İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun · 7544 · Resmî Gazete · 5 MART 2025

7544 sayılı Kanun ne getirdi?

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Doğal Gaz Alanına İlişkin İş Birliği Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun

Kanun, 26 Şubat 2025'te TBMM Genel Kurulu'nda 288 kabul, 0 ret oyuyla kabul edildi ve 5 Mart 2025 tarihli Resmî Gazete'de (Sayı 32832) yayımlandı.

Teklif ile, Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında doğal gaz alanındaki mevcut iş birliğinin geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesi, ayrıca üçüncü ülkelere gaz temini ve boru hatlarına ilişkin yatırım konusundaki iş birliğine temel oluşturulması maksadıyla imzalanan Anlaşma’nın onaylanmasının uygun bulunması amaçlanmaktadır.

Teklifin TBMM kaydındaki özeti.

Teklifin yolculuğu

  1. 2 OCAK 2025
    Sunuldu
    1 imza
  2. KOMİSYON
    Dışişleri Komisyonu
    Raporunu Verdi · 14 Ocak 2025
  3. 26 ŞUBAT 2025
    Kabul edildi
    288 – 0
  4. 5 MART 2025
    Resmî Gazete
    Sayı 32832
55 gün
sunuluştan kabule
7 gün
kabulden yayıma

Nasıl kabul edildi?

Açık oylama · 26 Şubat 2025
288 – 0
288 kabul0 ret8 çekimser297 katılmadı7 boş sandalye
Oylama günündeki partiKabulRetÇekimserKatılmadı
AK Parti2190053
CHP2600108
DEM Parti00849
MHP200027
İYİ Parti50024
Yeni Yol15009
Bağımsız1008
HÜDA PAR0004
Yeniden Refah0004
TİP0003
DBP0002
Gelecek2000
EMEP0002
DEVA0001
DP0001
DSP0001
Saadet0001
Vekillerin oyunu tek tek gör →

