İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun · 7499 · Resmî Gazete · 12 MART 2024

7499 sayılı Kanun ne getirdi?

Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun

Kanun, 2 Mart 2024'te TBMM Genel Kurulu'nda 236 kabul, 61 ret oyuyla kabul edildi ve 12 Mart 2024 tarihli Resmî Gazete'de (Sayı 32487) yayımlandı.

Teklif ile, Ceza Muhakemesi Kanunu ile İcra ve İflas Kanunu ve ilgili kanunlarda düzenleme yapılarak kanun yolları bakımından “gün” olarak belirlenen sürelerin “hafta” ve “ay” şeklinde değiştirilmesi, bir güne karşılık gelen adli para cezasının miktarının artırılması ve mahsup, önödeme ve istinaf kanun yoluna başvuru hükümlerinde yer alan parasal sınırların değiştirilmesi, ceza yargılamasında kabul edilen koruma tedbirlerine ilişkin olarak ilave güvenceler getirilmesi, bazı adli kontrol tedbirlerinin uygulanmasından mağdur olan kişilere tazminat talep imkânı getirilmesi ve tazminat talep edilebilecek hâllerden bir kısmı bakımından idari başvuru ihdas edilmesi, makul sürede yargılanma hakkı ihlal edilenlerin iddiaları bakımından daha kolay erişilebilir, hızlı işleyen, birinci nitelikte bir başvuru yolu oluşturulması ve ilgiliye 6384 sayılı Kanunla kurulan Komisyona müracaat imkânı tanınması, özel nitelikli kişisel verilerin işlenme şartları ile yurt dışına veri aktarımına ilişkin hükümlerde değişiklik yapılması, özgürlüğü bağlayıcı ceza sebebiyle kısıtlanma kurumunun değiştirilmesi ve ceza infaz kurumunda bulunma halinin doğrudan doğruya kısıtlanma nedeni olmaktan çıkarılması, hükümlülerde vesayetin sona ermesi hâllerinin yeniden düzenlenmesi, silahlı örgütler bakımından örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme fiilinin müstakil bir suç olarak kabul edilmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının yeniden düzenlenmesi, deprem bölgesinde sanayi alt yapısını güçlendirmeye yönelik destek ve uygulamaların devamının sağlanması, Sosyal Güvenlik Kurumunca 5510 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca gelir ve aylık ödemesi yapılanlara ödenen bayram ikramiyesinin yükseltilmesi amaçlanmaktadır.

Teklifin TBMM kaydındaki özeti.

Teklifin yolculuğu

  1. 16 ŞUBAT 2024
    Sunuldu
    127 imza
  2. KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Raporunu Verdi · 21 Şubat 2024
  3. 2 MART 2024
    Kabul edildi
    236 – 61
  4. 12 MART 2024
    Resmî Gazete
    Sayı 32487
15 gün
sunuluştan kabule
10 gün
kabulden yayıma

Nasıl kabul edildi?

Açık oylama · 1 Mart 2024
236 – 61
236 kabul61 ret297 katılmadı6 boş sandalye
Oylama günündeki partiKabulRetKatılmadı
AK Parti212053
CHP03195
DEM Parti01443
MHP24026
İYİ Parti0632
Saadet0911
DEVA0015
HÜDA PAR004
Bağımsız004
Yeniden Refah013
TİP003
DP003
DBP002
EMEP002
DSP001
Vekillerin oyunu tek tek gör →

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Yargı hizmetlerine erişimin etkin bir şekilde sağlanması, hukuk devleti ve hukukun üstünlüğü ilkelerinin kabul gördüğü toplumların temel hedefleri arasında yer almaktadır. Zaman içinde sürekli yeni boyut kazanan yargı hizmetlerine erişim, bu hizmetlerin kalitesinin artınimasını ve etkin bir şekilde verilmesini de kapsamaktadır. Ülkenin gelişen ve değişen şartları nazara alınarak uygulamada yaşanan sorunların giderilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi amacıyla, yargı hizmetlerinin daha nitelikli sunumu için düzenleme yapılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda Teklifle, önemli değişiklikler yapılmakta ve yenilikler getirilmektedir. Süreler, muhakeme hukuku tarafından sistemli bir biçimde düzenlenen ve modern hukuk tarafından benimsenen kurumlardan biridir. Bu kurum, yargılamanın hızlı ve düzenli ilerlemesi bakımından önemli bir görev ifa etmektedir. Ceza ve hukuk yargılamasında, kanun yollarına başvuruda farklı sürelere yer verilmesi, muhakeme süj elerinin adalete erişimini güçleştirebilmekte, hak arama yollaımm kullanılmasında karışıklığa sebebiyet verebilmekte ve hak kayıplarına neden olabilmektedir. Bu sorunların önlenebilmesi için sürelerin olabildiğince yeknesak hâle getirilmesi gerekmektedir. Teklifle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile bazı kanunlarda düzenleme yapılarak kanun yolları bakımından "gün" olarak belirlenen sürelerin "hafla" ve "ay" şeklinde değiştirilmesi öngörülmektedir. Böylelikle ceza muhakemesi hukukundaki süreler ile medeni usul hukukundaki süreler arasında uyum sağlanmakta ve hak arama yollarının kullanılmasında kişilerin olası hak kayıplarımn önlenmesi hedeflenmektedir. Ayrıca, hak arama hürriyetinin daha etkin kullanılması, hukuki güvenliğin güçlendirilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi amacıyla kanun yollarına ilişkin başvuru sürelerinin, hükmün tefhimi yerine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlamasına yönelik düzenlemeler yapılmaktadır. Anayasa Mahkemesi tarafından 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun özgürlüğü bağlayıcı ceza nedeniyle vesayet altına alınma ve koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasına ilişkin hülcümleri ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun kaçak sanık, basit yargılama usulüne itiraz ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri hakkında iptal kararları verilmiştir. Bu kararların oluşturacağı hukuki boşluğun doldurulması ve uygulamada yaşanabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla düzenlemeler yapılmaktadır. Teklifle, suçla daha etkin mücadele edilebilmesi ve caydırıcılığın sağlanması amacıyla bir güne karşılık gelen adli para cezasının miktarı artırılmakta, buna bağlı olarak mahsup, önödeme ve istinaf kanun yoluna başvuru hükümlerinde yer alan parasal sınırlar değiştirilmektedir. Ceza yargılamasında kabul edilen koruma tedbirleri, yargılama sürecinde bir cezalandırma aracı değil, soruşturma ve kovuşturmaların daha etkin bir şekilde yürütülebilmesi için kabul edilmiş tedbirlerdir. Bu tedbirlerin yanlış veya haksız uygulanması durumunda meydana gelebilecek zararların tazmini, hukuk devletinin bir gereği olarak benimsenmiş ve Yargı Reformu Strateji Belgesi ile İnsan Hakları Eylem Planında bu yönde faaliyetler belirlenerek, daha güçlü bir insan hakları koruma sistemi oluşturulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda ceza yargılama süreçlerinde yaşanabilen mağduriyetlerin niteliğine uygun olanlarının daha etkin, kapsamlı, güvenli, hızlı ve az masraflı bir yöntemle telafi edilmesi için ilave güvenceler geliştirilmektedir. Teklifle, bazı adli kontrol tedbirlerinin uygulanmasından mağdur olan kişilere, tutuklamada olduğu gibi tazminat talep etme imkânı getirilmektedir. Ayrıca, tazminat talep edilebilecek hallerden bir kısmı bakımından idari bir başvuru yolu ihdas edilmektedir. Bu kapsamda "tespiti ve karşılanması herhangi bir yargılama yapılmasını gerektirmeyen" tazminat istemlerinin 6384 sayılı Kanunla kurulan Komisyon tarafından incelenmesi hükme bağlanmaktadır. Adil yargılanma hakkının öncelikli unsurlarından biri makul sürede yargılanma hakkıdır. Ülkemizde son yıllarda, yargı hizmetlerinin sunumunda kalite ve etkinliğin artırılmasına yönelik birçok düzenleme yapılmış, yargı hizmetlerinin hızlandırılması amacıyla kararlı adımlar atılmıştır. Öncelikle istinaf kanun yolunun oluşturulması ve ardından yargıda hedef süre uygulamasına başlanması gibi adımlar, gelinen aşama itibarıyla yargı süreçlerindeki gecikmelerin önüne geçilmesinde dikkate değer sonuçlar ortaya koymaktadır. Makul sürede yargılanma hakkı ihlal edilenlerin başvurabileceği idari veya yargısal bir yol bulunmadığından bu kişiler doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmaktadır. Anayasa Mahkemesi 5/7/2022 tarihli ve 2021/58970 başvuru numaralı kararında makul sürede yargılanma hakkının ihlali nedeniyle ortaya çıkacak zararların tazmin edilmesi için bireysel başvurudan önce etkili bir başvuru yolunun kurulması gerektiğim belirtmiştir. Anayasa Mahkemesi son olarak 25/7/2023 tarihli ve 2023/18536 başvuru numaralı kararında başvurunun düşmesine ve makul sürede yargılanma hakkının ihlali iddiasıyla yapılan başvurulara ilişkin etkili bir başvuru yolu oluşturulduktan sonra bu konudaki başvuruların incelenebileceğine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesinin anılan kararları uyarınca uzun yargılamadan kaynaklı ihlal iddiaları bakımından daha kolay erişilebilir, hızlı işleyen ve birincil nitelikte bir başvuru yolu oluşturulmakta ve ilgiliye 6384 sayılı Kanunla kurulan Komisyona müracaat imkâm tamnmaktadır. 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun hazırlık sürecinde 24 Ekim 1995 tarihli ve 95/46/AT sayılı Kişisel Verilerin İşlenmesi Bakımından Bireylerin Korunması ve Bu Tür Verilerin Serbest Dolaşımı Hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi nazara alınmıştır. Kanunun yürürlüğe girmesinden iki yıl sonra bu Direktif yürürlükten kaldırılmış ve daha ayrıntılı düzenlemeler içeren 2016/679 sayılı Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (General Data Protection Regulation-GDPR) 28/5/2018 tarihinde yürürlüğe konulmuştur. Genel Veri Koruma Tüzüğünün yürürlüğe girmesinden sonra çeşitli eylem planlarında 6698 sayılı Kanunun, Tüzük nazara alınarak güncellenmesi hedefine yer verilmiştir. 2021 yılında açıklanan İnsan Hakları Eylem Plamnda, Ekonomi Reformları Eylem Planında ve 2024-2026 Orta Vadeli Programda GDPR'a uyum sağlanması hedeflerine yer verilmiştir. Bu kapsamda Teklifle öncelikle ihtiyaç duyulan özel nitelikli kişisel verilerin işlenme şartları ile yurt dışına veri aktarımına ilişkin hükümlerde değişiklik yapılmaktadır. Teklif, yukarıda açıklanan gerekçelerle hazırlanmıştır.

İmza sahipleri

127 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir
Cem Şahin
AK Parti · Karabük
İlk imza
Şengül Karslı
AK Parti · İstanbul
İlk imza
Derya Bakbak
AK Parti · Gaziantep
Ümmügülşen Öztürk
AK Parti · İstanbul
Meliha Akyol
AK Parti · Yalova
Seda Gören
AK Parti · İstanbul
Lütfiye Selva Çam
AK Parti · Ankara
Hasan Çilez
AK Parti · Amasya
Derya Ayaydın
AK Parti · İstanbul
Mustafa Canbey
AK Parti · Balıkesir
Mehmet Baykan
AK Parti · Konya
Abdullah Ağralı
AK Parti · Konya
Ziya Altunyaldız
AK Parti · Konya
Selman Özboyacı
AK Parti · Konya
Rümeysa Kadak
AK Parti · İstanbul
İbrahim Eyyüpoğlu
AK Parti · Şanlıurfa
Seda Sarıbaş
AK Parti · Aydın
Cüneyt Yüksel
AK Parti · İstanbul
Selman Oğuzhan Eser
AK Parti · Karaman
Mehmet Eyup Özkeçeci
AK Parti · Gaziantep
Bünyamin Bozgeyik
AK Parti · Gaziantep
Kayhan Türkmenoğlu
AK Parti · Van
Fehmi Alpay Özalan
AK Parti · İzmir
Arslan Tatar
AK Parti · Şırnak
Mustafa Hakan Özer
AK Parti · Konya
Mesut Bozatlı
AK Parti · Gaziantep
Yahya Çelik
AK Parti · İstanbul
İsmail Güneş
AK Parti · Uşak
İsmail Emrah Karayel
AK Parti · İstanbul
Meryem Göka
AK Parti · Konya
Suna Kepolu Ataman
AK Parti · Diyarbakır
İsmail Erdem
AK Parti · İstanbul
Adem Yeşildal
AK Parti · Hatay
Kemal Karahan
AK Parti · Hatay
Ruken Kilerci
AK Parti · Ağrı
Cevahir Asuman Yazmacı
AK Parti · Şanlıurfa
Fatma Öncü
AK Parti · Erzurum
Süleyman Özgün
AK Parti · Nevşehir
Çiğdem Koncagül
AK Parti · Tekirdağ
Mustafa Arslan
AK Parti · Tokat
İbrahim Yurdunuseven
AK Parti · Afyonkarahisar
Hasan Arslan
AK Parti · Afyonkarahisar
Orhan Kırcalı
AK Parti · Samsun
Ali Özkaya
AK Parti · Afyonkarahisar
Mustafa Hulki Cevizoğlu
AK Parti · İstanbul
Süleyman Şahan
AK Parti · Yozgat
Abdurrahim Fırat
AK Parti · Erzurum
Faruk Kılıç
AK Parti · Mardin
Azmi Ekinci
AK Parti · İstanbul
Mehmet Sait Yaz
AK Parti · Diyarbakır
Cahit Özkan
AK Parti · Denizli
Mehmet Demir
AK Parti · Kütahya
Adil Biçer
AK Parti · Kütahya
İsmail Çağlar Bayırcı
AK Parti · Kütahya
Oğuzhan Kaya
AK Parti · Çorum
Abdullah Doğru
AK Parti · Adana
Faruk Aytek
AK Parti · Adana
Mehmet Uğur Gökgöz
AK Parti · Isparta
Osman Zabun
AK Parti · Isparta
Ali Temür
AK Parti · Giresun
Yüksel Coşkunyürek
AK Parti · Bolu
Mustafa Hamarat
AK Parti · Ordu
Cevahir Uzkurt
AK Parti · Niğde
Serkan Bayram
AK Parti · İstanbul
Sayın Bayar Özsoy
AK Parti · Kayseri
Sadettin Hülagü
AK Parti · Kocaeli
Şebnem Bursalı Aksoy
AK Parti · İzmir
Adem Korkmaz
AK Parti · Burdur
Nazım Maviş
AK Parti · Sinop
Ahmet Kılıç
AK Parti · Bursa
Veysal Tipioğlu
AK Parti · Kocaeli
Cemil Yaman
AK Parti · Kocaeli
Behiye Eker
AK Parti · İstanbul
Orhan Ateş
AK Parti · Bayburt
Şamil Ayrım
AK Parti · İstanbul
Harun Mertoğlu
AK Parti · Rize
Mustafa Kaplan
AK Parti · Kırıkkale
Emre Çalışkan
AK Parti · Nevşehir
Halit Yerebakan
AK Parti · İstanbul
Yakup Otgöz
AK Parti · Muğla
Halil Uluay
AK Parti · Kastamonu
Ali İnci
AK Parti · Sakarya
Saffet Bozkurt
AK Parti · Zonguldak
Rukiye Toy
AK Parti · Sivas
Hakan Aksu
AK Parti · Sivas
Necmettin Erkan
AK Parti · Kırşehir
Nilhan Ayan
AK Parti · İstanbul
Resul Kurt
AK Parti · Adıyaman
Fatma Serap Ekmekci
AK Parti · Kastamonu
Havva Sibel Söylemez
AK Parti · Mersin
Jülide Sarıeroğlu
AK Parti · Ankara
Mustafa Yavuz
AK Parti · Bursa
Şahin Tin
AK Parti · Denizli
Mustafa Oğuz
AK Parti · Burdur
Lütfi Bayraktar
AK Parti · Sakarya
Ertuğrul Kocacık
AK Parti · Sakarya
Mehmet Emin Öz
AK Parti · Erzurum
Celalettin Köse
AK Parti · Gümüşhane
Ali Kıratlı
AK Parti · Mersin
Erol Keleş
AK Parti · Elazığ
Ercan Öztürk
AK Parti · Düzce
Ferhat Nasıroğlu
AK Parti · Batman
Mustafa Alkayış
AK Parti · Adıyaman
Hüseyin Yayman
AK Parti · Hatay
Kemal Çelik
AK Parti · Antalya
Kaan Koç
AK Parti · Ardahan
Murat Baybatur
AK Parti · Manisa
Ayhan Salman
AK Parti · Bursa
Emel Gözükara Durmaz
AK Parti · Bursa
Mestan Özcan
AK Parti · Tekirdağ
Mervan Gül
AK Parti · Siirt
İhsan Koca
AK Parti · Malatya
Ömer Oruç Bilal Debgici
AK Parti · Kahramanmaraş
Ersan Aksu
AK Parti · Samsun
Seydi Gülsoy
AK Parti · Osmaniye
Latif Selvi
AK Parti · Konya
Tahir Akyürek
AK Parti · Konya
Ahmet Salih Dal
AK Parti · Kilis
Ömer Özmen
AK Parti · Aydın
Adem Yıldırım
AK Parti · İstanbul
Mustafa Demir
AK Parti · İstanbul
Yusuf Ahlatcı
AK Parti · Çorum
Selami Altınok
AK Parti · Erzurum
Oğuz Üçüncü
AK Parti · İstanbul
İbrahim Ethem Taş
AK Parti · Antalya
Atay Uslu
AK Parti · Antalya
Sena Nur Çelik Kanat
AK Parti · İstanbul

Sık sorulanlar

7499 sayılı Kanun ne zaman kabul edildi?
2 Mart 2024'te, TBMM Genel Kurulu'nda (28. Dönem 2. Yasama Yılı 67. Birleşim) kabul edildi.
Resmî Gazete'de ne zaman yayımlandı?
12 Mart 2024 tarihli, 32487 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Kaç oyla kabul edildi?
Açık oylamada 236 kabul, 61 ret oy kullanıldı.
Kanun teklifini kim verdi?
İlk imza sahibi Cem Şahin (AK Parti, Karabük). Teklifte toplam 127 milletvekilinin imzası var.
BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik