptal
edilmesi durumunda ihale kararımn hükmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga
vergisinin ret ve iade edilmesine imkân tanınmışken, ihalenin iptaline istinaden ihale üzerine
bırakılan isteklinin değişmesi nedeniyle sözleşmenin uygulanma kabiliyetinin kalmadığı
durumlarda sözleşmenin hülcmünden yararlanılmayan kısmına isabet eden damga vergisinin ret
ve iade edilmesine imkân tanınmamasmın çelişkili bir uygulamaya sebebiyet verdiği, bu şekilde
ihale sonucu imzalanan sözleşmenin uygulanamaz duruma gelmesi halinde, sözleşmenin
hükmünden faydalanılmayan dönemlere yönelik damga vergisinin ret ve iade edilmemesinin
kişilere aşın külfet yüklediği ve kuralın orantılı olmadığı gerekçeleriyle iptal edilmiştir.
İhale kararına ait damga vergisi yönünden Kanunla sağlanan belirlilik ve hukuki
öngörülebilirlik, iptal kararı sonrası sözleşmeler yönüyle sağlanamadığından, oluşan hukuki
boşluk yeni ihtilaflan ve uygulama farklılıklarım beraberinde getirmektedir.
Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi karan dikkate alınarak yapılan düzenleme ile, ihale
kararlarında olduğu gibi, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki
kurum ve kuruluşlara şikâyet veya Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ya da yargı kararı
üzerine ihalenin iptal edilmesi hâlinde, iptal edilen ihaleye ilişkin olarak ihale makamı ile
düzenlenen sözleşmenin de hükmünden yararlanılmayan kısmının iadesine imkan
sağlanmaktadır. Böylece, ihalenin iptali olmaksızın sadece ihale üzerine bırakılan isteklinin
değişmesi durumunda mevcut ihale karan ve sözleşmenin damga vergilerinin iade
edilmeyeceği hususu açıklığa kavuşturulmaktadır.
Madde 23değiştiriyoribare değişikliği492 sayılı
2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 13 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan "düzeltmeler" ibaresi "düzeltmeler ile ilgililerin kusuru
olmaksızın nüfus idareleri tarafından re'sen yapılacak düzeltmeler sonucu ticaret sicilinde
yapılacak düzeltmeler" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: İlgililerin bir kusuru olmaksızın nüfus idarelerinden kaynaklanan maddi
hatalar nedeniyle nüfus idarelerince yapılan re'sen düzeltmelere istinaden ticaret sicilinde
yapılan düzeltmeler harçtan istisna tutularak vatandaş mağduriyetlerinin önlenmesi
amaçlanmaktadır.
Madde 24değiştiriyoribare değişikliği492 sayılı
492 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde
yer alan "hataların tashihleri" ibaresi "hatalann ve nüfus idareleri tarafından re'sen yapılacak
düzeltmeler sonucu tapu kayıtlarının tashihi" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: İlgililerin bir kusuru olmaksızın nüfus idarelerinden kaynaklanan maddi
hatalar nedeniyle nüfus idarelerince yapılan re'sen düzeltmelere istinaden tapu kayıtlannın
tashihleri tapu harcından istisna tutularak vatandaş mağduriyetlerinin önlenmesi
amaçlanmaktadır.
Madde 25değiştiriyoribare değişikliği492 sayılı
492 sayılı Kanunun;
a) 98 inci maddesinin birinci fıkrasımn (b) ve (c) bentlerinde yer alan "yola elverişlilik
belgeleri" ibareleri "liman çıkış belgeleri" şeklinde,
b) 102 nci maddesinin başlığında yer alan "Yola elverişlilik belgesi" ibaresi "Liman
çıkış belgesi" şeklinde, birinci fıkrasında yer alan "yola elverişlilik belgesi" ibaresi "liman çıkış
belgesi" şeklinde,
c) 107 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "yola elverişlilik belgesi" ibaresi "liman
çıkış belgesi" şeklinde
değiştirilmiştir.
25
Gerekçe: Yapılan düzenleme ile denizcilik mevzuatında yer alan düzenlemelere
paralel olarak 492 sayılı Kanunun 98 inci, 102 nci ve 107 nci maddelerinde yer alan yola
elverişlilik belgesinin adı liman çıkış belgesi olarak değiştirilmektedir.
Madde 26ibare değişikliği492 sayılı
492 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasımn (a)
bendinde yer alan "Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan" ibaresi "Cumhurbaşkanı Karan ile
yürürlüğe konulan" şeklinde değiştirilmiş, aym bentte yer alan "uluslararası ihaleye
çıkanlanlann ihalesini kazanan veya" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: 492 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi
uyarınca, Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan
yatırımlardan ve Millî Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından uluslararası ihaleye
çıkarılanların ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana
yüklenici firmaların faaliyetlerine Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlı olarak harç
istisnası uygulanmak suretiyle ülkeye döviz girişinin sağlanması ve ülkeden döviz çıkışının
engellenmesi amaçlanmakta iken, ek 1 inci maddede yer alan "Uluslararası ihale: Kamu kurum
ve kuruluşlan tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak
çıkılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen ihale" şeklindeki tanımda bulunan "ve yabancı
firmalarca da teklif verilen" ibaresi Anayasa Mahkemesi'nin 24/12/2020 tarihli ve E:2020/15,
K:2020/78 sayılı Karan ile hukuki öngörülebilirlik ve belirlilik ilkelerine aykırı olduğu
gerekçesiyle iptal edilmiş olup, söz konusu Karar 28/4/2021 tarihli ve 31468 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında, yabancı firmalarca teklif verilmese
dalıi. Kanunun ek 1 inci maddesinin 2/a fıkrasında belirtilen yatınmlara ilişkin olarak ihale
makamlannca, yerli ve yabancı isteklilere açık olarak çıkılan tüm ihalelerde yapılan işlemlere
harç istisnası uygulanması söz konusu olmaktadır. Bu durum, tam mükellef firmalar tarafından
üstlenilen söz konusu ihalelerde, yerli ve yabancı firmalar arasında rekabet oluşturmak suretiyle
hem kamunun yatırım maliyetinin düşürülmesi hem de ülkeden döviz çıkışının engellenmesi
amacının dışına çıkılmasına ve harç kaybına neden olmaya başlamıştır.
Madde ile, halihazırda cari yıl yatınm programlan Cumhurbaşkam Kararlan ile
yürürlüğe konulduğundan, 492 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasımn (a)
bendinde (mülga) Kalkınma Bakanlığına yapılan atıfta değişiklik yapılmakta, ayrıca anılan
bentte sayılan yatınmlara yönelik istisna uygulamasının genel amacına hizmet etmeyen
uluslararası ihaleye çıkanlanlar yönüyle kaldıniması, harç istisnasının yalnızca ülkeye döviz
girişine hizmet eden yabancı para ile finanse edilen yatınmlar yönünden devamı
amaçlanmaktadır.
Madde 27değiştiriyor492 sayılı
492 sayılı Kanuna bağlı (7) sayılı tarifenin "II. Liman işlemleri" başlıklı
bölümünün;
a) (3) numaralı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"3. Liman çıkış belgesi:
Aşağıdaki tarifeye göre harç alınır:
11-500 rüsum tonilatoluk gemilerden
(750,00 TL)
501-2.000 rüsum tonilatoluk gemilerden
(2.000,00 TL)
2.001-4.000 rüsum tonilatoluk gemilerden
(4.000,00 TL)
4.001-8.000 rüsum tonilatoluk gemilerden
(6.000,00 TL)
8.001-10.000 rüsum tonilatoluk gemilerden
(10.000,00 TL)
10.001-30.000 rüsum tonilatoluk gemilerden
(20.000,00 TL)
30.001-50.000 rüsum tonilatoluk gemilerden
(30.000,00 TL)
50.000 rüsum tonilatodan yukarı gemilerden
(50.000,00 TL) "
b) (8) numaralı fıkrasımn (a) ve (b) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"a) Yolcu gemisi emniyet belgesi, yük gemisi inşa emniyet belgesi, yük gemisi teçhizat emniyet
belgesi, uluslararası yükleme sınırı belgesi, yük gemisi radyo emniyet belgesi, uluslararası
tonilato belgesi, sıvılaştırılmış gazlan dökme halde taşımak için uluslararası uygunluk belgesi,
sıvılaştırılmış gazları dökme halde taşımak için uygunluk belgesi, tehlikeli kimyasal maddeleri
dökme halde taşımak için uygunluk belgesi, tehlikeli kimyasal maddeleri dökme halde taşımak
için uluslararası uygunluk belgesi, uluslararası emniyet yönetimi kodu uygunluk belgesi,
emniyet yönetimi belgesi, uluslararası gemi güvenlik belgesi, uluslararası denizcilik katı dökme
yükler koduna uygunluk belgesi, tehlikeli yük taşıyan gemiler için Özel gerekliliklerle birlikte
uygunluk belgesi, uluslararası yüksek hızlı tekne emniyet belgesi, özel amaçlı gemi emniyet
belgesi, uluslararası petrolle kirlenmenin önlenmesi belgesi, zararlı sıvı maddeleri dökme halde
taşımak için uluslararası petrolle kirliliğin önlenmesi belgesi, uluslararası hava kirliliğini
önleme belgesi, uluslararası makine hava kirliliğini önleme belgesi, uluslararası organik
tutunma önleyici sistem sertifikası, tahıl taşıma için yetkilendirme belgesi, uluslararası eneıji
verimliliği sertifikası, uluslararası balast suyu yönetim sertifikası, uluslararası pis su kirliliğini
önleme belgesi, yolculann ölümünden veya yaralanmalarından doğan sorumluluğa ilişkin
sigorta veya diğer mali teminat sertifikası, petrol kirliliği zararları hukuki sorumluluğu ile ilgili
sigorta veya diğer mali teminat sertifikası, gemi yakıtlanndan kaynaklanan petrol kirliliği
zarannın hukuki sorumluluğu ile ilgili sigorta veya diğer mali teminat sertifikası, (Her bir belge
için ayrı ayn olmak üzere)
En az 500,00 TL maktu harca ilave olarak beher rüsum tonilatosundan
(1 TL)
Her belgenin harç tutarı 8.000,00 TL'den çok olamaz.
b) Muafiyet belgesi
(1.000 TL)"
c) (10) numaralı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"10. Seyir izin belgesi:
Deniz araçlarından aşağıdaki tarifeye göre harç alınır.
Boyları 5 metreden 10 metreye kadar olanlardan
(900,00 TL)
Boyları 10 metreden 15 metreye kadar olanlardan
(1.800,00 TL)
Boyları 15 metreden 20 metreye kadar olanlardan
(3.000,00 TL)
Boylan 20 metreden 25 metreye kadar olanlardan
(9.000,00 TL)
Boyları 25 metreden 30 metreye kadar olanlardan
(15.000,00 TL)
Boyları 30 metreden 40 metreye kadar olanlardan
(30.000,00 TL)
26
Boyları 40 metre üzeri olanlardan
(60.000,00 TL)
Aracın boyunun tespitinde bir metreden küçük değerler dikkate alınmaz. Şu kadar ki Milli Gemi
Sicili, Türk Uluslararası Gemi Sicili ve Bağlama Kütüğüne kayıtlı deniz araçlarına verilen
belgelerden bu tarifede yer alan harçlar üçte biri oranında alınır."
Gerekçe: Yapılan düzenleme ile denizcilik mevzuatında yer alan düzenlemelere
paralel olarak 492 sayılı Kanuna bağlı (7) sayılı tarifenin;
- II/3 fıkrası değiştirilmekte, liman çıkış belgelerinden alınacak harçlara ilişkin tarife
oluşturulmaktadır.
- II/8-a bendi değiştirilerek, mevcut uygulamada ismi değiştirilen belgelerin yeni
isimlerine yer verilmekte, Harçlar Kanunu kapsamında bulunmayıp denizcilik mevzuatında yer
alan diğer sörvey belgeleri harç kapsamına alınmakta, aynca (a) ve (b) bentlerindeki harç
tutarlan yeniden belirlenmektedir.
- 11/10 fıkrası değiştirilmekte, seyir izin belgelerinden alınacak harçlara ilişkin tarife
oluşturulmaktadır.
Madde 28ekliyor655 sayılı492 sayılı
492 sayılı Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin "XIII- Bağlama kütüğü
ruhsatnamelerinden alınacak harçlar:" başlıklı bölümünün birinci paragrafı tarifeyle birlikte
aşağıdaki şeldlde değiştirilmiş, ikinci paragrafının başına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
"26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı Düzenlemeler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre bağlama kütüklerine kaydedilen
gemi, deniz ve iç su araçlarına verilecek ruhsatnamelerden (Gemi, deniz ve iç su aracımn
boyuna göre her yıl için):
5 metreden 7 metreye kadar olanlardan
(5.000,00 TL)
7 metreden 9 metreye kadar olanlardan
(7.500,00 TL)
9 metreden 12 metreye kadar olanlardan
(10.000,00 TL)
12 metreden 15 metreye kadar olanlardan
(15.000,00 TL)
15 metreden 20 metreye kadar olanlardan
(25.000,00 TL)
20 metreden 30 metreye kadar olanlardan
(50.000,00 TL)
30 metreden büyük olanlardan
(100.000,00 TL)
alınır."
"Ruhsatnamenin birden fazla yıl için düzenlenmesi durumunda harç, ruhsatnamenin
düzenlendiği ya da yenilendiği tarihte geçerli harç tutarı ile ruhsatnamenin geçerlilik süresinin
çarpımı suretiyle hesaplamr."
Gerekçe: Yapılan düzenleme ile bağlama kütüğüne kayıtlı gemi, deniz ve iç su
araçlarının bağlama kütüğü ruhsatnameleri yıllık harca tabi tutulmakta, tarife değiştirilerek
bağlama kütüğüne kaydedilen söz konusu araçlara verilecek ruhsatnamelerden alınacak harçlar
yeniden belirlenmektedir. Aynca birden fazla yıl için düzenlenen ruhsatnamelerde harcın,
düzenlemenin/yenilemenin yapıldığı tarihte geçerli harç tutan ile ruhsatnamenin geçerlik
süresinin çarpımı suretiyle hesaplanacağı hususu açıkça düzenlenmektedir.
Madde 29ekliyoribare değişikliği2920 sayılı
14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 31 inci
maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Türk" ibaresinden sonra gelmek üzere "sivil" ibaresi
ve maddeye aşağıdaki fikra eklenmiştir.
"Türk taşıyıcı tarafından, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce belirlenecek usul ve
esaslar çerçevesinde kiralanan yabancı tescilli hava araçlanyla da Türkiye Cumhuriyeti ülkesi
içinde iki nokta arasında havayolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşımaları yapılabilir."
Gerekçe: Maddenin birinci fıkrasında yer alan "Türk hava araçları" ibaresinin
Kanunda tanımı bulunmamakla birlikte "Türk sivil hava aracı" ibaresinin Kanunun 3 üncü
maddesinde tanımı yer almaktadır. Bu kapsamda Kanunun geneliyle uyumluluğu açısından
mevcut fıkraya "sivil" ibaresi eklenmektedir.
Aynca, uçak üreticilerinden kaynaklı uçak teslimindeki gecikmeler, sıklıkla yaşanan
motor anzalan, uçucu ekip yetersizliği ve yolcu talebinde beklenmeyen artışlar gibi sebeplerle
yabancı hava yolu şirketlerinden kiralama yapılması bir zorunluluk haline geldiğinden, bu
şekilde kiralanan uçaklar mümkün olduğu ölçüde yurtdışı uçuşlarında kullanılmakla beraber
kiralama ihtiyacının artmasıyla birlikte bu uçaklarm yurtiçinde de kullamiması ihtiyacı hâsıl
olmuştur. Bu nedenle maddede kiralanan yabancı tescilli hava araçlarıyla da ülkemiz içinde iki
nokta arasında havayolu ile ticari amaçla yolcu, posta ve yük taşıması yapılabilmesine imkan
sağlanmaktadır.
Madde 30ekliyor3065 sayılı
25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 29
uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
"ç) Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan
edilerek ödenen katma değer vergisi,"
Gerekçe: Madde ile, vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından sorumlu
sıfatıyla 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edilerek ödenen katma değer vergisinin indirim
konusu yapılmasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
Madde 31değiştiriyoribare değişikliği3065 sayılı
3065 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"indirim hakkını" ibaresi "indirim veya iade hakkını", "indirim hakkı" ibaresi "indirim veya
iade hakkı" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Madde ile 3065 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde değişiklik yapılarak,
iade hakkım kısmen veya tamamen kaldırma veya yeniden koyma ve bu şekilde iade hakkı
kısıtlanan mal veya hizmetleri belirleme konusunda Cumhurbaşkanına yetki verilmektedir.
Madde 32ekliyoribare değişikliği3065 sayılı
3065 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan
"ve vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar" ibaresi madde metninden çıkarılmış, bu
fıkrada yer alan "akşamına kadar" ibaresinden sonra gelmek üzere ", vergi kesintisi yapmakla
sorumlu tutulanlar Katma Değer Vergisi beyannamelerini, vergilendirme dönemini takibeden
ayın ondokuzuncu günü akşamına kadar" ibaresi eklenmiştir.
27
Gerekçe: Madde ile, vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanların katma değer
vergisi beyannamelerini verecekleri tarihe ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
Madde 33ekliyoribare değişikliği3065 sayılı
3065 sayılı Kanunun 46 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan
"ile vergi kesmekle sorumlu tutulanlar," ibaresi madde metninden çıkanimış, bu fıkrada yer
alan "akşamına kadar" ibaresinden sonra gelmek üzere ", vergi kesintisi yapmakla sorumlu
tutulanlar Katma Değer Vergisi beyannamelerini vergilendirme dönemini takibeden ayın
yirmibirinci günü akşamına kadar" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Madde ile, vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanların beyan ettikleri
katma değer vergisi tutarlarını ödeme tarihine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
Madde 34değiştiriyoribare değişikliği3065 sayılı
3065 sayılı Kanunun geçici 29 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"31/12/2023" ibaresi "31/12/2028" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 3996 sayılı Bazı Yatınm ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli
Çerçevesinde Yaptıniması Hakkında Kanuna göre yap-işlet-devret modeli çerçevesinde
gerçekleştirilecek projeler ile 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun ek 7 nci
maddesine göre Yüksek Planlama Kurulu tarafından kiralama karşılığı yaptırılmasına karar
verilen sağlık tesislerine ilişkin projeler ve 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 23 üncü
maddesine göre Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kiralama karşılığı yaptırılmasına karar
verilen eğitim öğretim tesislerine ilişkin projelerden 31/12/2023 tarihine kadar ihale veya
görevlendirme ilam yayımlanacak olanların; ihale edilmesi ile görevlendirilen veya projeyi
üstlenenlere yatırım döneminde proje kapsamında yapılan mal teslimleri ve hizmet ifaları
KDV den istisna edilmiştir. Madde ile, istisnanın uygulama süresi "31/12/2028" tarihine kadar
uzatılmaktadır.
Madde 35değiştiriyoribare değişikliği3065 sayılı
3065 sayılı Kanunun geçici 32 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"31/12/2023" ibaresi "31/12/2028" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Şehir içi raylı ulaşım sistemleri, metro, tramvay, teleferik, telesiyej ve
funiküler ile bunların hatlan, istasyonlan, yolcu terminalleri ve durakları ve bu iş ve işlemlerle
ilgili tesisler ile eklenti veya bütünleyici parçalannm Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı,
belediyeler ve bunlann bağlı kuruluşları arasında yapılacak devir ve teslimleri 31/12/2023
tarihine kadar KDV'den istisnadır. Madde ile, istisnanın uygulama süresi "31/12/2028" tarihine
kadar uzatılmaktadır.
Madde 36değiştiriyoribare değişikliği
3065 sayılı Kanımun geçici 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"31/12/2023" ibaresi "31/12/2028" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 5510 sayılı Kanunun geçici 41 inci maddesi kapsamında taşınmazların
Sosyal Güvenlik Kurumuna devir ve teslimi ile bu taşınmazların Sosyal Güvenlik Kurumu
tarafından devir ve teslimi 31/12/2023 tarihine kadar KDV'den istisnadır. Madde ile, istisnanın
uygulama süresi "31/12/2028" tarihine kadar uzatılmaktadır.
Madde 37ekliyoribare değişikliği
24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında
Kanunun 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (C) bendinin (c) alt bendinin birinci paragrafında
yer alan "belli istekliler arasında kapalı teklif usulü" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve
elektronik ihale usulü" ibaresi ile aynı alt bende aşağıdaki paragraf eklenmiş, aynı bendin (d)
alt bendinin ilk cümlesinde ve (e) alt bendinde yer alan "pazarlık" ibarelerinden sonra gelmek
üzere ", elektronik ihale" ibareleri eklenmiştir.
"Elektronik ihale usulü; Elektronik ihale usulü ile yapılan ihalelere, elektronik ortamda
istenilen teminatı vermiş ve ihale ilanında, ihaleye katılabilmek için belirtilen gerekli şartlan
yerine getirmiş olanlar katılabilirler. İhale şartnamesi, sözleşme taslağı ve tanıtım dokümanına
elektronik ortamda erişim sağlanır. İhale komisyonunca belirlenen ihale başlangıç değeri ile
ihalenin her aşamasında verilecek tekliflerde asgari artırılabilecek miktar, ihaleye katılabilmek
için son başvuru tarih ve saati, ihalenin süresi ve İdarece belirlenecek diğer bilgilere ihale
ilanında yer verilir. Elektronik ihale usulüne yönelik esas ve usuller Kurul tarafından
çıkartılacak ayrı bir yönetmelikle belirlenir."
Gerekçe: Madde ile, ihalelerin elektronik ortamda yapılması ile ihalelere uzaktan
erişim sağlanarak katılımın arttıniması ve kamu mallarının daha yüksek fiyata özelleştirilerek
kamu gelirinin arttınlması amaçlanmaktadır.
Madde 38değiştiriyor4250 sayılı213 sayılı
3/1/2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının
Düzenlenmesine Dair Kanunun 8 inci maddesinin sekizinci fıkrasının birinci cümlesinden
sonra gelen cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Bu Kanuna, 4250 sayılı Kanuna, 213 sayılı Kanunun 359 uncu maddesinin (d) fıkrası ile 5607
sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin onuncu, onaltmcı, onyedinci, onsekizinci, yirminci ve
yirmibirinci fıkralanna aykırı fiillerden soruşturma ve/veya kovuşturma başlatılması
durumunda bu Kanun kapsamında yürütülen faaliyetlere ilişkin verilen belgeler, durumun
Bakanlığa yargı merciince bir hafta içerisinde bildirilmesiyle veya sair suretlerle Bakanlıkça
ıttıla edilmesi durumunda, belgenin düzenlendiği tesis veya işyeri dikkate alınarak askıya alınır.
Askıya alma süresince söz konusu tesis veya işyeri için başkaca bir belge düzenlenmez. Tüzel
kişilerin organ veya temsilcisi ya da organ veya temsilci olmamakla birlikte bu tüzel kişinin
faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen bir kişi tarafından tüzel kişinin yararına işlenmesi
durumunda da askıya alma işlemi uygulanır. Bakanlıkça askıya alma işleminin kalduulıp
kaldırılmayacagı altı ayda bir değerlendirilir. Ancak kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın
kesinleşmesi üzerine ya da mahkûmiyet dışında bir hüküm veya hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına karar verilmesi halinde kesinleşmesi beklenmeksizin Bakanlık tarafından askıya
alma işlemi ortadan kaldınhr."
28
Gerekçe: 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine
Dair Kanun ile tütün, tütün mamulleri ve alkol piyasasının düzenlenmesine, tütün, tütün
mamulleri ve alkolün Türkiye'de üretimine, iç ve dış alım ile satımına ilişkin usul ve esaslar
10
belirlenmektedir. Söz konusu Kanunun konusunu teşkil eden tütün, tütün mamulleri ve alkollü
içkiler yoğun bir şekilde kaçakçılığa ve kayıt dışı üretime konu edilmektedir. Kaçakçılık ve
kayıt dışı üretimin sonucu olan haksız rekabetin önlenerek tüm taraflann mali ve teknik
mevzuata uygun davranmasının sağlanması, şeffaf ve eşitlikçi bir piyasa tesisi için elzemdir.
Bahsedilen eşyanın kaçakçılığa konu edilmesi durumunda oluşan vergi kaybı ve haksız rekabet
ortamı ülke ekonomisine zarar verirken, piyasaya arz edilen standart dışı ve kalitesiz ürünler,
üretildiği koşullar ve içerdiği maddeler sebebiyle çevre ve toplum sağlığım tehdit etmektedir.
Son dönemde ülkemizde, kaçakçılıkla mücadele kapsamında gerçekleştirilen
denetimlerde ve yapılan operasyonlarda; yasa dışı yollarla yurt içinde üretilen makaron ile
usulsüz bir şekilde piyasaya sürülen sarmalık kıyılmış tütün ve nargile tütünü gibi tütün
mamullerinde ciddi artış olduğu tespit edilmiştir. Sektörde değişen kaçakçılık trendi ve
konjonktür ile usulsüzlükler sonucu ortaya çıkan vergi ziyaı, mücadele faaliyetlerinde yeni
trende uygun şekilde güncellenmiş etkin bir denetim mekanizması tesisini ve yeni kaçakçılık
yöntemlerini önlemeye yönelik caydıncı yasal düzenlemelerin mevcudiyetini zorunlu
kılmaktadır.
Bu doğrultuda Anayasa Mahkemesinin 2023/32 esas, 2023/138 karar sayılı karan da
nazara alınarak, maddede yapılan değişiklikle, uzun sürmesi muhtemel adli süreç esnasında
yasa dışı üretim, satış ve sunum faaliyetlerinin devam ettirilme ihtimaline karşılık oluşacak
kamu zararım önlemek amacı ile 4733 sayılı Kanuna, 4250 sayılı Kanuna, 213 sayılı Kanunun
359 uncu maddesi ile 5607 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin onuncu, onaltıncı, onyedinci,
onsekizinci, yirminci ve yirmibirinci fıkralarına aykırı fiillerden soruşturma ve/veya
kovuşturma başlatılması durumunda 4733 sayılı Kanun kapsamında yürütülen faaliyetlere
ilişkin verilen belgelerin, durumun Bakanlığa yargı merciince bir hafta içerisinde
bildirilmesiyle veya başka bir suretle Bakanlıkça Öğrenilmesi durumunda askıya alınacağı ve
altı ayda bir Bakanlıkça adli süreçte yaşanan gelişmeler ve gerçek ve tüzel kişiler tarafından
sunulan belgelerde dikkate alınarak alman kararın gözden geçirileceği hususu
düzenlenmektedir. Tüzel kişilerin, şirketlerin organ veya temsilcisi ya da organ veya temsilci
olmamakla birlikte bu tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen bir kişi tarafından
tüzel kişinin, şirketin yararına işlenmesi durumunda da madde hükümleri uygulanacaktır.
Belirtmek gerekmektedir ki, kovuşturmaya yer olmadığına dair karann kesinleşmesi veya
mahkemelerce mahkûmiyet dışında başkaca bir hüküm veya hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasma karar verilmesi durumunda bu hükmün kesinleşmesi de beklenmeksizin faaliyete
devam edilebilecektir. Hükmün açıklanmasımn geri bırakılması karanna karşı kesinleşme
sürecinin kısa olması göz önünde bulundurularak, askıya alma karanmn kalkması için söz
konusu karann kesinleşmesi aranmamaktadır. Diğer taraftan kovuşturmaya yer olmadığına dair
verilen kararm kesinleşme sürecinin kısa olması ve kaldırılması durumunda devirden kaynaklı
oluşabilecek zararların önüne geçmek adına askıya alınma karanmn kaldıniması için söz
konusu karann kesinleşmesi aranmaktadır.
Madde ile, söz konusu sektörün dinamikleri ve aktörleri de dikkate alınarak kamu yararı
ve bireysel yarar arasında dengeli, ölçülü bir düzenlemenin hayata geçirilmesi
amaçlanmaktadır.
Madde 39ekliyor4734 sayılı
4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa aşağıdaki ek madde
eklenmiştir.
"Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından idareler adına yapılacak alımlar
Ek Madde 12- Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından, idareler adına
yapılacak taşıt alımı, taşıt kiralama, akaryakıt alımı ile ilaç, tıbbi malzeme ve tıbbi cihaz
alımlan; saydamlığın, rekabetin, eşit muamelenin, güvenirliğin, gizliliğin, kamuoyu
denetiminin, ihtiyaçlann uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasının ve kaynakların verimli
kullanılmasının sağlanması kaydıyla, bütün isteklilerin teklif verebildiği açık veya kapalı teklif
usulü, isteklilere davet göndermek suretiyle açık veya kapalı teklif istenmesi yöntemiyle
yapılan belli istekliler arasında ihale usulü veya davet edilen istekli ile fiyat müzakeresi yapılan
pazarlık usulüne ilişkin satın alma yöntemleri ile yapılabilir.
Bu madde kapsanunda yapılacak alımlarda,
a) Birinci fıkrada belirlenen satın alma yöntemleri uygulanmak kaydıyla çerçeve
anlaşmalar yapılabilir.
b) Ceza, ihalelerden yasaklama ve sonuç bildirimine ilişkin hükümler hariç olmak üzere
bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
c) Uygulanacak satın alma yöntemleri, ilan ve davet süreleri ile kurallan, doküman
hazırlanması, tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve alımlann sonuçlandınlması dahil ihale
süreci ve çerçeve anlaşmalara ilişkin iş ve işlemler ile ilgili esas ve usuller Kurumun görüşü
alınarak Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından Yönetmelikle belirlenir."
Gerekçe: Kamu İhale Kanunun geçici 4 üncü maddesinin beşinci fıkrasının ikinci
cümlesine 5/12/2019 tarihli ve 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 45.
Maddesiyle eklenen; " ... Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünün idareler adına
gerçekleştireceği taşıt alımı, taşıt kiralama, akaryakıt alımı ile ilaç, tıbbi malzeme ve tıbbi cihaz
alımlarında ..." ibaresi ile. Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünce gerçekleştirilen taşıt
alımı, taşıt kiralama, akaryakıt alımı ile ilaç, tıbbi malzeme ve tıbbi cihaz alımlarında 4734
11
sayılı kanunun 3 maddesi (g) bendinde belirtilen parasal limitin uygulanmayacağı
öngörülmüştür.
Ancak 12/9/2023 tarihli ve 32307 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Anayasa
Mahkemesi'nin 18/5/2023 tarihli ve E: 2020/11, K: 2023/98 sayılı karan ile 7194 sayılı
Kanunun 45. Maddesi ile 4734 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin beşinci fıkrasının
ikinci cümlesine eklenen "... Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğünün idareler adına
gerçekleştireceği taşıt alımı, taşıt kiralama, akaryakıt alımı ile ilaç, tıbbi malzeme ve tıbbi cihaz
alımlarında..." ibaresinin Anayasaya aykın olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Kararın gerekçesinde özetle; "Kuralda söz konusu mal ve hizmetler 4734 sayılı
Kanun 'dan istisna tutulmakla birlikte buna ilişkin herhangi başka bir usul düzenlenmemiştir.
DMO'nun söz konusu mal ve hizmet alımlarında hangi usul ve esaslar çerçevesinde ihale
yapacağı, mal ve hizmet alımlarında hangi kanuni hükümlere bağlı olacağı belirli değildir. Bu
durumda istisna getirilen alana ilişkin ihalelerde saydamlık, hesap verilebilirlik, fırsat eşitliği
ve öngörülebilirlik ilkelerinin güvenceye alındığı söylenemez. " hükmüne yer verilmiştir.
Madde ile, Anayasa Mahkemesinin iptal kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak,
DMO'nun idareler adına gerçekleştireceği taşıt alımı, taşıt kiralama, akaryakıt alımı ile ilaç,
tıbbi malzeme ve tıbbi cihaz alımlarında uygulanacak temel ilkeler ve bu alımlarda uygulanacak
ihale usulleri belirlenerek, diğer usul ve esaslann ise yönetmelikle düzenlenmesi amaçlanmıştır.
Madde 40ekliyor4735 sayılı4734 sayılı
5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa
aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"Yapım işlerine ek fiyat farkı ve süre uzatımı verilmesi
GEÇİCİ MADDE 7 - 1/3/2023 tarihinden önce 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre
ihalesi yapılan ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibanyla devam eden (geçici kabulü
onaylanmamış olan) yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan sözleşmelerde,
sözleşmenin 1/1/2024 tarihinden sonra (bu tarih dâhil) gerçekleştirilen kısımlan için;
a) İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunan sözleşmelerde,
sözleşmesine göre hesaplanan fiyat farkı tutarı oransal olarak artırılabilir.
b) İhale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunmayan
sözleşmeler için fiyat farkı verilebilir.
Birinci fıkra kapsamındaki sözleşmelerde altı ayı geçmemek üzere idarece bu maddeye
göre süre uzatımı verilebilir.
Bu madde kapsamında ek fiyat farkı ile süre uzatımı verilebilecek işlerin niteliklerini,
girdileri, ek fiyat farkı hesaplama yöntemlerini, uygulama dönemini, başvuru sürelerini, süre
uzatımma bağlı olarak yapılacak işlemler ile ek fiyat farkı ve süre uzatımına dair diğer hususlar
dâhil bu maddenin uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri tespite Cumhurbaşkam yetkilidir.
Geçici 5 inci maddenin altıncı ve yedinci fıkralan kapsamındaki yapım işleri
sözleşmeleri için bu maddeye uygun olarak ilgili mevzuatında düzenleme yapılabilir."
Gerekçe: 6/2/2023 tarihinde yaşanan deprem afetlerine bağlı olarak, başta işçilik
maliyetleri olmak üzere yapım işlerinin girdi fıyatlannda öngörülmeyen artışlar meydana
gelmiştir. Bu durum depremlerden önce veya hemen sonra yapılan ihaleler sonucunda
sözleşmeye bağlanan işlerde, sözleşme fîyatlannın güncelliğim azaltmış ve yüklenicilerin işleri
sağlıklı bir şekilde yürütmesini zorlaştırmıştır. Bu çerçevede, 1/3/2023 tarihinden önce 4734
sayılı Kanuna göre ihalesi yapılarak Türk lirası üzerinden imzalanan ve bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarih itibarıyla devam eden yapım işi sözleşmelerinin, 1/1/2024 tarihinden itibaren
gerçekleştirilen kısımlan için ihale dokümamnda fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm
bulunan sözleşmelerde ilave fiyat farkı, ihale dokümamnda fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin
hüküm bulunmayan sözleşmelerde ise fiyat farkı verilebilmesi imkânı getirilmektedir.
Ayrıca, yaşanan gelişmelerden olumsuz etkilenen yüklenicilerin cezai şartlarla
karşılaşmalarım önlemek amacıyla madde kapsamındaki yapım işi sözleşmelerinde altı ayı
geçmemek üzere idarece süre uzatımı verilebileceği düzenlenmektedir.
Ek fiyat farkı ve süre uzatımının sınırları gibi temel hususlar maddede düzenlenmekle
birlikte, uygulamaya ilişkin aynntı ve teknik detaylar hakkında düzenleme yapmak üzere
Cumhurbaşkanına yetki verilmektedir.
4734 sayılı Kanundan istisna edilen yapım işleri ile kamu kurumu niteliğinde meslek
kuruluşları ve üst birliklerinin taraf olduğu veya bu kuruluş veya birliklerin kaynaklarıyla
karşılanan yapım işlerinden Türk lirası üzerinden yapılan sözleşmeler için de maddeye uygun
olarak ilgili mevzuatında düzenleme yapılabilmesi imkânı getirilmektedir.
Madde 41ekliyoribare değişikliği
28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin
Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin beşinci fıkrasına "tahvil ihraçları"
ibaresinden sonra gelmek üzere "ile fon kullanıcısı olacaklan kira sertifikası ihraçlan" ibaresi
eklenmiştir.
Gerekçe: Mahalli idarelerin yurtiçi piyasalarda gerçekleştirecekleri tahvil ihraçları
Hazine ve Maliye Bakanlığının iznine tabi iken kira sertifikalarına ilişkin hüküm
bulunmamaktadır. Mevzuattaki söz konusu boşluğun giderilmesi adına ilgili kuruluşların fon
kullamcısı olacakları kira sertifikası ihraçlarının da Bakanlığın iznine tabi olması
düzenlenmektedir.
Madde 42ekliyor4749 sayılı
4749 sayılı Kanuna aşağıdaki geçiei madde eklenmiştir.
"GEÇİÇİ MADDE 40 - Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel
Müdürlüğünün, bu maddenin yürürlük tarihi itibanyla Hazine garantili kredilerinden Hazine ve
29
Maliye Bakanlığınca yapılan üstlenimlerden ve ikrazen kullandırılan kredilerinden doğan
vadesi geçmiş anapara, faiz, masraf ve gecikme zammından oluşan Hazine alacaklarım, Türkiye
Cumhuriyeti Devlet Demiryollan İşletmesi Genel Müdürlüğünün ödenmemiş sermayesine
mahsuba ve mahsup edilen tutarlan geçmemek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesine
Ödenek eklemeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkilidir."
Gerekçe: T.C. Devlet Demiryollan İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) tarafından
kullanılan veya Hazine ve Maliye Bakanlığı (Bakanlık) tarafından sağlanıp TCDD'ye
devredilen dış finansman kaynaklı proje kredilerinin geri ödemeleri Bakanlık tarafından
yapılmakta ve bu ödemeler Kuruluş adına borç olarak kaydedilmektedir.
12
TCDD'nin halihazırda söz konusu kredilere ilişkin borçlarını özkaynaklan ve öz
gelirleri ile ödeme imkanı bulunmamaktadır.
Söz konusu düzenleme ile, maddenin yürürlük tarihi itibarıyla TCDD'nin Hazine
garantili kredilerinden Hazine ve Maliye Bakanlığınca yapılan üstlenimlerden ve ikrazen
kullandınlan kredilerinden doğan vadesi geçmiş anapara, faiz, masraf ve gecikme zammından
oluşan Hazine alacaklannın TCDD'nin ödenmemiş sermayesine mahsubu amaçlanmaktadır.
Madde 43ekliyoribare değişikliği4760 sayılı
6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 2 nci
maddesinin (1) numaralı fıkrasının (d) bendinde yer alan "ana bayi" ibaresinden önce gelmek
üzere "resmi şekilde düzenlenen sözleşmesi bulunan;" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Motorlu araç ticareti yapanlar arasında yapılan sözleşmelerin noterde
düzenlenmesi gerektiğine yönelik ikincil mevzuatta yer alan düzenleme, Kanunda dayanağı
bulunmadığı gerekçesiyle yargıda ihtilaf konusu yapılmıştır. Madde ile söz konusu
düzenlemeye Kanunda açıkça yer verilmesi sağlanmaktadır.
Böylece, vergi güvenliğini teminen, motorlu araç ticareti yapanlann kendi aralannda
yaptıkları adi sözleşmelere istinaden, ÖTV aranmaksızın işlem tesis edilmesinin önüne
geçilmesini sağlamak üzere, söz konusu sözleşmelerin noterde düzenlenmesi gerektiği hususu
açıklığa kavuşturulmaktadır.
Madde 44ekliyoribare değişikliği4760 sayılı
4760 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b)
bendinde yer alan "teslimi" ibaresinden sonra gelmek üzere "ile yurt içinden serbest bölgelere
yapılan teslimler" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: 4760 sayılı ÖTV Kanununun 5 inci maddesinde ihracat istisnası
düzenlenmekte olup. Kanunda serbest bölgelere yapılacak teslimlerin istisna kapsamında
olduğu yönünde bir ifade bulunmamasına rağmen, yargıya intikal eden bazı olaylarda Türkiye
Gümrük bölgesi dışında olduğu kabul edilen serbest bölgelere yapılan teslimlerin ihracat
istisnası hükümleri çerçevesinde işlem görmesi gerektiği yönünde ihtilaflar ortaya çıkmaya
başlamıştır.
Madde ile, halihazırda uygulamanın devamı mahiyetinde, serbest bölgeye yapılan
teslimlerin ihracat istisnası kapsamında olmadığı hususu. Kanuna açıkça yazılmak suretiyle
oluşacak ihtilafların önüne geçilmesi sağlanmaktadır.
Madde 45ekliyoribare değişikliği4760 sayılı
4760 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin birinci fikrasında yer alan
"31/12/2023" ibaresi "31/12/2033" şeklinde, "bu tutarı" ibaresi "bu tutarı veya yeniden
değerleme oranı uygulanmak suretiyle belirlenmiş olan tutarı" şeklinde değiştirilmiş, fıkraya
birinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
"Bu maddede yer alan tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul
Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle
uygulanır. Hesaplanan tutarın 1 lirayı aşmayan kesirleri dikkate alınmaz."
Gerekçe: Madde ile, 4760 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin uygulama süresi
uzatılmakta, maddede belirtilen vergi tutarının 213 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenen
yeniden değerleme oramnda artırılmak suretiyle günün sosyal, ekonomik ve mali ihtiyaçlanna
uygun olarak güncellenmesi amaçlanmaktadır.
Madde 46ekliyor4925 sayılı
10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 26 ncı
maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Sürücüsünün tabiiyetine bakılmaksızın yabancı plakalı taşıt için birinci fıkra
kapsamında uygulanacak olan idari para cezaları, tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü
bilgilendirilmek suretiyle tahsil edilir. Cezalar tahsil edilmeden, cezaya muhatap yabancı
plakalı taşıtın ülkeyi terk etmesine izin verilmez. Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasına ilişkin
usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Bakanlıkça
müştereken altı ay içinde belirlenir. Uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır."
Gerekçe: 4925 sayılı Kanununa göre, yabancı plakalı taşıtlara düzenlenen idari para
cezalarının tahsili yapılmadan yurdu terk etmelerinin önlenmesi için 6001 sayılı Karayolları
Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin
ihlali" başlıklı 30 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında ve 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanunun "Para cezalarının ödenme süresi" başlıklı 115 inci maddesinin beşinci fıkrasında yer
alan düzenlemelere benzer bir düzenleme Kanuna eklenmektedir.
Madde 47ekliyoribare değişikliği5015 sayılı213 sayılı
4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 3 üncü
maddesinin dördüncü fikrasma "5607 sayılı Kanuna aykırı" ibaresinden sonra gelmek üzere
"veya bu Kanuna göre lisansa tabi faaliyetler ile ilgili olarak; 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkralan kapsamında; muhteviyatı
itibanyla yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini
tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçlan ile aynı
maddenin (ç) fıkrasında sayılan" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ile petrolün doğrudan ve işlenerek
güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa
faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi gerekmektedir. Lisansla
faaliyet gösterilen imtiyazlı bir sektör olan bu piyasada, sağlıklı ve sürdürülebilir piyasa
yapısının temini için gerek fiziki kaçakçılıkla gerekse fatura ticareti olarak bilinen belge
kaçakçılığı ile mücadele büyük önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, Vergi Usul Kanununun
359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları kapsamında; muhteviyatı itibanyla yanıltıcı belge
düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen
sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçlan ile Ödeme kaydedici cihaza
gerçekleştirilen eylemler sebebiyle haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet bulunanlara, 5607
sayılı Kanuna aykın fiillerden kesinleşmiş mahkûmiyet bulunması durumunda olduğu gibi
lisans verilmeyecektir.
13
Madde 48ibare değişikliği5015 sayılı
5015 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin ikinci fıkrasımn (g) bendinin
birinci cümlesinde yer alan "ve Kurum tarafından her türlü tesiste (rafineri hariç) lisansa tabi
tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye
kadar geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya
tüzel kişiye de lisans verilmez" ibaresi "ve Kurum tarafından her türlü tesiste (rafineri hariç)
lisansa tabi tüm faaliyetler geçici olarak durdurulur ve bu süre içerisinde söz konusu tesis için
30
başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez" şeklinde değiştirilmiş ve bende birinci
cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
"Kurum tarafından geçici durdurma işleminin kaldınlıp kaldınimayacağı bu fıkrada yer verilen
suçlarla sınırlı olmak üzere Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkemelerden temin edilecek
bilgilere göre altı ayda bir değerlendirilir. Ancak kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın
kesinleşmesi üzerine ya da mahkûmiyet dışında bir hüküm veya hükmün açıklanmasımn geri
bırakılmasına karar verilmesi halinde kesinleşmesi beklenmeksizin Kuruma yargı merciince
bildirilmesiyle veya sair suretlerle Kurumca ıttıla edilmesi durumunda geçici durdurma işlemi
Kurum tarafından kaldırılır."
Gerekçe: 5015 sayılı Kanun ile petrolün doğrudan ve işlenerek güvenli ve ekonomik
olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılara sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf,
eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi gerekmektedir. Sağlıklı ve sürdürülebilir piyasa
yapısının temini için kaçakçılıkla mücadele büyük önem arz etmektedir. Kaçakçılık
faaliyetlerinin görünüm şekillerinden biri de halk arasında "fatura ticareti" olarak bilinen mali
usulsüzlüklerdir. Bu doğrultuda Anayasa Mahkemesinin konuya ilişkin karan da nazara
alınarak, maddede yapılan değişiklikle, uzun sürmesi muhtemel adli süreç esnasında kaçakçılık
faaliyetlerinin devam ettirilme ihtimaline karşılık oluşacak kamu zararım önlemek amacı ile
muhteviyatı itibanyla yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl
veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma
suçlan ile ödeme kaydedici cihaza yönelik gerçekleştirilen fiiller ile ilgili soruşturma ve/veya
kovuşturmamn bulunması durumunda faaliyetin geçici olarak durdurulacağı ve altı ayda bir
Kurumca alınan kararın gözden geçirileceği hususu düzenlenmektedir. Belirtmek
gerekmektedir ki, kovuşturmaya yer olmadığına dair karann kesinleşmesi veya mahkemece
kesinleşmesine bakılmaksızın mahkûmiyet hükmü dışında bir hüküm veya hükmün
açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi durumunda faaliyete devam edilebilecektir.
Diğer taraftan hükmün açıklanmasımn geri bırakılması karanna karşı kesinleşme sürecinin kısa
olması göz önünde bulundurularak, askıya alma kararının kalkması için söz konusu karann
kesinleşmesi aranmamaktadır. Kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen karar ile ilgili olarak
ise kesinleşme sürecinin kısa olması ve kaldırılması durumunda ara dönemde devirden kaynaklı
oluşabilecek zararların önüne geçmek adına söz konusu kararm kesinleşmesi aranmaktadır.
Madde ile, söz konusu sektörün dinamikleri ve aktörleri de dikkate alınarak kamu yaran
ve bireysel yarar arasında dengeli, ölçülü bir düzenlemenin hayata geçirilmesi
amaçlanmaktadır.
Madde 49213 sayılı7201 sayılı
5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığı ile İlgili Bazı
Düzenlemeler Hakkında Kanunun mülga 27 nci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde
yeniden düzenlenmiştir.
"Yetki
MADDE 27- Gelir İdaresi Başkanlığı;
a) Bilgi işlem sistemlerinin herhangi bir sebeple hizmet verememesi nedeniyle
elektronik ortamda beyanname, bildirim veya form verilmesi mecburiyeti getirilenler ile
elektronik ortamda belge düzenlenme mecburiyeti getirilenlerin, söz konusu beyanname,
bildirim, form veya belgeleri kanuni süresinin son gününde verememesi veya düzenleyemeınesi
ya da yapılması gereken ödemeleri kanuni süresinde yapamaması durumunda, beyanname,
bildirim veya form verme ya da belge düzenleme veya ödeme sürelerinin son gününü kanunî
süresinden itibaren 15 günü geçmeyecek şekilde yeniden belirlemeye,
b) Vergiye gönüllü uyumu artırmak, vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele etmek ve
tahsilatta etkinliği artırmak amacıyla mükellefiyet, vergilendirme ve vergiye uyum düzeyine
ilişkin yapılacak çalışmalar için her türlü bilgi, veri ve istatistiği toplamak suretiyle
oluşturulacak Risk Analizi Sistemi üzerinden risk analizi yapmaya ve vergiye gönüllü uyum
düzeyini ölçmeye,
yetkilidir.
Vergi dairelerince işlem tesis edilmesi gereken işlere ait olan ve tebliği gereken belgeler,
ilgili kurumlan ile yapılan protokoller çerçevesinde muhataplarına 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 107/A maddesi hükümlerine göre kurulan teknik altyapı kullamimak
suretiyle Başkanlık tarafından elektronik ortamda tebliğ edilebilir. Elektronik ortamda yapılan
tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış
sayılır. Bu şekilde yapılan tebligatlar, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu
hükümlerine göre yapılmış tebliğ yerine geçer."
Gerekçe: Maddeyle, 5345 sayılı Kanunun mülga 27 nci maddesi yeniden
düzenlenerek;
a) Gelir İdaresi Başkanlığma; elektronik ortamda beyanname, bildirim veya form
verilmesi mecburiyeti getirilenlerin. Gelir İdaresi Başkanlığı bilgi işlem sistemlerinin herhangi
bir sebeple hizmet verememesi nedeniyle söz konusu beyanname, bildirim veya formları kanuni
süresinin son gününde verememesi ya da yapılması gereken ödemeleri kanuni süresinde
yapamaması durumunda, herhangi bir hak kaybına uğramamalannı temin etmek amacıyla.
Gelir İdaresi Başkanlığına beyanname, bildirim veya form verme veya ödeme sürelerinin son
gününü kanunî süresinden itibaren 15 günü geçmeyecek şekilde yeniden belirleme yetkisi
verilmektedir.
b) 5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığı ile İlgili Bazı Düzenlemeler
Hakkında Kanuna 28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Bazı Vergi Kanunlan ile Diğer Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 81 inci maddesi ile eklenen "Vergiye
gönüllü uyumu artırmak, vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele etmek ve tahsilatta etkinliği
artırmak amacıyla mükellefiyet, vergilendirme ve vergiye uyum düzeyine ilişkin yapılacak
çalışmalar için her türlü bilgi, veri ve istatistiği toplamak suretiyle oluşturulacak Risk Analizi
Sistemi üzerinden risk analizi yapmak ve vergiye gönüllü uyum düzeyini ölçmek." hükmünün,
Anayasa Mahkemesinin 5/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 9/11/2022 tarihli
2018/123 Esas ve 2022/138 Karar sayılı Karan ile kişisel verilere ilişkin bir düzenleme
niteliğinde olması nedeniyle Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenemeyecek yasak alan
içinde kaldığı gerekçesiyle iptal edilmesi ve Karann Resmî Gazete'de yayımlanmasından
başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildiğinden, bahse konu düzenlemenin
5345 sayılı Kanuna eklenmesi amaçlanmaktadır.
14
Maddenin ikinci fıkrasıyla da vergi dairelerince işlem tesis edilmesi gereken işlere ait
olan ve tebliği gereken belgelerin, tebliğe muhatap olan kişilerin 213 sayılı Vergi Usul
Kanununun 107/A maddesi hükümlerine göre tebligat yapılan kişiler olması nedeniyle,
bürokrasinin azaltılması ve etkinliğin sağlanması amacıyla, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun
107/A maddesi hükümlerine göre kurulan teknik altyapı kullanılmak suretiyle Başkanlık
tarafından elektronik ortamda tebliğ edilebilmesine imkân sağlanmaktadır.
Madde 50ekliyoribare değişikliği5345 sayılı
5345 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin yedinci fıkrasında yer alan "tam
veya kısmî zamanlı sözleşmeli personel" ibaresi "veya tam ya da kısmî zamanlı sözleşmeli
bilişim personeli " şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Devlet gelir uzmanlığına atandıktan sonra bu unvanda en az beş yıl hizmeti bulunanlar
sınava tabi tutulmadan müdür olarak atanabilirler."
Gerekçe: 5345 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi kapsamında çalıştırılan sözleşmeli
personelin, Başkanlığın stratejik plan ve performans programlannda belirtilenler dışında kalan
belli bir süre ya da proje ile sınırlı olmayan bilişim hizmetlerinde de tam veya kısmi zamanlı
olarak çalıştınlabilmeleri amaçlanmıştır.
Diğer taraftan, 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer
Kurum ve Kuruluşlann Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 155 inci
maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan Devlet gelir uzmanlığında en az beş yıl hizmeti
bulunanlarm sınavsız olarak müdür kadrosuna atanmalarına imkân sağlayan ikinci cümlesi
Anayasa Mahkemesinin 09.11.2022 tarihli ve E:2018/123, K: 2022/138 sayılı karanyla iptal
edilmiştir. Söz konusu Karann gerekçesinde özetle; kamu görevlilerinin niteliklerine
dolayısıyla atanma şartlarına yönelik düzenlemelerin münhasıran kanunla düzenlenmesi
gerektiği belirtilerek bu konunun Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle düzenlenmesinin
mümkün olmadığı açıklanmıştır. Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararma istinaden anılan
düzenleme maddeye eklenmektedir.
Madde 51ekliyor5411 sayılı
19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununa aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 35- Bu Kanunun geçici 32 nci maddesi hükümleri, bu maddenin
yayımı tarihinden itibaren iki yıl süreyle uygulanır. Bu süreyi iki yıl daha uzatmaya
Cumhurbaşkanı yetkilidir."
31
Gerekçe: Madde ile finansal sıkıntıda olan işletmelerin borçlarını yeniden
yapılandırabilmelerine imkan sağlayan mevcut düzenlemenin uygulama süresinin iki yıl
uzatılmasını ve söz konusu sürenin ihtiyaç hasıl olması durumunda Cumhurbaşkanı tarafından
ilaveten iki yıl daha uzatılabilmesini sağlayacak şekilde değişiklik yapılması amaçlanmaktadır.
Madde 52değiştiriyoribare değişikliği5510 sayılı
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanununun geçici 41 inci maddesinin birinci fıkrasmın birinci cümlesinde yer alan
"31/12/2023" ibaresi "31/12/2028" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Özelleştirme kapsamına alman kuruluşlar dâhil 8/6/1984 tarihli ve 233
sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi
iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşları ile bunların müesseseleri, bağlı
ortaklıkları ve iştirakleri, 18/6/1999 tarihli ve 4389 sayılı mülga Bankalar Kanununa tabi
faaliyeti devam eden kamu bankaları, büyükşehir belediyeleri, belediyeler, il özel idareleri ve
bunlara ait tüzel kişilerin veya bunlara bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz
kuruluşlann, Sosyal Güvenlik Kurumuna ait olan ve Kuruma bağlı tahsil dairelerince 6183
sayılı Kanun kapsamında takip edilen prim ve prime ilişkin diğer borçlan ile kira ve ecrimisil
borçlarımn Ödenebilmesine imkan sağlayan uygulamanın süresinin uzatılması amaçlanmıştır.
Madde 53ekliyor5510 sayılı
5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 99- 2023 yılında götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi
yapılmış kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularının Kuruma 31/12/2023 tarihine kadar bu
sözleşme kapsamında verdikleri tedavi hizmetlerine ilişkin toplam tahakkuk tutarının götürü
bedel sözleşme tutarından düşük olması durumunda, aradaki fark terkin edilir. Terkin edilen
tutar, Bakanlık bütçesine bu amaçla tahsis edilecek ödenekten karşılanır.
Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanhğınm görüşü alınarak
Kurumca belirlenir."
Gerekçe: "Sosyal Güvenlik Kurumu ile Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmetleri
Alım Sözleşmesi ve Usul Esaslan" kapsamında; üniversite sağlık hizmeti sunucuları ile 2023
yılı global Ödeme tutarları belirlenmek suretiyle sözleşmeler imzalanmıştır. Üniversite sağlık
hizmeti sunucularınca hizmetin ifasında mali güçlük yaşanmaması ve hizmetlerinin
sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla ek sözleşmeler ile üniversite sağlık hizmeti
sunuculanna ek bütçe desteği sağlanmıştır. Götürü bedel sözleşme hükümleri gereğince, 2023
yılı götürü bedel sözleşme tutan ile tahakkuk tutarı arasındaki fark üniversite hastanelerinin
2024 yılındaki alacaklarından mahsup edilecektir. Bu durum, kamu üniversite sağlık hizmeti
sunucularınca 2024 yılında sağlık hizmetlerinin sürdürülmesinde aksaklıklara neden
olabileceğinden, 2023 yılında verdikleri sağlık hizmeti bedelinin götürü bedel sözleşme
tutarından düşük olması durumunda aradaki farkın terkin edilmesi ile kamu üniversite sağlık
hizmeti sunucularının finansal sürdürülebilirliğinin desteklenmesi amaçlanmıştır. Terkin edilen
15
bu tutarlann, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesine bu amaçla tahsis edilecek
ödenekten karşılanması amaçlanmaktadır.
Madde 54ekliyor5510 sayılı
5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 100- Bu Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi
kapsamında 1/1/2014 öncesine ait olup ödenmemiş genel sağlık sigortası primleri ile gecikme
cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacaklarının tamamımn tahsilinden vazgeçilir. Bu
maddenin yayımlandığı tarihe kadar söz konusu süreler için ödenmiş olan primler iade ve
mahsup edilmez."
Gerekçe: Prim ödeme yükümlüsü kendisi olan vatandaşlarımıza ödeme kolaylığı
sağlanması, ekonomik ve sosyal anlamda hayatlarına daha sağlıklı devam etmelerini sağlamak
amacıyla yürürlüğe konulan yapılandırma kanunlanndan yararlanamayan ya da
yararlanmalanna rağmen zorunlu genel sağlık sigortası prim borçlarını ödeyemeyen
sigortalılara yönelik kamuya olan borç yüklerini hafifletmek ve sağlık hizmetlerine erişimlerini
kolaylaştırmak amacıyla düzenleme yapılması öngörülmüştür.
Madde 55değiştiriyoribare değişikliği5520 sayılı
13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (p) bendinde yer alan "kurumlar." ibaresi "kurumlar ile katılım
bankalarının ortağı olduğu ve katılım bankacılığı ilke ve esaslarına uygun her türlü finansman
için kefalet vermek amacıyla kurulan Katılım Finans Kefalet Anonim Şirketi." şeklinde
değiştirilmiştir.
Gerekçe: Mevcut uygulamada, 18/6/2009 tarihli ve 5910 sayılı Türkiye İhracatçılar
Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 18 inci maddesi
kapsamında ihracatçılar lehine münhasıran ihracat kredileri için kefalet vermek amacıyla
kurulan kurumlar, kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur.
Madde ile katılım bankalannm ortağı olduğu ve katılım bankacılığı ilke ve esaslanna
uygun her türlü finansman için kefalet vermek amacıyla kurulan Katılım Finans Kefalet
Anonim Şirketine de kurumlar vergisi muafiyeti tanınmaktadır.
Madde 56değiştiriyor5520 sayılı
5520 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin
ikinci paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf eklenmiş ve ikinci fıkrası aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
"Kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki
yabancı kurumların sermayesine iştirak eden kurumların, bu iştiraklerinden elde ettikleri iştirak
kazançtan için istisna oram, iştirak payını elinde tutan şirketin yurt dışı iştirakin ödenmiş
sermayesinin en az % 50 sine sahip olması ve kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin
kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmesi
şartıyla, bu bentte belirtilen diğer şartların sağlanması koşulu aranmaksızın %50 olarak
uygulamr."
"(2) Cumhurbaşkanı, bu maddede yer alan; vergi yüküne ilişkin oranlan ayrı ayn veya
birlikte sıfıra kadar indirmeye veya kurumlar vergisi oramna kadar artırmaya, diğer oranları
ayrı ayrı veya birlikte sıfıra kadar indirmeye veya %100'e kadar artırmaya, Hazine ve Maliye
Bakanlığı, bu maddedeki istisnalann uygulanmasına ilişkin usul ve esaslan belirlemeye
yetkilidir."
Gerekçe: Maddeyle, kummlann yurt dışından elde ettikleri iştirak kazançlanna
ilave olarak kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki
yabancı kurumlara iştirak eden kurumlara, yurt dışı iştirakin ödenmiş sermayesinin en az %
50'sine sahip olunması ve kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi
beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olması şartıyla,
5520 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen diğer şartlar
aranmaksızın iştirak kazancı istisnasının %50 oramnda uygulanması sağlanmaktadır.
Ayrıca, Cumhurbaşkanına maddede yer alan vergi yüküne ilişkin oranlar ile diğer
oranları indirme veya artırma yetkisi verilmektedir.
Madde 57değiştiriyoribare değişikliği5520 sayılı
5520 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinin;
birinci paragrafında yer alan "kazancın %50'si." ibaresi "kazancın, elde edildiği hesap
dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar tamamının
Türkiye'ye transfer edilmesi şartıyla, %80'i." şeklinde, üçüncü paragrafında yer alan "%100'e
kadar artırmaya" ibaresi "%100'e kadar artırmaya ve Türkiye'ye transfer edilecek kazanç
32
tutarım sıfıra kadar indirmeye veya kanuni seviyesine kadar artırmaya" şeklinde
değiştirilmiştir.