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Doğal Gaz Alanına İlişkin İş Birliği Anlaşması" iki ülke arasında doğal gaz alanındaki mevcut iş birliğinin geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesini teminen bir çerçeve oluşturulması maksadıyla 14 Mayıs 2024 tarihinde İstanbul'da imzalanmıştır. Azerbaycan ile doğal gaz alanındaki iş birliğimiz, geçmişten günümüze, her iki ülkenin ekonomisine katkı sağlayacak şekilde devam etmektedir. Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı ve Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı vasıtasıyla sürdürülen enerji alanındaki iş birliği, Azerbaycan'dan ülkemize ve ülkemiz aracılığıyla Avrupa'ya gaz iletilmesini hedefleyen TANA? Projesi ve Hazar Denizi'ndeki Şah Deniz Sahasında üretilen doğal gazın alım ve satımı konularındaki başarılı iş birliği ile daha da derinleştirilmiştir. Azerbaycan ile ülkemiz arasında enerji alanındaki yakın iş birliği, ülkemizin arz güvenliğine katkı sağlamanın yanı sıra Türkiye'nin bölge ülkelerinin enerji güvenliğindeki kilit rolünü de güçlendirmiştir. Mezkûr Anlaşma, ülkemizin ve Avrupa ülkelerinin enerji tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi ile ülkemizin ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin doğal gaz arz güvenliğinin sağlanması konularında önem taşımaktadır. Anlaşma ile üçüncü ülkelere gaz temini ve ülkemize çeşitli kaynaklardan gaz tedariki, boru hatlarına ilişkin yatırım konusunda iş birliği, mevcut anlaşmaların devamının sağlanması gibi çeşitli alanlarda somut adımlara dönüştürülmesi mümkün bir temel oluşturulması hedeflenmektedir. Ayrıca, Türkmenistan'dan ülkemize doğal gaz temin edilmesi konusunda bu Anlaşma kapsamında varılan mutabakat önemli bir adım olarak görülmektedir. Bu çerçevede, Azerbaycan ile doğal gaz alanında muhtelif iş birliklerine temel teşkil edecek Anlaşmanın gerek ülkemizin enerji arz güvenliğine gerek bölgesel eneıji güvenliğine önemli katkılar sağlayacağı değerlendirilmektedir. ' 1 '' • 's .< m' ■' " --V' TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE AZERBAYCAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA DOĞAL GAZ ALANINA İLİŞKİN İŞ BİRLİĞİ ANLAŞMASI İşbu İş Birliği Anlaşması (bundan böyle "Anlaşma" olarak anılacaktır), 1. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına Türkiye Cumhuriyeti Eneıji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (bundan böyle "Türkiye Hükümeti" olarak anılacaktır) ve 2. Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti adına Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı (bundan böyle "Azerbaycan Hükümeti" olarak anılacaktır) arasında 14 Mayıs 2024 tarihinde akdedilmiştir. Türkiye Hükümeti ve Azerbaycan Hükümeti bundan böyle tek başına "Taraf ve birlikte "Taraflar" olarak anılacaktır. Taraflann, Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında eneıji alanındaki başanlı iş birliğini dikkate alarak bu iş birliğini artırmak istemelerine BİNAEN; Taraflann, Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nin, birbirleri ve Avrupa ülkelerinin eneıji tedarik kaynaklanm çeşitlendirmek ve eneıji güvenliğini sağlamak konulanndaki önemli rollerini kabul etmelerine BİNAEN; Tarafların, Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Sistemi ("TANAP"), Bakü-Tiflis- Ceyhan Ana îhraç Ham Petrol Boru Hattı, Bakü-Tiflis-Erzurum Gaz Boru Hattı ile Şah Deniz Sahası Faz-1 ve Faz-2'den doğal gaz alım ve satımı konularındaki başanlı iş birliğini vurgulamalarına BİNAEN; Taraflann, 7 Haziran 2010 tarihinde Doğal Gaz Satışı ve Taşınmasına İlişkin Mutabakat Zaptı, 26 Mayıs 2014 tarihinde Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Sistemine İlişkin Mutabakat Zaptı ve 22 Aralık 2021 tarihinde Doğal Gaz Teslimatına İlişkin Mutabakat Zaptı ("2021 tarihli Mutabakat Zaptı") akdetmiş olmalanna BİNAEN; Tarafların, 15 Aralık 2020 tarihinde Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ne Doğal Gaz Tedarikine İlişkin Mutabakat Zaptı imzalamasına ve akabinde 6 Aralık 2022 tarihinde Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. ("BOTAŞ") ile Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi'nin ("SOCAR") Azerbaycan'daki Nahçıvan Ulusal Sistemi ile Türkiye'deki Türkiye Gaz Şebekesi arasında Doğal Gaz Boru Hattı ("Iğdır-Nahçıvan Boru Hattı") Yapımına ilişkin Ön Protokol ("Nahçıvan Ön Protokolü") imzalamasına BİNAEN; Tarafların, doğal gaz alanında bütünleşmiş bir iş birliği ile üreten, taşıyan ve tüketen ülkeler arasındaki diyaloğun karşılıklı faydalannı ve bu iş birliğinden hem ülkelerin hem de vatandaşlann ve işletmelerin fayda sağlayacağını kabul etmelerine BİNAEN; BUNA BİNAEN, Taraflar temel hüküm ve koşullan belirlemek için aşağıdaki hususlarda anlaşmaya varmışlardır: 1. ANLAŞMANIN KAPSAMI 1.1. Taraflar, kendi topraklarından geçerek, Azerbaycan'dan ve üçüncü ülkelerden gelen doğal gazın alımı ve satımı, teslimi, takası ve transitine ilişkin iş birliklerini artırmayı amaçlamaktadır. 1.2. Taraflar, Azerbaycan'dan Türkiye'ye ve/veya Türkiye üzerinden üçüncü ülkelere teslim edilen mevcut miktan aşan toplam ilave doğal gaz miktarlannm en az %40'ının, BOTAŞ ile Azerbaycan Gaz Tedarik Limited Şirketi arasındaki 25 Ekim 2011 tarihli Doğal Gaz Alım Satım AnlaşmasTnda yer alan aynı ticari hüküm ve koşullarla BOTAŞ'a teklif edileceğini garanti etmektedir ("40-60 Prensibi"). 1.3. Taraflar, işbu Anlaşma'da belirtilen prensip ve hükümlere dayanarak aşağıdaki konularda milli petrol ve gaz şirketleri SOCAR ve BOTAŞ aracılığıyla iş birliği yapmayı ve bunlan uygulamayı kabul ederler: (a) Türkgözü teslim noktasında Azerbaycan'dan Türkiye'ye doğal gazın teslimi ve bir takas anlaşması yoluyla Malkoçlar teslim noktasında aynı miktardaki doğal gazın geri teslimi ("Türkgözü-Malkoçlar Takas Anlaşması"). •î ' ./ (b) BOTAŞ'ın, Şah Deniz projesinden temin ettiği miktarlardan, SOCAR'm Türkiye'de faaliyet gösteren iştiraklerine doğal gaz tedariki ("Karşılıklı Teslim Anlaşması"). (c) Türkmenistan'dan; İran, Azerbaycan ve/veya Gürcistan topraklan üzerinden BOTAŞ'a doğal gaz teslimi ("Türkmenistan Gaz Transiti"). (d) Iğdır-Nahçıvan Boru Hattı vasıtasıyla Nahçıvan'a doğal gaz tedariki ("Nahçıvan'a Gaz Tedariki"). (e) Malkoçlar ve Kipi gaz teslim çıkış noktalannm genişletilmesi ("Çıkış Noktaları Tevsii"). (f) TANAP ve Güney Kafkas Boru Hattının ("SCP") genişletilmesi ("TANA? ve SCP Tevsii"). (g) Azerbaycan Gaz Tedarik Limited Şirketi ve BOTAŞ arasında 30 Eylül 2021 tarihli Doğal Gaz Alım Satım AnlaşmasTnm sona ermesinden sonra BOTAŞ'a Türkgözü teslim noktasında doğal gaz tedariki yapılması ("Uzatma Anlaşması"). 2. TÜRKGÖZÜ-MALKOÇLAR TAKAS ANLAŞMASI 2.1. Taraflar, SOCAR ile BOTAŞ arasında 18 Haziran 2024 tarihinden başlamak üzere 31 Aralık 2026 tarihine kadar Türkgözü ve Malkoçlar teslim noktalan arasında gerçekleşecek bir takas anlaşması yapılmasını sağlayacaklardır. 2.2. Taraflar, SOCAR ile BOTAŞ arasında 40-60 Prensibine göre bir gaz satış anlaşması yapılmasını sağlayacaklardır. 3. KARŞILIKLI TESLİM ANLAŞMASI 3.1. BOTAŞ, Şah Deniz projesinden temin ettiği doğal gazdan yıllık 1,7 milyar metreküpe kadar olan miktan 2025-2028 yıllan arasında Türkiye'deki SOCAR iştirakine teslim edecektir. 3.2. Her teslim yılı için, SOCAR iştirakine yıllık anlaşma miktannm 1,1 milyar metreküplük kısmı TANAP teslimat noktalannda teslim edilecek ve kalan 0,6 milyar metreküpe kadar olan kısmı BOTAŞ ve SOCAR'm karşılıklı mutabakatı ile TANAP teslimat noktalarında ya da teknik imkânlara bağlı olarak Türkgözü teslimat noktasında teslim edilecektir. " 'A At.. A „ r-hroiTT;":—y f ■ ıp-r-Tfy- 71:^-7—T ■r ,v . • v .'ÎJ ^ 3.3. BOTAŞ tarafından teslim edilecek doğal gazın fiyatı, BOTAŞ'ın Şah Deniz projesinden aldığı gazın fiyatına ilaveten ilgili giriş noktalanna bağlı olarak teslim edilen doğal gaz için BOTAŞ tarafından ödenen tüm taşıma masraflan ile orantılı olacaktır. 3.4. İlave hüküm ve koşullar, BOTAŞ ve Türkiye'deki SOCAR iştirakinin 2025-2028 yılları için akdedeceği bir anlaşmada belirlenecektir. 4. TÜRKMENİSTAN GAZ TRANSİTİ Taraflar, BOTAŞ ve SOCAR'm BOTAŞ tarafından Türkmenistan'dan satın alınan doğal gazın Azerbaycan Cumhuriyeti ve Gürcistan üzerinden transit geçişini ve Türkgözü teslimat noktasında BOTAŞ'a geri teslim edilmesini 2026 yılı sonuna kadar SOCAR'm sağlaması konusunda bir anlaşma yapacaklannı kabul etmektedir. 5. NAHÇIVAN'A TEDARİK Azerbaycan Cumhuriyeti'ne bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin eneıji güvenliğini desteklemek amacıyla SOCAR (veya Azerbaycan Hükümeti tarafından yetkilendirilmiş ilgili diğer kuruluşlar) ve BOTAŞ (ve/veya ilgili bağlı kuruluşu); Azerbaycan'dan Nahçıvan'a Türkgözü teslim noktası ve/veya Eskişehir teslim noktası üzerinden (teslim noktası SOCAR'm seçimine tabidir), BOTAŞ tarafından işletilen Türk doğal gaz iletim sistemi ve Iğdır-Nahçıvan Boru Hattı aracılığıyla doğal gaz tedarikine ilişkin bir anlaşma yapacaktır. 6. ÇIKIŞ NOKTALARI TEVSİİ Taraflar, artan hacimlerde doğal gazın Türkiye'nin ötesine akışını sağlamak amacıyla Malkoçlar ve Kipi çıkış noktalanna komşu olan üçüncü ülkelerdeki doğal gaz iletim altyapılarının genişletilmesini teşvik etmek ve desteklemek için ortak çaba harcamayı kabul etmektedir. 7. TANAP VE SCP TEVSİİ 7.1. Azerbaycan Hükümeti, SCP'yi ve potansiyel olarak TANAP'ı genişletme ve bu genişletmeye konu kapasitelerin en kısa sürede kullanıma sunulması hedefini ifade etmektedir. 7.2. Taraflar, beklenen kapasite artışına ulaşmak için ilgili şirketlerce üstlenilecek her türlü faaliyete imkân sağlamak amacıyla iş birliği yapmayı kabûf etüıel^edir. i' 8. UZATMA ANLAŞMASI SONRASI TEDARİK Azerbaycan Hükümeti, Uzatma Anlaşmasının sona ermesinden sonra 2028 yılı sonuna kadar aynı hacimlerde BOTAŞ'a Türkgözü teslim noktasından doğal gaz tedarikini garanti etmektedir. 9. İHTİLAFLARIN ÇÖZÜMÜ Bu Anlaşmanın yorumlanması veya uygulanmasından kaynaklanabilecek herhangi bir anlaşmazlık, Taraflar arasında istişareler ve müzakereler yoluyla dostane bir şekilde çözülecektir. 10. NİHAİ HÜKÜMLER 10.1. İşbu Anlaşma, Tarafların, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gereken iç hukuki prosedürlerinin tamamladığına dair diplomatik kanallardan yapacaklan son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir. Bu Anlaşmada yapılan hiçbir tadil, değişiklik veya düzenleme, bunların yazılı olması ve bu paragrafta belirtilen prosedürle aynı şekilde yürürlüğe girmesi halleri dışında geçerli olmayacaktır. 10.2. 14 Mayıs 2024 tarihinde İstanbul'da Türkçe, Azerbaycan ve İngilizce dillerinde iki asıl nüsha halinde, tüm metinler eşit derecede geçerli olacak şekilde imzalanmıştır. Yorum farklılığı olması durumunda İngilizce metin geçerli olacaktır. / / Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti adına adına Alpar^n BAYRAKTAR Eneıji yd'^Tabii Kaynaklar Bakanı i)(. IL / Mikayıl CABBAROV Ekonomi Bakanı ';v \-- ; 'i ' ' ""i / TURKIY0 RESPUBLIKASI HOKUM0TI IL0 AZ0RBAYCAN RESPUBLIKASI HOKUM0TI ARASINDA T0Bİİ QAZ SAH0SİND0 0M0KDAŞLIQ SAZIŞI Bu 0m3kdaşlıq Sazişi (bundan sonra "Saziş" adlandınlacaq) 14 may 2024-cü il tarixind9 aşağıdaki taraflar arasında bağlanmışdır: 1. Türkiya Respublikası Hökumati adından Türkiya Respublikasının Energetika va Tabii Sarvatlar Nazirliyi (bundan sonra "Türkiya Hökumati" adlandınlacaq); va 2. Azarbaycan Respublikası Hökumati adından Azarbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi (bundan sonra "Azarbaycan Hökumati" adlandınlacaq); Türkiya Hökumati va Azarbaycan Hökumati ayrılıqda "Taraf, birlikda isa "Taraflar" adlandınlacaq. N0Z0R0 ALARAQ Kİ, Taraflar Türkiya Respublikası va Azarbaycan Respublikası arasında eneıji sahasinda uğurlu amakdaşlığı tasdiq edirlar va bu amakdaşlığı genişlandirmak istayirlar; Taraflar eneıji tahlükasizliyinin tamin edilmasinda va bir-birina va Avropa ölkalarina eneıji tachizatı manbalarinin şaxalandirilmasinda Türkiya Respublikasının va Azarbaycan Respublikasının mühüm rolunu tasdiq edirlar; Taraflar Trans-Anadolu Tabii Qaz Boru Kamari Sistemi ("TANAP"), Bakı-Tbilisi- Ceyhan Osas îxrac Xam Neft Boru Kamari, Bakı-Tbilisi-0rzurum Qaz Boru Kamari va "Şahdaniz" yatağının 1-ci va 2-ci marhalasindan tabii qazm alqı-satqısı üzra uğurlu amakdaşlığı vurğulayırlar; u f :v ■•I . "o; ■ - -T.. f s. Taraflar 7 ijoın 2010-cu il tarixinda "Tabii qazın satışı va naqli üzra Anlaşma Memorandumu", 26 may 2014-cü il tarixinda "Trans-Anadolu Tabii Qaz Boru Kamari Sistemi ila bağlı Anlaşma Memorandumu" va 22 dekabr 2021-ci il tarixinda "Tabii qazm çaldırılmasına dair Anlaşma Memorandumu" ("2021-ci il Memorandumu") imzalamışdır; 15 dekabr 2020-ci il tarixinda Taraflar arasında Naxçıvan Muxtar Respublikasma tabii qazm tachizatma dair Anlaşma Memorandumu bağlanmış va ardınca 6 dekabr 2022-ci il tarixinda "BOTAŞ Boru Hatlan ile Petrol Taşıma A.Ş" ("BOTAŞ") va Azarbaycan Respublikasmın Dövlat Neft Şirkati ("SOCAR") arasında Azarbaycanda Naxçıvan Milli Şabakasi ila Türkiyada Türkiya Qaz Şabakasi arasında Tabii Qaz Kamarinin ("İğdırNaxçıvan kamari") Tikintisi ila bağlı 0sas Şartlar Razılaşması ("Naxçıvan 0ŞR") imzalanmışdır; Taraflar tabii qaz sahasinda inteqrasiya olunmuş amakdaşlığm va hasilatçı, naql edan va istehlakçı ölkalar arasında dialoqun qarşılıqlı faydalanm va bu amakdaşlığm har iki ölka va onlann vatandaşları va müassisalarina veracayi faydanı tasdiq edirlar. MÜVAFİQ OLARAQ, amakdaşlığm asas qayda va şartlarini müayyan etmak üçün Taraflar aşağıdakılar barada razılığa galirlar; 1. SAZİŞİN 0HAT0 DAİR0Sİ 1.1. Taraflar Azarbaycandan va üçüncü ölkalardan öz arazilari vasitasila tabii qazm alqı-satqısı, çatdıniması, mübadilasi va tranziti ila bağlı amakdaşlığı genişlandirmak niyyatindadirlar. 1.2. Taraflar Azarbaycandan Türkiyaya va (va ya) Türkiya vasitasila üçüncü ölkalara çatdınlacaq mövcud hacmlardan alava tabii qazm ümumi hacminin an azı 40%-nin "Azarbaycan Qaz Tachizatı Şirkati" va "BOTAŞ" arasında 25 oktyabr 2011-ci il tarixli "Tabii qazm alqı-satqısı Müqavilasi" ila eyni kommersiya qayda va şartlari asasında BOTAŞ-a taklif edilmasini ("40-60 prinsipi") tamin edirlar. 1.3. Taraflar öz milli neft-qaz şirkatlari SOCAR va BOTAŞ vasitasila aşağıdaki müddaalarla bağlı amakdaşlıq etmaya va onlan bu Sazişda müayyan edilmiş prinsiplar va şartlara asasan hayata keçirmaya razılaşırlar: (a) Türkgözü çatdınima mantaqasinda Azarbaycandan Türkiyaya tabii qazm çatdıniması va eyni hacmda tabii qazın Malkoçlar çatdınima mantaqasinda mübadila müqavilasi yolu ila yenidan çaldırılması ("Tüı^kgözü-Malkoçlar mübadila müqavilasi"). ı ■V- -f: Ç (b) BOTAŞ-m "Şahdsniz" layihasindsn satın aldığı hscmbrdan SOCAR-ın Türkiyads faaliyyat göstsrsn törama müsssissbrina tabii qazı ardıcıi asasda tachiz etmasi ("Ardıcıi alqı-satqı müqavilasi"). (c) BOTAŞ-a maxsus tabii qazın Türkmanistandan İran, Azarbaycan va (va ya) Gürcüstan arazisi vasitasila Türkiyaya çatdıniması ("Türkmanistan qazının tranziti"). (d) Îğdır-Naxçıvan kamari vasitasila Naxçıvana tabii qazın tachizatı ("Naxçıvana tachizat"). (e) Malkoçlar va Kipi qaz çatdırılma çıxış mantaqalarinin genişlandirilmasi ("Çıxış mantaqalarmin genişlandirilmasi"). (f) TANAP va Canubi Qafqaz Boru Kamarinin ("CQBK") genişlandirilmasi ("TANAP va CQBK-nin genişlandirilmasi"). (g)"Azarbaycan Qaz Tachizatı Şirkati" va BOTAŞ arasında 30 sentyabr 2021-ci il tarixli "Tabii qazın alqı-satqı Müqavilasi"nin müddati başa çatdıqdan sonra Türkgözü çatdırılma mantaqasinda BOTAŞ-a tabii qazın tachizatı ("Rollover qaz müqavilasindan sonraki qaz tachizatı"). 2. TÜRKGÖZÜ-MALKOÇLAR MÜBADİL0 MÜQAVİLaSt 2.1. Taraflar SOCAR va BOTAŞ-m 18 iyun 2024-cü il tarixindan başlayaraq 31 dekabr 2026-cı il tarixinadak Türkgözü va Malkoçlar çatdınima mantaqalari arasında mübadila üzra müqavila bağlamalanm tamin edirlar. 2.2. Taraflar SOCAR va BOTAŞ-m "40-60 prinsipi" asasında qaz alqı-satqısı müqavilasi bağlamalanm tamin edirlar. 3. ARDICIL ALQI-SATQIMÜQAVİL0Sİ 3.1. BOTAŞ "Şahdaniz" layihasindan aldığı tabii qazdan 2025-2028-ci illar arzinda illik 1.7 milyard kub metradak tabii qazın SOCAR-ın Türkiyadaki törama müassisasina çatdınr. 3.2. Har çatdırma ili üzra SOCAR-ın törama müassisasi üçün tabii qazm illik müqavila hacmlarinin 1.1 milyard kub metri TANAP çatdınima mantaqasinda, yerda qalan 0.6 milyard kub metr qaz hacmi ya TANAP çatdınima mantaqasinda, ya da texniki imkanlardan asılı olaraq Türkgözü çatdınima mantaqasinda çaldırılır va bu, SOCAR v^.. BOTAŞ-ın qarşılıqlı razılığı asasında müayyan edilir. - 'V > '■ ' \ '■ V Vr 3.3. BOTAŞ-ın çatdıracağı tabii qaz hacmlari üçün qiym9t BOTAŞ-m "Şahdaniz" layihasindan aldığı tabii qazın qiymatinin va BOTAŞ-ın müvafiq giriş mantaqalarindan hacmlarin çatdıniması ila bağlı yaranan har hansı aidiyyati daşınma xarclarinin camina mütanasib olur. 3.4. Olava qayda va şartlar BOTAŞ va SOCAR-ın Türkiyadaki törama müassisasi arasında 2025-2028-ci illar üçün imzalanacaq müqavilalarda müayyan edilir. 4. TÜRKMaNİSTAN QAZININ TRANZİTİ Taraflar razılaşırlar ki, BOTAŞ va SOCAR, SOCAR-ın BOTAŞ tarafından Türkmanistandan alınan va BOTAŞ-a Türkgözü çatdınima mantaqasinda yenidan çatdırılacaq tabii qazın Azarbaycan Respublikasının va Gürcüstanın arazisi vasitasila tranzitini 2026-cı ilin sonunadak tamin etmasi barada saziş bağlayacaqdır. 5. NAXÇIVANA T0CHİZAT Azarbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikasının eneıji tahlükasizliyinin dastaklanmasi maqsadila, SOCAR (va ya Azarbaycan Hökumati tarafindan salahiyyat verilmiş digar müvafiq qurumlar) va BOTAŞ (va (va ya) onun müvafiq törama müassisasi) Türkgözü çatdınima mantaqasi va (va ya) Eskişehir çatdınima mantaqasi (çatdınima mantaqasi SOCAR-ın seçimindan asılıdır) vasitasila BOTAŞ-m operatoru olduğu Türkiya tabii qaz ötürücü sistemi va Naxçıvan Muxtar Respublikası istiqamatinda İğdır-Naxçıvan kamari vasitasila Azarbaycandan Naxçıvana tabii qazm tachizatı barada saziş bağlayacaqdır. 6. ÇIXIŞ MaNT0QaL0RİNİN GENİŞL0NDİRİLM0Sİ Taraflar Türkiyadan xarica daha çox tabii qaz hamciarinin axmmı tamin etmak üçün Malkoçlar va Kipi çıxış mantaqalari ila hamsarhad olan üçüncü ölkalarda tabii qazm ötürülmasi inffastrukturlannm genişlandirilmasinin taşviqi va dastaklanmasina dair birga say göstarmaya razılaşırlar. 7. TANAP V0 CQBK-NİN GENİŞL0NDİRİLM0Sİ 7.1. Azarbaycan Hökumati CQBK-ni va potensial olaraq TANAP-ı genişlandirmak maqsadini va genişlandirilmiş ötürücülük qabiliyyatinin an qısa müddatda mövcud olması niyyatini ifada edir. -«■ . Nr-: /'F ; t ■ •1' i."-' -> V. '■"fi- ya •i-*"' 7.2. Taraflar, ötürücülük qabiliyyatinin nazarda tutulan genişlanmasina nail olmaq nıaqsadila müvafiq şirkatlar tarafindan hayata keçirilacak har hansı faaliyyatlari asanlaşdırmaq üçün amakdaşlıq etmaya razılaşırlar. 8. ROLLOVER QAZ T0CHİZATI MÜQAVİL0SİND0N SONRAKİ T0CfflZAT Azarbaycan Hökumati Rollover qaz tachizatı müqavilasinin müddatinin bitmasindan sonra Türkgözü çatdınima mantaqasinda BOTAŞ-a 2028-ci ilin sonunadak eyni bacmlarda tabii qazm tachizatını tamin edir. 9. MÜBAHİS0L0RİN H0LLİ Bu Sazişin tafsili va ya tatbiqi zamanı yarana bilacak har hansı mübahisalar Taraflar arasında maslahatlaşmalar va danışıqlar yolu ila dostcasına hail edilir. 10. YEKUN MÜDD0ALAR 10.1. Bu Saziş onun qüwaya minmasi üçün talab edilan dövlat daxili hüquqi prosedurlann yerina yetirilmasi harada Taraflarin sonuncu yazılı bildirişinin diplomatik kanallar vasitasila alındığı tarixda qüwaya minir. Yazılı olması va bu maddada nazarda tutulan prosedura uyğun olaraq qüvvaya minmasi istisna edilmakla, bu Sazişa har hansı alavalar, dayişikliklar va ya düzalişlar etibarlı hesab edilmir. 10.2. Bu Saziş 14 may 2024-cü il tarixinda İstanbulda iki asi nüsxada olmaqla Türk, Azarbaycan va İngilis dillarinda imzalanır va bütün matnlar barabar autentikdir. Bu Sazişin tafsirinda farqlilik yarandığı taqdirda İngilis dilindaki matna üstünlük verilir. Türkiya Respublikası Hökumati Azarbaycan Respublikası Hökumati adından adından Aiparslmt^AYRAKTAR IVfflcayîTcABBARGV Energetikifva tabii sarvatlar naziri İqtisadiyyat naziri •' '' \ • •• ■ 1- ;î : i, •î j.' COOPERATION AGREEMENT BETWEEN THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF TÜRKİYE AND THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF AZERBAIJAN in THE AREA OF NATURAL GAS This Cooperation Agreement (hereinafter referred to as the "Agreement") is made on 14 May 2024 by and between: 1. The Ministry of Energy and Natura! Resources of the Republie of Türkiye on behalf of the Govemment of the Republie of Türkiye (hereinafter referred to as the "Government of Türkiye") and 2. The Ministry of Economy of the Republie of Azerbaijan on behalf of the Govemment of the Republie of Azerbaijan (hereinafter referred to as the "Government of Azerbaijan"); The the Govemment of Türkiye and Govemment of Azerbaijan are individually referred to herein as the "Party" and eollectively referred to as the "Parties". WHEREAS, the Parties recognise the successful cooperation in the energy sphere between the Republie of Türkiye and the Republie of Azerbaijan and desire to enhanee such cooperation; WHEREAS, the Parties reeognise the signifieant role of the Republie of Türkiye and the Republie of Azerbaijan in ensuring energy seeurity and diversifieation of sourees of supply of energy to eaeh other and European eountries; WHEREAS, the Parties highlight the sueeessful cooperation on the Trans Anatolian Natural Gas Pipeline System ("TANAP"), Baku-Tbilisi Ceyhan Main Export Cmde Oil Pipeline, Baku-Tbilisi-Erzumm Gas Pipeline and the sale and purchase of.natural gas firom Stage 1 and Stage 2 of the Shah Deniz Field; ,- WHEREAS,the Parties entered into the Memorandum of Understanding for Sales and Transport of Natural Gas on 7 June 2010, Memorandum of Understanding Conceming the Trans Anatolian Natural Gas Pipeline System on 26 May 2014 and Memorandum of Understanding for Natural Gas Delivery on 22 December 2021 (the"MoU 2021"); WHEREAS, on 15 December 2020, the Parties signed the Memorandum of Understanding on Natural Gas Supply to Nakhchivan Autonomous Republic, and subsequently on 6 December 2022, BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş ("BOTAŞ") and State Oil Company of Azerbaijan Republic ("SOCAR") signed the Heads of Terms ("Nakhchivan HoT") in respect of Construction of Natural Gas Pipeline between Nakhchivan National Grid in Azerbaijan and Turkish Gas Netvvork in Türkiye (the "Ighdir-Nakhchivan Pipeline"); WHEREAS, the Parties recognise the mutual benefits of an integrated cooperation in the area of natural gas and of the dialogue among producing, transporting and consuming countries, and the benefit that will result ffom this cooperation for both coımtries and their citizens and enterprises. NOW THEREFORE, to set out the basic terms and conditions, the Parties have agreed on the folloıving; 1. THE SCOPE OF THE AGREEMENT 1.1. The Parties intend to expand their cooperation regarding the sale and purchase, delivery, swap and transit of natural gas from Azerbaijan and third countries through their territories. 1.2. The Parties shall ensure that at least 40% of the total additional natural gas quantities ffom Azerbaijan exceeding the existing quantities, to be delivered to Türkiye and/or third countries through Türkiye, shall be offered to BOTAŞ on the same commercial terms and conditions as the Natural Gas Sales and Purchase Contract between Azerbaijan Gas Supply Company Limited and BOTAŞ dated 25 October 2011 (the "4060 Principle"). 1.3. The Parties agree to cooperate through their national oil and gas companies SOCAR and BOTAŞ in relation to the following items and to implement them based on the principles and terms set out in this Agreement; (a) The delivery of natural gas ffom Azerbaijan to Türkiye at Türkgözü delivery point and the redelivery of the same volume of natural ^as at Malkoçlar delivery point by way of a swap agreement (the "Türkg6iü-î)ifajİko^çlar Swap Agreement"). (b) The supply of natural gas by BOTAŞ to SOCAR affıliates operating in Türkiye out of the volumes procured by BOTAŞ from the Shah Deniz project on a back-to-back hasis (the "Back-to-Back SPA"). (c) The delivery of natural gas of BOTAŞ from Türkmenistan through the territory of Iran, Azerbaijan and/or Georgia to Türkiye (the "Türkmenistan Gas Transit") (d) The supply of natural gas to Nakhchivan through the Ighdir-Nakhchivan Pipeline (the "Nakhchivan Supplies"). (e) The expansion of Malkoçlar and Kipi gas delivery exit points (the "Exit Points Expansion"). (f) The expansion of the TANA? and South Caucasus Pipeline ("SCP") ("TANAP and SCP Expansion"). (g) The supply of natural gas to BOTAŞ after the expiry of the Natural Gas Sales and Purchase Contract betvveen Azerbaijan Gas Supply Company Limited and BOTAŞ dated 30 September 2021 at Türkgözü delivery point (the "Rollover GSA"). 2. TÜRKGÖZÜ-MALKOÇLAR SWAP AGREEMENT 2.1. The Parties shall ensure that SOCAR and BOTAŞ enter into a swap agreement between Türkgözü and Malkoçlar delivery points starting from 18 June 2024 until 31 December 2026. 2.2. The Parties shall ensure entry into by SOCAR and BOTAŞ a gas sales agreement according to the 40-60 Principle. 3. BACK-TO-BACK SPA 3.1. BOTAŞ shall deliver to SOCAR affıliate company in Türkiye up to 1.7 billion cubic meters of natural gas annually in the years 2025-2028 from the natural gas purchased hy BOTAŞ from the Shah Deniz project. 3.2. For each delivery year, 1.1 billion cubic meters of natural gas of the annual contract quantities for SOCAR affiliate company shall be delivered at TANAP delivery points and remaining up to 0.6 billion cubic meters of natural gas may be delivered either at TANAP delivery points or, subject to technical capabilities, at Türkgö:^ delivery point which shall be decided by mutual agreement of BOTAŞ and SOCAR. , . 4,.,.''■ - A-• i.j/j "''V, i. I 3.3. The price for the volumes of natural gas to be delivered by BOTAŞ shall be commensurate with the price of natural gas purchased by BOTAŞ from the Shah Deniz project plus any applicable transportation costs incurred by BOTAŞ for the delivery of the volumes from the relevant entry points. 3.4. The additional terms and conditions shall be defined in the contracts to be conciuded between BOTAŞ and SOCAR affıliate company in Türkiye for the years 20252028. 4. TÜRKMENİSTAN GAS TRANSİT The Parties agree that BOTAŞ and SOCAR shall enter into an agreement for SOCAR's provision of the transit until the end of 2026 of natural gas from Türkmenistan purchased by BOTAŞ through the Republic of Azerbaijan and Georgia and to be redelivered to BOTAŞ at the Türkgözü delivery point. 5. NAKHCHIVAN SUPPLIES In order to support energy security of the Nakhchivan Autonomous Republic of the Republic of Azerbaijan, SOCAR (or if relevant other entities authorised by the Govemment of Azerbaijan) and BOTAŞ (and/or its relevant affiliate) shall enter into an agreement for the supply of natural gas from Azerbaijan to Nakhchivan through the Türkgözü delivery point and/or Eskişehir delivery point (delivery point being subject to the election of SOCAR) through the Turkish natural gas transmission system operated by BOTAŞ and Ighdir-Nakhchivan Pipeline to the Nakhchivan Autonomous Republic. 6. EXIT points EXPANSI0N The Parties agree to spend joint efforts to promote and support the expansion of the natural gas transmission infrastructures in the third countries bordering Malkoçlar and Kipi exit points to enable the flow of increased volumes of natural gas beyond Türkiye. 7. TANAP AND SCP EXPANSION 7.1. The Govemment of Azerbaijan expresses its aim to expand SCP and potentially TANAP and such expanded capacities to be available at the earliest period. 7.2. The Parties agree to cooperate to facilitate any activities to be undertaken by the relevant companies to achieve the expected expansion of capacity. ■' ';'r -y I ■X ^- 0 8. SUPPLIES POST-ROLLOVER GSA The Govemment of Azerbaijan shall ensure the supply of natural gas to BOTAŞ at Türkgözü delivery point after the expiry of the Rollover GSA for the same volumes until the end of 2028. 9. SETTLEMENT OF DISPUTES Any disagreement that may arise from the interpretation or implementation of this Agreement shall be settied amicably through consultations and negotiations between the Parties. 10. FİNAL PROVISIONS 10.1. This Agreement shall enter into force on the date of the receipt of the last written notification by the Parties through diplomatic channels on the completion of their national intemal legal procedures required for the entry into force of this Agreement. No amendments, changes or modifications to this Agreement shall be valid except if the same are in writing and enter into force with the same procedure provided in this paragraph. 10.2. Done on 14 May 2024 in İstanbul in two original copies each in Turkish, Azerbaijani and English, ali texts being equally authentic. In case of divergence in interpretation, the text in English shall prevail. For the Govemment of For the Govemment of the Republic of Türkiye the Republic of Azerbaijan Alparsjlım BAYRAKTAR Mikayii JABBAROV Minıster of Energy and Minister of Economy Natural Resources ,<)■ >«. İt • k -ii '-i. '

Teklifin maddeleri

3 madde · gerekçesiyle birlikte

Bunlar teklifin TBMM'ye sunulduğu ilk hâlidir. Komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde değişmiş olabilir; kanunun yürürlükteki metni Resmî Gazete'dedir.

Madde 1
(1) 14 Mayıs 2024 tarihinde İstanbul'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Doğal Gaz Alanına İlişkin İş Birliği Anlaşmasının onaylanması uygun bulunmuştur.
Madde 2
(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 3
(1) Bu Kanun hükümlerini Cumlıurbaşkanı yürütür. T.C CUMHURBAŞKANLIĞI Sayı : Z-90666677-599Konu : Anlaşma 2 7 Aralık ?02â TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 14 Mayıs 2024 tarihinde İstanbul'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Doğal Gaz Alanına İlişkin İş Birliği Anlaşması"nı Anayasanın 90 mcı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım. Recep Tayyıp ERDOĞAN Cumhurbaşkanı Ek: 1- Genel Gerekçe 2- Anlaşma (Türkçe, Azerbaycan Dili, İngilizce) 2 y l^raUl 2024

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Sık sorulanlar

7544 sayılı Kanun ne zaman kabul edildi?
26 Şubat 2025'te, TBMM Genel Kurulu'nda (28. Dönem 3. Yasama Yılı 61. Birleşim) kabul edildi.
Resmî Gazete'de ne zaman yayımlandı?
5 Mart 2025 tarihli, 32832 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.
Kaç oyla kabul edildi?
Açık oylamada 288 kabul, 0 ret, 8 çekimser oy kullanıldı.
Kanun teklifini kim verdi?
İlk imza sahibi Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul). Teklifte toplam 1 milletvekilinin imzası var.
BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik