Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında
Doğal Gaz Alanına İlişkin İş Birliği Anlaşması" iki ülke arasında doğal gaz alanındaki mevcut
iş birliğinin geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesini teminen bir çerçeve oluşturulması maksadıyla
14 Mayıs 2024 tarihinde İstanbul'da imzalanmıştır.
Azerbaycan ile doğal gaz alanındaki iş birliğimiz, geçmişten günümüze, her iki ülkenin
ekonomisine katkı sağlayacak şekilde devam etmektedir. Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru
Hattı ve Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı vasıtasıyla sürdürülen enerji alanındaki iş birliği,
Azerbaycan'dan ülkemize ve ülkemiz aracılığıyla Avrupa'ya gaz iletilmesini hedefleyen
TANA? Projesi ve Hazar Denizi'ndeki Şah Deniz Sahasında üretilen doğal gazın alım ve satımı
konularındaki başarılı iş birliği ile daha da derinleştirilmiştir. Azerbaycan ile ülkemiz arasında
enerji alanındaki yakın iş birliği, ülkemizin arz güvenliğine katkı sağlamanın yanı sıra
Türkiye'nin bölge ülkelerinin enerji güvenliğindeki kilit rolünü de güçlendirmiştir.
Mezkûr Anlaşma, ülkemizin ve Avrupa ülkelerinin enerji tedarik kaynaklarının
çeşitlendirilmesi ile ülkemizin ve Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin doğal gaz arz güvenliğinin
sağlanması konularında önem taşımaktadır.
Anlaşma ile üçüncü ülkelere gaz temini ve ülkemize çeşitli kaynaklardan gaz tedariki,
boru hatlarına ilişkin yatırım konusunda iş birliği, mevcut anlaşmaların devamının sağlanması
gibi çeşitli alanlarda somut adımlara dönüştürülmesi mümkün bir temel oluşturulması
hedeflenmektedir. Ayrıca, Türkmenistan'dan ülkemize doğal gaz temin edilmesi konusunda bu
Anlaşma kapsamında varılan mutabakat önemli bir adım olarak görülmektedir.
Bu çerçevede, Azerbaycan ile doğal gaz alanında muhtelif iş birliklerine temel teşkil
edecek Anlaşmanın gerek ülkemizin enerji arz güvenliğine gerek bölgesel eneıji güvenliğine
önemli katkılar sağlayacağı değerlendirilmektedir.
' 1 '' •
's .< m'
■'
" --V'
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
İLE
AZERBAYCAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
ARASINDA
DOĞAL GAZ ALANINA İLİŞKİN
İŞ BİRLİĞİ ANLAŞMASI
İşbu İş Birliği Anlaşması (bundan böyle "Anlaşma" olarak anılacaktır),
1. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına Türkiye Cumhuriyeti Eneıji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığı (bundan böyle "Türkiye Hükümeti" olarak anılacaktır) ve
2. Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti adına Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi
Bakanlığı (bundan böyle "Azerbaycan Hükümeti" olarak anılacaktır)
arasında 14 Mayıs 2024 tarihinde akdedilmiştir.
Türkiye Hükümeti ve Azerbaycan Hükümeti bundan böyle tek başına "Taraf ve birlikte
"Taraflar" olarak anılacaktır.
Taraflann, Türkiye Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında eneıji alanındaki
başanlı iş birliğini dikkate alarak bu iş birliğini artırmak istemelerine BİNAEN;
Taraflann, Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Azerbaycan Cumhuriyeti'nin, birbirleri ve
Avrupa ülkelerinin eneıji tedarik kaynaklanm çeşitlendirmek ve eneıji güvenliğini
sağlamak konulanndaki önemli rollerini kabul etmelerine BİNAEN;
Tarafların, Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Sistemi ("TANAP"), Bakü-Tiflis-
Ceyhan Ana îhraç Ham Petrol Boru Hattı, Bakü-Tiflis-Erzurum Gaz Boru Hattı ile Şah
Deniz Sahası Faz-1 ve Faz-2'den doğal gaz alım ve satımı konularındaki başanlı iş
birliğini vurgulamalarına BİNAEN;
Taraflann, 7 Haziran 2010 tarihinde Doğal Gaz Satışı ve Taşınmasına İlişkin Mutabakat
Zaptı, 26 Mayıs 2014 tarihinde Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Sistemine İlişkin
Mutabakat Zaptı ve 22 Aralık 2021 tarihinde Doğal Gaz Teslimatına İlişkin Mutabakat
Zaptı ("2021 tarihli Mutabakat Zaptı") akdetmiş olmalanna BİNAEN;
Tarafların, 15 Aralık 2020 tarihinde Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'ne Doğal Gaz
Tedarikine İlişkin Mutabakat Zaptı imzalamasına ve akabinde 6 Aralık 2022 tarihinde
Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. ("BOTAŞ") ile Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet
Petrol Şirketi'nin ("SOCAR") Azerbaycan'daki Nahçıvan Ulusal Sistemi ile
Türkiye'deki Türkiye Gaz Şebekesi arasında Doğal Gaz Boru Hattı ("Iğdır-Nahçıvan
Boru Hattı") Yapımına ilişkin Ön Protokol ("Nahçıvan Ön Protokolü") imzalamasına
BİNAEN;
Tarafların, doğal gaz alanında bütünleşmiş bir iş birliği ile üreten, taşıyan ve tüketen
ülkeler arasındaki diyaloğun karşılıklı faydalannı ve bu iş birliğinden hem ülkelerin hem
de vatandaşlann ve işletmelerin fayda sağlayacağını kabul etmelerine BİNAEN;
BUNA BİNAEN, Taraflar temel hüküm ve koşullan belirlemek için aşağıdaki hususlarda
anlaşmaya varmışlardır:
1.
ANLAŞMANIN KAPSAMI
1.1. Taraflar, kendi topraklarından geçerek, Azerbaycan'dan ve üçüncü ülkelerden
gelen doğal gazın alımı ve satımı, teslimi, takası ve transitine ilişkin iş birliklerini
artırmayı amaçlamaktadır.
1.2. Taraflar, Azerbaycan'dan Türkiye'ye ve/veya Türkiye üzerinden üçüncü ülkelere
teslim edilen mevcut miktan aşan toplam ilave doğal gaz miktarlannm en az %40'ının,
BOTAŞ ile Azerbaycan Gaz Tedarik Limited Şirketi arasındaki 25 Ekim 2011 tarihli
Doğal Gaz Alım Satım AnlaşmasTnda yer alan aynı ticari hüküm ve koşullarla BOTAŞ'a
teklif edileceğini garanti etmektedir ("40-60 Prensibi").
1.3. Taraflar, işbu Anlaşma'da belirtilen prensip ve hükümlere dayanarak aşağıdaki
konularda milli petrol ve gaz şirketleri SOCAR ve BOTAŞ aracılığıyla iş birliği yapmayı
ve bunlan uygulamayı kabul ederler:
(a) Türkgözü teslim noktasında Azerbaycan'dan Türkiye'ye doğal gazın teslimi
ve bir takas anlaşması yoluyla Malkoçlar teslim noktasında aynı miktardaki doğal
gazın geri teslimi ("Türkgözü-Malkoçlar Takas Anlaşması").
•î
' ./
(b) BOTAŞ'ın, Şah Deniz projesinden temin ettiği miktarlardan, SOCAR'm
Türkiye'de faaliyet gösteren iştiraklerine doğal gaz tedariki ("Karşılıklı Teslim
Anlaşması").
(c)
Türkmenistan'dan; İran, Azerbaycan ve/veya Gürcistan topraklan üzerinden
BOTAŞ'a doğal gaz teslimi ("Türkmenistan Gaz Transiti").
(d)
Iğdır-Nahçıvan Boru Hattı vasıtasıyla Nahçıvan'a doğal gaz tedariki
("Nahçıvan'a Gaz Tedariki").
(e)
Malkoçlar ve Kipi gaz teslim çıkış noktalannm genişletilmesi ("Çıkış
Noktaları Tevsii").
(f)
TANAP ve Güney Kafkas Boru Hattının ("SCP") genişletilmesi ("TANA?
ve SCP Tevsii").
(g) Azerbaycan Gaz Tedarik Limited Şirketi ve BOTAŞ arasında 30 Eylül 2021
tarihli Doğal Gaz Alım Satım AnlaşmasTnm sona ermesinden sonra BOTAŞ'a
Türkgözü teslim noktasında doğal gaz tedariki yapılması ("Uzatma Anlaşması").
2.
TÜRKGÖZÜ-MALKOÇLAR TAKAS ANLAŞMASI
2.1. Taraflar, SOCAR ile BOTAŞ arasında 18 Haziran 2024 tarihinden başlamak üzere
31 Aralık 2026 tarihine kadar Türkgözü ve Malkoçlar teslim noktalan arasında
gerçekleşecek bir takas anlaşması yapılmasını sağlayacaklardır.
2.2. Taraflar, SOCAR ile BOTAŞ arasında 40-60 Prensibine göre bir gaz satış anlaşması
yapılmasını sağlayacaklardır.
3.
KARŞILIKLI TESLİM ANLAŞMASI
3.1. BOTAŞ, Şah Deniz projesinden temin ettiği doğal gazdan yıllık 1,7 milyar
metreküpe kadar olan miktan 2025-2028 yıllan arasında Türkiye'deki SOCAR iştirakine
teslim edecektir.
3.2. Her teslim yılı için, SOCAR iştirakine yıllık anlaşma miktannm 1,1 milyar
metreküplük kısmı TANAP teslimat noktalannda teslim edilecek ve kalan 0,6 milyar
metreküpe kadar olan kısmı BOTAŞ ve SOCAR'm karşılıklı mutabakatı ile TANAP
teslimat noktalarında ya da teknik imkânlara bağlı olarak Türkgözü teslimat noktasında
teslim edilecektir.
" 'A At.. A
„
r-hroiTT;":—y
f ■
ıp-r-Tfy-
71:^-7—T
■r
,v
. •
v
.'ÎJ
^
3.3. BOTAŞ tarafından teslim edilecek doğal gazın fiyatı, BOTAŞ'ın Şah Deniz
projesinden aldığı gazın fiyatına ilaveten ilgili giriş noktalanna bağlı olarak teslim edilen
doğal gaz için BOTAŞ tarafından ödenen tüm taşıma masraflan ile orantılı olacaktır.
3.4. İlave hüküm ve koşullar, BOTAŞ ve Türkiye'deki SOCAR iştirakinin 2025-2028
yılları için akdedeceği bir anlaşmada belirlenecektir.
4.
TÜRKMENİSTAN GAZ TRANSİTİ
Taraflar, BOTAŞ ve SOCAR'm BOTAŞ tarafından Türkmenistan'dan satın alınan
doğal gazın Azerbaycan Cumhuriyeti ve Gürcistan üzerinden transit geçişini ve Türkgözü
teslimat noktasında BOTAŞ'a geri teslim edilmesini 2026 yılı sonuna kadar SOCAR'm
sağlaması konusunda bir anlaşma yapacaklannı kabul etmektedir.
5.
NAHÇIVAN'A TEDARİK
Azerbaycan Cumhuriyeti'ne bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin eneıji
güvenliğini desteklemek amacıyla SOCAR (veya Azerbaycan Hükümeti tarafından
yetkilendirilmiş ilgili diğer kuruluşlar) ve BOTAŞ (ve/veya ilgili bağlı kuruluşu);
Azerbaycan'dan Nahçıvan'a Türkgözü teslim noktası ve/veya Eskişehir teslim noktası
üzerinden (teslim noktası SOCAR'm seçimine tabidir), BOTAŞ tarafından işletilen Türk
doğal gaz iletim sistemi ve Iğdır-Nahçıvan Boru Hattı aracılığıyla doğal gaz tedarikine
ilişkin bir anlaşma yapacaktır.
6.
ÇIKIŞ NOKTALARI TEVSİİ
Taraflar, artan hacimlerde doğal gazın Türkiye'nin ötesine akışını sağlamak
amacıyla Malkoçlar ve Kipi çıkış noktalanna komşu olan üçüncü ülkelerdeki doğal gaz
iletim altyapılarının genişletilmesini teşvik etmek ve desteklemek için ortak çaba
harcamayı kabul etmektedir.
7.
TANAP VE SCP TEVSİİ
7.1. Azerbaycan Hükümeti, SCP'yi ve potansiyel olarak TANAP'ı genişletme ve bu
genişletmeye konu kapasitelerin en kısa sürede kullanıma sunulması hedefini ifade
etmektedir.
7.2. Taraflar, beklenen kapasite artışına ulaşmak için ilgili şirketlerce üstlenilecek her
türlü faaliyete imkân sağlamak amacıyla iş birliği yapmayı kabûf etüıel^edir.
i'
8.
UZATMA ANLAŞMASI SONRASI TEDARİK
Azerbaycan Hükümeti, Uzatma Anlaşmasının sona ermesinden sonra 2028 yılı
sonuna kadar aynı hacimlerde BOTAŞ'a Türkgözü teslim noktasından doğal gaz
tedarikini garanti etmektedir.
9.
İHTİLAFLARIN ÇÖZÜMÜ
Bu Anlaşmanın yorumlanması veya uygulanmasından kaynaklanabilecek herhangi
bir anlaşmazlık, Taraflar arasında istişareler ve müzakereler yoluyla dostane bir şekilde
çözülecektir.
10.
NİHAİ HÜKÜMLER
10.1. İşbu Anlaşma, Tarafların, işbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gereken iç
hukuki prosedürlerinin tamamladığına dair diplomatik kanallardan yapacaklan son yazılı
bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir. Bu Anlaşmada yapılan hiçbir tadil,
değişiklik veya düzenleme, bunların yazılı olması ve bu paragrafta belirtilen prosedürle
aynı şekilde yürürlüğe girmesi halleri dışında geçerli olmayacaktır.
10.2. 14 Mayıs 2024 tarihinde İstanbul'da Türkçe, Azerbaycan ve İngilizce dillerinde iki
asıl nüsha halinde, tüm metinler eşit derecede geçerli olacak şekilde imzalanmıştır.
Yorum farklılığı olması durumunda İngilizce metin geçerli olacaktır.
/
/
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti
Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti
adına
adına
Alpar^n BAYRAKTAR
Eneıji yd'^Tabii Kaynaklar Bakanı
i)(. IL /
Mikayıl CABBAROV
Ekonomi Bakanı
';v
\--
;
'i
'
'
""i
/
TURKIY0 RESPUBLIKASI HOKUM0TI
IL0
AZ0RBAYCAN RESPUBLIKASI HOKUM0TI
ARASINDA
T0Bİİ QAZ SAH0SİND0
0M0KDAŞLIQ SAZIŞI
Bu 0m3kdaşlıq Sazişi (bundan sonra "Saziş" adlandınlacaq) 14 may 2024-cü il tarixind9
aşağıdaki taraflar arasında bağlanmışdır:
1. Türkiya Respublikası Hökumati adından Türkiya Respublikasının Energetika va
Tabii Sarvatlar Nazirliyi (bundan sonra "Türkiya Hökumati" adlandınlacaq); va
2. Azarbaycan Respublikası Hökumati adından Azarbaycan Respublikasının
İqtisadiyyat Nazirliyi (bundan sonra "Azarbaycan Hökumati" adlandınlacaq);
Türkiya Hökumati va Azarbaycan Hökumati ayrılıqda "Taraf, birlikda isa "Taraflar"
adlandınlacaq.
N0Z0R0 ALARAQ Kİ,
Taraflar Türkiya Respublikası va Azarbaycan Respublikası arasında eneıji sahasinda
uğurlu amakdaşlığı tasdiq edirlar va bu amakdaşlığı genişlandirmak istayirlar;
Taraflar eneıji tahlükasizliyinin tamin edilmasinda va bir-birina va Avropa ölkalarina
eneıji tachizatı manbalarinin şaxalandirilmasinda Türkiya Respublikasının va
Azarbaycan Respublikasının mühüm rolunu tasdiq edirlar;
Taraflar Trans-Anadolu Tabii Qaz Boru Kamari Sistemi ("TANAP"), Bakı-Tbilisi-
Ceyhan Osas îxrac Xam Neft Boru Kamari, Bakı-Tbilisi-0rzurum Qaz Boru Kamari va
"Şahdaniz" yatağının 1-ci va 2-ci marhalasindan tabii qazm alqı-satqısı üzra uğurlu
amakdaşlığı vurğulayırlar;
u f :v
■•I .
"o;
■
-
-T..
f
s.
Taraflar 7 ijoın 2010-cu il tarixinda "Tabii qazın satışı va naqli üzra Anlaşma
Memorandumu", 26 may 2014-cü il tarixinda "Trans-Anadolu Tabii Qaz Boru Kamari
Sistemi ila bağlı Anlaşma Memorandumu" va 22 dekabr 2021-ci il tarixinda "Tabii qazm
çaldırılmasına dair Anlaşma Memorandumu" ("2021-ci il Memorandumu")
imzalamışdır;
15 dekabr 2020-ci il tarixinda Taraflar arasında Naxçıvan Muxtar Respublikasma tabii
qazm tachizatma dair Anlaşma Memorandumu bağlanmış va ardınca 6 dekabr 2022-ci il
tarixinda "BOTAŞ Boru Hatlan ile Petrol Taşıma A.Ş" ("BOTAŞ") va Azarbaycan
Respublikasmın Dövlat Neft Şirkati ("SOCAR") arasında Azarbaycanda Naxçıvan Milli
Şabakasi ila Türkiyada Türkiya Qaz Şabakasi arasında Tabii Qaz Kamarinin ("İğdırNaxçıvan kamari") Tikintisi ila bağlı 0sas Şartlar Razılaşması ("Naxçıvan 0ŞR")
imzalanmışdır;
Taraflar tabii qaz sahasinda inteqrasiya olunmuş amakdaşlığm va hasilatçı, naql edan va
istehlakçı ölkalar arasında dialoqun qarşılıqlı faydalanm va bu amakdaşlığm har iki ölka
va onlann vatandaşları va müassisalarina veracayi faydanı tasdiq edirlar.
MÜVAFİQ OLARAQ, amakdaşlığm asas qayda va şartlarini müayyan etmak üçün
Taraflar aşağıdakılar barada razılığa galirlar;
1.
SAZİŞİN 0HAT0 DAİR0Sİ
1.1. Taraflar Azarbaycandan va üçüncü ölkalardan öz arazilari vasitasila tabii qazm
alqı-satqısı, çatdıniması, mübadilasi va tranziti ila bağlı amakdaşlığı genişlandirmak
niyyatindadirlar.
1.2. Taraflar Azarbaycandan Türkiyaya va (va ya) Türkiya vasitasila üçüncü ölkalara
çatdınlacaq mövcud hacmlardan alava tabii qazm ümumi hacminin an azı 40%-nin
"Azarbaycan Qaz Tachizatı Şirkati" va "BOTAŞ" arasında 25 oktyabr 2011-ci il tarixli
"Tabii qazm alqı-satqısı Müqavilasi" ila eyni kommersiya qayda va şartlari asasında
BOTAŞ-a taklif edilmasini ("40-60 prinsipi") tamin edirlar.
1.3. Taraflar öz milli neft-qaz şirkatlari SOCAR va BOTAŞ vasitasila aşağıdaki
müddaalarla bağlı amakdaşlıq etmaya va onlan bu Sazişda müayyan edilmiş prinsiplar va
şartlara asasan hayata keçirmaya razılaşırlar:
(a) Türkgözü çatdınima mantaqasinda Azarbaycandan Türkiyaya tabii qazm
çatdıniması va eyni hacmda tabii qazın Malkoçlar çatdınima mantaqasinda
mübadila müqavilasi yolu ila yenidan çaldırılması ("Tüı^kgözü-Malkoçlar
mübadila müqavilasi").
ı
■V-
-f:
Ç
(b) BOTAŞ-m "Şahdsniz" layihasindsn satın aldığı hscmbrdan SOCAR-ın
Türkiyads faaliyyat göstsrsn törama müsssissbrina tabii qazı ardıcıi asasda tachiz
etmasi ("Ardıcıi alqı-satqı müqavilasi").
(c) BOTAŞ-a maxsus tabii qazın Türkmanistandan İran, Azarbaycan va (va ya)
Gürcüstan arazisi vasitasila Türkiyaya çatdıniması ("Türkmanistan qazının
tranziti").
(d)
Îğdır-Naxçıvan kamari vasitasila Naxçıvana tabii qazın tachizatı
("Naxçıvana tachizat").
(e)
Malkoçlar va Kipi qaz çatdırılma çıxış mantaqalarinin genişlandirilmasi
("Çıxış mantaqalarmin genişlandirilmasi").
(f) TANAP va Canubi Qafqaz Boru Kamarinin ("CQBK") genişlandirilmasi
("TANAP va CQBK-nin genişlandirilmasi").
(g)"Azarbaycan Qaz Tachizatı Şirkati" va BOTAŞ arasında 30 sentyabr 2021-ci il
tarixli "Tabii qazın alqı-satqı Müqavilasi"nin müddati başa çatdıqdan sonra
Türkgözü çatdırılma mantaqasinda BOTAŞ-a tabii qazın tachizatı ("Rollover qaz
müqavilasindan sonraki qaz tachizatı").
2.
TÜRKGÖZÜ-MALKOÇLAR MÜBADİL0 MÜQAVİLaSt
2.1. Taraflar SOCAR va BOTAŞ-m 18 iyun 2024-cü il tarixindan başlayaraq 31 dekabr
2026-cı il tarixinadak Türkgözü va Malkoçlar çatdınima mantaqalari arasında mübadila
üzra müqavila bağlamalanm tamin edirlar.
2.2. Taraflar SOCAR va BOTAŞ-m "40-60 prinsipi" asasında qaz alqı-satqısı
müqavilasi bağlamalanm tamin edirlar.
3.
ARDICIL ALQI-SATQIMÜQAVİL0Sİ
3.1. BOTAŞ "Şahdaniz" layihasindan aldığı tabii qazdan 2025-2028-ci illar arzinda illik
1.7 milyard kub metradak tabii qazın SOCAR-ın Türkiyadaki törama müassisasina
çatdınr.
3.2. Har çatdırma ili üzra SOCAR-ın törama müassisasi üçün tabii qazm illik müqavila
hacmlarinin 1.1 milyard kub metri TANAP çatdınima mantaqasinda, yerda qalan 0.6
milyard kub metr qaz hacmi ya TANAP çatdınima mantaqasinda, ya da texniki
imkanlardan asılı olaraq Türkgözü çatdınima mantaqasinda çaldırılır va bu, SOCAR v^..
BOTAŞ-ın qarşılıqlı razılığı asasında müayyan edilir.
-
'V
> '■
'
\ '■
V Vr
3.3. BOTAŞ-ın çatdıracağı tabii qaz hacmlari üçün qiym9t BOTAŞ-m "Şahdaniz"
layihasindan aldığı tabii qazın qiymatinin va BOTAŞ-ın müvafiq giriş mantaqalarindan
hacmlarin çatdıniması ila bağlı yaranan har hansı aidiyyati daşınma xarclarinin camina
mütanasib olur.
3.4. Olava qayda va şartlar BOTAŞ va SOCAR-ın Türkiyadaki törama müassisasi
arasında 2025-2028-ci illar üçün imzalanacaq müqavilalarda müayyan edilir.
4.
TÜRKMaNİSTAN QAZININ TRANZİTİ
Taraflar razılaşırlar ki, BOTAŞ va SOCAR, SOCAR-ın BOTAŞ tarafından
Türkmanistandan alınan va BOTAŞ-a Türkgözü çatdınima mantaqasinda yenidan
çatdırılacaq tabii qazın Azarbaycan Respublikasının va Gürcüstanın arazisi vasitasila
tranzitini 2026-cı ilin sonunadak tamin etmasi barada saziş bağlayacaqdır.
5.
NAXÇIVANA T0CHİZAT
Azarbaycan Respublikasının Naxçıvan Muxtar Respublikasının eneıji
tahlükasizliyinin dastaklanmasi maqsadila, SOCAR (va ya Azarbaycan Hökumati
tarafindan salahiyyat verilmiş digar müvafiq qurumlar) va BOTAŞ (va (va ya) onun
müvafiq törama müassisasi) Türkgözü çatdınima mantaqasi va (va ya) Eskişehir
çatdınima mantaqasi (çatdınima mantaqasi SOCAR-ın seçimindan asılıdır) vasitasila
BOTAŞ-m operatoru olduğu Türkiya tabii qaz ötürücü sistemi va Naxçıvan Muxtar
Respublikası istiqamatinda İğdır-Naxçıvan kamari vasitasila Azarbaycandan Naxçıvana
tabii qazm tachizatı barada saziş bağlayacaqdır.
6.
ÇIXIŞ MaNT0QaL0RİNİN GENİŞL0NDİRİLM0Sİ
Taraflar Türkiyadan xarica daha çox tabii qaz hamciarinin axmmı tamin etmak üçün
Malkoçlar va Kipi çıxış mantaqalari ila hamsarhad olan üçüncü ölkalarda tabii qazm
ötürülmasi inffastrukturlannm genişlandirilmasinin taşviqi va dastaklanmasina dair birga
say göstarmaya razılaşırlar.
7.
TANAP V0 CQBK-NİN GENİŞL0NDİRİLM0Sİ
7.1. Azarbaycan Hökumati CQBK-ni va potensial olaraq TANAP-ı genişlandirmak
maqsadini va genişlandirilmiş ötürücülük qabiliyyatinin an qısa müddatda mövcud
olması niyyatini ifada edir.
-«■
. Nr-:
/'F
; t ■
•1'
i."-'
->
V.
'■"fi-
ya
•i-*"'
7.2. Taraflar, ötürücülük qabiliyyatinin nazarda tutulan genişlanmasina nail olmaq
nıaqsadila müvafiq şirkatlar tarafindan hayata keçirilacak har hansı faaliyyatlari
asanlaşdırmaq üçün amakdaşlıq etmaya razılaşırlar.
8.
ROLLOVER QAZ T0CHİZATI MÜQAVİL0SİND0N SONRAKİ
T0CfflZAT
Azarbaycan Hökumati Rollover qaz tachizatı müqavilasinin müddatinin
bitmasindan sonra Türkgözü çatdınima mantaqasinda BOTAŞ-a 2028-ci ilin sonunadak
eyni bacmlarda tabii qazm tachizatını tamin edir.
9.
MÜBAHİS0L0RİN H0LLİ
Bu Sazişin tafsili va ya tatbiqi zamanı yarana bilacak har hansı mübahisalar Taraflar
arasında maslahatlaşmalar va danışıqlar yolu ila dostcasına hail edilir.
10.
YEKUN MÜDD0ALAR
10.1. Bu Saziş onun qüwaya minmasi üçün talab edilan dövlat daxili hüquqi
prosedurlann yerina yetirilmasi harada Taraflarin sonuncu yazılı bildirişinin diplomatik
kanallar vasitasila alındığı tarixda qüwaya minir. Yazılı olması va bu maddada nazarda
tutulan prosedura uyğun olaraq qüvvaya minmasi istisna edilmakla, bu Sazişa har hansı
alavalar, dayişikliklar va ya düzalişlar etibarlı hesab edilmir.
10.2. Bu Saziş 14 may 2024-cü il tarixinda İstanbulda iki asi nüsxada olmaqla Türk,
Azarbaycan va İngilis dillarinda imzalanır va bütün matnlar barabar autentikdir. Bu
Sazişin tafsirinda farqlilik yarandığı taqdirda İngilis dilindaki matna üstünlük verilir.
Türkiya Respublikası Hökumati
Azarbaycan Respublikası Hökumati
adından
adından
Aiparslmt^AYRAKTAR
IVfflcayîTcABBARGV
Energetikifva tabii sarvatlar naziri
İqtisadiyyat naziri
•' ''
\ •
••
■
1-
;î
: i,
•î
j.'
COOPERATION AGREEMENT
BETWEEN
THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF TÜRKİYE
AND
THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF AZERBAIJAN
in THE AREA OF NATURAL GAS
This Cooperation Agreement (hereinafter referred to as the "Agreement") is made on 14
May 2024 by and between:
1. The Ministry of Energy and Natura! Resources of the Republie of Türkiye on
behalf of the Govemment of the Republie of Türkiye (hereinafter referred to as
the "Government of Türkiye") and
2. The Ministry of Economy of the Republie of Azerbaijan on behalf of the
Govemment of the Republie of Azerbaijan (hereinafter referred to as the
"Government of Azerbaijan");
The the Govemment of Türkiye and Govemment of Azerbaijan are individually referred
to herein as the "Party" and eollectively referred to as the "Parties".
WHEREAS, the Parties recognise the successful cooperation in the energy sphere
between the Republie of Türkiye and the Republie of Azerbaijan and desire to enhanee
such cooperation;
WHEREAS, the Parties reeognise the signifieant role of the Republie of Türkiye and the
Republie of Azerbaijan in ensuring energy seeurity and diversifieation of sourees of
supply of energy to eaeh other and European eountries;
WHEREAS, the Parties highlight the sueeessful cooperation on the Trans Anatolian
Natural Gas Pipeline System ("TANAP"), Baku-Tbilisi Ceyhan Main Export Cmde Oil
Pipeline, Baku-Tbilisi-Erzumm Gas Pipeline and the sale and purchase of.natural gas
firom Stage 1 and Stage 2 of the Shah Deniz Field;
,-
WHEREAS,the Parties entered into the Memorandum of Understanding for Sales and
Transport of Natural Gas on 7 June 2010, Memorandum of Understanding Conceming
the Trans Anatolian Natural Gas Pipeline System on 26 May 2014 and Memorandum of
Understanding for Natural Gas Delivery on 22 December 2021 (the"MoU 2021");
WHEREAS, on 15 December 2020, the Parties signed the Memorandum of
Understanding on Natural Gas Supply to Nakhchivan Autonomous Republic, and
subsequently on 6 December 2022, BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş
("BOTAŞ") and State Oil Company of Azerbaijan Republic ("SOCAR") signed the
Heads of Terms ("Nakhchivan HoT") in respect of Construction of Natural Gas Pipeline
between Nakhchivan National Grid in Azerbaijan and Turkish Gas Netvvork in Türkiye
(the "Ighdir-Nakhchivan Pipeline");
WHEREAS, the Parties recognise the mutual benefits of an integrated cooperation in the
area of natural gas and of the dialogue among producing, transporting and consuming
countries, and the benefit that will result ffom this cooperation for both coımtries and their
citizens and enterprises.
NOW THEREFORE, to set out the basic terms and conditions, the Parties have agreed
on the folloıving;
1.
THE SCOPE OF THE AGREEMENT
1.1. The Parties intend to expand their cooperation regarding the sale and purchase,
delivery, swap and transit of natural gas from Azerbaijan and third countries through their
territories.
1.2. The Parties shall ensure that at least 40% of the total additional natural gas
quantities ffom Azerbaijan exceeding the existing quantities, to be delivered to Türkiye
and/or third countries through Türkiye, shall be offered to BOTAŞ on the same
commercial terms and conditions as the Natural Gas Sales and Purchase Contract between
Azerbaijan Gas Supply Company Limited and BOTAŞ dated 25 October 2011 (the "4060 Principle").
1.3. The Parties agree to cooperate through their national oil and gas companies SOCAR
and BOTAŞ in relation to the following items and to implement them based on the
principles and terms set out in this Agreement;
(a)
The delivery of natural gas ffom Azerbaijan to Türkiye at Türkgözü delivery
point and the redelivery of the same volume of natural ^as at Malkoçlar delivery
point by way of a swap agreement (the "Türkg6iü-î)ifajİko^çlar Swap
Agreement").
(b) The supply of natural gas by BOTAŞ to SOCAR affıliates operating in
Türkiye out of the volumes procured by BOTAŞ from the Shah Deniz project on a
back-to-back hasis (the "Back-to-Back SPA").
(c) The delivery of natural gas of BOTAŞ from Türkmenistan through the
territory of Iran, Azerbaijan and/or Georgia to Türkiye (the "Türkmenistan Gas
Transit")
(d)
The supply of natural gas to Nakhchivan through the Ighdir-Nakhchivan
Pipeline (the "Nakhchivan Supplies").
(e)
The expansion of Malkoçlar and Kipi gas delivery exit points (the "Exit
Points Expansion").
(f)
The expansion of the TANA? and South Caucasus Pipeline ("SCP")
("TANAP and SCP Expansion").
(g)
The supply of natural gas to BOTAŞ after the expiry of the Natural Gas Sales
and Purchase Contract betvveen Azerbaijan Gas Supply Company Limited and
BOTAŞ dated 30 September 2021 at Türkgözü delivery point (the "Rollover
GSA").
2.
TÜRKGÖZÜ-MALKOÇLAR SWAP AGREEMENT
2.1. The Parties shall ensure that SOCAR and BOTAŞ enter into a swap agreement
between Türkgözü and Malkoçlar delivery points starting from 18 June 2024 until 31
December 2026.
2.2. The Parties shall ensure entry into by SOCAR and BOTAŞ a gas sales agreement
according to the 40-60 Principle.
3.
BACK-TO-BACK SPA
3.1. BOTAŞ shall deliver to SOCAR affıliate company in Türkiye up to 1.7 billion cubic
meters of natural gas annually in the years 2025-2028 from the natural gas purchased hy
BOTAŞ from the Shah Deniz project.
3.2. For each delivery year, 1.1 billion cubic meters of natural gas of the annual contract
quantities for SOCAR affiliate company shall be delivered at TANAP delivery points and
remaining up to 0.6 billion cubic meters of natural gas may be delivered either at TANAP
delivery points or, subject to technical capabilities, at Türkgö:^ delivery point which shall
be decided by mutual agreement of BOTAŞ and SOCAR. , . 4,.,.''■
-
A-• i.j/j
"''V,
i.
I
3.3. The price for the volumes of natural gas to be delivered by BOTAŞ shall be
commensurate with the price of natural gas purchased by BOTAŞ from the Shah Deniz
project plus any applicable transportation costs incurred by BOTAŞ for the delivery of
the volumes from the relevant entry points.
3.4. The additional terms and conditions shall be defined in the contracts to be
conciuded between BOTAŞ and SOCAR affıliate company in Türkiye for the years 20252028.
4.
TÜRKMENİSTAN GAS TRANSİT
The Parties agree that BOTAŞ and SOCAR shall enter into an agreement for
SOCAR's provision of the transit until the end of 2026 of natural gas from Türkmenistan
purchased by BOTAŞ through the Republic of Azerbaijan and Georgia and to be
redelivered to BOTAŞ at the Türkgözü delivery point.
5.
NAKHCHIVAN SUPPLIES
In order to support energy security of the Nakhchivan Autonomous Republic of the
Republic of Azerbaijan, SOCAR (or if relevant other entities authorised by the
Govemment of Azerbaijan) and BOTAŞ (and/or its relevant affiliate) shall enter into an
agreement for the supply of natural gas from Azerbaijan to Nakhchivan through the
Türkgözü delivery point and/or Eskişehir delivery point (delivery point being subject to
the election of SOCAR) through the Turkish natural gas transmission system operated by
BOTAŞ and Ighdir-Nakhchivan Pipeline to the Nakhchivan Autonomous Republic.
6.
EXIT points EXPANSI0N
The Parties agree to spend joint efforts to promote and support the expansion of the
natural gas transmission infrastructures in the third countries bordering Malkoçlar and
Kipi exit points to enable the flow of increased volumes of natural gas beyond Türkiye.
7.
TANAP AND SCP EXPANSION
7.1. The Govemment of Azerbaijan expresses its aim to expand SCP and potentially
TANAP and such expanded capacities to be available at the earliest period.
7.2. The Parties agree to cooperate to facilitate any activities to be undertaken by the
relevant companies to achieve the expected expansion of capacity.
■'
';'r
-y
I
■X
^- 0
8.
SUPPLIES POST-ROLLOVER GSA
The Govemment of Azerbaijan shall ensure the supply of natural gas to BOTAŞ at
Türkgözü delivery point after the expiry of the Rollover GSA for the same volumes until
the end of 2028.
9.
SETTLEMENT OF DISPUTES
Any disagreement that may arise from the interpretation or implementation of this
Agreement shall be settied amicably through consultations and negotiations between the
Parties.
10.
FİNAL PROVISIONS
10.1. This Agreement shall enter into force on the date of the receipt of the last written
notification by the Parties through diplomatic channels on the completion of their national
intemal legal procedures required for the entry into force of this Agreement. No
amendments, changes or modifications to this Agreement shall be valid except if the same
are in writing and enter into force with the same procedure provided in this paragraph.
10.2. Done on 14 May 2024 in İstanbul in two original copies each in Turkish,
Azerbaijani and English, ali texts being equally authentic. In case of divergence in
interpretation, the text in English shall prevail.
For the Govemment of
For the Govemment of
the Republic of Türkiye
the Republic of Azerbaijan
Alparsjlım BAYRAKTAR
Mikayii JABBAROV
Minıster of Energy and
Minister of Economy
Natural Resources
,<)■
>«.
İt
•
k -ii '-i. '