Bunlar teklifin TBMM'ye sunulduğu ilk hâlidir. Komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde değişmiş olabilir; kanunun yürürlükteki metni Resmî Gazete'dedir.
Madde 1ekliyoribare değişikliği
11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlannın Tarzı
İcrasına Dair Kanunun 43 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "tabibi veya dişçinin"
ibaresi "tabibinin" şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"Mesleğini serbest olarak icra eden diş tabipleri, ağız ve diş sağlığı muayenehanelerinde
diş tabibi istihdam edebilir. İstihdam edilebilecek diş tabibi sayısı birden fazla olamaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığı tarafından
düzenlenir."
Gerekçe: Maddeyle, diş tabiplerinin ağız ve diş sağlığı muayenehanelerinde
çalıştırılabilmeleri düzenlenmiştir. Bu kapsamda, diş tabipliği mesleğinin uygulamalı olarak
icrası neticesinde sağlık hizmet sunumunun niteliği ile mesleğe yeni intibak eden diş
tabiplerinin mesleki deneyim ve bilgilerinin artırılması amaçlanmaktadır. Ayrıca söz konusu
düzenleme kayıt dışı istihdamı ve yetkisiz sağlık hizmet sunumunu önleyerek diş tabiplerinin
sosyal güvenlik hakkı ile halk sağlığımn korunmasım da sağlayacaktır.
Madde 2ekliyoribare değişikliği1219 sayılı
1219 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci
cümlesinde yer alan "hususlar ile" ibaresinden sonra gelmek üzere "ebelerin," ibaresi
eklenmiştir.
Gerekçe: 1219 sayılı Kanunun 47 nci maddesinde uzman olsun veya olmasın tüm
ebelerin meslekleri ile ilgili olan ve özellik arz eden birim ve alanlarda belirlenecek esaslar
çerçevesinde yetki belgesi almaları öngörülmüş olmasına rağmen yetki belgesi alınmasına dair
teknik ayrıntıların yönetmelikle belirlenmesini öngören ikinci cümlede sehven "ebelere" yer
verilmemiş olmasımn ebeler aleyhine sonuç doğurarak hak yoksunluğuna sebebiyet vermemesi
gayesiyle maddeye "ebelerin" ibaresi eklenmektedir.
Madde 3ekliyor1219 sayılı
1219 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Ebeler, gebelik, doğum ve doğum sonrası dönemde gerekli desteği verir, yenidoğana
ve bebeğe bakım sağlar. Normal doğum ve riskli durumlarda tıbbi bakım ve desteğe erişimin
sağlanmasında, kadın sağlığının korunması, üreme sağlığı ve çocuk bakımı konularında aile ve
topluma verilecek danışmanlık ve eğitim hizmetlerinde görev alır.
Gebeliğin tespitini, gebe izlemini ve bu amaçla gerekli muayene ve değerlendirmeleri
yapar. Normal doğum eylemini gerçekleştirir. Normal doğum sırasında gereken küçük tıbbi
müdahaleleri yapar. Küçük tıbbi müdahalelerin kapsam ve sınırları Bakanlıkça belirlenir."
Gerekçe: Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca, Avrupa Birliği'nin 2005/36/EC
sayılı Yönergesi'ne paralel olarak hazırlanan 2/2/2008 tarihli Doktorluk, Hemşirelik, Ebelik,
Diş Hekimliği, Veterinerlik, Eczacılık ve Mimarlık Eğitim Programlarımn Asgari Eğitim
Koşullarınm Belirlenmesine Dair Yönetmelik'te, ebelik eğitiminin asgarî koşulları, lisans
eğitimine temellendirilmiş, bu eğitim sırasında kazandırılacak yetkinlikler ile ebelik eğitimi
sonunda mezun olan ebelerden beklenen yetkinlikler aynntılı ve kapsamlı olarak belirlenmiştir.
1219 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu meslek unvanının kazanılması için
gereken eğitim düzey, şart ve yetkinlikleri ile günümüzdeki eğitim düzey, şart ve yetkinlikleri
aym olmadığından ebelerin iş ve görev tanımlarının günümüz şartlarına uygun hâle
getirilmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.
Madde 4ekliyoribare değişikliği1219 sayılı
1219 sayılı Kanunun EK-3 sayılı çizelgenin 38 inci satmndan sonra gelmek
üzere aşağıdaki satır eklenmiş, sonraki satırlar buna göre teselsül ettirilmiş ve mevcut 44 üncü
satmn ikinci sütununa "Acil Tıp" ve üçüncü sütununa "3 yıl" ibaresi eklenmiştir.
"39- Sosyal Pediatri
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
3 yıl"
Gerekçe: Tıpta Uzmanlık Kurulunun 19/12/2019 tarihli ve 1451 sayılı karan ile "çocuk
sağlığı ve hastalıklan" ana dalma bağlı "sosyal pediatri" uzmanlık yan dalınm ihdas edilmesinin
uygun olacağı ve Tıpta Uzmanlık Kurulunun 28/12/2023 tarihli ve 2440 sayılı karan ile acil tıp
ana dal uzmanlannm yoğun bakım yan dal uzmanlığı yapabilmesinin faydalı ve gerekli olduğu
tavsiye edilmiştir. Maddeyle, Tıpta Uzmanlık Kurulunun mezkur kararlan doğrultusunda bilimsel
ve tıbbi kriterler ile kamu yaran gözetilerek 1219 sayılı Kanunun EK-3 sayılı çizelgesi bu yönde
değiştirilmektedir.
Madde 5değiştiriyoribare değişikliği1262 sayılı
14/5/1928 tarihli ve 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar
Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki cümle ile ikinci fıkrasmda yer alan
"fabrikada" ibaresinden sonra gelmek üzere "ruhsatına veya iznine uygun olarak" ibaresi
eklenmiş ve üçüneü fıkrasında yer alan "Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletinin" ibaresi "Sağlık
Bakanhğımn" şeklinde değiştirilmiştir.
"Salahiyete sahip hükmi şahıslarda aranacak vasıf ve şartlar Sağlık Bakanlığmca belirlenir."
Gerekçe: İlaç üretimi ve piyasaya arz edilmesi; külfetli ve uzun vadeli yatırımlar
gerektiren, ciddi riskler ve sorumluluklar içeren, fenni esasların yamnda iktisadi ve ticari
esasların hakim olduğu faaliyetlerdir. Bu sebeple, maddede belirtilen tüzel kişilerin taşıması
gereken nitelik ve koşulların Sağlık Bakanlığınca belirlenmesi ihtiyacı doğmuş ve madde ile
bu doğrultuda Sağlık Bakanlığına düzenleme yapma yetkisi verilmiştir.
Madde 6ibare değişikliği1262 sayılı
1262 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci cümlesinde yer alan "Sıhhat
ve İçtimai Muavenet Vekaletine" ibaresi "Sağlık Bakanlığına" şeklinde değiştirilmiş ve ikinci
cümlesinde yer alan "müstahzarlardan beş nümune ve", "nümune" ve "ve müstahzarın toptan
ve perakende satış fiyatları da bildirilir" ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: Ülkemizde beşeri tıbbi ürünlerin ruhsatlandırma işlemleri Avrupa Birliği
müktesebatma uyum kapsammda 6/11/2001 tarihli ve 2001/83/AT sayılı Beşeri Tıbbi Ürünler
Hakkındaki Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile 29/3/2006 tarihli ve 507/2006/AT
sayılı Beşeri Tıbbi Ürünler İçin Koşullu Ruhsata Dair Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak
hazırlanan Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği hükümlerinde belirtilen güncel
usul ve esaslara göre 5mrütülmektedir.
Bu minvalde ülkemizde bir beşeri tıbbi ürünün ruhsatlandırılması için öncelikli olarak
üretim
sahasının,
ürünün
seri
serbest
bırakma
işlemlerinin
yürütüldüğü
analiz
laboratuvarlarının, ürünlerin depolandığı alanların iyi imalat uygulamaları gerekliliklerini haiz
olup olmadığı yerinde denetlenerek uygunluğu belgelenmiş olmalıdır.
Yürürlükteki mevzuat uyarınca imalatçılar, bünyelerinde bulunan ve Sağlık
Bakanlığınca onaylanan laboratuvarlarda, ürettikleri ürünlerin analizini yapmakta ve ruhsat
dosyasında bu analizlere yer vermektedir. Ayrıca ilgili madde uyarınca üreticinin gerçekleştirip
dosyada sunduğu analizler Sağlık Bakanlığı tarafından da tekrar edilerek ürünlere ruhsat
düzenlenmektedir.
Ruhsatlandırma süreçlerinde mükerrer analizlerin yapılması, ruhsatlandırma
süreçlerinin uzamasına neden olmakta ve ürün dosyasım oluşturmak amacıyla üretilen pilot
üretim serilerinin raf ömürlerinin dolması nedeniyle ilgili ürünler imha edilmek suretiyle
ekonomik zarara neden olabilmektedir.
Dünyanın önde gelen sağlık otoritelerinden olan FDA (ABD Gıda ve îlaç İdaresi), EMA
(Avrupa îlaç Ajansı) gibi kurumlar ile Kanada ve Japonya gibi ülkelerde ruhsat öncesi analiz
yapılmamakta, bunun yerine ürünün piyasaya arzı sonrasında piyasa kontrol çalışmaları
çerçevesinde analiz işlemleri gerçekleştirilmektedir.
Bu doğrultuda ürünün ruhsatlandırma süreci içinde, üretici tarafından yapılan analizlere
ek olarak Sağlık Bakanlığı tarafından yeniden analiz edilmemesi ürünün kalite ve güvenliği
üzerinde herhangi bir risk oluşturmamakta, aksine ruhsatlandırma süreçlerinin akabinde yapılan
analizler numunelerin piyasadan rastgele seçilmesi yöntemiyle yapılması nedeniyle daha etkin
bir kontrol ve denetime imkân vermektedir. Aynca biyolojik ürünler ve aşılar gibi risk
değerlendirmeleri yüksek ürünler uluslararası düzenlemelere uyumlu şekilde, piyasaya arz
edilmeden önce hem imalatçı hem de Sağlık Bakanlığı tarafından analiz edilmekte ve sadece
seri serbest bırakma analizleri uygun olan ürünler piyasaya verilebilmektedir. Dolayısıyla
ruhsat sonrası süreçte yapılan seri serbest bırakma analizleri de ürünlerin güvenliliğinin
sağlanması noktasında önemli bir aşamayı oluşturmaktadır.
Ürün güvenliğinin daha etkin olarak sağlanması ve ruhsatlandırma sürecinin
hızlandırılarak hastaların ihtiyaç duydukları ilaca daha hızlı erişmesi amacıyla
ruhsatlandırmaya esas Bakanlıkça yapılan analizlerin ürünün ruhsatlandırılmasmı takiben
yapılmasında kamu yararı bulunduğundan, ruhsat aşamasında numune istenilmesine yönelik
ibareler metinden çıkanimaktadır.
Madde ile, ruhsatlandırma süreçlerindeki uygulamalar dünyadaki iyi uygulama
örnekleri ile uyumlu hale getirilmekte bu sayede ruhsatlandırma süreçlerinin hızlandırılarak
daha fazla ürünün vatandaşlarımıza ulaştırılması ve mükerrer analiz nedeniyle uzayan
ruhsatlandırma süresine bağlı olarak oluşan ek maliyetlerin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
Aynca müstahzarlann satış fiyatı, ruhsat başvurusu sırasında değil ruhsatlandırmadan
sonra, piyasaya arz edilmeden önce belirlendiğinden müstahzann toptan ve perakende satış
fıyatlanmn bildirilmesine ilişkin ibare de metinden çıkarılmaktadır.
Madde 7değiştiriyoribare değişikliği1262 sayılı
1262 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ve
numuneler Sağlık Bakanlığınca veya Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen laboratuvarlarda
tetkik ve tahlil" ibaresi "tetkik" şeklinde ve (E) bendinde yer alan "Tahlil ve tetkik neticesinde
formülüne" ibaresi "Formülüne" şeklinde değiştirilmiş, ikinci fıkrasımn üçüncü cümlesi
yürürlükten kaldırılmış ve üçüncü ûkrasmda yer alan "Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaleti"
ibaresi "Sağlık Bakanlığı" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Teklif ile 1262 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde yapılan değişiklik ile
analizlerin ürünün ruhsatlandırılmasmı takiben yapılması öngörüldüğünden madde ile buna
uyum sağlayıcı değişiklikler yapılmaktadır. Bu kapsamda ruhsatname harcının mükellefi,
2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununda belirtildiğinden "Ruhsatname harcı istida
sahibine aittir" hükmüne de ihtiyaç bulunmamakta, bu nedenle amlan cümle de metinden
çıkanimaktadır.
Madde 8ibare değişikliği1262 sayılı
1262 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasımn birinci cümlesinde
yer alan "ve beş nümune" ibaresi fıkra metninden çıkarılmış ve ikinci cümlesi yürürlükten
kaldırılmıştır.
Gerekçe: Yabancı memleketlerden getirilen müstahzarlar da 1262 sayılı Kanunun 7
nci maddesine tabi olduğundan maddede uyumu sağlayıcı değişiklik yapılmaktadır.
Ruhsatname harcımn mükellefi, 492 sayılı Kanunda belirtildiğinden "Ruhsatname harcı istida
sahibine aittir" hükmüne de ihtiyaç bulunmamakta, bu nedenle anılan cümle de metinden
çıkarılmaktadır.
Madde 9yürürlükten kaldırıyoribare değişikliği1262 sayılı
1262 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Sıhhat
ve İçtimai Muavenet Vekaletine" ibaresi "Sağlık Bakanlığına" şeklinde, "nihayet iki ay
zarfında" ibaresi "mevzuatına uygun olarak" şeklinde, "cevap verilir" ibaresi "ruhsatname
düzenlenir" şeklinde değiştirilmiş ve ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
Gerekçe: Ruhsatlandırma işlemleri Avrupa Birliği müktesebatına uyum kapsamında
6/11/2001 tarihli ve 2001/83/AT sayılı Beşeri Tıbbi Ürünler Hakkındaki Avrupa Parlamentosu
ve Konsey Direktifi ile 29/3/2006 tarihli ve 507/2006/AT sayılı Beşeri Tıbbi Ürünler için
Koşullu Ruhsata Dair Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak hazırlanan Beşeri Tıbbi Ürünler
Ruhsatlandırma Yönetmeliği hükümlerinde belirtilen güncel usul ve esaslara göre
yürütülmektedir. Bu kapsamda madde ile güncel teknik düzenlemelere atıfta bulunacak şekilde
düzenleme yapılmaktadır.
Madde 10değiştiriyoribare değişikliği1262 sayılı
1262 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ve
bedeli tesviye olunmak üzere laalettayin alınacak numunelerin tahlili suretiyle Sıhhiye ve
Muaveneti İçtimaiye Vekaleti" ibaresi "rastgele almacak numunelerin, numune ve tahlil
masrafları ruhsat sahibi tarafından karşılanmak üzere tahlili suretiyle Sağlık Bakanlığı"
şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Uluslararası uygulamalar paralelinde piyasaya arz sonrası yapılan
analizler ile ürün güvenliğinin azamî derecede temin edilmesi hedeflenmektedir. Mevcut
uygulamada ruhsata esas numuneler ve tahlil masrafları ruhsat başvurusunda bulunanlar
tarafından karşılandığından madde ile piyasadan aym şekilde alınan numunelerin ve tahlil
masraflarının ruhsatname sahibi tarafından karşılanması amaçlanmaktadır.
Madde 11ibare değişikliği1262 sayılı
1262 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci
cümlesinde yer alan "ve fiyatı" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: Beşeri tıbbi ürünler, 2017/9901 sayılı Beşeri Tıbbi Ürünlerin
Fiyatlandınlmasma Dair Bakanlar Kurulu Kararı ile Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandıniması
Hakkında Tebliğ hükümlerine göre fiyatlandırılmaktadır. Bu düzenlemeler çerçevesinde
ilaçların fiyatı raf ömrü bojomca kısa sürelerde çeşitli sebeplerle değişkenlik
gösterebilmektedir. Beşeri tıbbi ürün üzerinde yer alan karekodun okutulması ile fiyat bilgisine
ulaşılabilmesi mümkün olduğundan beşeri tıbbi ürünün sekonder ambalajında aynca sabit fiyat
bilgisinin yer almasına gerek görülmemekte ve bu nedenle "fiyat" ibaresi metinden
çıkarılmaktadır.
Madde 12yürürlükten kaldırıyor1262 sayılı
1262 sayılı Kanunun 15 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Gerekçe: 1262 sayılı Kanunim harçlara dair hükümleri, 25/2/1952 tarihli ve 5887
sayılı Kanunun 126 ncı maddesi ile jmrürlükten kaldınimış olduğundan ve ruhsatname
harçlarına ilişkin hususlar detaylı olarak 492 sayılı Harçlar Kanununda düzenlendiğinden
uygulanma imkâm kalmayan madde yürürlükten kaldınimaktadır.
Madde 13yürürlükten kaldırıyor1262 sayılı
1262 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasımn son cümlesi
yürürlükten kaldırılmıştır.
Gerekçe: Teklif ile ürün güvenliğinin daha etkin olarak sağlanması ve
ruhsatlandırma sürecinin hızlandırılarak hastalann ihtiyaç duydukları ilaca daha hızlı erişmesi
için ruhsatlandırmaya esas olaralc yapılan analizlerin ürünün ruhsatlandırılmasım takiben
yapılması öngörüldüğünden, uygulama imkânı kalmayan hüküm 5mrürlükten kaldırılmaktadır.
Madde 14ekliyoribare değişikliği
18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında
Kanunun 31 inci maddesinde yer alan "ve Sosyal Yardım Vekaleti" ibaresi "Bakanlığı" şeklinde
değiştirilmiş ve "resmi tabipler" ibaresinden sonra gelmek üzere "veya eczacılar" ibaresi
eklenmiştir.
Gerekçe: Ülkemizde yaklaşık otuz bin serbest eczane faaliyet göstermektedir.
Eczanelerin kanunen yılda en az iki defa denetlenmesi gerekmektedir. Denetlenen yerlerin
eczane olması ve insan kaynaklarmm verimli kullamlabilmesi amacıyla eczanelerde denetim
yapma yetkisinin sağlık müdürlükleri bünyesinde çalışan eczacılara da verilmesine yönelik
düzenleme yapılmaktadır.
Madde 15ekliyoribare değişikliği3359 sayılı
4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Kurumları
ile Esenlendirme (Rehabilitasyon) Tesislerine Verilecek Döner Sermaye Hakkında Kanunun 5
inci maddesinin birinci fıkrasımn üçüncü cümlesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiş, ikinci
fıkrasımn birinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiş, dokuzuncu
fıkrasında yer alan "% 65'ine kadar tutar" ibaresi "%85'ine kadar tutar herhangi bir vergi veya
kesinti yapılmaksızın" şeklinde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Sağlık kurum ve kuruluşlarında tahakkuk, verimlilik, hasta ve çalışan memnuniyeti, hizmeti
elde etme maliyeti gibi faktörlere göre sağlık tesisinin dağıtabileceği miktar üzerinden bu
maddede düzenlenmiş olan esaslar çerçevesinde; personelin unvanı, yürüttüğü görevin türü,
özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma ve süresi, yapılan tıbbî işlemlerin nitelik ve sayısı,
araştırma faaliyetlerine, uzmanlık eğitimine ve hizmet içi eğitime katılımı, mesai içinde ve
dışında yapılan çalışmalar ve süresi, muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerin
niteliği, sayısı ve güçlüğüne ilişkin teknik konular, hizmete katkı ve performans gibi
değişkenlik arz eden hususlar ile personelin ödüllendirilerek motivasyonunım artıniması
amacıyla yapılacak ek ödeme, görevlendirme hâlinde ek ödemenin yapılacağı sağlık kurum
veya kuruluşu, inceleme heyetlerinin oluşumu, çalışma usul ve esasları ile konuyla ilgili diğer
hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir."
"Bu cümlede yer alan yüzde 850 ve yüzde 950 oranları, tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan
dal uzmanlığı bulunanlar için yüzde 1050 ve yüzde 1150 şeklinde uygulanır."
"Personele ödüllendirilerek motivasyonunım artırılması amacıyla kadro veya pozisyon
unvam, hizmet sımfı, eğitim durumu ve fiilen çalışılan gün sayısı gibi kriterler esas alınarak ek
ödeme yapılır. Bu ödemenin yapılabilmesi için disiplin cezası almamış veya sözleşmede
belirtilen yükümlülüklerin haklı bir nedene dayanmaksızın ihlali nedeniyle ikaz edilmemiş
olmak gerekir. Ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ek ödeme;
uyarma cezası alanlara bir ek ödeme dönemi, kınama cezası alanlara iki ek ödeme dönemi,
aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlara üç ek ödeme dönemi
süresince yapılmaz. Bu hüküm, 3359 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesi kapsamındaki öğretim
elemanlan ve diğer personel için sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirilmemesi
nedeniyle, savunması alınmak kaydıyla, bir sözleşme döneminde yazılı olarak; hastane
koordinasyon kurulu tarafından bir kez ikaz edilenlere bir ek ödeme dönemi, iki kez ikaz
edilenlere iki ek ödeme dönemi, üç kez ikaz edilenlere üç ek ödeme dönemi ödeme yapılmaması
şeklinde uygulanır."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 13/9/2023 tarihli ve E.2022/102, K.2023/154
sayılı karan ile 16/6/2022 tarihli ve 7411 sayılı Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı
Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3 üncü maddesiyle 209
sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasımn değiştirilen üçüncü cümlesinde yer alan
"disiplin durumu," ve "yönetmelikle" ibarelerinin ve bu ibarelerin iptali nedeniyle
uygulanamaz hale gelen cümlenin tamamının iptaline ve kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı
27/10/2023 tarihinden başlayarak dokuz ay sonra (27/7/2024 tarihinde) jdirürlüğe girmesine
karar verilmiştir. Madde ile iptal kararının gerekçesi de dikkate alınarak düzenleme
yapılmaktadır.
Aynca 5 inci maddenin onuncu fıkrasının son cümlesi ile 3359 sayılı Kanunun ek 9
uncu maddesi kapsamındaki öğretim elemanlan ve diğer personel hakkında uygulanacak ikaz
öncesinde savunma alınacağı öngörülmektedir.
Madde 16değiştiriyor492 sayılı
2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı Tarifenin
I/l bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"1. Müstahzar ruhsatnameleri:
Tıbbi ve ispençiyari müstahzarların ticarete
çıkaniması için Sağlık Bakanlığınca
verilecek ruhsatnameler:
a) Memleket dışında imal olunup ithal edilenler
b) Memleket içinde imal olunanlar
(27.515,80 TL.)
(13.733,10 TL.)"
Gerekçe: 1262 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde yapılan değişiklikle analizler
ruhsatlandırmadan sonra yapılacağından Harçlar Kanununda da mezkur düzenlemeye uyum
sağlanmaktadır.
Madde 17değiştiriyor2809 sayılı3359 sayılı
28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı
Kanununun ek 158 inci maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Üniversite, Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastaneleriyle 7/5/1987 tarihli
ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun ek 9 uncu maddesi çerçevesinde birlikte
kullanım protokolleri yaparak sağlık uygulama ve araştırma faaliyetlerini yürütür.
Üniversitenin birlikte kullamm protokolü imzaladığı eğitim ve araştırma hastaneleri, aynı
zamanda Üniversitenin uygulama ve araştırma merkezi statüsü kazanır. Üniversite öğretim
elemanı kadrolarından birlikte kullanılan eğitim ve araştırma hastanelerine tahsis edilecek
akademik kadroların dağılımı ve nitelikleri Sağlık Bakanlığınca belirlenir. Bu kadrolara
Öğretim üyelerinin atamaları üniversite tarafından Sağlık Bakanlıgımn uygım görüşü almarak
yapılır. Öğretim elemanlan ile 3359 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesine göre eğitim ve
araştırma faaliyetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmeti sunumu için sözleşme imzalanabilir.
Üniversitenin birimlerine tahsis edilecek öğretim üyesi norm kadro sayısı. Rektörün önerisi ile
Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilir."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 1/6/2023 tarihli E.2021/5, K.2023/109 sayılı
karan ile 28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumlan Teşkilatı Kanunu'nun ek
158 inci maddesinin beşinci fıkrasının "Üniversiteye tahsis edilen öğretim elemam kadrolannın
nitelikleri ve dağılımı, birlikte kullanılan eğitim ve araştırma hastanelerinin eğitim birimleri,
ihtiyacı ve nitelikleri dikkate alınarak, Üniversite ve Sağlık Bakanlığınca müştereken
belirlenir." şeklindeki üçüncü cümlesi ile aym fıkranın "Öğretim elemanı ile 3359 sayılı
Kanunun ek 9 uncu maddesine göre sözleşme imzalanır. Sözleşmenin feshi veya süresinin sona
ermesi hâlinde öğretim elemam, Üniversitenin Bakanlıkla birlikte kullanım protokolü
imzaladığı diğer hastanelerle de yeniden sözleşme yapabilir veya üniversitenin
görevlendireceği birimlerde ve hizmetlerde çalıştınlır." şeklindeki dördüncü ve beşinci
cümlelerinin iptaline ve iptal karanmn, Resmî Gazete'de yayımlandığı 18/10/2023 tarihinden
başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
Maddeyle, iptal kararının gerekçesi dikkate alınarak düzenleme yapılmakta ve Sağlık
Bilimleri Üniversitesine tahsis edilecek tüm kadroların nitelikleri ve dağılımının belirlenmesi
yerine sadece birlikte kullanılan hastanelerle sımrlı olarak akademik kadroların dağılımı ve
niteliklerinin Sağlık Bakanlığınca belirlenmesi öngörülmektedir. Nitekim bu kapsamda söz
konusu kadrolara öğretim üyelerinin atamaları Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak
Sağlık Bilimleri Üniversitesi tarafından yapılacaktır. Böylece birlikte kullanımın amacına
uygun olarak kamu hizmetinin etkin ve verimli olarak sunulması mümkün olabilecektir.
Yine kararda, öğretim elemanlarının kendi üniversitelerinden başka bir kamu idaresiyle
sözleşme yapmaya mecbur kıimmasımn bilimsel özerklikle bağdaşmadığı gerekçesine yer
verildiğinden metin, bu mecburiyete son verilerek "sözleşme imzalanabilir" şeklinde
düzenlemiştir.
Madde 183359 sayılı
7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun ek 9
uncu maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve dokuzuncu fıkrasının ikinci
cümlesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"Birlikte kullanıma konu sağlık tesisleri için bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde
birden fazla üniversite ile de protokol yapılabilir. Birlikte kullammdaki hastane tarafından
üniversitenin tıp ve diş hekimliği fakültesi öğretim elemanlan ile ilgili fakülte dekanımn görüşü
alınarak, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmeti sunumu için iki yıl
süreli ayrı ayrı sözleşme imzalanabilir. Ayrıca tıp ve diş hekimliği fakültesi kadrosunda bulunan
öğretim elemam dışındaki diğer personelle ve bu fakültelerin dışındaki üniversite personeli ile
de ilgili fakülte dekamnın görüşü alınarak sözleşme yapılabilir. Öğretim elemanlanna
Bakanlıkça ek ödeme yapılabilmesi için hizmet sözleşmesi akdedilmesi şarttır. Bu
sözleşmelerde, sunulacak hizmetin niteliği, performans hedefleri ve süresi yer alır. Öğretim
elemanlarıyla yapılan sözleşmelerde mezuniyet öncesi ve mezuniyet sonrası eğitim ile bilimsel
çalışmalara ilişkin yetki ve sorumluluklar ayrıca belirtilir. Öğretim elemanının;
a) Bu statüyü kazanma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması
veya görevi sırasında şartlardan herhangi birini kaybetmesi,
b) Kamu görevinden veya üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası alması ya da
yükseköğretim kurumu kadrosundan çekilmesi, çekilmiş sayılması, emekliye ayniması,
c) Gözaltına alınma, tutukluluk ve hükümlülük gibi sebeplerle görevden uzak kaldığı
sürenin altmış günü geçmesi,
ç) Sözleşmedeki yükümlülüklerin haklı bir nedene dayanmaksızın yerine getirilmemesi
nedeniyle, savunması alınmak kaydıyla, bir sözleşme döneminde üç kez yazılı olarak hastane
koordinasyon kurulunca ikaz edilmesi,
halinde sözleşme feshedilir. Sözleşmesi feshedilen veya yenilenmeyen öğretim
elemanlarının sağlık tesisindeki görevi sona erer. Sözleşmenin (a) ve (b) bendindeki hâller
dışında feshi veya süresinin sona ermesi hâlinde öğretim elemam, üniversitenin Bakanlıkla
birlikte kullanım protokolü imzaladığı diğer sağlık tesisleriyle yeniden sözleşme yapabilir."
"Ancak birlikte kullamlan eğitim ve araştırma hastanelerinde görev yapan personelin sözleşme
kapsamında yerine getirmekle yükümlü oldukları eğitim ve sağlık hizmetleriyle sınırlı olarak;
ilgili mevzuatı çerçevesinde disiplin cezası verilmesi gereken fiiller ile bu fiillere karşılık gelen
disiplin cezası hastane koordinasyon kurulunca tespit edilir. Bu karar, gereğinin ifası için ilgili
mercie bildirilir."
Gerekçe: Maddeyle, öğretim elemanları ile akdedilecek sözleşmenin konusuna ve
feshedileceği hallere açıklık kazandırılmaktadır.
Diğer yandan birlikte kullanılan hastanelerde sözleşme akdedilerek istihdam olunan
akademik personelin bu kapsamdaki disipline aykırı fiillerinin hastane koordinasyon kurulunca
tespit edilmesi öngörülmektedir. Hastane koordinasyon kurulunun kesin ve yürütülebilir idari
işlem mahiyetinde olmayan söz konusu tespit kararı doğrudan disiplin cezası niteliği
kazanmamakta ve disiplin amiri sıfatını haiz ilgili mercie bildirim gerçekleştirilmektedir.
Böylelikle Anayasa Mahkemesinin 1/6/2023 tarihli ve E:2021/5; K:2023/109 sayılı kararıyla
uyumlu olarak disiplin işlemleri başhekim tarafından değil ilgili disiplin amirince tesis
edilecektir. Bununla birlikte mezkur merci söz konusu tespit kararıyla bağlı kalmaksızın
disiplin işlemi tesis edilebilecektir. Bu kapsamda akademik özerklik ve bilim hürriyetinin ihlal
edilmemesi amaçlanmaktadır.
Madde 19değiştiriyor5237 sayılı3359 sayılı
3359 sayılı Kanunun ek 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"EK MADDE 10 - Herhangi bir tedavi yöntemi veya ruhsat veya izin alınmış olsa dahi
beşeri tıbbi ürünler ile tıbbi cihazların bilimsel araştırma amacıyla insanlar üzerinde
kullamlabilmesi için Sağlık Bakanlığmdan izin alınmasımn yamnda;
a) Araştırmamn, öncelikle insan dışı deney ortamında veya yeterli sayıda hayvan üzerinde
yapılmış olması,
b) İnsan dışı deney ortammda veya hayvanlar üzerinde yapılan deneyler sonucunda
ulaşılan bilimsel verilerin, varılmak istenen hedefe ulaşmak açısmdan bunlarm insan üzerinde de
yapılmasım gerekli kılması,
c) Araştırmamn, insan sağlığı üzerinde öngörülebilir zararlı ve kalıcı bir etki bırakmaması,
ç) Araştırma suasmda kişiye insan onuruyla bağdaşmayacak ölçüde acı verici yöntemlerin
uygulanmaması,
d) Araştırmayla varılmak istenen amacın, bunun kişiye yüklediği külfete ve kişinin sağlığı
üzerindeki tehlikeye göre daha ağır basması,
e) Üzerinde araştırma yapılacak ilgilinin, araştırmamn mahiyet ve sonuçlan hakkında
yeterli bilgilendirmeye dayalı olarak yazılı nzasımn olması ve bu nzamn herhangi bir menfaat
teminine bağlı bulunmaması,
f) Yapılacak araştırmayı ilgili etik kurulun uygun görmesi,
şarttır.
Ruhsat veya izin şartlarma uygun olarak kullamlan beşeri tıbbi ürünler ile yapılan ve bu
ürünlerin kullanımımn araştırma protokolüne bağlı olduğu çalışmalar, teknik
dokümantasyonunda belirtilen kullanım amacına uygun olarak kullamiması kaydıyla tıbbi
cihazlar ile piyasaya arz somasında yapılan çalışmalar, geleneksel ve tamamlayıcı tıp
uygulamalarına ilişkin araştırmalar ile insan veya hayvan kaynaklı doku ve hücrelerin veya
bunların türevlerinin kullanıldığı araştırmalar dışındaki tedavi yöntemlerine ilişkin çalışmalar ise
ilgili etik kurul onayı almdıktan soma Sağlık Bakanlığına bildirim yapılarak başlatılır. Bu
bildirime konu çalışmanm bilimsel esaslara, mevzuat hükümlerine veya etik ilkelere uygun
olmaması durumunda çahşmamn geçici olarak durdurulmasına karar verilir ve uygunsuzluk
giderilinceye kadar çalışmanın devamına izin verilmez. Bu hüküm, özel tıbbi amaçlı gıdalarda
kullanım amacına ilişkin çalışmalar ile gıda ve takviye edici gıdalarda sağlık beyam kullanımma
ilişkin çalışmalar hakkında da uygulamr.
Kozmetik ürünlerin insanlar üzerinde yapılacak çalışmalan Sağlık Bakanlığınca
belirlenen etik kurul onayımn ardından Sağlık Bakanlığından izin almarak başlatılır.
İnsanlardan alınan biyolojik materyaller üzerinde vücut dışı tam amaçlı tıbbi cihazlan
konu alan,
a) Amacı yalmzca performans değerlendirmek olan ve cerrahi prosedürler yoluyla
numıme alımmın yapıldığı performans değerlendirme çalışmalan,
b) Yürütülmesinde ilave girişimsel prosedürler veya gönüllüler için başka riskler bulunan
performans değerlendirme çalışmalan,
c) Test sonuçlannm hasta yönetimi kararlarım etkileyebildiği veya tedaviye yön vermek
üzere kullamlabildiği performans değerlendirme çalışmalan,
Sağlık Bakanlıgmca belirlenen etik kurul onayı ve Sağlık Bakanlığından izin alınarak
başlatılır. Bununla birlikte; destek tam cihazlanna ilişkin sadece artık numune kullamlarak
yapılan performans değerlendirme çalışmalan ile teknik dokümantasyonunda belirtilen kullanım
amacma uygun olarak kullamiması kaydıyla vücut dışı tam amaçlı tıbbi cihazlarla piyasaya arz
sonrasmda yapılan ve gönüllülerin ilave olarak girişimsel veya külfetli prosedürlere tabi tutulduğu
piyasaya arz soması performans takibi çalışmaları ise ilgili etik kurul onayı alındıktan soma
Sağlık Bakanlığına bildirim yapılarak başlatılır. Bu bildirime konu çalışmamn bilimsel esaslara,
mevzuat hükümlerine veya etik ilkelere uygun olmaması durumunda araştırmamn geçici olarak
dmdurulmasma karar verilir ve uygunsuzluk giderilinceye kadar araştırmamn devamma izin
verilmez.
Belirtilen araştırmalar, üzerinde araştırma yapılacak kimselerin emniyetini sağlamaya ve
araştırmamn sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesine, takibine ve gereğinde acil müdahale
yapılabilmesine elverişli ve araştırmamn vasfina uygun personel, teçhizat ve laboratuvar
imkânlarına sahip olan sağlık kurum ve kuruluşlan ile araştırma ve geliştirme merkezlerinde
yapılır. Bu yerlerde yapılabilecek araştırma türleri Sağlık Bakanlığınca belirlenir.
Bu araştırmalarda, bireyin haklan ve sağhğımn korunması her şeyin üstünde tutulur.
Üzerinde araştırma yapılacak veya yapılan gönüllü, muvafakatini araştırmamn her
aşamasında ve hiçbir şarta bağlı olmaksızın geri alabilir.
Araştırma türlerine bağlı olarak gönüllülerin araştırmadan doğabilecek zararlara karşı
güvence altma alınması amacıyla sigorta yaptınlması zorunludur. Sigorta zorunluluğunun
bulunduğu araştırmalar, sigortamn ibrazı ve talebine ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığınca
belirlenir. Mali sorumluluk sigortasma ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığıma görüşü almarak,
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca belirlenir. Sigorta teminatı
dışında, gönüllülerin araştırmaya iştiraki veya devamımn sağlanması için gönüllüye herhangi bir
ikna edici teşvik veya malî teklifte bulunulamaz. Ancak, gönüllülerin araştırmaya iştiraki ile
ortaya çıkacak masraflar ile sağlıklı gönüllülerin çalışma günü kaybından doğan gelir azalması
araştırma bütçesinde belirtilir ve bu bütçeden karşılanır.
Araştırma sonucunda elde edilecek bilgilerin yayımlanması durumunda gönüllünün
kimlik bilgileri açıklanamaz.
Sağlık Bakanlığı, araştırmamn yürütülmesi sırasında araştırmaya izin verilirken mevcut
şartlardan birinin ortadan kalktığım tespit ederse klinik araştırmayı derhal durdurur. Bu şartların
belirlenen süre içerisinde yerine getirilmemesi veya yerine getirilmesinin mümkün olmadığımn
anlaşılması veyahut gönüllü sağhğımn tehlikeye girmesi hallerinde doğrudan araştırma
sonlandınlır.
Bu maddede belirtilen araştırmalara veya çalışmalara katılacak gönüllülerin haklan,
güvenliği ve esenliğinin korunmasmı sağlamak ve araştırmalan etik ve bilimsel yönden
değerlendirmek amacıyla etik kurullar kurulur. İlgili etik kurullar Sağlık Bakanlığının izni sonrası
görevlerine başlar. Etik kurullar bağımsız, tarafsız ve şeffaf bir şekilde faaliyet gösterir. Klinik
araştmnalar ve etik kurullarla ilgili konularda görüş bildirmek üzere Sağlık Bakanlığı bünyesinde
Klinik Araştırmalar Damşma Kurulu kurulur. Etik Kurul ve Klinik Araştırmalar Damşma Kurulu
üyelerinin taşıması gereken nitelikleri ve sayısı, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esasları
Sağlık Bakanlığmca belirlenir.
Destekleyici, araştırma ile ilgili görev ve yetkilerinin tümünü veya bir kısmım
devredebilir. Taraflarm hak ve mükellefiyetlerine, devralamn faaliyet iznine ve araştırmayı
yürütmesine ilişkin hususlar ile sözleşmede bulunması gereken diğer şartlar Sağlık Bakanlığınca
belirlenir.
İnsanlar üzerinde bilimsel araştırma yapılmasına dair usul ve esaslar Sağlık Bakanlığmca
çıkartılacak yönetmelikle tespit olunur.
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla;
a) Salt akademik amaçlı bilimsel çalışmalar veya araştumalar hariç olmak üzere, Sağlık
Bakanlığmca belirlenen usul ve esaslara aykın faaliyette bulunan destekleyiciler ile araştırmayı
devralanlar hakkında fiillerinin niteliğine göre yüz bin Türk lirasmdan bir milyon Türk lirasına
kadar idari para cezası verilir.
b) Sağlık Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara aykın faaliyet gösteren veya
gönüllülerin güvenliğini ve esenliğini tehlikeye atacak şekilde yükümlülüklerini yerine
getirmeyen araştırmacılara fiillerinin niteliğine göre altı aydan iki yıla kadar bu Kanunda
belirtilen araştırma ve çalışmalara katılmaktan men edilir.
c) Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen etik kurullarm, belirlenen çalışma usul ve
esaslanna bir yıl içerisinde üç kez aykın hareket etmesi halinde etik kurulun kuruluş onayı iptal
edilir.
ç) Sağlık Bakanlığmca belirlenen çalışma usul ve esaslanna aykın davranan etik kurul
üyelerinin bu Kanun kapsamındaki etik kurullarda üye olmalan bir yıl süre ile yasaklanır.
Bu madde uyannca düzenlemeleri yapmaya, gerekli iş ve işlemleri tesis etmeye, belirtilen
araştırmalara ve çalışmalara izin vermeye ve denetlemeye, belirtilen idari para cezalanm ve
yaptınmlan uygulamaya Sağlık Bakanlığı yetkilidir."
Gerekçe: İnsanlar üzerinde bilimsel araştırmalar 3359 sayılı Kanunun ek 10 uncu
maddesinde düzenlenmektedir.
Uluslararası düzenlemelerde de belirtildiği üzere "ilaç ve terkiplerinin, tıbbi ve biyolojik
ürünler, bitkisel ürünler" ibaresinde ifade edilen tüm ürünler beşeri tıbbi ürün kapsamında
olduğundan bu ibare tekerrürü önlemek gayesiyle "beşeri tıbbi ürün" olarak değiştirilmektedir.
Kozmetiklerle ilgili çalışmalar yeni bir fıkrada düzenlendiğinden "kozmetikler ve
hammaddeleri" ibaresi, birinci fıkradan çıkartılmaktadır.
Etkisini farmakolojik, metabolik veya immünolojik olarak göstermeyen ürünler tıbbi
cihaz olarak kabul edilmekte olup bu minvalde "tedavi araçları" ibaresinden tıbbi cihaz
anlaşılmaktadır. Tıbbi cihazlarla ilgili klinik araştırmalara ilişkin hükümler getirildiğinden
"tedavi araçları" ibaresinin "tıbbi cihaz" ibaresi ile mükerrerlik oluşturmaması amacıyla
"tedavi araçları" ibaresi metinden çıkartılmaktadır.
Bakanlıkça ruhsatlı veya izinli ürünler, kullamm amacına uygun olarak kullamlan tıbbi
cihazlar, geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına ilişkin araştırmalar ile insan veya
hayvan kaynaklı doku ve hücrelerin veya bunların türevlerinin kullanıldığı araştırmalar
dışındaki tedavi yöntemlerine ilişkin çalışmalar, özel tıbbi amaçlı gıdaların kullamm amacına
uygun olarak yapılan çalışmalar ile gıda ve takviye edici gıdalarda sağlık beyam kullanımına
ilişkin çalışmalarda öngörülen riskin daha az olması nedeniyle bu araştırmalann uluslararası
düzenlemeler ile uyumlu olarak Sağlık Bakanlığına bildirim yapılmak suretiyle başlatılmasına
imkân tanınmakta olup madde ile gönüllü üzerinde herhangi bir risk oluşturmayan çalışmaların
daha kısa sürede başlatılabilmesi amaçlanmıştır.
Vücut dışı tıbbi tanı cihazlan tam ve tedavi sürecine katkıda bulunan önemli bir ürün
grubudur. Madde ile hastalar, kullanıcılar ve diğer kişiler için sağlığın yüksek seviyede
korunmasım esas alarak vücut dışı tıbbi tam cihazlarının konu edildiği performans
çalışmalarına ilişkin hususlar netleştirilmiş, gönüllü üzerindeki riske bağlı olarak bu ürünlerle
yapılan çahşmalann Bakanlık onayına tabi olanları ile Bakanlık bildirimi ile yapılabilecek
olanlar açıklığa kavuşturulmuştur.
Maddeyle, gerekli altyapıya sahip olduğu halde mevcut maddede ifade edilen çalışma
merkezleri dışında yer alması nedeniyle araştırma yapılamayan sağlık kuruluşlarında veya
araştırma merkezlerinde araştırma yapılabilmesi hükme bağlanmıştır. Bu kapsamda maddede
sayılan şartlan taşıyan ağız diş sağlığı merkezleri, devlet hastaneleri gibi sağlık hizmet
sunuculannda araştırma yapılabilmesinin sağlanması amaçlanmaktadır.
Henüz ruhsatlandınlmamış veya izin verilmemiş olan beşeri tıbbi ürünler ve sağlık
beyanh ürünler ile uygunluk değerlendirme sürecine tabi olmamış cihazların konu edildiği
araştırmalarda gönüllülerin haklarımn korunması amacıyla uluslararası uygulamalara paralel
olarak gönüllülerin sağlıklannm korunmasına ilişkin sigorta yapılması gerekmektedir.
Hâlihazırda ülkemizde klinik araştırma sigortasına ilişkin esaslar belirlenmemiş olup bu durum
gönüllüler üzerinde araştırma yapılmasında zorluklar yaşanmasına neden olmaktadır.
Maddeyle, belirtilen sakıncaların giderilmesi amaçlanmaktadır.
Bir araştırmanın başlatılmasından, yürütülmesinden ve finanse edilmesinden sorumlu
olan kişi, kurum veya kuruluşlar destekleyici olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde
yürütülecek araştırmaların destekleyicilerinin ülkemizde yerleşik olmaması durumunda veya
destekleyicilerin klinik araştırma süreçlerine ilişkin sorumluluklanmn bir kısmını uluslararası
düzenlemelere uygun olarak tüzel kişiliğe haiz üçüncü bir tarafa (sözleşmeli araştırma
kuruluşu) devretmesi durumunda tarafların sorumluluk alanları ve niteliklerinin (asgari
personel sayısı ve özellikleri ile gerekli altyapı şartları) belirlenmesi ile ilgili kuruluşların
standardize edilmesi ve gerekli durumlarda bu taraflann denetlenerek faaliyet iznine bağlı
şekilde hizmet gösterebilmesi amacıyla ilgili maddede gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Bu
maddenin yayımlandığı 2011 tarihinden bu yana yaşanan gelişmeler doğrultusunda klinik
araştırma ekosistemine dahil olan sözleşmeli araştırma kuruluşlarımn hukuki altyapıları
düzenlenmektedir.
Gönüllülerin esenliğinin ve haklarının korunması Anayasanın 17 nci maddesi, Biyotıp
Sözleşmesi ve diğer uluslararası sözleşmeler ile güvence altına alınmıştır. 5237 sayılı Türk
Ceza Kanununun 90 mcı maddesinde de insanlar üzerinde deneye ilişkin suç ve cezalar
belirlenmiş olmakla birlikte idari yaptırım konusundaki boşluk, yapılan değişiklikle
giderilmektedir.
Madde 20değiştiriyor3359 sayılı
3359 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"EK MADDE 11- Sağlık hizmeti sunumu ile ilgili tüm iş ve işlemler Sağlık
Bakanlığmca denetlenir. Bu hüküm uluslararası sağlık turizmi kapsamındaki her türlü
kuruluşun faaliyetlerini de kapsar.
Olağanüstü durumlarda mesleğini icraya yetkili kişilerce acil sağlık hizmeti ulaşana ve
sağlık hizmeti devamlılık arz edene kadar verilecek olan sağlık hizmeti hariç, ruhsatsız veya
yetkisiz olarak sağlık hizmeti veren veya verdirenler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin
güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Özel izne tabi hizmet birimlerini ve sağlık
kuruluşlarını Sağlık Bakanlığından izin almaksızın açan veya buralarda verilecek hizmetleri
sunanlar iki yüz elli bin Türk lirasmdan az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet
gelirinin yansına kadar idari para cezası ile cezalandırılır.
Bakanlıkça belirlenen kayıtları uygun şekilde tutmayan veya bildirim zorunluluğunu
yerine getirmeyen sağlık kurum ve kuruluşlun elli bin Türk lirasmdan az olmamak üzere bir
önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde ikisi kadar idari para cezası ile cezalandırılır.
Sağlık Bakanlığmca belirlenen acil hastaya müdahale esaslarına; personel, tıbbi cihaz
ve donanım, bina ve hizmet birimleri, malzeme ile ilaç standartlarına uyulmaması hâllerinde
yüz bin Türk lirasmdan az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde beşine
kadar idari para cezası uygulamr."
Gerekçe: Madde ile sağlık turizmi kapsamında yürütülen faaliyetlerin ve yetkinlik
kriterlerinin Sağlık Bakanlığı tarafından denetlenmesine yönelik düzenleme getirilmekte,
yetkisiz olarak sağlık hizmeti veren veya verdirenler için de adlî yaptırım öngörülmekte, özel
izne tabi hizmet birimlerini ve sağlık kuruluşlarını Sağlık Bakanlığından izin almaksızın açan
veya buralarda hizmet sunanlara verilecek idarî para cezalarında caydırıcılığı sağlamak
gayesiyle alt sınır belirlenmektedir.
Ayrıca, sağlık kurum ve kuruluşlarında tesis edilen iş ve işlemlerin düzgün ve eksiksiz
olarak kayıt altına alınması zorunluluğunun ihlâli hâlinde önleme fonksiyonunu ve caydırıcılığı
sağlamak üzere idarî para cezasında alt sımr belirlenmekte ve bir önceki aya ait brüt hizmet
gelirinin yüzde biri olan üst sımr, yüzde iki olarak artırılmaktadır.
Madde 21ekliyor3359 sayılı
3359 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesinin ikinci fıkrasından sonra
gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"îdare, kesinleşen mahkeme kararında hüküm altına alman tazminatı ödedikten sonra
hukuken sağlık mesleğinin icrası kapsammda yaptıkları muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin
tıbbi işlem ve uygulamalar nedeniyle tazminatın ödenmesine sebep olan ve zorunlu meslekî
malî sorumluluk sigortası bulunan kamu kurum ve kuruluşları ile devlet üniversitelerinde görev
yapan sağlık meslek mensuplarmm yerine geçer. Bu sağlık meslek mensuplannm sağlık
mesleğinin icrası kapsammda yaptıkları muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin tıbbi işlem ve
uygulamalar nedeniyle her türlü kusuru ve görevinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme
göstererek verdikleri zararlardan dolayı idare tarafından ödenen avukatlık vekalet ücreti ve
yargılama masrafları dahil tazminat sağlık meslek mensubunun kusuru oranında ve sigorta
teminatı dâhilinde tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu malî sorumluluk sigortası yaptırdığı
sigorta şirketinden talep edilir."
Gerekçe: 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarımn Tarzı İcrasına Dair Kanunim
ek 12 nci maddesi uyarınca kamu sağlık kurum ve kuruluşlannda çalışan tabipler, diş tabipleri
ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlann tıbbi kötü uygulama nedeniyle
kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı
sigorta yaptırmak zorunda olduğu ve sigorta priminin yarısınm idarece ödeneceği
düzenlenmiştir. Buna mukabil Sağlık Meslek Mensuplarımn Tıbbî İşlem ve Uygulamaları
Nedeniyle Soruşturulmasına ve İdarece Ödenen Tazminatın Rücu Edilmesine Dair Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında söz konusu sağlık meslek
mensuplarımn, sağlık mesleğinin icrası kapsamında yaptıkları muayene, teşhis ve tedaviye
ilişkin tıbbi işlem ve uygulamalar sebebiyle idare aleyhine açılan davada mahkeme kararma
göre idarece ödenen meblağın; ancak kasten görevinin gereklerine aykırı hareket etmek
suretiyle görevini kötüye kullandığı kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı ile tespit edilmesi
halinde ilgili sağlık meslek mensubundan tazminata konu olaydaki kusur oranı gözetilerek talep
edilebileceği öngörülmüştür. Dolayısıyla mezkur Yönetmelikte öngörülen koşulların
gerçekleşmemesi sebebiyle ve sağlık meslek mensubuna rücu edilemeyen hallerde, idarece
sigorta primi ödenmesine rağmen ifa edilen tazminat sigorta şirketlerinden talep
edilememektedir.
Madde ile idare, kesinleşen mahkeme kararında hüküm altına alman tazminatı ödedikten
sonra sağlık meslek mensubunun yerine geçmekte ve ödenen tazminatın zorunlu malî
sorumluluk sigortası yaptırılan sigorta şirketinden talep edilebilmesine yönelik düzenleme
yapılmaktadır.
Madde 22değiştiriyoribare değişikliği4924 sayılı
10/7/2003 tarihli ve 4924 sayılı Eleman Temininde Güçlülc Çekilen
Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının
ikinci cümlesinde yer alan "27.000'i" ibaresi "36.000'i" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Eleman temininde güçlük çekilen yerlerde personel istihdamım teşvik
etmek. Devlet hizmeti yükümlülük süresini tamamlayan tabip ve uzman tabiplerin bulundukları
yerde hizmete devam etmelerini teşvik ederek kamu sağlık hizmetlerinde devamlılığı sağlamak
gayesiyle sözleşmeli pozisyon sayısı artırılmaktadır.
Madde 23ekliyor4924 sayılı657 sayılı
4924 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından birimler itibanyla vize edilmiş pozisyonlarda
istihdam edilecek personel; pozisyonunun tahsis edildiği yer dışındaki birimlerde sürekli olarak
görevlendirilemez ve çalıştırılamaz.
Ancak sözleşmeli personel;
a) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığının harekât ve benzeri ihtiyaçları ile genel hayatı etkileyen afet, salgın hastalık
durumlarında, olağanüstü hal, seferberlik ve savaş hallerinde yurt içi ve yurt dışında her takvim
yılı için iki aya kadar,
b) Hizmet içi eğitim faaliyetleri kapsammda her takvim yılı için bir aya kadar,
pozisyonunun tahsis edildiği yer dışındaki birimlerde geçici olarak görevlendirilebilir."
"657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/A maddesine tabi kadroda görev yapmakta
iken, sözleşmeli statüye geçişi yapılan sözleşmeli personel kendisinin sözleşmeyi feshetmesi
veya Bakanlıkça sözleşmesinin feshedilmesi halinde fesih tarihinden itibaren on iş günü
içerisinde kadrosunun bulunduğu yerde göreve başlamak zorundadır. On iş günü içerisinde
kadrosunun bulunduğu yere dönmeyenler hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun
94 üncü maddesine göre işlem yapılır."
Gerekçe: Maddeyle, sözleşmeli personelin; harekat, genel hayatı etkileyen afet,
salgın hastalık, olağanüstü hal, seferberlik ve savaş hallerinde geçici olarak
görevlendirilebileceği süre yeniden düzenlenmektedir. Bu doğrultuda sağlık hizmetlerinin
kesintisiz olarak icrası amaçlanmaktadır.
Madde 24değiştiriyor4924 sayılı657 sayılı
4924 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralan
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Sözleşmeli personele uygulanacak disiplin cezalan hakkında bu Kanunda yer alan
hükümler dışmda, 657 sayılı Devlet Memurlan Kanununun ilgili maddelerine göre işlem
yapılır. Aylıktan kesme cezası, sözleşmeli personelin brüt ücretinin 1/30-1/8 arasında kesinti
yapılması; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, sözleşmeli personelin ücretinin
belirlenmesinde esas alınan kıdem süresinde indirim yapılması; Devlet memurluğundan
çıkarma cezası ise sözleşmenin feshedilmesi suretiyle uygulanır ve bu kişilerin memuriyet ile
ilişikleri kesilir. Bir sözleşme döneminde toplam altı ay ve üzerinde ek ödeme kesintisi yapılan
personelin mevcut sözleşmeleri feshedilir. Sözleşmeli personele disiplin cezalarının
uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir."
"Devlet memuru olarak çalışmaktayken bu Kanun çerçevesinde sözleşmeli personel
statüsüne geçenler, sözleşmelerinin Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla sona ermemiş
olması kaydıyla sözleşmelerinin bitiminde istekleri halinde 657 sayılı Kanunun ilgili
hükümlerine göre söz konusu statüye geçerken çalıştıkları ildeki Bakanlığa ait boş Devlet
memurluğu kadrolarına; bu ilde durumlarına uygun kadro bulunmaması halinde Bakanlığın
uygun göreceği ildeki Bakanlığa ait boş Devlet memurluğu kadrolarına naklen atamrlar."
Gerekçe: Sözleşmeli personelin disiplin cezasına esas teşkil eden fiilleri alışkanlık
haline getirmeleri sağlık kamu hizmetini ve halk sağlığının korunmasım sekteye uğratmaktadır.
Maddeyle, halk sağlığının korunması ve kamu hizmetinin sürekliliği amaçlanmaktadır.
Madde 25ekliyor5258 sayılı
24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun 3 üncü
maddesinin on üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
"Sözleşme ile çalıştırılan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarma, halk sağlığının
geliştirilmesine destek olmalarını, halkın birinci basamak sağlık hizmetlerine erişimlerini
kolaylaştırmalarını ve düzenli hizmet sunmalanm teminen ödüllendirilmeleri ve
motivasyonlarının artırılması amacıyla destek ödemesi yapılır. Bu ödeme, uyarma cezası
alanlara bir ay, kınama cezası alanlara iki ay, aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin
durdurulması cezası alanlara üç ay süresince yapılmaz. Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarına
bir sözleşme döneminde toplam altı ay ve üzerinde ödeme kesintisini gerektirir disiplin cezası
verilmesi halinde aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının mevcut sözleşmeleri feshedilir."
Gerekçe: Aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarının disiplin cezasına esas teşkil
eden fiilleri alışkanlık haline getirmeleri sağlık kamu hizmetini ve halk sağlığının korunmasını
sekteye uğratmaktadır. Maddeyle, halk sağlığının korunması ve kamu hizmetinin sürekliliği
amaçlanmaktadır.
Madde 26663 sayılı3359 sayılı
11/10/2011 tarihli ve 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin mülga 25/A maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki
şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"Hastane koordinasyon kurulu ve görevleri
MADDE 25/A- (1) Hastane hizmetlerinin düzenli, etkin ve verimli yürütülmesini
teminen liizmet birimleri arasında koordinasyonu sağlamak üzere hastane koordinasyon kurulu
kurulur. Hastane koordinasyon kurulu, başhekimin başkanlığında:
a) Hastane gelişim planlarım onaylar, uygulamasını takip ve koordine eder.
b) 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun ek 9 uncu
maddesi kapsamında sözleşme imzalanan personelin sözleşmede belirtilen yükümlülüklerinin
yerine getirilmesini takip ve gerektiğinde sözleşmenin feshine esas olmak üzere ikaz eder ve
disiplin cezası verilmesi gereken halleri tespit eder.
c) İlgili mevzuatta verilen diğer görevleri yerine getirir.
(2) En az üç en fazla yedi üyeden oluşan Kurulun; teşkil olacağı hastanelere ilişkin
esaslar, karar ve toplanma yeter sayılan, üyelerinin nitelikleri, çalışma usul ve esasları ile
sekretaryası Sağlık Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesi'nin 18/10/2023 tarihli ve 32343 sayılı Resmî
Gazete'de yayımlanan 1/6/2023 tarihli ve E.2021/5, K.2023/109 sayılı kararı ile akademik ve
bilimsel özerklik esaslarına göre üniversite kadrolannda istihdam edilen öğretim elemanlannm
bilim ve sanat hürriyetiyle daha yakın ilişkide bulunduğu ve hakkın korunmasında hürriyet
lehine dengeleme yapılması gerektiği öngörülmüştür.
Maddeyle, kurul olarak tesis edilen ve kendine özgü bir yapıyı haiz olan hastane
koordinasyon kurulu oluşturulmuş ve mezkur kurul disiplin cezası gerektiren fiilleri tespit
etmek ve bildirmekle yetkilendirilmiştir. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesinin mezkur
kararıyla uyumlu olarak akademik ve bilimsel özerklik azami ölçüde korunmuştur.
Aynca birlikte kullanım kapsamındaki hastanelerde, hastane hizmetlerinin düzenli,
etkin ve verimli yürütülmesini teminen hizmet birimleri arasında koordinasyonun sağlanması
görevi kurulun görevleri arasında sayılmıştır. Maddeyle, kurumlararası işbirliğine dayalı
birlikte kullanım modelinin güçlendirilmesi ve kamu hizmetinin kompleks sağlık tesislerinde
akamete uğramadan sürdürülmesi amaçlanmaktadır.
Madde 27
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 28
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
SAĞLIKLA İLGİLİ BAZI KANUNLARDA VE 663 SAYILI KANUN
HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN
TEKLİFİ