Gerekçe: Mevcut düzenlemede, yurt dışına verilen mimarlık, mühendislik, tasanm,
yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kayıt tutma, çağn merkezi, ürün testi, sertifikasyon gibi
bazı hizmetler ile yabancılara verilen eğitim ve sağlık hizmetlerinden elde edilen kazançların
%50'si belirli koşullarda mükellefler tarafından beyanname üzerinden indirim konusu
yapılabilmektedir. Madde ile bu hizmetlerden elde edilen kazançlara indirim uygulanabilmesi
için, kazancın tamamının Türkiye'ye transfer edilmesi şartı getirilmekte ve indirim oramnm
%80 olarak uygulanması sağlanmaktadır.
Aynca, Cumhurbaşkanına Türkiye'ye transfer edilecek kazanç tutarını azaltma ve tekrar
kanuni seviyesine kadar artırma yetkisi verilmektedir.
Madde 58değiştiriyoribare değişikliği5520 sayılı
5520 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan
"farklılaştırmaya yetkilidir." ibaresi "farklılaştırmaya; birinci fıkranın (a) bendi kapsamındaki
vergi kesintisi oramm, işin; kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı, ilgili ve ilişkili
kurumlara taahhüt edilip edilmemesine ve bunlann genel veya özel bütçeli idare kapsaımnda
olup olmamasına, süresine, nev'ine ve yüklenicinin; ana yüklenici, alt yüklenici ya da tam ve
dar mükellef olmasına göre ayn ayrı veya birlikte belirlemeye yetkilidir." şeklinde
değiştirilmiştir.
Gerekçe: 5520 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin birinci fıkrasımn (a) bendi
kapsamında, yıllara sari inşaat ve onanm işlerini yapanlara ödenen istihkak bedelleri üzerinden
kurumlar vergisi kesintisi yapılmaktadır. Cumhurbaşkanının kesinti oranını sıfıra kadar indirme
veya kurumlar vergisi oranına kadar artırma yetkisi bulunmaktadır.
Maddeyle, yıllara sari inşaat ve onanm işlerini yapanlara ödenen istihkak bedelleri
üzerinden yapılacak vergi kesintisi oranının belirlenmesine ilişkin yetki genişletilmektedir.
Madde 59değiştiriyoribare değişikliği5520 sayılı
5520 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında yer alan
artırmaya yetkilidir." ibaresi "artırmaya; birinci fıkranın (a) bendi kapsamındaki vergi kesintisi
oranını, işin; kamu kurum ve kuruluşları ile bunlara bağlı, ilgili ve ilişkili kurumlara taahhüt
edilip edilmemesine ve bunların genel veya özel bütçeli idare kapsamında olup olmamasına,
süresine, nev'ine ve yüklenicinin; ana yüklenici, alt yüklenici ya da tam ve dar mükellef
olmasına göre ayn ayrı veya birlikte belirlemeye yetkilidir." şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 5520 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasımn (a) bendi
kapsamında, yıllara sari inşaat ve onarım işlerini yapanlara ödenen istihkak bedelleri üzerinden
kurumlar vergisi kesintisi yapılmaktadır. Cumhurbaşkanının kesinti oranım sıfıra kadar indirme
veya kurumlar vergisi oranına kadar artırma yetkisi bulunmaktadır.
16
Maddeyle, yıllara sari inşaat ve onarım işlerini yapanlara ödenen istihkak bedelleri
üzerinden yapılacak vergi kesintisi oranının belirlenmesine ilişkin yetki genişletilmektedir.
Madde 60ekliyor5520 sayılı
5520 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin yedinci fıkrasına aşağıdaki cümle
eklenmiştir.
Aracılı ihracat sözleşmesine dayanarak imalatçı veya tedarikçi kurumlann, dış ticaret sermaye
şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden gerçekleştirdikleri ihracat faaliyetlerinden
elde ettikleri kazançlanna da bu indirim uygulamr."
Gerekçe: Mevcut düzenlemeye göre %25 olan kurumlar vergisi oranı; ihracat yapan
kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına %20 olarak uygulanmaktadır.
Yapılan düzenleme ile aracılı ihracat sözleşmesine dayanarak imalatçı veya tedarikçi
kurumlann dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden
gerçekleştirdikleri ihracat faaliyetlerine ilişkin elde ettikleri kazançlar için de 5 puanlık
indirimden faydalanmaları sağlanmaktadır.
Madde 61ekliyor5520 sayılı
5520 sayılı Kanunun geçici 14 üncü maddesinde yer alan "31/12/2023"
ibareleri "30/6/2024" şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"(9) Cumhurbaşkanı, bu maddede belirtilen 30/6/2024 tarihini, bitim tarihinden itibaren
her defasında altı ayı geçmeyen süreler halinde üç defa uzatmaya, kazanç istisnasını %0'a kadar
indirmeye veya kanuni seviyesine kadar artırmaya, istisna oramm; hesap türü, hesaplann vadesi
ve hesap açılış tarihine göre ayrı ayn veya birlikte belirlemeye yetkilidir."
Gerekçe: Kur korumalı mevduat ve katılım hesaplanna uygulanan kurumlar vergisi
istisnasımn süresi 30/6/2024 tarihine kadar uzatılmaktadır.
Aynca, Cumhurbaşkanına, sürenin bitimini müteakip bu süreyi her defasında altı ayı
geçmeyen süreler halinde uzatma, uygulanan istisna oranını azaltma ve tekrar kanuni seviyesine
getirme, hesap türü, hesapların vadesi ve açılış tarihine göre istisna oranım azaltma ve farklı
istisna oram belirleme yetkisi verilmektedir.
Madde 62değiştiriyoribare değişikliği
14/3/2007 tarihli ve 5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alman Vergi,
Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkmda Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan
"%83'ünden" ibaresi "%93'ünden" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Madde ile kurum ve kuruluşların tertip ettiği tüm şans oyunları için bir
takvim yılı içinde ödeyeceği ikramiyelerin toplamının üst sınırına ilişkin değişiklik yapılması,
bu amaçla ikramiye orammn brüt üst sınırının %83'den %93'e çıkarılması ve böylece hem yasa
dışı bahisle ticari açıdan etkin mücadele edilmesi hem de söz konusu alandan elde edilen kamu
geliri kaybının önlenmesi amaçlanmaktadır.
Madde 63değiştiriyoribare değişikliği5941 sayılı
14/12/2009 tarihli ve 5941 sayılı Çek Kanununun geçici 3 üncü
maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "31/12/2023" ibaresi "31/12/2025" şeklinde
değiştirilmiştir.
Gerekçe: 5941 sayılı Çek Kanununun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası
uyannca 31/12/2023 tarihine kadar üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek
için muhatap bankaya ibrazının geçersiz olduğu düzenlenmektedir. Maddede öngörülen sürenin
uzatılmaması halinde 1/1/2024 tarihinden itibaren çek üzerindeki düzenlenme tarihinden önce
çekin bankaya ibrazı mümkün hale gelecek ve bankada karşılığının bulunması halinde
ödenmesi zaruri hale gelecektir.
Bu durum, Ülkemiz ticari hayatını yakından etkileyen pandemi, bölgesel savaşlar ve
deprem gibi nedenlerle ticari hayatı bozulan ve ekonomik durumunu düzeltmeye çalışan
tacirimizin nakit akış yönetiminde sorunlarla karşılaşması ve ödemelerini gerçekleştirememesi
ihtimaline sebep olabilecektir. Bu alacaklıların da alacağına sağlıklı bir şekilde ulaşmasını
olumsuz etkileyecektir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 5941 sayılı Kanunda geçmişte yapılan muhtelif
düzenlemelerle çek hesabı sahibinin, çeki ciro edenlerin ve çek alacaklılarının haklannı
korumaya matuf ve ticarette çeke güven kazandıracak tedbirler alınmıştır. Alınan tüm
tedbirlerle, çek borçlularının ödemelerini planlayabilmeleri ve alacaklıların da alacaklarına
sağlıklı bir şekilde ulaşmaları amaçlanmıştır. Örneğin 1/1/2017 tarihinden sonra bankalarca
basılan çeklerde karekod zorunlu unsur haline getirilmiş ve bu çekte güven mekanizmasının
gelişmesine önemli katkı sağlamıştır. Böylelikle alacaklının çekle ödemeyi kabul etmesinde
çek hesabı sahibinin geçmiş ödeme performansım değerlendirebilmesi mümkün kılınmıştır.
Yukarıda belirtilen gerekçelere istinaden ve alınan tedbirler göz önünde bulundurularak
halihazırda devam eden uygulamanın iki yıl süreyle uzatılması amaçlanmaktadır.
Madde 64ekliyor
15/2/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın
Hizmetleri Hakkmda Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bentler eklenmiştir.
"kk) Koşullu erişim: Yayın hizmetlerine abonelik veya başka bir yöntemle önceden izin
verilmesi yoluyla koşullu olarak erişimi sağlayan her türlü teknik tedbir ve düzenlemeyi,
11) Net satış: Brüt satışlardan, satış indirimlerinin düşülmesi sonucu kalan tutan,"
Gerekçe: Madde ile, Teklifin öngördüğü düzenlemelere uyumlu olacak şekilde,
ifadeleri tammlanmaktadır.
Madde 65değiştiriyoribare değişikliği6112 sayılı
6112 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fikrasma (ç) bendinden
sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiş, sonraki bentler buna göre teselsül ettirilmiş ve üçüncü
fıkrasmda yer alan "(ç) bendine" ibaresi "(ç) ve (d) bentlerine" şeklinde değiştirilmiştir.
"d) Koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar ve internet platform
işletmecilerinin yıllık net satış tutarlanndan ayrılacak yüzde birbuçuk paylar."
33
Gerekçe: Görsel işitsel iletişim sektöründe meydana gelen teknolojik gelişmeler ile
birlikte koşullu erişim yöntemiyle sunulan yayın hizmetlerinin yaygınlaşmaya başladığı
17
gözlemlenmektedir. Koşullu erişim yöntemiyle sunulan yayın hizmetleri, izleyici ve
dinleyicilerin ödedikleri ücrete karşılık olarak verilen abonelik ya da erişim izinleri
çerçevesinde yürütülmekte ve kuruluşlar da abonmanlık ve izin ücretlerinden elde ettikleri elde
ettikleri gelir kapsamında yayıncılık faaliyetlerini sürdürmektedir. Bununla birlikte,
kuruluşlarm söz konusu gelirleri ile ilgili Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna ödemede
bulunmasına dair yasal düzenleme bulunmamakta, bu yönüyle yayın hizmetlerinde ticari
iletişime yer vermeyi tercih eden ve mevcut düzenleme çerçevesinde aylık ticari iletişim
gelirlerinin yüzde bir buçuğunu Üst Kurula ödeme yükümlülüğü bulunan kuruluşlar ile koşullu
erişim sağlayan kuruluşlar arasında mali sorumlulukları itibariyle farklı koşullann ortaya
çıkmasına neden olunmaktadır.
Madde ile kuruluşların mali sorumluluklan bakımından yeknesak uygulamaya tabi
olmalarım teminen koşullu erişim yöntemiyle yayın hizmeti sunan kuruluşların da yıllık net
satış gelirleri üzerinden yüzde birbuçuk oranında Üst Kurula ödeme yapmaları öngörülmekte,
ayrıca net satışlann ödenmesine ilişkin usul ve esaslan belirlemeye yönelik Üst Kurula
düzenleme yapma yetkisi verilmektedir.
Madde 66değiştiriyoribare değişikliği6112 sayılı
6112 sayılı Kanunun 42 nci maddesinin ikinci fıkrasma "yirmisinde"
ibaresinden sonra gelmek üzere (d) bendinde öngörülen net satış tutarlarından ayrılacak
paylar, elde edildikleri yılı takip eden yılın Temmuz ayı sonuna kadar" ibaresi, "kuruluşlar"
ibaresinden sonra gelmek üzere "ile internet platform işletmecileri" ibaresi eklenmiş ve altıncı
fıkrasında yer alan "ve (ç)" ibaresi (ç) ve (d)" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Madde ile medya hizmet sağlayıcılar ve internet platform işletmecilerinin
net satışlan üzerinden ödemeleri öngörülen paym Üst Kurul hesaplarma aktanimasma ilişkin
azami süre belirlenmekte ve ödenmemesi hâlinde gecikme zammı oramnda faiz uygulanacağı
hükme bağlanmaktadır.
Madde 67ekliyor
5/4/2023 tarihli 7452 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve
Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanuna
aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 1- (1) 31/12/2025 tarihine kadar, 6/2/2023 tarihinde vuku bulan
depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi kabul edilen yerlerde; kapsamı yapı
malzemeleri ve yapım işleriyle sınırlı olmak üzere. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı veya Ticaret Bakanlığınca 14/1/2015 tarihli ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin
Düzenlenmesi Hakkında Kanunun Ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına aykın hareket
edildiğinin tespit edilmesi halinde, ilgililerine aynı Kanunun 18 inci maddesinin birinci
fikrasınm (k) bendine göre Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunca verilecek idari para cezası
on katı olarak uygulanır."
Gerekçe: 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen
depremlerden kaynaklanan yıkım sebebiyle yapı malzemeleri fiyatlannda fahiş fiyat artışı
gerçekleşmiş olup, bu durum bölgede yaşayan depremzede vatandaşlanmızı mağdur
etmektedir.
Madde ile; depremzede vatandaşların mağduriyetlerinin giderilmesi ve depremden
etkilenen bölgelerin yeniden iman sürecinde vatandaşlann fahiş fiyat artışından olumsuz
etkilenmemesi yönünde düzenleme yapılmaktadır. Bu çerçevede 31/12/2025 tarihine kadar,
yapı malzemeleri ve yapım işleriyle sınırlı olmak üzere fahiş fiyatın varlığının tespit edilmesi
halinde, ilgili mevzuat uyarınca verilecek cezanın 10 kat olarak uygulanması sağlanmaktadır.
Madde 68375 sayılı
27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 26 ncı
maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesi yürürlükten kaldınimıştır.
Gerekçe: Ek 26 ncı madde kapsamında personel istihdam eden bazı kamu kurum
ve kuruluşlanmn teşkilatlanmalarına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde mezkûr
personelin 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasımn (c) bendi ile
ilgilendirileceği hakkında düzenlemeler mevcut olup söz konusu düzenlemelerden Anayasa
Malıkemesi nezdinde iptal davasına konu edilenler Anayasa Mahkemesince verilen çeşitli
kararlar ile iptal edilmiştir. Bu kapsamda söz konusu iptal kararlarının gereği olarak ek 26 ncı
maddenin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinin yürürlükten kaldırılması ve ilgililerin sigortalılık
statüleri hakkında hukuki belirliliğin sağlanması amaçlanmıştır.
Madde 69375 sayılı
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 27 nci maddesinin üçüncü
fıkrasımn ikinci cümlesi yürürlükten kaldmlmıştır.
Gerekçe: Ek 27 nci madde kapsamında personel istihdam eden bazı kamu kurum
ve kuruluşlarının teşkilatlanmalarına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde mezkûr
personelin 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile
ilgilendirileceği hakkında düzenlemeler mevcut olup söz konusu düzenlemelerden Anayasa
Mahkemesi nezdinde iptal davasına konu edilenler Anayasa Mahkemesince verilen çeşitli
kararlar ile iptal edilmiştir. Bu kapsamda söz konusu iptal kararlarının gereği olarak Ek 27 nci
maddenin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinin yürürlükten kaldırılması ve ilgililerin sigortalılık
statüleri hakkında hukuki belirliliğin sağlanması amaçlanmıştır.
18
Madde 70değiştiriyor375 sayılı
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 29 uncu maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
"EK MADDE 29- Kamu kurum ve kuruluşlannm teşkilatlanmasma ilişkin
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde yer alan yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu,
damşma kurulu üyelikleri ile komisyon, heyet, komite ve benzeri organlarda görev alanlara,
ayda dördü geçmemek üzere her bir toplantı için (9000) gösterge rakamına kadar
Cumhurbaşkanınca belirlenecek gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı
sonucunda tespit edilecek tutarda, damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tâbi
tutulmaksızın huzur hakkı ödenebilir."
Gerekçe: Bazı kamu kurum ve kuruluşlanmn teşkilatlanmalanna ilişkin
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde yönetim kurulu, denetim kurulu, tasfiye kurulu, danışma
kurulu üyelikleri ile komisyon, heyet, komite ve benzeri organlarda görev alanlara huzur hakkı
ödenebilmesine ilişkin çeşitli düzenlemeler mevcuttur. Bu düzenlemelerden bir kısmı Anayasa
Mahkemesi nezdinde iptal davasına konu edilmiş ve iptal edilmiştir. Madde ile ödenecek huzur
hakkı tutarlanna ilişkin herhangi bir artış getirilmemekte olup mevcut gösterge rakamı sınırları
ile söz konusu iptal kararları ve gerekçeleri dikkate alınarak huzur hakkı ödenebilmesine ilişkin
mevzuatın yasal altyapısının oluşturulması amaçlanmıştır.
Madde 71ekliyor375 sayılı657 sayılı
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 30 uncu maddesi başlığıyla
birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye bağlı (VI) cetvel Kanun Hülanünde
Kararnameye eklenmiştir.
"Bazı kadrolara karşılık belirlenmesi
EK MADDE 30- Ekli (VI) sayılı cetvelde yer alan devlet memuru kadroları mali ve
sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları bakımından karşılarında gösterilen kadrolara
denktir. Bu kadrolarda bulunanlara, karşılık gösterilen kadroda bulunan emsali personele mali
ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları kapsamında yapılan Ödemeler aynı usul ve
esaslar çerçevesinde ödenir.
34
(VI) sayılı cetvelin 44 ile 45 inci sıralannda yer alanlar 657 sayılı Kanunun 36 ncı
maddesinin "Ortak Hükümler" bölümünün (A) fıkrasının (11) numaralı bendi hükmünden aynı
usul ve esaslar çerçevesinde yararlamrlar."
"(VI) SAYILI CETVEL
Sıra
Kadro
Denk Alınacak Kadro
No
1
Yurt Hizmetleri Müdürü
Defterdar Yardımcısı
2
Defterdar Yardımcısı
3
Gençlik Hizmetleri Müdürü
Spor Hizmetleri Müdürü
4
Hazine ve Maliye Bakanlığında Teftiş Başkanı
Bakanlık Rehberlik ve Teftiş Başkam
5
Hazine ve Maliye Bakanlığında Teftiş Başkan Yardımcısı
Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcısı
6
Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkan Yardımcısı
Hudut Mülki İdare Amiri
İdare ve Denetim Müdürü
Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanı
7
8
9
Defterdar Yardımcısı
Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcısı
Vali Yardımcısı
İl Mahalli İdareler Müdürü
Strateji Geliştirme Başkanı
Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkan Yardımcısı
Rami Kışlası Müdürü
Bakanlık Genel Müdür Yardımcısı
11
12
Tarihi Alsancak Tekel Fabrikası Kültür ve Sanat Merkez
istanbul Atatürk Kültür Merkezi Müdürü
10
İstanbul Atatürk Kültür Merkezi Müdürü
Müdürü
14
Eğitim Müfettişi
Eğitim Müfettiş Yardımcısı
Maarif Müfettişi
Maarif Müfettiş Yardımcısı
15
Harp Okulu Sekreteri
Fakülte Sekreteri
16
Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanı
Türkiye
13
İstatistik
Kurumu
Başkan
Yardımcısı
19
Bölge Liman Başkan Yardımcısı
20
Ulusal Deniz Emniyeti Başkan Yardımcısı
21
Devlet Arşivleri Başkanlığında ve Türk İşbirliği ve
Bakanlık Bölge Müdürü
Bakanlık Bölge Müdürü
Bakanlık Bölge Müdür Yardımcısı
Bakanlık Bölge Müdür Yardımcısı
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar
Koordinasyon Aiansı Başkanlığında Başkanlık Danışmanı
Başkanlığında Başkanlık Müşaviri
17
18
22
Bölge Liman Başkanı
Ulusal Deniz Emniyeti Başkanı
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığında Rehberlik ve
Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş
Denetim Başkam
Başkanı
23
Göç idaresi Başkanı
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı
24
25
Göç İdaresi Başkan Yardımcısı
Göç İdaresi Başkanlığında Rehberlik ve Denetim Başkanı
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcısı
Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş
26
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığında Teftiş Başkanı
Bağımsız Genel Müdürlük Teftiş Kurulu
27
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığında İstatistik Daire
Başkanı
Başkanı
Gelir İdaresi Daire Başkanı
Başkanı
28
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığında İstatistik Grup
Gelir İdaresi Grup Başkanı
Başkanı
29
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığında İstatistik Grup
Gelir İdaresi Grup Müdürü
Müdürü
30
31
İklim Değişikliği Başkanı
İklim Değişikliği Başkan Yardımcısı
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanı
Türkiye
İstatistik
Kurumu
Başkan
Yardımcısı
32
Milli Saraylar Müşaviri
Türkiye
İstatistik
Kurumu
Başkanlığı
İstatistik Müşaviri
Köşk ve Kasır Amiri
Türkiye Uzay Ajansı Başkanı
Müdür Yardımcısı
34
35
Türkiye Uzay Ajansı Başkan Yardımcısı
Türkiye
33
Türkiye İstatistik Kurumu Başkanı
İstatistik
Kurumu
Başkan
Yardımcısı
36
Aile Sosyal Destek Uzmanı
İş ve Meslek Danışmanı
35
Çağrı Karşılama Memuru
Bilgisayar İşletmeni
39
Gençlik Hizmetleri Memuru
İletişim Memuru
Mütercim
40
Muhabir
Uzman (GİH)
41
Sınav Hizmetleri Görevlisi
Uzman (GİH)
42
Spor Uzmanı
Uzman (GİH)
43
Yönetmen
44
Bakanlıklar dışmdaki kurumlarda Cumhurbaşkanlığı
karamameleriyle ünvan itibarıyla ilk kez ihdas edilen ve ek
24 üncü maddenin ikinci fıkrası kapsamında yer alan memur
Uzman (GİH)
İlgisine göre Bağımsız Genel Müdürlük
Müfettişi /
Bağımsız
kadroları
Yardımcısı
37
38
45
Cumhurbaşkanlığı karamameleriyle ünvan itibanyla ilk kez
ihdas edilen ve ek 24 üncü maddenin üçüncü fıkrası
kapsamında yer alan memur kadrolan
Yurt Yönetim Memuru
Genel
Müdürlük
Müfettiş
İlgisine göre Ürün Denetmeni / Ürün
Denetmen Yardımcısı
Gerekçe: Çeşitli kamu kurum ve kuruluşlanmn teşkilatlanmalanna ilişkin
Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde unvan itibanyla ilk defa ihdas edilen devlet memurları
kadrolarının mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları bakımından denk sayılacağı
kadrolan belirleyen bazı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri Anayasa Mahkemesi
tarafından iptal edilmiştir. Madde ile ek 30 uncu maddenin değişiklikten önceki haline göre
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük haklan
bakımından denkliği belirlenmiş kadro ve pozisyonların mali ve sosyal hak ve yardımlar ile
diğer özlük haklan bakımından denkliğinin söz konusu iptal kararlan ve gerekçeleri ışığında
kanunla belirlenmesi amaçlanmıştır.
Madde 72ekliyor375 sayılı
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 35 inci maddesinin
dokuzuncu fıkrasının (c) bendinin (2) numaralı alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve
fıkraya aşağıdaki cümle ile maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir,
"2) (1) numaralı alt bent kapsamında yer almayanlar, bu bent kapsamındaki kadro,
pozisyon ve görevlerde toplam en az üç yıl görev yapmış olmaları halinde görevden almdığı
veya görevinin sona erdiği kuruma ait idari uzman unvanlı kadro veya pozisyonlara,"
"Bu fıkranın (a) ve (c) bentlerine göre yapılacak atamalar ve ödemelere ilişkin sürelerin
hesabında ek 37 nci madde kapsamına giren kadro, pozisyon ve görevlerde geçirilen süreler de
aym usul ve esaslar çerçevesinde dikkate alınır."
"Bu maddenin uygulanmasmda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve
uygulamayı yönlendirmeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir."
Gerekçe: Madde ile, ek 35 inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (c) bendi kapsamına
giren yönetici kadro ve pozisyonlarından bulunmaktayken görevleri sona erenlere ilişkin
düzenleme yapılması öngörülmektedir. Bu kapsamda bu kişilerin, toplam en az üç yıl görev
yapmış olmaları halinde görevden alındığı veya görevinin sona erdiği kuruma ait idari uzman
unvanlı kadro veya pozisyonlara atanmaları sağlanmaktadır.
Aynca madde ile, ek 37 nci madde kapsamına giren kadro ve pozisyonlarda geçen
sürelerin de ek 35 inci madde kapsamında yapılacak atamalarda dikkate alınacağına yönelik
hüküm madde metnine eklenmektedir.
Madde 73ekliyoribare değişikliği375 sayılı
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 37 nci maddesinin birinci
fıkrasına "ilişkili kuruluşlan" ibaresinden sonra gelmek üzere ", Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı" ibaresi ve maddeye dördüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar
eklenmiştir.
"5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı Cetvelde
sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlar ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunda, ek
göstergesi bakanlık genel müdürü dengi ve üzeri olup ek 35 inci madde kapsamına girmeyen
yönetici kadro veya pozisyonlarında bulunanlar hakkında da mülga ek 18 inci maddenin birinci
fıkrasının (b) bendi ve bu bende bağlı hükümleri, bunların atamalarının kurumlarımn ilişkili
olduğu bakanlık kadrolarına yapılması suretiyle uygulanır.
Mülga ek 18 inci maddenin birinci fıkrasımn (c) bendinin (2) numaralı alt bendi ile
dördüncü fıkra kapsamma girenler hakkında anılan alt bent hükümleri, bunların kurumlann
idari uzman unvanlı kadro veya pozisyonlarına atanması suretiyle uygulamr.
Bu madde ile ek 35 inci madde kapsamında atama yapılan idari uzman unvanlı kadro ve
pozisyonlar mali ve sosyal hak ve yardımlar ile diğer özlük hakları bakımından ek 10 uncu
madde kapsamma dahil idarelerin merkez teşkilatlarına ait mali hizmetler uzmanı ünvanlı
kadroya denktir."
Gerekçe: Madde ile, ek 37 nci madde kapsamında yer alan yöneticilerin, Kanun
Teklifiyle ek 35 inci maddede yapılan düzenlemelerle uyumlu olacak şekilde benzer hükümlere
tabi olması sağlanmaktadır. Bu kapsamda görevi sona erenlerin kurumlarının idari uzman
unvanlı kadro veya pozisyonlanna atanmasına yönelik düzenleme yapılmaktadır. Ayrıca
maddenin birinci fıkrasının kapsamına Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı dahil edilerek, anılan
Başkanlıkta madde kapsamında yer alanların diğer kamu kurum ve kuruluşlarının tabi olduğu
hükümlere tabi olması sağlanmaktadır. Bir başka düzenlemeyle, üst kurullarda başkan
yardımcısı kadrolannda bulunanlardan görevden almanlann ek gösterge bakımından denk
oldukları genel müdürlerle aynı hükümlere tabi olması amaçlanmaktadır.
Madde 74ekliyor375 sayılı
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 38 inci maddesine
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Bu maddenin uygulanmasmda ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve
uygulamayı yönlendirmeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir."
36
Gerekçe: En yüksek Devlet memurunun mali ve sosyal hakları esas alınmak
suretiyle tespit edilen aylık, ikramiye, her türlü mali ve sosyal hak ile başka bir ödeme veya
ücret tavammn hesaplanması ya da her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan aylık, zam,
tazminat, ücret ve benzeri ödemelerin hesaplanmasında ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi
ve uygulama birliğinin korunması adına ek 40 ıncı maddede yer alan hükümlere benzer şekilde
düzenleme yapılması amaçlanmıştır.
Madde 75ekliyor375 sayılı
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 10 uncu maddesine
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Birinci fıkramn (a) bendi kapsamındaki kurumlarda görev yapan ve mali haklarının
belirlenmesinde ek 11 inci maddenin yürürlük tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat
hükümleri esas alınanlara fiilen yapılması öngörülen her türlü ödemeler toplamı net tutarının,
herhangi bir nedenle ek 11 inci maddeye göre ödenmesi öngörülen her türlü ödemeler toplamı
net tutarma eşit duruma geldiği veya daha düşük kaldığı tarihten itibaren bunların mali hakları
ek 11 inci maddeye göre belirlenir."
Gerekçe: Ek 11 inci madde kapsamındaki kurumlarda görev yapmış olmaları
nedeniyle mali haklanmn belirlenmesinde ek 11 inci maddenin yürürlük tarihinden önce
19
yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri esas almanlar hakkında da geçici 12 nci maddenin son
cümlesinde yer alan düzenlemelere benzer düzenlemeler yapılması amaçlanmıştır.
Madde 76ekliyor375 sayılı5510 sayılı
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 44 - Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte Ek 26 ncı ve ek 27 nci
maddeler kapsamında istihdam edilenlerden 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi
uyarınca haklarında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulananların, bu maddenin yürürlüğe
girdiği tarihi takip eden bir ay içinde kurumlarma başvuruda bulunmaları halinde, 5510 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılıklan devam
ettirilir ve bunlar emeklilik hakları bakımından emsali olarak belirlenen personel ile denk kabul
edilir. Bu şekilde geçen süreler ilgililerin kıdem aylıkları ile 5434 sayılı Kanunun mülga ek 68
inci ve mülga ek 73 üncü maddelerinde belirtilen sürelerin hesabında dikkate alınır ve bunlann
emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademeleri genel hükümler çerçevesinde
yükseltilmeye ve ilerletilmeye devam olunur. Bunlardan bir ay içinde kurumlarına başvuruda
bulunmayanlar söz konusu bir aylık sürenin sona erdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsammda sigortalı sayılır.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ek 26 ncı ve ek 27 nci maddeler kapsammda
istihdam edilenlerden 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk defa aynı
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi hükümleri uygulananlar ise, taleplerine
bakılmaksızın, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren, 5510 sayılı
Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır.
Bu madde uyannca 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
kapsamında sigortalı sayılanlara ilgili mevzuatı uyarınca ödenecek iş sonu tazminatına veya bu
mahiyette olmakla birlikte başka bir adla ödenecek tazminata hak kazanmada ve bunların
hesabında, emekli ikramiyesine esas hizmet süreleri de dikkate alınır.
Türk Akreditasyon Kurumunda 29/8/2023 tarihi itibanyla 5510 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olarak Ek 26 ncı ve ek 27 nci
maddeler uyarınca istihdam edilenlerin, mezkur tarihten bu maddenin yürürlük tarihine kadar
(bu tarih dahil) olan dönemde geçen sigortalılık süreleri, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasımn (c) bendi kapsammda geçmiş sayılır. Bunlardan, bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarih itibanyla bu görevleri devam edenler hakkında yukarıdaki hükümler
uygulamr."
Gerekçe: Ek 26 ncı ve ek 27 nci maddelerde yürürlükten kaldınlacak düzenlemelere
göre sigortalılığı tespit edilmiş olanlara yönelik geçiş düzenlemesi yapılmaktadır. Ayrıca,
Anayasa Mahkemesinin 30 Kasım 2022 tarihli ve 32029 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
13.10.2022 tarihli ve 2020/5 Esas, 2022/115 Karar sayılı iptal karan dikkate alınarak, Türk
Akreditasyon Kurumunda sözleşmeli olarak çalışan personelin sosyal güvenlik bakımından tabi
olduğu sigortalık statüsünün aynı esaslarla yeniden belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Madde 77ekliyor375 sayılı
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 45- 9/7/2018 tarihinden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar
olan dönemde görevden alınan veya görevi sona eren kamu görevlilerinden;
a) Bu maddeyi ihdas eden kanunla ek 35 inci maddenin dokuzuncu fıkrasına eklenen
cümle hükmünden yararlanmak isteyenler kurumlanna bir ay içerisinde başvurmaları halinde
ilgili şartlan karşılamalan kaydıyla söz konusu düzenlemelerden yararlanır ve bunların
atamaları mezkûr maddenin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki diğer hükümleri esas
alınarak yapılır. Ancak bunlardan hakkında mülga ek 18 inci maddenin üçüncü fıkrası ve/veya
37
ek 35 inci maddenin dokuzuncu fıkrasının beşinci cümlesi uyannca önceki görevine ait ödeme
unsurları esas alınmak suretiyle ödeme yapılmış olanlar bakımından bu süreler, bu maddenin
uygulanmasında ek 35 inci maddenin dokuzuncu fıkrasının beşinci cümlesinde öngörülen iki
yıllık süreden düşülür.
b) Hakkında mülga ek 18 inci madde hükümleri uygulanmamış olmak kaydıyla ek 37
nci maddenin beşinci fıkrası kapsamına girenler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren bir ay içerisinde kurumlarma başvurmalan halinde ek 37 nci madde hükümlerinden
yararlanır.
Bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla ek 35 inci ve ek 37 nci maddeler kapsamındaki
kadro, pozisyon veya görevlere atanmış olup toplamda en az üç yıl görev yapmış olanlar
hakkında; ilgisine göre ek 35 inci maddenin dokuzuncu fıkrasımn (c) bendinin (2) numaralı alt
bendinin bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki hükümleri ile ek 37 nci maddenin
altıncı fıkrası dikkate alınmaksızın mülga ek 18 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin
(2) numaralı alt bendi hükümleri uygulanır.
Ek 30 uncu madde ile ekli (VI) sayılı Cetvel kapsamında mali ve sosyal haklarına ilişkin
denklikleri belirlenenlerden bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce mali haklan
hususunda geçici 12 nci madde veya ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulananlar hakkında
anılan düzenlemelerin uygulanmasına devam edilir."
Gerekçe: Kanunla yapılması Öngörülen değişiklikler doğrultusunda geçiş hükümleri
düzenlenmektedir.
Madde 78ekliyor655 sayılı
26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Alanına İlişkin Bazı
Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesinin birinci fıkrasının
(b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"b) Hangi hallerde uygulanacağım ve miktanm açıkça belirtmek kaydıyla; Tersaneler
ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü bir milyon Türk Lirasına kadar, Ulaştırma Hizmetleri
Düzenleme Genel Müdürlüğü ve Denizcilik Genel Müdürlüğü beş milyon Türk Lirasına kadar
idari para cezası uygulaması öngörmek ve ihlal edenlere belirlenen miktarda idari para cezası
karar tutanağı düzenlemek veya düzenletmekle görevli ve yetkilidirler."
"(2) Sürücüsünün tabiiyetine bakılmaksızın yabancı plakalı karayolu taşıtları içinbirinci
fıkra kapsamında uygulanacak olan idari para cezalan, tebligat şartı aranmaksızın sürücüsü
bilgilendirilmek suretiyle tahsil edilir. Cezalar tahsil edilmeden, cezaya muhatap yabancı
plakalı taşıtın ülkeyi terk etmesine izin verilmez. Bu fıkra hükümlerinin uygulanmasına ilişkin
usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Bakanlıkça
müştereken altı ay içinde belirlenir. Uluslararası sözleşme hükümleri saklıdır."
Gerekçe: 56 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Ulaştırma ve Alt Yapı
Bakanlığına bağlı 5 Genel Müdürlük kapatılmış ve bu Genel Müdürlüklerin görevlerini yeni
kurulan 2 Genel Müdürlük üstlenmiştir.
Madde ile, 655 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede geçen Genel Müdürlük isimleri,
kapatılan ve yeni kurulan Genel Müdürlüklere göre düzenlenmektedir.
Aynca, 2918 sayılı Karayollan Trafik Kanun ile 6001 sayılı Karayollan Genel
Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunda olduğu gibi yabancı plakalı araçlara bu Kanun
Hükmünde Kararname kapsamında kesilecek cezalann infazı da özel hükümlere
bağlanmaktadır.
Madde 79
Bu Kanunun;
a) 1 inci, 2 nci, 3 üncü, 15 inci, 25 inci, 27 nci, 28 inci, 38 inci ve 46 ncı maddeleri
1/1/2024 tarihinde,
b) 7 nci, 9 uncu ve 55 inci maddeleri 1/1/2024 tariliinden itibaren elde edilen kazançlara
uygulanmak üzere yayımı tarihinde,
c) 8 inci, 10 uncu, 56 ncı, 57 nci ve 60 mcı maddeleri 1/1/2023 tarihinden itibaren elde
edilen gelirler ve kazançlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde,
ç) 21 inci ve 26 ncı maddeleri Kanunun yayımı tarihinden sonra çıkılan ihalelere
uygulanmak üzere yayımı tarihinde,
d) 30 uncu, 32 nci ve 33 üncü maddeleri yayımını izleyen ayın başında,
e) 54 üncü maddesi 31/12/2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,
f) Diğer maddeleri yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
38
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 80
Bu Kanun hükümlerim Cumhurbaşkanı yürütür.
39
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
20
BAZI KANUN VE KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