Bunlar teklifin TBMM'ye sunulduğu ilk hâlidir. Komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde değişmiş olabilir; kanunun yürürlükteki metni Resmî Gazete'dedir.
Madde 11700 sayılı
9/6/1930 tarihli ve 1700 sayılı Dahiliye Memurları Kanununun 2 nci
maddesinin mülga (B) fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"B) Kaymakam aday adaylarının yurt içindeki üniversitelerin veya diploma denkliği
Yükseköğretim Kurulu tarafından onaylanmış olmak kaydıyla yabancı üniversitelerin en az
dört yıllık lisans eğitimi veren fakültelerinin uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu
yönetimi, iktisat, işletme, maliye, fınans, ekonometri, çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri
bölümlerinden veya bu bölümlerden herhangi birinin müfredatında yer alan derslerin en az
yüzde seksenine sahip olan diğer bölümlerden ya da hukuk fakültelerinden mezun olmaları veya
üniversitelerin mühendislik fakülteleri ile tarih, sosyoloji, halkla ilişkiler ve tanıtım, psikoloji
bölümlerinden veya bu bölümlerden herhangi birinin müfredatında yer alan derslerin en az
yüzde seksenine sahip olan diğer bölümlerden en az dört yıllık lisans eğitimi yapmış ve
uluslararası ilişkiler, siyaset bilimi, kamu yönetimi, hukuk, maliye ve iktisat alanlarında tezli
lisansüstü eğitimini tamamlamış olmaları gerekir."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesi 5/4/2023 tarihli ve 2022/71 E., 2023/65 K. sayılı
kararı ile, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin kaymakam adaylığı başvurularında
eğitim şartlarını düzenleyen 274/A maddesinin konu bakımından yetki yönünden Anayasa'ya
aykın olduğundan iptaline ve kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay
sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir.
Anayasa Mahkemesi 7/12/2023 tarihli ve 2023/212 sayılı karan ile, 1700 sayılı Dahiliye
Memurları Kanununun namzetlik ve ehliyet şartları başlıklı 2 nci maddesinin (B) fıkrasını
2/7/2018 tarihi itibariyle yürürlükten kaldıran 703 sayılı Kanun Hükmünde Karamamenin 134
üncü maddesinin (a) bendini Anayasaya aykırı olduğunu tespit ederek iptaline karar vermiştir.
Madde ile iptal kararları ile ortaya çıkan hukuki boşluğun giderilmesi için Kaymakam
Adaylığı eğitim şartlannm 1700 sayılı Dahiliye Memurları Kanununa eklenmesi yönünde
düzenleme yapılmaktadır.
Madde 2değiştiriyoribare değişikliği1700 sayılı
1700 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (A) fıkrasının ikinci paragrafına
"adaylarının" ibaresinden sonra gelmek üzere "mesleğe alınma ve" ibaresi eklenmiş ve (B)
fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"En az üç yıl kaymakamlık yapmış olanlardan Cumhurbaşkanınca üst kademe kamu
yöneticisi kadrolarına atananlar ile ilgili mevzuatına göre Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük
Millet Meclisi kadrolarına, İçişleri Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının daire başkanı veya dengi
veya daha üst yönetici kadrolarına atananlar ve belediye başkanlığı, belediye başkan
yardımcılığı, büyükşehir belediyesi teşkilatında genel sekreterlik, büyükşehir belediyesi bağlı
kuruluşlarında genel müdürlük kadrolarına seçilen veya atananların bu görevlerdeki hizmet
süreleri Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında geçmiş sayılır."
Gerekçe: 1700 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (A) fıkrasının (2) numaralı
bendinde yapılan değişiklikle yönetmelik kapsamı ile ilgili düzenleme yapılmış; (B) fıkrasının
(1) numaralı bendinde yapılan düzenleme ile mülki idare amirliği niteliğinin
değerlendirilmesine yönelik kurumlarda geçen hizmet sürelerinin birinci sınıfa yükseltilme.
Mülkiye Müfettişliğine başvurma, sınıf ve bölge mecburi hizmet sürelerinin hesaplamalarında
esas alınan Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında geçen hizmet süresi hesabına dahil
edilmediğinden oluşabilecek hak kayıplarının engellenmesi amaçlanmıştır.
Madde 3değiştiriyor1700 sayılı
1700 sayılı Kanunun 8 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 8- Mülkiye Teftiş Kurulunda görev yapacak mülkiye müfettişleri, kaymakam
ünvanmı kazandıktan sonra Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfında fiilen en az altı yıl
çalışmış olanlar arasından atanır. Vali-mülkiye başmüfettişi ünvanlı kadrolara atanmaya ilişkin
hükümler saklıdır.
Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığının teftiş, denetim, inceleme, araştırma ve soruşturma
görevleri mülkiye müfettişleri tarafından yürütülür.
Müfettişler görevlerini yerine getirirken aşağıdaki yetkileri haizdir:
a) Denetime tabi kamu kurum ve kuruluşları ile özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı
Karamameleriyle kurulmuş kurum ve kuruluşlar ile bunlara bağlı veya bunlarm kurdukları
birlik, işletme, müessese ve teşebbüsler, müfettişin talep etmesi halinde; her türlü gizlilik
derecesini haiz olanlar dâhil, bütün belge, defter ve bilgileri ibraz etmek, para ve para
hükmündeki evrakı ve ayniyatı, kasa, depo ve ambarları göstermek, sayılmasına ve
incelemesine yardımcı olmak mecburiyetindedirler. Müfettişler kasa, depo, ambar, oda, dolap
ve benzeri yerleri ve eşyayı mühürleyerek muhafaza altına alabilirler.
b) Müfettişler, üçüncü fıkranın (a) bendinde belirtilenler dışında kalan diğer kurum ve
kuruluşlar ile kamuya yararlı dernekler, gerçek ve tüzel kişilerden de gerekli yardım, bilgi,
evrak, kayıt ve belgeleri istemeye yetkilidir. Kanunlarda aksine açık bir hüküm olmadıkça, söz
konusu isteğin yerine getirilmesi mecburidir.
c) Müfettişler, üçüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen kurum ve kuruluşlarda, bunların
görev ve hizmetlerine tahsis edilmiş bilgisayarları, bilgisayar programlarım ve kütüklerini ve
diğer dijital materyaller ile kamuya açık alanlardaki sistemlerini ve kurum ve kuruluşlara ait
bina ve tesislerdeki kamera kayıtlarını muhafaza altına alabilirler; bunlar üzerinde inceleme ve
kopyalama yapabilirler.
ç) Müfettişler, üçüncü fıkranın (a) bendinde belirtilen kurum ve kuruluşların elektronik
belge yönetim sistemlerine erişebilir, inceleme ve kopyalama yapabilirler. Müfettişlerin gerek
görmesi halinde, kendilerine ilgili birim tarafından kurumsal ve hizmet veri tabanına erişim için
yetki ve şifre verilir.
d) Müfettişler, görevleri ile ilgili konularda uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren
hallerde kamu kurum ve kuruluşlarından yeterli sayıda personel görevlendirilmesini talep
edebilirler. Bu talep, vali ve kaymakamlar ile ilgili kurum ve kuruluş yetkilileri tarafından
gecikmeksizin yerine getirilir.
e) Müfettişlerin, görevleriyle ilgili konularda kamu kurum ve kuruluşlun bünyesindeki
teknik ve kriminal laboratuvarlarından istedikleri inceleme ve tespit işlemleri öncelikle yerine
getirilir. Bu talepler İçişleri Bakanlığına ve bağlı kuruluşlarına ait laboratuvarlarca ücretsiz
olarak yerine getirilir.
Müfettişlere diğer mevzuatla verilen yetkiler saklıdır."
Gerekçe: Maddeyle, 1700 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde değişiklik
yapılmaktadır.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin İçişleri
Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının görevlerini düzenleyen 260 ıncı maddesinin ikinci
fıkrasında, Teftiş Kurulunun ve mülkiye müfettişlerinin görev, yetki ve sorumlulukları ile
çalışma usullerinin yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Anayasa Mahkemesi 26/10/2023 tarihli ve 2018/118 E., 2023/180 K. sayılı kararıyla;
ikinci fıkrada yer alan "... ve mülkiye müfettişleri..." ibaresini iptal etmiş ve iptal kararının
Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar
vermiştir. Bu karar 27/2/2024 tarihli ve 32473 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararının gerekçesinde; "... Anayasa'nın 128. maddesine
göre memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülüklerinin
kanunla düzenlenmesi gerekmektedir. Mülkiye müfettişlerinin görev, yetki ve sorumlulukları
ile çalışma usullerine yönelik bir düzenleme öngören dava konusu kural münhasıran kanunla
düzenlenmesi gereken bir konuya ilişkin bulunmaktadır." deıülmiştir.
Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfındaki kamu görevlileriyle ilgili düzenlemeler
esas itibariyle 9/6/1930 tarihli ve 1700 sayılı Dahiliye Memurları Kanununda yer almaktadır.
Madde ile 1700 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde değişiklik yapılarak müfettişlerin
kimler arasından atanacağına ve teftiş, denetim, inceleme, araştırma ve soruşturma görevlerinin
mülkiye müfettişleri tarafından yerine getirileceği hüküm altına alınmakta ve yetkileri
düzenlenmektedir.
Madde 4ibare değişikliği1700 sayılı
1700 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"İçişleri Bakanlığı Encümenince her yıl kasım ayında" ibaresi "her yıl en fazla iki defa İçişleri
Bakanlığı tarafından" şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan "Bakanlık Encümeni" ibaresi "İçişleri
Bakanlığı" şeklinde değiştirilmiş, "Encümen" ibaresi madde metninden çıkarılmış, "verir"
ibaresi "verilir" şeklinde, üçüncü fıkrasında yer alan "itibaren iki yılda bir tekrar birinci sınıf
incelemesine tâbi tutulurlar" ibaresi "sonra yapılacak ilk değerlendinnede tekrar birinci sınıf
incelemesine tâbi tutulabilirler" şeklinde değiştirilmiş ve "ve Encümen çalışmasına" ibaresi
madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: Madde ile birinci sınıfa ayrılmak için gerekli şartlan kasım ayından önce
sağlamış olan mülki idare amirlerinin, tamamlayıcı işlem niteliğinde olan karann 1700 sayılı
Kanunun ek 3 üncü maddesi gereğince her yıl kasım ayında alınması nedeniyle, şartların
sağlanmasından kararın alınmasına kadar geçen süreçte meydana gelebilecek vefat ve benzeri
sebeplerle uğrayacağı hak kayıplarının engellenmesi amaçlanmaktadır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmesi sonucunda Bakanlık Encümeni
kaldırıldığından "İçişleri Bakanlığı Encümeni" ibaresi ile diğer encümen ibareleri madde
metninden çıkarılmış ve değerlendirme listesinde ismi bulunmayan ilgililerin itiraz merci
İçişleri Bakanlığı olarak güncellenmiştir. Hak kayıplarımn engellenmesi amacıyla,
değerlendirme listesinde ismi bulunmayan ilgililerin iki yıl beklemelerinin önüne geçilerek
yapılacak ilk değerlendirmede tekrar birinci sınıf incelemesine tabi tutulmasına imkân
sağlanmaktadır.
Madde 5ekliyor1700 sayılı
1700 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 7- Î1 valilerinden veya il valiliği yapmış olanlardan İçişleri Bakanlığı
merkez teşkilatı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarında genel müdür kadrosunun dengi
kadrolara atananların mali hakları, atandıklan kadrolarda bulunmaları kaydıyla, fiili çalışmaya
bağlı ödemeler hariç olmak üzere il valisine ait Ödeme unsurları esas alınarak verilmeye devam
edilir."
Gerekçe: Madde ile 1700 sayılı Kanuna eklenen ek madde ile il valilerinden veya il
valiliği yapmış olanlardan İçişleri Bakanlığı merkez teşkilatı ile bağlı, ilgili ve ilişkili
kuruluşlarında genel müdür kadrosunun dengi kadrolara atananların mali hak kaybına
uğramalarının engellenmesi amaçlanmaktadır.
Madde 6ekliyor3201 sayılı
4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 90 ıncı
maddesine "Polis Bakım ve Yardım Sandığı" başlığı eklenmiş, birinci ve ikinci fıkraları
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve dördüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar
eklenmiştir.
"Bu Kanunda yazılı sosyal yardımları üyelerine sağlamak üzere Polis Bakım ve Yardım
Sandığı kurulmuştur. Sandık üyeleri, Emniyet Teşkilatı mensupları ile üyelikleri devam
etmekte iken emekli olup katılım payını Sandıkta bırakanlardan oluşur.
Sandık, üyeleri ile arasındaki ilişkilerde kamu hukuku, diğer tüm iş ve işlemlerinde özel
hukuk hükümlerine tabi olup mali ve idari bakımdan özerk ve tüzel kişiliği haiz bir teşekküldür.
Sandığın gelirleri; üyelik aidatları, katılım payı, bu aidat ve katılım paylarının nemalandırılması
için yapılan her türlü yatırım ve faaliyetten elde edilen gelirler ile bağış ve yardımlardan oluşur.
Üyelik aidatı, emeklilik keseneğine esas aylık tutarının veya prime esas kazanç tutarının yüzde
dokuzudur. Sandık Genel Kurulu bu oranı beş puana kadar artırmaya veya azaltmaya
yetkilidir."
"28/12/2018 tarihinden önce Emniyet Teşkilatı kadrosunda göreve başlayanlardan
Teşkilattaki görevi devam edenler Sandığa üye olabilirler. Bu üyelerin Sandığa girişlerinden
itibaren üç yıl geçtikten sonra nemalar dahil aidatlarını alarak ayrılabilmeleri mümkündür.
Ancak üyelikten çıkanlar bir daha Sandık üyeliğine kabul edilmezler.
Sandığın Emniyet Teşkilatı mensubu olan üyelerine veya ölümleri halinde mirasçılarına
emeklilik yardımı, maluliyet yardımı ve ölüm yardımı; emekli olan üyelerine ise katılım payı
kâr payı ve ölüm yardımı yapılır.
Sandığın organları, kurul üyelerinin ne suretle ve hangi esaslar dairesinde tespit edileceği,
seçimler, görevleri, üyeliğe giriş, aidat, katılım payı, ortaklıktan ayrılma ve ortaklığın
dondurulması, yapılacak kesintiler, yardımlar ve katılım payı kâr payı, Sandığın gelirleri ve
mevcutlarının işletilmesi ve yapılacak sosyal hizmetler, denetim ve soruşturma, hesap yılı,
bütçe, safı kârın dağılımı ve yapacağı hizmetlere ilişkin diğer usul ve esaslar Cumhurbaşkam
tarafından çıkarılan yönetmelik ile belirlenir."
Gerekçe: 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Kanunun 90 mcı maddesi ile kurulan,
20/1/1960 tarihli ve 7410 sayılı Kanunla mevcut yapısına kavuşturulmuş olan Polis Bakım ve
Yardım Sandığının gerek ilk kuruluş anında gerekse mevcut yasal düzenlemede Emniyet
Teşkilatı mensuplarının emekliliklerinde de ihtiyaçlarının karşılanması için faaliyette
bulunulması öngörüldüğünden; maddenin birinci fıkrasında, üyelikleri devam etmekte iken
görevlerinden emekli olanlardan katılım payını Sandıkta bırakanların Sandık üyeliklerinin
devam etmesi yönünde düzenleme yapılarak, emeklilerle ilgili uygulamadaki boşluğun
giderilmesi amaçlanmaktadır.
Maddenin ikinci fıkrasında; Sandığın üyeleri ile arasındaki ilişkilerde kamu hukukuna,
diğer tüm iş ve işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi olduğu açıkça belirtilerek,
uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amaçlanmakta, yürürlükte bulunan Polis
Bakım ve Yardım Sandığı Tüzüğünde de yer aldığı şekilde Sandık gelirleri ve üyelik aidatları
düzenlenmektedir.
Maddeye eklenen fıkralar ile 28/12/2018 tarihinden önce Emniyet Teşkilatı kadrosunda
göreve başlayanların istekleri halinde Sandığa üye olabilecekleri, bu üyelerin Sandığa
girişlerinden itibaren üç yıl geçtikten sonra nemalar dahil aidatlarını alarak ayrılabilecekleri,
ancak üyelikten çıkanların bir daha Sandık üyeliğine kabul edilmeyecekleri hususları
düzenlenmektedir. Ayrıca Sandığın Emniyet Teşkilatı mensubu olan üyelerine veya ölümleri
halinde mirasçılarına emeklilik yardımı, maluliyet yardımı ve ölüm yardımı; emekli olan
üyelerine ise katılım payı kâr payı ve ölüm yardımı yapılacağı belirtilerek, Sandıktan yapılacak
yardımların kapsamı belirlenmektedir.
Madde 7ekliyoribare değişikliği
10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silalılar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler
Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasına "mermilerinin" ibaresinden sonra
gelmek üzere "veya bu silahlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı,
çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların" ibaresi
eklenmiştir.
Gerekçe: Madde ile 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler
Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde değişiklik yapılmak suretiyle ülkemizin de taraf olduğu
12/2/2004 tarihli ve 5095 sayılı Kanunla onaylanan Sınır Aşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş
Milletler Sözleşmesine Ek Ateşli Silahlar, Parçalar ve Akşamlan ile Mühimmatmm Yasadışı
Üretimine ve Kaçakçılığına Karşı Protokole uyum sağlanması ve kayda tabi olmadan yurt
dışından getirilen veya ülkemizde üretilen parçaların birleştirilerek ateşli silah haline
getirilmesinin önlenmesi amacıyla bazı ana veya balistik önemi haiz ateşli silah parçalannın her
birinin Kanun kapsamına alınması sağlanmaktadır. Böylelikle bu Kanun kapsammdaki ateşli
silahlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkancı, tırnak, ateşleme
iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların her birinin yasa dışı yollarla ülkeye
sokulması, üretilmesi, satılması, satın alınması, taşınması veya bulundurulması fiilleriyle etkin
bir şekilde mücadele edilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 8ekliyor6136 sayılı
6136 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki cümle
eklenmiştir.
"Bu Kanun hükümlerine göre armağan edilen silahlar için kişilere bulundurma veya taşıma izni
veren kayıt ve belgelerde süre kaydı aranmaz."
Gerekçe: 6136 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında yapılan düzenleme
ile devlet büyükleri tarafından armağan edilen silahların, süreden muaf olması ve armağan
edilen silahların, hediye niteliğini koruması amacıyla kişiye hukuki ve mali yük oluşturması
önlenmektedir.
Madde 9ekliyor6136 sayılı
6136 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümle
eklenmiştir.
"Aynca, bu Kanun hükümlerine göre armağan edilen silahlar için kişilere bulundurma veya
taşıma izni veren kayıt ve belgeler, her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır."
Gerekçe: 6136 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan
düzenleme ile devlet büyükleri tarafından armağan edilen silahlann, harçtan muaf olması ve
armağan edilen silahlann, hediye niteliğini koruması amacıyla kişiye hukuki ve mali yük
oluşturması önlenmektedir.
Madde 10ekliyor6136 sayılı
6136 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"İkinci kez silahı çalınan veya silahını ikinci kez kaybedenlere, yeni silah müracaatlannda
tek bir silah için taşıma veya bulundurma izni verilebilir. Bu silahın devri halinde yeniden
taşıma veya bulundurma izni verilebilir. Ruhsat sahiplerinin kayıp veya çalıntı olmayan
silahlarına ait ruhsatlarının yenilenmesi bu fıkra kapsamında değerlendirilmez.
Üçüncü kez silahı çalman veya silahını üçüncü kez kaybedenlerin silah vesikası geri alınır
ve bu kişilere fiil tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe silah bulundurma ve taşıma izni
verilmez. Fiil tarihinden beş yıl geçtikten sonra bu kişilerin yeni silah müracaatlarında tek bir
silah için taşıma veya bulundurma izni verilebilir."
Gerekçe: Madde ile, 6136 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine eklenen fıkralarla
ikinci kez silahı çalınan veya silahını ikinci kez kaybedenlere, yeni silah müracaatlannda tek
bir silah için taşıma veya bulundurma izni verilebileceği düzenlenmektedir. Ancak, bu hükme
göre alınan silahın devri halinde yeniden taşıma veya bulundurma izni verilebilecektir.
Belirtilmelidir ki, ruhsat sahiplerinin kayıp veya çalıntı olmayan silahlarına ait ruhsatlarını
yenilemesi bu düzenleme kapsamında değerlendirilmeyecektir. Üçüncü kez silahı çalınan veya
silahını üçüncü kez kaybedenlerin silah vesikasının geri alınacağı ve bu kişilere fiil tarihinden
itibaren beş yıl geçmedikçe silah bulundurma ve taşıma izni verilmeyeceği düzenlenmektedir.
Bu kişilere, fiil tarihinden beş yıl geçtikten sonra yapacakları yeni silah müracaatlarmda ise tek
bir silah için taşıma veya bulundurma izni verilebileceği hükme bağlanmaktadır.
Böylelikle düzenlemeyle, kayıp veya çalıntı olduğu beyan edilen ruhsata bağlanmış
silahların suistimal edilerek silah ruhsatı almasında engeli bulunan kişilere, terör örgütlerine
veya organize suç örgütlerine gayri resmi yollarla satılmasının engellenmesi, deprem, sel,
yangın gibi doğal afetlerin haricinde ruhsatlı silahların yasadışı kullanım alanına çıkarılmasına
engel olunması amaçlanmaktadır.
Madde 11ibare değişikliği6136 sayılı5201 sayılı
6136 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"silahlarla bunlara ait mermileri" ibaresi "silahlan, bunlara ait mermileri veya bunlara ait
namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden
oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaları" şeklinde değiştirilmiş, "veya mermileri"
ibaresinden sonra gelmek üzere "ya da namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı,
çıkancı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçalan" ibaresi
eklenmiş, dördüncü fıkrasında yer alan "otomatik veya dürbünlü" ibaresi "otomatik, dürbünlü,
susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı" şeklinde değiştirilmiş, "her türlü mermilerin"
ibaresinden sonra gelmek üzere "veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı,
çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların" ibaresi ve
maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Kurusıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği ya da benzerlerini atabilen silahı, teknik
özelliklerinde değişiklik yaparak bu Kanun hükümlerine tabi silah haline dönüştürmek eylemi,
5201 sayılı Kanun hükümleri dışında yapılmış üretim olarak kabul edilir ve bu madde
hükümlerine göre cezalandırılır. Dönüştürülen silahın sayı ve nitelik bakımından vahim
olmaması halinde verilecek ceza üçte birinden yansına kadar indirilir."
Gerekçe: Maddeyle, 6136 sayılı Kanunun 12 nci maddesinde değişiklik
yapılmaktadır.
Düzenlemeyle, 6136 sayılı Kanun kapsamındaki ateşli silahlann bu Kanun hükümlerine
tabi tutulan namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme
iğnesinden oluşan ana veya balistik Önemi haiz parçaların her birinin kaçakçılığı suç haline
getirilmektedir.
Böylelikle, bu parçaların her birinin ülkeye sokulması, ilgili mevzuat hükümleri dışında
üretilmesi veya ülkeye sokulmuş ve ülkede yapılmış olan parçaların silah kaçakçılığı kastıyla;
bir yerden diğer bir yere taşınması veya satılması ya da bu amaçla bulundurulması suretiyle
gerçekleştirilen silah kaçakçılığı fiillerinin önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Maddenin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklikle silah kaçakçılığı suçuna konu
silahların susturucu veya hedef noktalayıcı aparat takılı silahlardan olması halinde bu silahların
vahim nitelik arz eden silahlardan sayılacağı ve maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları
uyarınca verilecek cezaların yan oranında artırılarak hükmolunacağı kabul edilmektedir.
Aynca, ateşli silahlara ait ana veya balistik önemi haiz parçaların miktar bakımmdan vahim
olması hali de nitelikli hal olarak düzenlenmektedir. Bu durumda da maddenin birinci, ikinci
ve üçüncü fıkraları uyarınca verilecek cezalar yarı oranında artırılarak hükmoiunacaktır.
Maddeye eklenen altıncı fıkrayla, kurusıkı tabir edilen ses veya gaz fişeği ya da
benzerlerini atabilen silahı, teknik özelliklerinde değişiklik yaparak 6136 sayılı Kanun
hükümlerine tabi silah haline dönüştürmek eylemi, Harp Araç ve Gereçleri ile Silah, Mühimmat
ve Patlayıcı Madde Üreten Sanayi Kuruluşlarının Denetimi Hakkında Kanun hükümleri dışında
yapılmış üretim olarak kabul edilmektedir. Ayrıca bu eylemin, silah kaçakçılığı suçuna konu
bu madde hükümlerine göre cezalandırılacağı düzenlemnektedir. Fıkraya göre dönüştürülen
silahın sayı ve nitelik bakımından vahim olmaması halinde, verilecek ceza üçte birinden
yarısına kadar indirilecektir.
Madde 12ibare değişikliği6136 sayılı
6136 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ateşli
silahlarla bunlara ait mermileri" ibaresi "ateşli silahlan, bunlara ait mermileri veya bunlara ait
namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden
oluşan ana veya balistik önemi haiz parçalan ya da ses veya gaz fişeği atabilen silah iken bu
Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülen silahlan" şeklinde, "bir yıldan üç yıla kadar
hapis ve otuz günden yüz" ibaresi "iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beşyüz"
şeklinde, ikinci fıkrasında yer alan "silah veya mermilerin" ibaresi "silahın, mermilerin veya
namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden
oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların" şeklinde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasına
"mermilerinin" ibaresinden sonra gelmek üzere "veya namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir,
mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz
parçaların" ibaresi eklenmiş, "iki yıla kadar hapis ve yirmibeş günden yüz" ibaresi "üç yıla
kadar hapis ve yüz günden beşyüz" şeklinde değiştirilmiş, dördüncü fıkrasına "mermilerin"
ibaresinden sonra gelmek üzere "veya bunlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir,
mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz
parçaların" ibaresi eklenmiş, "yüz" ibaresi "otuz günden beşyüz" şeklinde, beşinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"Bu madde kapsamındaki bulundurma ve taşıma fiilinin; vefat, sağlık durumu,
mahkûmiyet, müsadere, satın alma veya devir nedeniyle yapılan ruhsatlandırma ya da ruhsat
yenileme işlemlerinde bu Kanunda düzenlenen yükümlülüklere aykırı davramlarak işlenmesi
halinde onbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idari para cezasına
hükmolunur."
"Nakil izin belgesi almaksızın, bulundurma izni verilen silahını mesken veya işyeri
değişikliği nedeniyle nakledenler hakkında onbin Türk lirasından yirmibeşbin Türk lirasına
kadar idari para cezasına hükmolunur.
Bu madde hükümlerine göre idari para cezası vermeye mülki idare amiri yetkilidir."
Gerekçe: Maddeyle,6136 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi değiştirilmektedir.
Maddenin birinci fıkrasıyla, ses veya gaz fişeği atabilen silah iken bu Kanun
hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülen silahların ve bu Kanun kapsamındaki ateşli silahlar
ile bu Kanun hükümlerine tabi tutulan namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı,
çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların her birinin
bu Kanun hükümlerine aykırı olarak satılması, bulundurulması ve taşınması suç olarak
düzenlenmektedir. Son zamanlarda şiddet olaylarımn birçoğunda bu Kanun hükümlerine aykırı
ateşli silahların kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu sebeple suçla etkin mücadele edilmesi ve suç
işlenmesinin önlenmesi amacıyla bu Kanun hükümlerine aykırı olarak ateşli silahlar ile bunlara
ait mermi veya parçaların satılması, bulundurulması ve taşınması suçunun cezaları
artırılmaktadır.
Maddenin ikinci fıkrasıyla ateşli silahlara ait ana veya balistik önemi haiz parçaların
sayı veya nitelik bakımından vahim olması da suçun ağırlaştırıcı hali kapsamına alınmaktadır.
Maddenin üçüncü fıkrasıyla, ateşli silahlara ait mutat sayıdaki ana veya balistik önemi
haiz parçaların ev ve işyerinde bulundurulması fiili suç kapsamma alınmaktadır. Ayrıca valıim
niteliğe haiz olmayan ateşli silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermilerin veya ana veya
balistik önemi haiz parçalannın ev veya işyerinde bulundurulması suçuna verilecek cezalar
artırılmaktadır.
Maddenin dördüncü fıkrasıyla, ateşli silahlara ait mutat sayıdaki ana veya balistik önemi
haiz parçaların pek az sayıda bulundurulması veya taşınması eylemi suçun hafifletici hâli
kapsamma alınmaktadır.
Maddenin beşinci ve altıncı fıkrasıyla, bu madde kapsamındaki bulundurma ve taşıma
fiilinin; vefat, sağlık durumu, malıkûmiyet, müsadere, satın alma veya devir nedeniyle yapılan
ruhsatlandırma ya da ruhsat yenileme işlemlerinde bu Kanunda düzenlenen yükümlülüklere
aykırı davranılarak işlenmesi hali ile nakil izin belgesi alınmaksızın, bulundurma izni verilen
silahın mesken veya işyeri değişikliği nedeniyle nakledilmesi halinin idari yaptırıma tabi
tutulması sağlanmaktadır.
Ayrıca maddenin yedinci fıkrasıyla, bu madde hükümlerine göre idari para cezalarına
mülki idare amirince karar verileceği hüküm altına alınmaktadır.
Madde 13ekliyoribare değişikliği657 sayılı
14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Eki (I) sayılı
Ek Gösterge Cetvelinin "I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı" bölümünün (f) bendinde yer alan
"Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Başkan Yardımcısı," ibaresi çıkarılmış, (d) bendinde
yer alan "Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkan Yardımcısı," ibaresinden sonra
gelmek üzere "Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Başkan Yardımcısı," ibaresi
eklenmiştir.
Gerekçe: 9/6/2022 tarihli ve 103 sayılı Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile 4 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının teşkilat
yapısında değişikliğe gidilmiş olup Başkanlık teşkilatında, Başkan Yardımcılarına bağlı dört
adet Genel Müdürlük kurulması öngörülmüştür. Anılan Kararnamenin eki cetvelde 2 adet
Başkan Yardımcısı kadrosu, 4 adet de Genel Müdür kadrosu ihdas edilmiştir.
İdari teşkilat yapılanması içerisinde yer alan Genel Müdürlerin ek gösterge cetvelleri
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek (I) sayılı Cetvelin "I. Genel İdari Hizmetler Sınıfı"
bölümünün (d) bendinde 7000 olarak; Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkan Yardımcılarının
ek göstergesi ise Eki (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinin "I- Genel İdare Hizmetleri Sınıfı"
bölümünün (f) bendinde 5400 olarak belirlenmiştir.
657 sayılı Kanunun Ek (I) sayılı cetvelinde belirlenen bu durum, fiiliyatta Başkanlığın
teşkilat yapısı itibariyle Genel Müdürün üstü olan AFAD Başkan Yardımcılarının hiyerarşik
konumuna aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle söz konusu aykırılığın ortadan
kaldırılabilmesi için 657 sayılı Kanunun Ek (I) sayılı cetvelinde AFAD Başkan Yardımcılarının
hiyerarşik konumuna uygun değişikliklerin yapılması amaçlanmaktadır.
Madde 14ekliyoribare değişikliği926 sayılı
27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun
79 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "nasbedilenlerin," ibaresinden sonra gelmek
üzere "ilk defa astsubay olmak için başvuru yaptıkları tarihteki öğrenim süreleri itibariyle"
ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Jandarma Genel Komutanlığı emrinde sözleşmeli astsubay olarak göreve
başlayıp daha sonradan muvazzaflığa geçirilen personel tarafından eksik bekletme
hükümlerinden faydalandırılmaları için açılan idari davalarda bazı idare mahkemeleri
tarafından, sözleşmeli statüden muvazzaflığa geçiş işlemi ilk nasıp gibi yorumlanarak söz
konusu personel hakkında 926 sayılı Kanununun 79 uncu maddesi hükümleri gereği eksik
bekletme hükümlerinin uygulanmasına yönelik kararlar verilmektedir. Eksik bekletme işlemi,
özü itibarıyla ilk nasıptan önce tamamlanmış lisans eğitimlerine istinaden rütbe bekleme
süresinin kısaltılması uygulaması olup, mesleğe başladıktan sonra tamamlanan lisans
eğitimlerine karşılık personele statüsü fark etmeksizin (sözleşmeli ya da muvazzaf) öğrenim
intibakı işlemi yapılarak derece/kademe verilmektedir. Sözleşmeli statüde göreve başlayan
personelin muvazzaflığa geçiş işlemi ilk nasıp mahiyeti taşımamaktadır. Bu haliyle mesleğe
başladıktan sonra lisans eğitimini tamamlayan ve sonrasında muvazzaf olan personelin eksik
bekletme hükümlerinden faydalandırılması mümkün değildir. Jandarma Genel Komutanlığının
sözleşmeli astsubay mevcutları dikkate alındığında aksi yöndeki mahkeme kararlarının ciddi
bir yoğunluk oluşturarak uygulamada sorunlara, hatta sözleşmeli statüden muvazzaflığa geçen
astsubaylar lehine eşitsizliğe yol açacağı değerlendirilmektedir. Bu sebeple yorumlama
farklılıklarının giderilmesi maksadıyla; 926 sayılı Kanununun 79 uncu maddesinin üçüncü
fıkrasından yararlandırılma için aranan kriterlerin doğrudan muvazzaf başlayan astsubaylar ile
sözleşmeli başlayıp daha sonradan muvazzaflığa geçirilen astsubaylar için aynı hale getirilmesi
amaçlanmaktadır.
Madde 15değiştiriyoribare değişikliği1512 sayılı
18/1/1972 tarihli ve 1512 sayılı Noterlik Kanununun 199 uncu maddesinin
birinci fıkrasında yer alan "noterliğin bulunduğu yer valiliği" ibaresi "herhangi bir il veya
ilçenin en büyük mülki amiri" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 1512 sayılı Noterlik Kanummun mevcut 199 uncu maddesine göre yabancı
memleketlere gönderilecek noterlik işlemlerinin altındaki mühür ve imzamn onanması işlemi
noterin bulunduğu yer valiliğince yapılmakta iken madde ile teknolojik yenilikler ve e-devlet
tarafından sunulan hizmetler de dikkate alınarak tüm valilik ve kaymakamlıklarca
yapılabilmesine imkân sağlanmaktadır.
Madde 16değiştiriyoribare değişikliği1774 sayılı
26/6/1973 tarihli ve 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun ek 3 üncü
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, bu fikradan sonra gelmek üzere
aşağıdaki fıkra eklenmiş, mevcut ikinci fıkrasında yer alan "Araç" ibaresinden sonra gelmek üzere
gemi/deniz aracı" ibaresi eklenmiş ve mevcut üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Araç, gemi/deniz aracı kiralama faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilere ait işletmenin
sorumlu işletmecileri ve yöneticileri, kiralanan araç bilgileri ile aracı, gemi/deniz aracını
kiralayanların kimlik bilgileri ve kira sözleşmesi ile buna ilişkin tüm bilgi, belge ve kayıtları
usulüne uygun şekilde bilgisayarda tutmak, genel kolluk kuvvetlerinin her an incelemelerine
hazır bulundurmak, bilgisayar tenninallerini genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar
terminallerine bağlamak ve kiralayan şahıs ile kiralanan araç bilgilerini araç teslimi esnasında
genel kolluk kuvvetlerine sistem üzerinden anlık olarak bildirmek ve kiralanan araçlarda GPS
cihazı (küresel uydu navigasyon sistemi) bulundurarak, araçlara ait konum bilgisine ilişkin
kayıtları 5 yıl sulamak zorundadırlar. Ancak araç kiralayanın kamu kurum veya kuruluşu
olması hâlinde sadece kamu kurum veya kuruluşuyla yapılan sözleşme ile araç bilgileri sisteme
kaydedilir."
"Genel kolluk kuvvetleri tarafından tutulan verilerden şahısların devam eden aktif araç
kiralamasının olup olmadığı bilgisi araç kiralama faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilere ait
işletmelerle paylaşılır."
"Birinci fıkrada belirtilen bilgi, belge ve kayıtları bilgisayarda tutmayanlara, bilgisayar
terminallerini genel kolluk kuvvetlerinin bilgisayar terminallerine bağlamayanlara, gerçeğe
aykırı kayıt tutan veya bilgi verenlere, kiralanan araçlarda GPS cihazı (küresel uydu navigasyon
sistemi) bulundurmayanlara ve araçlara ait konum bilgisine ilişkin kayıtlan saklamayanlara
doksan dokuz bin sekiz yüz doksan altı Türk lirası, ilgili bilgi, belge ve kayıtlan genel kolluk
kuvvetlerinin incelemelerine hazır bulundurmayanlara, kiralayan şahıs ile kiralanan araç
bilgilerini araç teslim edilmeden genel kolluk kuvvetlerine sistem üzerinden anlık olarak
bildirmeyenlere kırk dokuz bin dokuz yüz otuz sekiz Türk lirası idari para cezası, mülki idare
amirlerince verilir. Bu maddede sayılan fiillerin işlendiği takvim yılı içinde tekran halinde en
son kesilen para cezasımn iki katı uygulanır. Ayrıca sayılan fiillerin işlendiği takvim yılı içinde
dördüncü defa işlenmesi halinde işletme ruhsatlan iptal edilir. Bu Kanuna göre verilen idari
para cezaları tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenir. İşlenen bir suçun gizlenmesi amacıyla
bilgilerin yok edilmesi halinde işletme rulısatı iptal edilir. Bu fıkraya göre idari yaptırımların
uygulanması ceza soruşturması ve kovuşturması yapılmasına engel değildir."
Gerekçe: 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununda yer alan "kiralama şirketi" ibaresi
bireysel olarak şirket kurmadan araç kiralama işi yapan kişilere ceza uygulanmasında hukuki
sıkıntılar yaşanmasına neden olmaktadır. Bu sıkıntıların giderilmesi amacıyla "Şirket" ibaresi
yerine 1774 sayılı Kanunun lafzına da uygun olarak "gerçek ve tüzel kişilere ait işletme" ibaresi
getirilmektedir.
Ülkemizde asayişe müessir olaylar içerisinde araç, gemi/deniz aracı kiralama işi yapan
gerçek ve tüzel kişilere ait işyerlerinden kiralanan araçların terör, kaçakçılık, gasp, hırsızlık vb.
suçlarda kullanıldığı yapılan analizler sonucu tespit edilmiştir. Bu sebeple suç ve suçlulukla
etkin mücadele edebilmek ve kiralık araçların yasadışı amaçla kullanılmasını önlemek amacı
ile araç kiralayan müşterilerle ilgili bilgilerin tam ve eksiksiz biçimde toplanması,
değerlendirilmesi ve denetimlerin süratle yapılarak, yasadışı eylemlerin engellenmesi, ayrıca
Anayasasının 23. maddesinde düzenlenen seyahat hürriyetinin güven içinde kullanılmasını
sağlamak amacıyla kolluğun teknik altyapıya sahip olması önemli bir gerekliliktir.
Bu amaçla 1774 sayılı Kanunun Geçici 4 üncü maddesinde; kiralık araç şirketlerine
kayıtlarını kolluğa bildirmesi için hazırlanan sisteme belirtilen süre içerisinde kayıt olma
zorunluluğu getirilmiş, bu süre de kayıt olmayan işletmelere idari yaptırım uygulanacağı hükme
bağlanmıştır. Mevcut uygulamada bu hükmün ihlali bu Kanunun Geçici 4 üncü maddesi
kapsamında değerlendiriliyor ise de geçici maddede işletmelerin sisteme bağlanma zorunluluğu
vurgulanmış, ancak bu maddenin geçerliliğini yitirmesi halinde kayıt olmayan firmalara
uygulanacak idari yaptırımlarla ilgili bir açıklık getirilmemiştir. Bu nedenle, sisteme kayıt olma
hükmünün ihlalinde uygulanacak idari yaptırımla ilgili hüküm bu Kanunun Ek 3 üncü
maddesine kalıcı olar^ eklenmektedir. Bununla birlikte terörle, suçla ve suçluyla etkin
mücadele edilmesine katkı sağlaması amacıyla araçlarda GPS cihazı (küresel uydu navigasyon
sistemi) bulundurulması ve bu cihaz marifetiyle tespit edilecek konum bilgilerinin ilgili işletme
tarafından beş yıl süreyle genel kolluk birimlerince talep edilmesi halinde muhafaza edilmesi
hususu hükme bağlanmaktadır.
Madde ile araç kiralayanın birden fazla kiralama yapıp yapmadığına ilişkin bilginin
genel kolluk kuvvetleri tarafından araç kiralama faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişilerle
paylaşılması ve suçun işlenmesinin Önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Ülkemizde faaliyet gösteren araç kiralama firmaları, kiralama işi yaptıktan sonra
verilerini sisteme kiraya verdikleri saatte değil, o gün içinde herhangi bir saatte kayıt
yaptıklarında mevzuat hükmünde yer alan "kayıtlarını günü gününe tutmak" ibaresi nedeniyle
ilgililere idari yaptırım uygulanamamakta ve haklarında adli makamlarca yakalama emri
düzenlenmiş şahısların araç kiralaması durumunda anlık bilgi edinilemediğinden şahısların
bulundukları konumları değiştirerek yakalanmalarına yönelik yapılacak çalışmalar olumsuz
olarak etkilenmektedir. Bu nedenle kiralık araç firmalarının envanterindeki aracın teslim
tarihini anlık sisteme girmesiyle amir hüküm gereğince uygulanacak trafik cezalarımn aracı
kiralayan şahıslara tam ve doğru zamanlı uygulanması ile bu konudaki mağduriyetlerin
giderilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 17ekliyoribare değişikliği2692 sayılı
9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununun 19
uncu maddesine birinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş, mevcut ikinci
fıkrasının birinci cümlesi jmrürlükten kaldınimış ve mevcut üçüncü fıkrasında yer alan
"verilen" ibaresinden sonra gelmek üzere "madalya ve" ibaresi eklenmiştir.
"Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinden kendisine tevdi edilen görevleri cesaret,
feragat, kahramanlık veya üstün başan ile yerine getirenlere İçişleri Bakanı tarafından aşağıda
isimleri yazılı madalyalar verilebilir:
a) Sahil Güvenlik Üstün Cesaret ve Feragat Madalyası,
b) Sahil Güvenlik Şeref Madalyası,
c) Sahil Güvenlik Üstün Hizmet Madalyası."
Gerekçe: 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanununda yer alan mevcut
düzenleme ile kendisine tevdi edilen görevleri fiilen hayatını hiçe sayarak üstün bir cesaret,
feragat ve kahramanlıkla yerine getirdiği tespit edilen personele İçişleri Bakanı tarafından
Üstün Cesaret ve Feragat Madalyası verilmesine imkân sağlanmaktadır. Maddede öngörülen
düzenleme ile Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin moralini yükseltmek, tecrübelerini ve
başarılanm gururla resmi üniformalarında taşımalarını sağlamak maksadıyla kendisine tevdi
edilen görevleri cesaret, feragat, kahramanlık veya üstün başarı ile yerine getiren personele
"Sahil Güvenlik Üstün Cesaret ve Feragat Madalyası" yanında, "Salıil Güvenlik Şeref
Madalyası" ve "Sahil Güvenlik Üstün Hizmet Madalyası" verilebilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 18ekliyor2692 sayılı
2692 sayılı Kanunun ek 4 üncü maddesine üçüncü fıkradan sonra gelmek
üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Kiraya verilen veya üçüncü şahıslara işlettirilen kısımları hariç olmak üzere kantinlerin
elektrik, su ve yakacak giderleri genel bütçeden karşılanır."
Gerekçe: Madde ile, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 104
üncü maddesi kapsamındaki askeri kantinlerle aynı mahiyette işletilen Sahil Güvenlik
Komutanlığına bağlı kantinlerin elektrik, su ve yakacak giderlerinin. Millî Savunma Bakanlığı
bağlısı askeri kantinlerde olduğu gibi genel bütçeden karşılanması maksadıyla, 2692 sayılı
Kanunun ek 4 üncü maddesinde değişiklik yapılması amaçlanmaktadır.
Madde 19ibare değişikliği1111 sayılı7179 sayılı
10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri
Kanununun 13/A maddesinin ondördüncü fıkrasına birinci cümleden sonra gelmek üzere
aşağıdaki cümle, onbeşinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş, onaltmcı fıkrasının ikinci
cümlesinde yer alan "21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu" ibaresi "25/6/2019
tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanunu" şeklinde, dördüncü ve beşinci cümleleri aşağıdaki
şekilde, onyedinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "ahlak" ibaresi "disiplin" şeklinde
değiştirilmiş ve maddeye onyedinci fıkradan sonra gelmek aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"Bu fıkra kapsamında olanlardan temel askerlik veya kolluk eğitimine alınanlar, yemin ettikten
itibaren subay veya astsubay nasbedilinceye kadar geçecek süre içinde kendilerine yapılan
masrafları kanuni faiziyle birlikte tazminat olarak ödemek suretiyle istifa edebilirler."
"Bu fıkra kapsamında olan öğrenciler için yeterlilik sınavı şartı aranmaz ve bu öğrencilerin
teğmenliğe veya astsubay çavuşluğa nasıp tarihleri mezuniyet tarihidir."
"Subay veya astsubay nasbedilmek üzere lisans veya önlisans eğitimi yapanlar (yabancı
uyruklular hariç) eğitime başladıklarının ilk eğitim-öğretim yılının son gününe kadar öğretim
masraflarının iki katını kanuni faizi ile birlikte tazminat olarak ödemek suretiyle istifa
edebilirler. Bu fıkra kapsamında olanlar öğrenim gördükleri bölümleri/programları veya
okumakta oldukları yükseköğretim kurumlarını değiştiremezler veya yatay geçiş yapamazlar.
Ancak Akademide eğitim alan öğrencilerden Meslek Yüksek Okulunda eğitim görenler.
Akademi Senatosu tarafından belirlenen dikey geçiş koşulları ve esaslarına göre fakülteye dikey
geçiş yapabilirler."
"Subay veya astsubay nasbedilmek üzere lisans veya önlisans eğitimi yapanlardan
(yabancı uyruklular hariç) sağlık sebebi hariç öğrenciliği sona erdirilenler, kendilerine yapılmış
olan öğretim masraflarını hesaplanacak tutarın iki katını, disiplinsizlik nedeniyle ilişiği
kesilenler dört katını kanuni faizi ile birlikte tazminat olarak ödemek zorundadırlar.
Akademide önlisans, lisans, lisansüstü eğitimi veya eğitim merkezlerinde subay ve
astsubay nasbedilmek üzere eğitim alan şehit veya vazife malulü eş veya çocukları, akademik
başarısızlık sebebiyle ilişiklerinin kesilmesi hallerinde tazminat yükümlülüğünden muaf
tutulurlar."
Gerekçe: Madde ile, en az dört yıl süreli fakülte, yüksekokul ya da lisansüstü öğrenimi
tamamlamış olanlardan temel askerlik veya kolluk eğitimine alınan muvazzaf subay ve muvazzaf
astsubay adaylardan aynimak isteyenlerin, sözleşmeli subay ve astsubay adaylarında olduğu gibi
kendilerine yapılan öğretim masraflarım ödemelerinin sağlanması.
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına diğer
yükseköğretim kurumlannda okuyan öğrencilerin subay veya astsubay naspedilmeden
ayrılmalarım engellemek maksadıyla, yeterlilik sınavından muaf tutulmalarım ve bu okullardan
mezuniyet tarihlerinin aym zamanda Subaylığa/Astsubaylığa ilk nasıp tarilıi olarak düzenlenmesi.
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde lisans ve önlisans eğitimi alanlar ile Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına diğer yükseköğretim
kurumlarında okuyan öğrencilerin istifa haklarının kısıtlanması, kendilerine yapılan masrafla ilgili
tazminat tutannın arttmlması ve öğrenim gördükleri bölümleri/programlan veya okumakta
olduklan yükseköğretim kurumlannı değiştirmelerinin veya yatay geçiş yapmalarının
engellenmesi,
Jandarma ve Salıil Güvenlik Akademisinde lisans ve önlisans eğitimi alanlar ile Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı nam ve hesabına diğer yükseköğretim
kurumlannda okuyan öğrencilerden istifa ve sağlık sebepleri haricinde ilişiği kesilenlerin
ödeyecekleri tazminat tutannın artıniması amaçlanmaktadır.
Madde 20ekliyor2803 sayılı
2803 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesine üçüncü fıkradan sonra gelmek
üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Kiraya verilen veya üçüncü şahıslara işlettirilen kısımları hariç olmak üzere kantinlerin
elektrik, su ve yakacak giderleri genel bütçeden karşılanır."
Gerekçe: 2803 sayılı Kanunda yapılan düzenleme ile; 211 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri İç Hizmet Kanununun 104 üncü maddesi kapsamındaki askeri kantinlerle aynı
mahiyette işletilen Jandarma Genel Komutanlığına bağlı kantinlerin elektrik, su ve yakacak
giderlerinin, Millî Savunma Bakanlığı bağlısı askeri kantinlerde olduğu gibi genel bütçeden
karşılanması maksadıyla, 2803 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesinde değişiklik yapılması
amaçlanmaktadır.
Madde 21ekliyoribare değişikliği2803 sayılı
2803 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesinin başlığı "Madalyalar ve nakdi
ödül" şeklinde değiştirilmiş, birinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş,
mevcut ikinci fıkrasımn birinci cümlesi yürürlükten kaldırılmış ve mevcut üçüncü fıkrasına
"verilen" ibaresinden sonra gelmek üzere "madalya ve" ibaresi eklenmiştir.
"Jandarma Genel Komutanlığı personelinden kendisine tevdi edilen görevleri cesaret,
feragat, kahramanlık veya üstün başarı ile yerine getirenlere İçişleri Bakanı tarafından aşağıda
isimleri yazılı madalyalar verilebilir:
a) Jandarma Üstün Cesaret ve Feragat Madalyası,
b) Jandarma Şeref Madalyası,
c) Jandarma Üstün Hizmet Madalyası."
Gerekçe: 2803 sayılı Kanununda yer alan mevcut düzenleme ile kendisine tevdi
edilen görevleri fiilen hayatını hiçe sayarak üstün bir cesaret, feragat ve kahramanlıkla yerine
getirdiği tespit edilen personele İçişleri Bakanı tarafından Üstün Cesaret ve Feragat Madalyası
verilmesine imkân sağlanmaktadır. Maddede öngörülen düzenleme ile Jandarma Genel
Komutanlığı personelinin moralini yükseltmek, tecrübelerini ve başarılarını gururla resmi
üniformalarında taşımalarını sağlamak maksadıyla kendisine tevdi edilen görevleri cesaret,
feragat, kahramanlık veya üstün başarı ile yerine getiren personele "Jandarma Üstün Cesaret ve
Feragat Madalyası" yanında, "Jandarma Şeref Madalyası" ve "Jandarma Üstün Hizmet
Madalyası" verilebilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 22değiştiriyoribare değişikliği7068 sayılı2803 sayılı
2803 sayılı Kanunun ek 14 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiş ve dördüncü fıkrasında yer alan "ile uzman jandarma statüsündeki personelin
ibaresi uzman jandarma ve öğrenciler ile bunların adaylarının" şeklinde değiştirilmiştir.
"Durumları birinci fıkra hükümlerine uyanlardan mecburi hizmetle yükümlü olduğu süre
içinde istifa edenler veya sağlık sebebi hariç her ne suretle olursa olsun ilişiği kesilenler.
Jandarma Genel Komutanlığı tarafından belirlenen; öğrenci, subay ve/veya astsubay
nasbedildikten sonra kendilerine yapılan öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının iki katını,
bu Kanunun 15 inci maddesi kapsamında ilişiği kesilenler ile 31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı
Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul
Edilmesine Dair Kanun kapsamında meslekten veya Devlet memurluğundan çıkarılanlar
belirlenen masrafların dört katını yükümlülük sürelerinin eksik kalan kısmı ile orantılı olarak
kanunî faizi ile birlikte tazminat olarak öderler."
Gerekçe: Madde ile mecburi hizmetle yükümlü olduğu süre içinde; istifa edenler
ile disiplinsizlik, işledikleri suç veya her ne suretle olursa olsun ilişiği kesilen personelin (sağlık
sebebi hariç) ödeyecekleri tazminat tutarının artırılması.
Öğrenim, eğitim ve yetiştirme masraflarının hangi unsurlardan oluşacağı ve tahsiline
ilişkin usul ve esaslann kapsamına öğrenciler ile subay ve astsubay adaylarının da eklenmesi
amaçlanmaktadır.
Madde 23ekliyor2918 sayılı
13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 26 ncı
maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, bu fıkradan sonra gelmek üzere
aşağıdaki fıkra, mevcut yedinci fıkrasına aşağıdaki cümle ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne uymayan sürücüler ile üçüncü fıkrasına göre
çıkanlacak yönetmelik hükümlerine aykın davranan sürücülere 690 Türk lirası, ikinci fıkra
hükümlerine uymayan sürücülere ise 96.000 Türk lirası trafik idari para cezası uygulanarak sürücü
belgeleri otuz gün süreyle geri alınır ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir. ikinci fıkrası
hükümlerinin son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla kez
ihlal edilmesi halinde sürücülere her seferinde 192.000 Türk lirası trafik idari para cezası
uygulanarak sürücü belgeleri altmış gün süreyle geri alınır ve araç altmış gün süre ile trafikten
menedilir. Sürücü, aynı zamanda araç sahibi değilse, ayrıca, tescil plakasına da aym miktar için
ceza tutanağı düzenlenir."
"Bu maddenin ikinci fıkrasına göre çıkarılan yönetmelikte belirtilen araçlarda; ışıklı ve
sesli uyan işaretlerinin takılacağı yerlerin dışında bulundurulması ve kullanılması durumunda
sürücülere 96.000 Türk lirası trafik idari para cezası uygulanır. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten
geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla kez ihlal edilmesi halinde sürücülere her seferinde
192.000 Türk lirası trafik idari para cezası uygulanarak sürücü belgeleri otuz gün süreyle geri
alınır ve araç otuz gün süre ile trafikten menedilir."
"Aynca ikinci fıkra kapsamındaki cihazlara mülki amir tarafmdan el konulur ve mülki amir
tarafından mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir."
"Sürücü belgesi geri alma işlemleri bu Kanunun 6 ncı maddesinde sayılan görevliler
tarafmdan yapılır. Altmış gün süre ile sürücü belgesi geri ahnanlann sürücü belgeleri psiko-teknik
değerlendirme ve psikiyatri uzmanımn muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni
hâli olmadığının anlaşılması halinde iade edilir. Bu madde kapsaımnda geri alınan sürücü belgeleri
bu Kanun kapsamında verilen trafik idari para cezalarının tamamımn tahsil edilmiş olması şartıyla
iade edilir."
Gerekçe: Mevzuatta belirtilen ışıklı ve/veya sesli uyarı işareti veren cihazların
mevzuatta izin verilmeyen araçlara takılması ve kullanılması yasaklanmıştır. Bu cihazların
hangi durumlarda ve hangi araçlarda kullanılacağı açıkça düzenlenmiştir. Bu cihazların
takılması ve kullanılması yasak olan araçlarda bulunması geçiş üstünlüğüne sahip olan
araçların bu hakkının kullanılmasını zorlaştırmakta ve trafik güvenliğini tehlikeye atmaktadır.
Düzenleme ile ihlal için uygulanan para cezasının miktarı artırılmakta bunun yanında sürücü
belgesi otuz gün süreyle geri alınarak araç trafikten menedilmektedir. Aynca ışıklı ve/veya
sesli uyarı işareti veren cihazların takılacağı yerlerin dışında bulundurulması ve kullanılması
durumunda sürücülere idari para cezası yaptırımı artırılmakta tekerrür halinde cezanın
artırılarak uygulanması düzenlenmekte ve tekerrür halinde para cezası yanında sürücü belgesi
otuz gün süreyle geri alınarak araç trafikten menedilmektedir. Cihazlara el konulması ve
mülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararı verileceği düzenlenmektedir. Aynı ihlalin bir yıl içinde
ikinci ve üçüncü kez tekrarlanması hallerinde ise yaptırımlar ağırlaştırılmakta, geri alınan
sürücü belgesinin iade şartları zorlaştırılmaktadır. İhlale yönelik yaptırımların ağırlaştmlarak
caydırıcılığın artırılması ve ihlalin tekrarının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 24ekliyoribare değişikliği2918 sayılı
2918 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin
ikinci cümlesine "Emniyet Genel Müdürlüğü" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve Jandarma
Genel Komutanlığı" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: 2918 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesinde yapılan değişiklik ile, Türkiye
Noterler Birliğince tutulan araç sicil ve tescil sistemi veri tabanında yer alan bilgilerin. Emniyet
Genel Müdürlüğünün yanı sıra Jandarma Genel Komutanlığı İle de anlık olarak paylaşılması
düzenlenerek Jandarma Genel Komutanlığının sorumluluk sahasında işlenen terör, kaçakçılık
ve göçmen kaçakçılığı suçlarında kullanılan araçların takibinin yapılabilmesi, suç işlenmesinin
önlenmesi, şüphelilerin yakalanması, asayişin sağlanması ve düzensiz göçün engellenmesi
amaçlanmaktadır.
Madde 25ekliyoribare değişikliği
13/6/2001 tarihli ve 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam
Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin dördüncü
fıkrasına "muvazzaf astsubaylığa geçirilenlerin ise" ibaresinden sonra gelmek üzere
"sözleşmeli astsubay olmak için başvuru yaptıkları tarihteki öğrenim süreleri itibariyle" ibaresi
eklenmiştir.
Gerekçe: Hem sözleşmeli hem de doğrudan muvazzaf olarak göreve başlayan
astsubaylarda rütbede eksik bekletmeden yararlanma koşulu olarak "astsubay olmak için
başvuru yapılmadan önce astsubay meslek yüksekokullarından yıl itibariyle fazla olan fakülte,
yüksekokul veya meslek yüksekokullarının bitirilmiş olmasımn" arandığı, ancak 4678 sayılı
Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında
Kanunun 12 nci maddesinde yer alan "...muvazzaf astsubaylığa geçirilenlerin ise astsubay
meslek yüksekokulu öğrenim sürelerinden yıl olarak fazla okudukları süreler, rütbe bekleme
sürelerinden düşülür..." ibaresinin sözleşmeli iken daha sonradan muvazzaflığa geçen
astsubaylann lehine eşitsizliğe yol açmasının Önlenmesi amaçlanmaktadır.
Madde 26ibare değişikliği
10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair
Kanunun 10 uncu maddesinin (d) bendinde yer alan "veya hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına karar verilmiş" ibaresi bent metninden çıkarılmış, (d) bendinin (2) numaralı alt
bendine "mahkum olmamak" ibaresinden sonra gelmek üzere "veya bu suçlardan hakkında
hükmün açıklanmasının geri bırakılması karan verilmemiş olmak" ibaresi eklenmiş, (3)
numaralı alt bendinde yer alan "Anayasal düzene" ibaresi "Devletin güvenliğine, anayasal
düzene" şeklinde değiştirilmiş ve "soruşturma veya" ibaresi alt bent metninden çıkanimıştır.
Gerekçe: 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunda özel güvenlik
görevlilerinde aranacak şartlarda değişiklik yapılarak, hakkında hükmün açıklanmasının geri
bırakılmasına karar verilen kişilerden (3) numaralı alt bentlerde sayılan suçları işleyenler
dışındakilerinin özel güvenlik görevlisi olabilmesi için düzenleme yapılmış; casusluk, gizli
kalması gereken bilgileri açıklama gibi nitelikli suçlardan kovuşturma bulunmamak şartının
madde kapsamına alınabilmesi için "Devletin güvenliğine" ibaresi madde metnine eklenmiş,
ayrıca soruşturma bulunmamak şartı madde metninden çıkarılmaktadır.
Madde 27ekliyor5253 sayılı
4/11/2004 tarihli ve 5253 sayılı Demekler Kanununun 2 ncl maddesinin
birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
"j) Lokal: Demeklerin tüzüklerindeki amaçları gerçekleştirmek üzere mülki idare amiri
izni ile açılan, üyelerinin bir araya geldiği sosyal mekanları,"
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 16/12/2021 tarihli ve 2021/59 E., 2021/90 K.
sayılı kararı uyarınca madde ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun "Tammlar" başlıklı 2 nci
maddesine lokal tanımı eklenmektedir.
Madde 28yürürlükten kaldırıyor5253 sayılı
5253 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasımn ikinci cümlesi
yürürlükten kaldırılmıştır.
Gerekçe: 5253 sayılı Kanunda yapılan düzenleme ile; Anayasa Mahkemesinin
16/12/2021 tarihli ve 2021/59 E., 2021/90 K. sayılı karan uyarınca lokallerin açılmasına ilişkin
esas ve usullerin yönetmelikle düzenleneceği ifadesinin yürürlükten kaldırılmaktadır.
Madde 29ekliyor5253 sayılı
5253 sayılı Kanuna 26 ncı maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir.
"Demek lokallerinin açılması ve işletilmesi
MADDE 26/A- En az bir yıldan beri faaliyette bulunan dernekler lokal açabilirler.
Federasyon ve konfederasyonlarda bu şart aranmaz. Çocuk demekleri lokal açamaz.
Patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı gibi tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan ve
depolanan yerlerde, öğretim kurumlannda, ibadethanelerde, öğretim kurumlarına ve
ibadethanelere yüz metreden yakın mesafe içinde, öğrenci yurtlarmın bulunduğu binalarda, itfaiye
ve ambulans gibi müdahale ve yardım hizmetlerinin kolaylıkla ulaşamayacağı yerlerde, binaların
ortak kullamlan bağımsız bölümlerinde, sabit veya seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava ve
her çeşit taşıma araçlarında lokal açılamaz. Lokallerin açılmasına ilişkin usuller yönetmelikle
düzenlenir.
Lokalin hangi demeğe ait olduğunu belirten tabelanın dışarıdan ilk bakışta görülebilecek
bir yere asılması zorunludur. Demek lokallerinde bir sommlu müdür bulunur. Demek lokallerine
mülki idare amiri tarafından alkollü içki izni verilebilmesi için lokalin içkili yer bölgesi içinde
bulunması zorunludur. Demek lokallerinde mülki idare amirinin kararıyla canlı müzik izni
verilebilir.
Dernek lokalleri, yönetim kurullarınca hazırlanan yönergeye göre işletilir. Lokallerin
işletilmesine ilişkin usuller yönetmelikle düzenlenir.
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 5253 sayılı Kanunun 26 ncı maddesindeki
lokallerin işletilmesi ve kapatılmasının yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin hükmü iptal ettiği
16/12/2021 tarihli ve 2021/59 E., 2021/90 K. sayılı kararı uyarınca aynı Kanuna yeni madde
ilave edilerek lokallerin açılmasına ve işletilmesine ilişkin düzenleme Kanun ile yapılmaktadır.
Madde 30ekliyor5199 sayılı5253 sayılı
5253 sayılı Kanuna 26 ncı maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde
eklenmiştir.
"Demek lokallerinin denetimi ve kapatılması
MADDE 26/B- Lokallerin denetimi mülki idare amiri tarafından kamu görevlilerine veya
kolluk kuvvetlerine yaptırılır. Lokal denetiminde önceden bildirimde bulunma ve mesai saatleri
içinde yapılması şartı aranmaz. Lokallerin denetimine ilişkin usuller yönetmelikle düzenlenir.
Bu Kanuna aykın faaliyet gösterdiği, kumar oynandığı, alkollü içki sunumuna ilişkin
izinler alınmaksızın alkollü içki kullandırıldığı, 24/6/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları
Komma Kanunu kapsamında hayvanlara kötü muamelede bulunulduğu, fiziki veya psikolojik
acı çektirildiği denetimde yetkilendirilmiş kişiler tarafından tespit edilen lokaller mülki idare
amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edilir.
Lokallerde 5237 sayılı Kanun kapsamında kumar oynanması için yer ve imkan
sağlanmasının, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticaretinin, kullanımının, kullammmın
kolaylaştınimasının, 10/7/1953 tarihli ve 6136 sayılı Ateşli Silalılar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler
Hakkında Kanuna aykın silah bulundurulmasımn veya satılmasmm denetimde yetkilendirilmiş
kişiler tarafından tespiti durumunda veya ikinci fıkrada belirtilen fiiller nedeniyle bir yıl içinde üç
defa faaliyetten men edilen lokallerde, bu fiiller telaar işlendiği takdirde lokal açma ve işletme
belgesi mülki idare amirince iptal edilir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usuller yönetmelikle düzenlenir."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin, 5253 sayılı Kanunun 26 ncı maddesindeki
lokallerin işletilmesi ve kapatılmasının yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin hükmü iptal ettiği
16/12/2021 tarihli ve 2021/59 E., 2021/90 K. sayılı kararı uyannca aynı Kanuna yeni madde
ilave edilerek lokallerin denetimine ve kapatılmasına ilişkin düzenleme Kanun ile
yapılmaktadır.
Madde 31ekliyor5253 sayılı4721 sayılı
5253 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin başlığı "Demeklerin kayıtlarının
tutulması ve işlemlerin elektronik ortamda yapılması" şeklinde değiştirilmiş, maddeye birinci
ve ikinci fıkra olaralc aşağıdaki fıkralar ve mevcut birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki
fıkra eklenmiştir.
"Bu Kanuna ve 4721 sayılı Kanuna göre kurulan demeklerin, 26/3/1987 tarihli ve 3335
sayılı Uluslararası Nitelikteki Teşekküllerin Kurulması Hakkında Kanuna göre kumlan
teşekküllerin ve bunlara ait müesseselerin; bunların tabi olduğu kanunlara istinaden elde edilen
bilgi ve belgelerin kayıtları içişleri Bakanlığınca ve mülki idare amirliklerince tutulur. Bu
kayıtlar İçişleri Bakanlığınca oluştumlan demekler kütüğüne kaydedilir.
İçişleri Bakanlığınca, Türk vatandaşları tarafından yurt dışında kurulan demek ve diğer
kâr amacı gütmeyen kumluşlara yurt içinde ve yurt dışında ilgili makamlarla iş birliği dâhilinde
idari, mali, teknik destek sağlanabilir ve bunlara ilişkin gerekli kayıtlar tutulabilir."
"Bu maddede belirtilen kuruluşlarca, İçişleri Bakanlığınca belirlenen iş ve işlemler de
elektronik ortamda yapılabilir."
Gerekçe: Anayasa Malıkemesinin 29/12/2022 tarihli ve 2018/149 E., 2022/163 K.
sayılı karan ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Sivil Toplumla İlişkiler Genel
Müdürlüğü" başlıklı 263 üncü maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan "kayıtlarım tutmak"
ibaresi ve (g) bendinde yer alan "Türk vatandaşlan tarafından yurtdışında kurulan demek ve
benzeri kuruluşların kayıtlarını tutmak, kuruluş ve faaliyetlerini yurtiçinde ve yurtdışında ilgili
makamlar aracılığıyla izlemek, değerlendirmek ve bu demeklerle ilgili gerekli işlemlerin
yapılmasım sağlamak" ibaresi söz konusu yetkinin kararname ile düzenlenemeyeceği
gerekçesiyle iptal edilmiştir. Madde ile Anayasa Mahkemesinin bu iptal hükümleri
doğrultusunda 5253 sayılı Dernekler Kanununda düzenleme yapılmaktadır.
Madde 32değiştiriyoribare değişikliği5271 sayılı
4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 250 nci
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "birinci, üçüncü ve beşinci fıkraları" ibaresi
"üçüncü fıkrası" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 6136 sayılı Kanunun 12 nci ve 13 üncü maddelerinde yapılan değişiklikler
gereğince 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda düzenleme yapılarak 6136 sayılı Kanunun
13 üncü maddesinin birinci ve beşinci fıkrasında belirtilen suçlar seri muhakeme usulü
kapsamına giren suçlardan çıkarılmaktadır.
Madde 33ekliyor6458 sayılı2577 sayılı
4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma
Kanununun 31 inci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"(6) Kısa dönem ikamet izni verilmesine esas olacak taşınmazın niteliği ve değeri
Bakanlıkça belirlenir.
(7) Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı tarafından, kısa dönem ikamet izni
başvumsunun reddi ya da kısa dönem ikamet izninin iptali kararlarına karşı, malıkemeye
yapılan başvurularda savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya
tekemmül etmiş sayılır. Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, 6/1/1982
tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında
öngörülen süre iki ay olarak uygulanır. Duruşma yapılması mahkemenin takdirine bağlıdır."
Gerekçe: Ülkemizde kısa dönem ikamet izni alması öngörülen yabancıların 6458
sayılı Kanunun 32 nci maddesi kapsamında düzenlenen şartlan taşımaları gerekmektedir. 6458
sayılı Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yabancıların "genel sağlık ve
güvenlik standartlarına uygun barınma şartlarına sahip olması" ikamet izinlerinin
düzenlenmesinin şartları arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede yabancıların 32 nci maddedeki
söz konusu şarta da aykırı olarak "taşınmaz" kavramı nedeniyle "arsa", "tarla" gibi çeşitli ana
taşınmazları edinerek Kanunun 31 inci maddesinin birinci fırkasının (b) bendi kapsamında
"Türkiye'de taşınmaz malı bulunduğu" gerekçesiyle kısa dönem ikamet iznine başvurdukları
tespit edilmiştir. Bu durum nedeniyle söz konusu taşınmazların nevinin belirlenmesi için
İçişleri Bakanlığına yetki verilmektedir.
Ayrıca madde kapsamında yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı tarafından, kısa
dönem ikamet izni başvurusunun reddi ya da kısa dönem ikamet izninin iptali kararlarına karşı,
mahkemeye yapılan başvurularda yargılama sürecinin hızlandırılmasına ilişkin değişiklikler
yapılmaktadır.
Madde 34değiştiriyor6458 sayılı2577 sayılı
6458 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"(3) Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sımr dışı etme kararma karşı, karann
tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Mahkemeye başvuran kişi,
sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir. Mahlcemeye yapılan başvurularda
savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır.
Davacımn gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, 2577 sayılı Kanunun 26 ncı
maddesinin üçüncü fikrasmda öngörülen süre iki ay olarak uygulanır. Duruşma yapılması
mahkemenin takdirine bağlıdır. Başvurular dosyanın tekemmülünden veya ara karar ya da
duruşma yapılması gereken hâllerde bunlann tamamlanmasmdan itibaren on beş gün içinde
sonuçlandınlır. Mahkemenin bu konuda vermiş olduğu karar kesindir. Yabancımn nzası saklı
kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama
sonuçlamncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez."
Gerekçe: Madde ile, yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı tarafından, sınır
dışı etme kararlarına karşı, mahkemeye yapılan başvurularda yargılama sürecinin
hızlandırılmasına ilişkin değişiklikler yapılmaktadır.
Madde 35ekliyor6458 sayılı5072 sayılı
6458 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"Göç Vakfı
EK MADDE 2- (1) Türkiye'nin göç yönetiminin geliştirilmesi ve kısa, orta ve uzun
vadeli göç politikalarının desteklenmesi amacıyla kurulan ve vakıf senedi 20/6/2024 tarihli ve
32578 sayılı Resmî Gazete'de ilan edilen Göç Vakfı (GÖÇ-VAK), 22/1/2004 tarihli ve 5072
sayılı Demek ve Vakıflann Kamu Kumm ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanunun 1 inci
maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki vakıflara ilişkin hükümlere tabidir."
Gerekçe: 22/1/2004 tarihli ve 5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve
Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanunun 1 inci maddesinde; kamu kurum ve kuruluşlarını,
kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek üzere kurulan demek ve vakıfların mezkûr
Kanun hükümlerine tabi olacağı, ancak kanunla kurulan vakıfların kapsam dışında tutulacağı
belirtilmiştir. Madde ile söz konusu muafiyetin Türk Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı ve
Jandarma Asayiş Vakfında olduğu gibi Göç Vakfına (GÖÇ-VAK'a) da sağlanabilmesi
maksadıyla, 6458 sayılı Kanunda değişiklik yapılmaktadır.
Madde 36ekliyor6458 sayılı
6458 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 3- Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 31 inci ve 53 üncü maddelerde
yapılan değişiklikler bu maddenin yürürlüğe girdiği tarüıten sonra açılan davalar hakkında
uygulamr."
Gerekçe: 6458 sayılı Kanunun 31 inci ve 53 üncü maddelerinde yargılama usulüne
yönelik yapılan değişikliklerin uygulamada karışıklığa ve hak ihlallerine sebep olmaması için
6458 sayılı Kanuna "geçici madde" eklenmektedir.
Madde 377068 sayılı
31/1/2018 tarihli ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında
Kanun Hükmünde Karamamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun 8 inci maddesinin dördüncü
fıkrasının (b) bendinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen (5) numaralı alt bendi aşağıdaki
şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"5) Görev sırasında veya dışında kurumun hiyerarşik düzenini bozacak veya amirin ya da
üstlerinin otoritesini zedeleyecek şekilde amir ya da üstlerinin eylem veya işlemlerini olumsuz
yönde eleştirici nitelikte söz söylemek ya da yazı yazmak."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 26/1/2022 tarihli ve 2021/22 E., 2022/6 K. sayılı
karanyla "içinde veya" ifadesi akabinde 4/5/2023 tarihli ve 2023/24 E., 2023/91 K. sayılı
karan ile (5) numaralı alt bendi; amir ya da üstlerin eylem veya işlemlerine yönelik olarak
getirilen olumsuz eleştirinin otoriteyi zedeleyen, kurumun hiyerarşik düzenine veya işleyişine
zarar veren bir unsur taşıyıp taşımadığı yahut genel olarak hizmet anlayışı içerisinde makul
karşılanabilir nitelikte olup olmadığma bakılmaksızın her türlü eleştirinin
cezalandırılabilmesine imkân tanıdığı gerekçesiyle iptal edilmiştir. Anılan kararlar
doğrultusunda kurumun hiyerarşik mahiyetteki işleyişi gözetilerek disiplin cezası verilecek
fiillerin niteliği yeniden belirlenmektedir.
Madde 387068 sayılı
7068 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından
iptal edilen dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"(4) Fiilin hatalı olarak vasıflandınldığı veya düzeltilebilir bir şekil noksanlığı bulunduğu
gerekçeleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafından iptal edilmesi durumunda, kararın
kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin kurulu veya disiplin amiri, kararın tebliğinden itibaren altı
ay içinde ceza verme yetki ve sorumluluğu kapsamında yeniden değerlendirme yapar."
Gerekçe: Anayasa Malıkemesinin 9/3/2023 tarihli ve 2023/5 E., 2023/45 K. sayılı
karan ile maddenin dördüncü fıkrası iptal edilmiştir. İptal gerekçesinde; ceza verme yetki ve
sorumluluğu açısından bir süre belirlenmediği, hukuki öngörülebilirlik ve belirlilik ilkesine uygun
bir düzenleme olmadığı belirtilmiştir. Anayasa Mahkemesi gerekçesi doğrultusunda fikra yeniden
düzenlenmiş ve disiplin cezasının mahkeme tarafından iptal edilmesi durumunda, karann
kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin kurulu veya amirinin karar verme süresi karann tebliğinden
itibaren altı ay olarak belirlenmektedir.
Madde 39ekliyor7245 sayılı
11/6/2020 tarihli ve 7245 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunun 2 nci
maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde yeniden
düzenlenmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"(2) Polis memuru ve üstü rütbelerde bulunan personel, Emniyet Genel Müdürlüğü
bünyesinde istihdam edilen çarşı ve mahalle bekçilerinin rütbece üstü, kadro ve kuruluş yönünden
bağlı oldukları ve amir olarak yetkilendirilmiş olan diğer personel ise çarşı ve mahalle bekçilerinin
amiridir."
"(3) Subay, astsubay ve uzman jandarma çavuşlar Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde
istihdam edilen çarşı ve mahalle bekçilerinin rütbece üstü, kadro ve kuruluş yönünden bağlı
olduklan ve amir olarak yetkilendirilmiş olan diğer personel ise çarşı ve mahalle bekçilerinin
amiridir."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 22/3/2023 tarihli ve 2020/59 E. 2023/53 K. sayılı
karan ile 7245 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrası; çarşı ve mahalle bekçilerinin
amirlerinin meslek hiyerarşileri içinde nasıl ve hangi ölçütler dikkate alınarak tespit edileceği
açık ve net biçimde somut olarak ifade edilmediğinden ve belirli ve öngörülebilir nitelikte bir
düzenleme içermediğinden dolayı kanunilik ilkesiyle bağdaşmadığı gerekçesiyle iptal edilmiş
olup madde ile iptal karan doğrultusunda düzenleme yapılmaktadır.
Madde 40değiştiriyor5237 sayılı7245 sayılı
7245 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Adaylarda aranacak şartlar ve sınav
MADDE 3 - (1) Çarşı ve mahalle bekçisi olarak istihdam edileceklerde aşağıdaki
niteliklerin bulunması şarttır:
a) Türk vatandaşı olmak.
b) Son başvuru tarihi itibarıyla en az lise veya dengi okul mezunu olmak.
c) Son başvuru tarihi itibarıyla erkek adaylar için askerlik ödevini bitirmiş olmak.
ç) 18 yaşım tamamladıktan sonra yaptırılan yaş düzeltmelerinde düzeltmeden önceki yaş
dikkate alınmak şartıyla, sınavın yapıldığı yılın 1 Ocak tarihi itibarıyla 18 yaşım tamamlamış
ve 31 yaşından gün almamış olmak.
d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen
süreler geçmiş olsa bile;
l)Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkûm
olmamak.
2)Affa uğramış olsa bile 5237 sayılı Kanunun İkinci Kitap Birinci Kısım Birinci ve İkinci
Bölümünde tanımlanan suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu
düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve
casusluk suçları ile yabancı devletlerle olan ilişkilere karşı suçlardan veya zimmet, irtikap,
rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat
karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,
kaçakçılık veya cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve
ticareti, kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya
bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmalc, hayasızca hareketler,
müstehcenlik ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak veya bu suçlardan hakkında hükmün
açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmemiş olmak.
e) Kamu haklarını kullanmaktan yoksun bırakılmış olmamak.
f) Silah taşımaya veya silahlı görev yapmaya engeli bulunmamak.
g) İlgili mevzuattaki sağlık şartlarını taşımak.
ğ) İlgili mevzuata göre sağlık nedeniyle ilişiği kesilenler hariç olmak üzere;
1) Herhangi bir nedenle askeri okullardan, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel
Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi
Başkanlığına bağlı okul ve eğitim/öğretim kurumlarından çıkarılmamış olmak.
2) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve
Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli iken kusuru nedeniyle ilişiği kesilmemiş olmak.
h) Başvuru tarihinde herhangi bir siyasi partiye veya siyasi partilerin yan kuruluşlarına
üye olmamak.
ı) Son başvuru tarihi itibarıyla yerleşim yeri son bir yıldır başvuru yapılan ilin sınırları
içerisinde bulunmak.
(2) Çarşı ve mahalle bekçisi olarak istihdam edilmek için Polis Akademisi Başkanlığınca
veya Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığınca yapılacak giriş sınavı; yazılı sınav,
fiziki yeterlilik sınavı ve mülakat sınavı aşamalarından oluşur. Sınav sorularının hazırlanması,
basımı, saklanması ve sınavın yapılması işlemi Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezine veya
Millî Eğitim Bakanlığına yaptırılabilir.
(3) Başarılı olmak için yüz tam puan üzerinden en az; yazılı sınavdan elli puan, fiziki
yeterlilik sınavından altmış puan, mülakat sınavından ise yetmiş puan alınması şarttır. Başarı
sıralamasına esas puanı; adayın yazılı sınav puanının %25'i, fiziki yeterlilik sınav puanının
%25'i ve mülakat sınav puanının %50'sinin toplamıdır. Çarşı ve mahalle bekçisi olarak
istihdam edilmek için yapılacak giriş sınavına ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar, İçişleri
Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara göre yürütülür."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 22/3/2023 tarihli ve 2020/59 E., 2023/53 K. sayılı
kararı ile 7245 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ile İçişleri
Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenen eğitim, yaş, sağlık ve fiziki yeterlilik gibi özel
şartlar" ibaresi ile üçüncü fıkrasında yer alan "İçişleri Bakanlığınca çıkanlan yönetmelikte
belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak" ibaresi, kamu hizmetine girme hakkını sınırlamaya
yönelik bir kanuni düzenlemenin şeklen var olması yeterli olmayıp kuralların keyfiliğe izin
vermeyecek şekilde belirli ve öngörülebilir nitelikte olması gerektiği ve kamu görevlilerinin
niteliklerinin kanunla belirlenmesi yönündeki ilkeyle de çeliştiği gerekçesiyle iptal edilmiştir.
Anayasa Malılcemesinin iptal kararında belirlenen gerekçeler doğrultusunda madde ile gerekli
değişiklikler yapılmaktadır.
Madde 417245 sayılı
7245 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının Anayasa Mahkemesi
tarafmdan iptal edilen (b) ve (g) bentleri aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
"b) Görev bölgeleri içerisinde bulunan konut, işyeri veya araçlann güvenliğini temin edecek
tedbirleri almak,"
"g) Görev saatleri içinde görevlendirildikleri bölgede tespit ettikleri kabahat fiillerini
önlemek ve genel kolluğa bildirmek,"
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 22/3/2023 tarihli ve 2020/59 E., 2023/53 K. sayılı
iptal kararı ile çarşı ve mahalle bekçilerinin önleyici ve koruyucu görev ve yetkileri kapsamında
konut, iş yeri ve araçların sahiplerinin alması gereken tedbirler ile halkın sükun ve istirahatini
bozmak ve başkalarım rahatsız etmek eylemlerinin neleri kapsadığının belirli olmadığı
gerekçesiyle 7245 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrası (b) ve (g) bentleri iptal
edilmiştir. İptal gerekçesi doğrultusunda madde ile gerekli düzenleme yapılmaktadır.
Madde 42değiştiriyor7245 sayılı
7245 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"(6) Çarşı ve mahalle bekçisi durdurduğu kişi üzerinde veya aracında silah veya kendisinin
veya başkasının yaşamım tehlikeye sokabilecek bir eşyanın bulunduğu hususunda yeterli şüphenin
varlığı hâlinde, kendisine veya başkasına zarar verilmesini önlemek amacıyla kişiler üzerinde
yoklama suretiyle el ile dıştan kontrol yapabilir. Araçlarda ise aracın dışarıdan bakıldığında içerisi
görünen bölümlerini kontrol edebilir. Bu amaçla kişinin üzerindeki elbisenin çıkaniması veya
aracın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez."
Gerekçe: Çarşı ve mahalle bekçilerine el ile dıştan kontrol yetkisinin tamndığı ancak
özel hayatın gizliliği hakkının sımrlanabilmesi için gerekli ölçütlere yer verilmediği belirtilerek
7245 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin altıncı fıkı*asmm birinci cümlesi Anayasa Mahkemesinin
22/3/2023 tarihli ve 2020/59 E., 2023/53 K. sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Madde ile kararda
yer alan hususlar gözetilerek gerekli düzenleme yapılmaktadır.
Madde 43değiştiriyor7245 sayılı
7245 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci ve üçüncü fıkralan aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
"(1) Çarşı ve mahalle bekçilerinin haftalık çalışma süresi kırk saattir. Personel yetersizliği,
görev yoğunluğu ve benzeri durumlarda emniyet ve asayişin gerektirdiği hallerin ortaya çıkması
halinde valinin onayı ile haftalık kırk saatlik çalışma süresi en fazla elli altı saate kadar artınlabilir.
Belirtilen durumların ortadan kalkması ile fazla çalışılan süre istirahat süresine eklenir."
"(3) Çarşı ve mahalle bekçileri olağanüstü hâl, terör, toplumsal olaylar, doğal afet, salgın
hastalık, mevsim koşullan ve benzeri durumlarda güvenlik veya kamu düzeni ile görevi
etkileyen zorunluluk hallerinin ortaya çıkması halinde Bakan Onayı ile ikinci fıkrada belirtilen
zaman dilimi dışında çalıştırılabilir."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 22/3/2023 tarihli ve 2020/59 E., 2023/53 K. sayılı
kararı ile çarşı ve mahalle bekçilerinin çalışma saatlerine ilişkin getirilen sınırlamanın belirli ve
öngörülebilir olmadığı gerekçesi ile iptal kararı verilmiş olduğundan bu hususlar gözetilerek
gerekli düzenleme yapılmaktadır.
Madde 44ekliyoribare değişikliği375 sayılı
27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki (II)
sayılı Cetvelinin 3 üncü sırasına "Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı," ibaresinden sonra gelmek
üzere "Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanı," ibaresi eklenmiş, 4 üncü sırasında yer alan
"Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanı," ibaresi çıkarılmış ve aynı sıraya "Sosyal Güvenlik
Kurumu Başkan Yardımcısı," ibaresinden sonra gelmek üzere "Afet ve Acil Durum Yönetimi
Başkan Yardımcısı," ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek (II) sayılı Cetvelinin 4
üncü sırasında Genel Müdür kadrosunda bulunanların ücret ve tazminat göstergesi tespit
edilmekle birlikte Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanı kadrosu da anılan cetvelin aynı
sırasmda düzenlenmiştir. Ayrıca anılan cetvelde Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkan
Yardımcısı kadrosuna da ayrıca yer verilmemiştir. Mevcut durumda Afet ve Acil Durum
Yönetimi Başkan Yardımcısı kadrosunun ücret ve tazminat göstergesi anılan cetvelin 7 nci
sırasında yer alan "ek göstergesi Genel Müdür Yardımcısı düzeyinde veya daha yüksek tespit
edilen kurum ve kurul başkam, kurum ve kurul başkan yardımcısı unvanlı kadrolarda
bulunanlar" ibaresine istinaden belirlenmektedir. Bu sebeple Genel Müdür kadrosunun
hiyerarşik üstü konumunda bulunan Afet ve Acil Durura Yönetimi Başkanı ve Afet ve Acil
Durum Yönetimi Başkan Yardımcısı kadrosunun 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
Ek (II) sayılı cetveldeki yerinin, hiyerarşik konumuna uygun olacak şekilde belirlenmesi
amaçlanmıştır.
Madde 45
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 46
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
DAHİLİYE MEMURLARI KANUNU VE BAZI KANUNLAR İLE 375 SAYILI
ICANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR
KANUN TEKLİFİ