Bunlar teklifin TBMM'ye sunulduğu ilk hâlidir. Komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinde değişmiş olabilir; kanunun yürürlükteki metni Resmî Gazete'dedir.
Madde 16802 sayılı6362 sayılı
13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun İkinci Kısmının
İkinci Bölümünün başlığı "Konaklama Vergisi ve Kripto Varlık İşlem Vergisi" şeklinde
değiştirilmiş ve mülga 35 inci maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde yeniden
düzenlenmiştir.
"Kripto varlık işlem vergisi
MADDE 35- Kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yapılan veya aracılık edilen
kripto varlık satış ve transfer işlemleri kripto varlık işlem vergisine tabidir. Vergiyi doğuran
olay kripto varlık satışı veya transferi ile meydana gelir.
Verginin mükellefi, kripto varlık hizmet sağlayıcılarıdır.
Kripto varlık işlem vergisi, kripto varlık satış tutarı veya kripto varlığın transfer edildiği
andaki rayiç değeri üzerinden onbinde üç oranında uygulanır.
Vergi matrahından gider ve vergi adı altında indirim yapılamaz.
Bir aya ait kripto varlık işlem vergisi, izleyen ayın onbeşinci günü akşamına kadar
mükellefin gelir veya kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine beyan edilerek
aynı süre içinde ödenir.
Bu maddenin uygulamasında kripto varlıklara ilişkin tanımlamalar bakımından, 6362
sayılı Kanun hükümleri geçerlidir.
Bu maddede belirtilen vergi oranını her bir işlem türü itibarıyla ayrı ayrı veya birlikte
sıfıra kadar indirmeye, beş katma kadar artırmaya Cumhurbaşkam; bu maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esaslan belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir."
Gerekçe: Kripto varlıklar, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda dağıtık defter
teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen,
dijital ağlar üzerinden dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıklar
olarak tammlanmaktadır.
Kripto varlık piyasası hem çeşitli ülkelerde hem de ülkemizde günden güne
yaygınlaşmakta, buna bağlı olarak piyasanın işlem hacmi sürekli genişlemektedir. Birçok
ülkede kripto varlıkların niteliğinin belirlenmesi, kontrol ve denetim mek^zmalarmm
oluşturulması ve vergilendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Ülkemizde de
piyasanın daha etkin, kontrollü ve güvenilir bir şekilde işleyebilmesini teminen bir takım
düzenlenmelere ihtiyaç duyulmuştur.
Bu amaçla ülkemizde bu alanı vergilendirmeye yönelik olarak, vergilendirme tekniği
bakımından uygulanabilir bir model geliştirilmiştir.
Bu kapsamda, maddeyle; genel bütçe geliri olarak tahsil edilmek üzere kripto varlık
işlem vergisi ihdas edilmekte olup kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yapılan veya
aracılık edilen kripto varlık satış ve transfer işlemlerinin vergiye tabi tutulması
öngörülmektedir.
Verginin mükellefi kripto varlık hizmet sağlayıcılarıdır. Vergilendirme dönemi ise
takvim yılınm birer aylık dönemleridir.
Maddeyle aynca, kripto varlık işlem vergisi oramnın tespiti bakımından
Cumhurbaşkanına, verginin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslarm belirlenmesi bakımından
ise Hazine ve Maliye Bakanlığına yetki verilmektedir.
Madde 2ekliyor193 sayılı
31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 41 inci
maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
"12. Her türlü şans ve bahis oyunlarına ait ilan ve reklam giderleri."
Gerekçe: Gelir Vergisi Kanununun 41 inci maddesine eklenen bent ile her türlü şans
ve bahis oyunlarına ilişkin verilen ilan ve reklam giderlerinin, gelir vergisi mükelleflerinin ticari
kazancının tespitinde gider olarak kabul edilmemesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.
Madde 3ekliyoribare değişikliği193 sayılı
193 sayılı Kanunun 70 inci maddesinin birinci fıkrasına "mal" ibaresinden
sonra gelmek üzere ", varlık" ibaresi, fıkranın (5) numaralı bendine "ses ve görüntü bantları,"
ibaresinden sonra gelmek üzere "kripto varlıklar," ibaresi, ikinci fıkrasına "mallar" ibaresinden
sonra gelmek üzere ", varlıklar" ibaresi ve üçüncü fıkrasına "haklar" ibaresinden sonra gelmek
üzere "ve varlıklar" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Kripto varlıklar, 6362 sayılı Kanunda dağıtık defter teknolojisi veya benzer
bir teknoloji kullamlarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden
dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıklar olarak
tammlanmaktadu*.
Maddeyle kripto varlıklardan elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi amacıyla Gelir
Vergisi Kanununun 70 inci maddesine kripto varlıklar eklenmekte ve maddede bazı ibare
değişiklikleri yapılmaktadır.
Madde 4değiştiriyoribare değişikliği193 sayılı
193 sayılı Kanunun mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci
cümlesinde yer alan "mal" ibaresi "mal, varlık" şeklinde, (2) numaralı bendinde yer alan
"haklann (ihtira beratları hariç)" ibaresi "hak (ihtira beratlan hariç) ve varlıkların" şeklinde,
ikinci fıkrasında yer alan "mal" ibaresi "mal, varlık" şeklinde ve dördüncü fıkrasında yer alan
"hakların" ibaresi "hak ve varlıkların" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Kripto varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazançların değer artışı
kazancı kapsamına alınması ve ticari işletmeye dahil kripto varlıkların elden çıkarılmasından
doğan kazançların ticari kazanç sayılması yönünde, ihtiyaç duyulan ibare değişiklikleri
yapılmaktadır.
Madde 5ekliyor6362 sayılı193 sayılı
193 sayılı Kanuna 94 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki
madde eklenmiştir.
"BCripto varlıklann vergilendirilmesi
MÜKERRER MADDE 94- 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası
Kanununa tabi platformlarda kripto varlıklarla ilgili olarak gerçekleştirilen işlemlerden elde
edilen kazanç ve iratlar üzerinden, söz konusu platformlar tarafından takvim yılının üçer aylık
dönemleri itibarıyla %10 oramnda vergi tevkifatı yapılır. Gelir sahibinin gerçek veya tüzel kişi
ya da tam veya dar mükellef olması, vergi mükellefiyetinin bulunup bulunmaması, vergiden
muaf olup olmaması ve elde edilen kazancın vergiden istisna olup olmaması yapılacak tevkifatı
etkilemez.
Aynı kripto varlıklardan değişik tarihlerde alımlar yapıldıktan sonra bunlarm bir
kısmımn elden çıkarılması halinde ilk giren ilk çıkar yöntemi kullanılmak suretiyle, tevkifat
matrahının tespitinde dikkate alınacak alış bedeli belirlenir. Alış ve satış işlemleri dolayısıyla
ödenen komisyonlar ile ödenen işlem vergisi tevkifat matrahmm tespitinde dikkate alınır.
Tevkifat dönemi içerisinde aynı türden kripto varlıklar ile ilgili olarak birden fazla alım
satım işlemi yapılması halinde tevkifatm gerçekleştirilmesinde bu işlemler tek bir işlem olarak
kabul edilir. Aynı türden kripto varlık alım satımından doğan zararlar takvim yılı aşılmamak
kaydıyla izleyen dönemlerin tevkifat matrahından mahsup edilir. Kripto varlık sahibinin bu
varlıkları başka bir platforma aktarması halinde, söz konusu varlıklann alış bedeli ve alış t^ihi
aktarma yapılan platforma bildirilir. Kripto varlığın platforma ilk defa transfer edilmesi halinde
alış bedeli olarak, tevsik edilmesi kaydıyla, varlık sahibinin beyanı esas alımr.
Bu madde kapsamında tevkifata tabi tutulan kazançlar için gerçek kişilerce yıllık veya
münferit beyanname, dar mükellef kurumlarca özel beyanname verilmez. Diğer gelirler
dolayısıyla gerçek kişilerce verilecek yıllık beyannameye bu gelirler dahil edilmez. Ticari
faaliyet kapsamında elde edilen gelirler ticari kazanç hükümleri çerçevesinde kazancın
tespitinde dikkate alımr ve tevkif suretiyle ödenmiş olan vergiler, gerçek kişi ve kurumlarca
tevkifata tabi kazançların beyan edildiği yıllık beyannamelerde hesaplanan vergiden mahsup
edilir.
6362 sayılı Kanuna tabi olan platformlar dışında gerçekleştirilen kripto varlık
işlemlerinden elde edilen gelirler, yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilir. Kripto varlık
işlemlerinden doğan zararlar, yalmzca bu varlıklardan elde edilen kazançlardan mahsup
edilebilir.
Birinci fıkranm uygulanması bakımından kripto varlıklann alım satımına aracılık
edenler, kendilerinde bulunan veya ulaştırılan bilgi ve belgeler kapsamında tarhiyattan sorumlu
tutulurlar. Bilgilerin eksik veya yanlış olması nedeniyle eksik beyan edilen kısım için bildirimi
yapan adma gerekli tarhiyat yapılır.
Platformlar, tevkif ettikleri vergileri, şekli ve muhteviyatı Hazine ve Maliye
Bakanlığınca belirlenecek bir beyanname ile tevkifat dönemini izleyen ayın yirmi altıncı günü
akşamına kadar bağlı oldukları vergi dairesine beyan eder ve aym süre içinde öderler.
Bu maddede geçen, "kripto varlık", "cüzdan" ve "platform" kavramlan, 6362 sayılı
Kanunda tammlanan kripto varlık, cüzdan ve platform kavramlarını ifade eder.
Cumhurbaşkam birinci fıkrada yer alan oranı; kazanç ve irat türü, kripto varlık türleri,
elde tutulma süresi, ihraç veya iktisap tarihi, bunları ihraç edenler, kazanç veya iradı elde
edenler ile cüzdan türleri itibarıyla ayn ayrı veya birlikte sıfıra kadar indirmeye veya bir katına
kadar artırmak suretiyle yeniden tespit etmeye; Hazine ve Maliye Bakanlığı, maddenin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, birinci fıkra kapsamında vergiye tabi
işlemlere taraf veya aracı olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutmaya yetkilidir."
Gerekçe: Kripto varlıklar, 6362 sayılı Kanunda dağıtık defter teknolojisi veya benzer
bir teknoloji kullanılarak elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlar üzerinden
dağıtımı yapılan ve değer veya hak ifade edebilen gayri maddi varlıklar olarak tammlanmakta
olup bu Kanunla 193 sayılı Kanunun 70 inci maddesinde yapılan değişiklik ile kripto varlıklar
Gelir Vergisi Kanununa eklenmektedir.
Madde ile Sermaye Piyasası Kurulımca yetkilendirilmiş platformlar bünyesinde elde
edilen kripto varlıkların alım satun kazançlan ile kira, faiz ve benzeri diğer kripto varlık
gelirlerinin nihai olarak tevkif yoluyla vergilendirilmesine. Sermaye Piyasası Kurulunca
yetkilendirilmiş platformlar dışında gerçekleşen işlemlerden elde edilen kripto varlık
gelirlerinin ise beyan yoluyla vergilendirilmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.
Aynca, madde ile platformlarca yapılan tevkifatm ticari kazanç mükellefleri hariç tam
ve dar mükellef gerçek kişiler ile dar mükellef kurumlar için nihai vergileme olması
sağlanmakta, gelir sahibinin gerçek veya tüzel kişi ya da tam veya dar mükellef olmasının, vergi
mükellefiyetinin bulunup bulunmamasımn, vergiden muaf olup olmamasımn yapılacak
tevkifatı etkilemeyeceği hususu düzenlenmektedir.
.
.. .
Öte yandan, maddede tevkifat kapsamında vergilendirilecek kripto varlık gelirlen ıçın
matrah tespiti, zarar mahsubu ve platformlarca tevkif edilecek vergilerin beyamna ilişkin
düzenlemelere yer verilmekte, aynca tevkifat oranım belirleme hususunda Cumhurbaşkanına,
usul ve esasları belirleme ve vergiye tabi işlemlere taraf veya aracı olanları vergimn
ödenmesinden sorumlu tutma hususlannda Hazine ve Maliye Bakanlıgma yetki verilmektedir.
Madde 6ekliyoribare değişikliği2547 sayılı5520 sayılı
4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ek 7 nci
maddesinin birinci fıkrasında yer alan "kurumları" ibaresinden sonra gelmek üzere "(13/6/2006
tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b)
bendi kapsamındaki muafiyet hükmü hariç)" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Mevcut durumda, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 56 ncı maddesi
ile ek 7 nci maddesi uyarmca vakıf üniversiteleri, genel bütçeye dahil kamu kurum ve
kuruluşlanna tamnan mali muafiyet ve istisnalardan aynen yararlanmakta; bu kapsamda, 5520
sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasımn (b) bendinde
düzenlenen, kamu idare ve kuruluşları tarafından işletilen ve genel insan ve hayvan sağlığının
korunması ile tedavisi amacıyla faaliyet gösteren hastane, klinik, dispanser, sanatoryum,
huzurevi, çocuk bakımevi, hayvan hastanesi ve dispanseri, hayvan bakımevi, veteriner
bakteriyoloji, seroloji ve distofajin kuruluşları ile benzeri kuruluşlara tanmm kurumlar vergisi
muafiyetinden vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren sağlık kurumlan da
faydalanmaktadır.
•
-ı i
Ancak, vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren hastane ve benzen sağlık
kurumlarının; fiilen ticari işletme niteliği taşıdığı, sağlık hizmetlerini bedel karşılığında ve
piyasa koşullan çerçevesinde sunduğu, bu durumun aynı sektörde faaliyet gösteren kurum ar
vergisi mükellefleri aleyhine sonuç doğurduğu görülmekte olup, bu yönüyle söz konusu sağlık
kuruluşlarının faaliyeti, kamu idare ve kuruluştan tarafından sunulan kamusal nitelikteki sağlık
hizmetlerinden farklı bir mahiyet arz etmektedir.
.
..
,
Yapılan düzenleme ile vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren sağlık
kuruluştan söz konusu muafiyet kapsamı dışına çıkanimaktadır.
Madde 7ekliyoribare değişikliği3065 sayılı2942 sayılı
25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17 nci
maddesinin (4) numaralı fıkrasımn (d) bendine "İktisadi işletmelere dahil olmayan
gayrimenkullerin kiralanması işlemleri," ibaresinden sonra gelmek üzere iktisadi işletmelere
dahil olan konut niteliğini haiz taşmmazlarm kiralanması işlemleri," ibaresi, (g) bendine
"Türkiye'de kurulu borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçları" ibaresinden sonra gelmek
üzere ", kripto varlık işlem vergisi kapsamına giren kripto varlıklar" ibaresi ve fıkraya (g)
bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiştir.
"g) 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında taşmmazlann
kamulaştırmayı yapan Devlet ve kamu tüzel kişilerine devri,"
Gerekçe: Maddeyle 3065 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasının
(d) ve (g) bentlerinde yapılan düzenlemeler ile, iktisadi işletmelere dahil olan konut niteliğirii
haiz taşınmazlann kiralanması işlemlerinin kısmi istisna kapsamına alınması ve kripto varlık
işlem vergisi kapsamına giren kripto varlıkların tesliminin katma değer vergisinden istisna
edilmesi sağlanmaktadır.
Aynea 3065 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin (4) numaralı fıkrasına eklenen (g) bendi
ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında kamu yararmın bul^duğu hallerde
kamulaştırılan taşınmazlann kamulaştırmayı yapan Devlet ve kamu tüzel kişilerine devrinin
KDV'den istisna edilmesi sağlanmaktadır.
Madde 8değiştiriyoribare değişikliği3065 sayılı
3065 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "11"
ibaresi "11 inci maddesi" şeklinde, "13," ibaresi "13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b),
(c), (d), (e), (f), (g), (ğ), (ı), (m) ve (o) bentleri," şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 3065 sayılı Kanunda yer alan;
- Türkiye Kızılay Demeğine yapılan teslim ve hizmetler (13/h),
- Yabancılara konut teslimi (13/i),
ı - i
- Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan
tesislerin inşası (13/k),
- Yabancılara verilen sağlık hizmeti (13/1)
- Basılı kitap ve süreli yayınlarm teslimi (13/n)
için uygulanan tam istisna mahiyetindeki düzenlemelerin indirim ve iade hakkı kaldırılmak
suretiyle kısmi istisnaya dönüştürülmesi, böylece esasmda nihai tüketiciye doğrudan yansımayan
bu işlemler nedeniyle devreden BCDV tutarlarmm iade alınmak yerine doğrudan gider yazılmasına
ilişkin düzenleme yapılmaktadır.
Madde 9ekliyor4447 sayılı
25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 49 uncu
maddesinin birinci fıkrasma ikinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle
eklenmiştir.
"Devlet payım yarısına kadar artırmaya veya yansına kadar indirmeye Cumhurbaşkanı
yetkilidir."
Gerekçe: 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 49 uncu maddesi uyarınca işsizlik
sigortasımn gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere tüm
sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi ödemektedir. İşsizlik sigortası primi,
sigortahmn 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 ve 82 nci
maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlanndan % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %1
Devlet payı olarak alınmaktadır. Teklif ile %1 olan Devlet payı oranmın, ihtiyaç duyulması
halinde yansma kadar artırılmasına, İşsizlik Sigortası Fonunun gelirlerinin ve varlıklarmın
ödeme yükümlülüklerini karşılamaya yeterli olduğu dönemlerde ise bütçe imkanlan göz
önünde bulundurularak yarısına kadar düşürülmesine Cumhurbaşkanının yetkili olduğu
düzenlenmektedir.
Madde 10ekliyor4646 sayılı233 sayılı
18/4/2001 tarihli ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununa aşağıdaki
geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCÎ MADDE 9- BOTAŞ'm, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibanyla Ticaret
Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geldiği halde ödenmemiş olan her türlü vergi, fon ve
paylar, idari para cezaları ile bunlara bağlı gecikme zammı ve gecikme faizi borçları BOTAŞ'm
Hazineden görevlendirme bedeli alacaklanna karşılık, merkezi yönetim bütçesinin gelir ye
gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsup suretiyle. Ticaret Bakanlığınca terkin edilir.
Bu kapsamda mahsuba konu olacak borçlara bu maddenin yayımlandığı tarihten sonra feri
alacak hesaplanmaz.
BOTAŞ'm bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil
dairelerine ödemesi gereken her türlü vergi, fon ve paylar, BOTAŞ'm Hazineden 31/12/2026
tarihi sonuna kadar oluşmuş ve/veya oluşacak görevlendirme alacaklarına karşılık, merkezi
yönetim bütçesinin gelir ve gider hesaplarıyla ilişkilendirilmeksizin mahsup suretiyle Ticaret
Bakanhğmca aylık olarak terkin edilir ve terkin edilecek her türlü vergi asıllanna ilişkin feri
alacak hesaplanmaz,
.
İkinci fıkra hükmü uyarınca yapılacak mahsup işlemine konu görevlendirme bedeli
hesaplamasında BOTAŞ'm muhasebe kayıt ve belgeleri esas alınır. Görevlendirme
uygulamasının son bulmasmı müteakip 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35 inci
maddesinde öngörülen usule uygun olarak yapılan inceleme sonucunda hesaplanan
görevlendirme bedelinin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan terkin tutarlarından az olduğunun
tespit edilmesi halinde BOTAŞ tarafından yükümlülükler faizsiz olarak yerine getirilir ve söz
konusu tutar Genel Bütçeye gelir kaydedilir.
Bu madde kapsamında yapılacak mahsup ve terkin işlemleri, terkin kararı alınması
nedeniyle mahsup edilecek tutarlar dışında kalan görevlendirme bedellerinin Ödenmesine engel
teşkil etmez; idarenin bu bedellere ilişkin ödeme yetkisini ortadan kaldırmaz veya zamamm
sımrlandırmaz.
Bu madde kapsamında BOTAŞ'm Hazineden olan görevlendirme bedeli alacağı tutarım
tespit etmeye ve mahsup suretiyle yapılacak terkin işlemlerini belirlemeye Hazine ve Maliye
Bakanı yet^lidir."
Gerekçe: Eneıji alanında net ithalatçı pozisyonunda bulunan ülkemizin, doğal gaz
gibi birincil eneıji fîyatlan uluslararası piyasalarda belirlenmektedir. Geçmiş dönemlerde doğal
gaz fiyatlarında, dünya genelindeki makroekonomik gelişmeler ve bölgesel sebeplerden dolayı
öngörülemeyen artışlann ortaya çıkmış olması Boru Hatlan ile Petrol Taşıma Anonim
Şirketi'nin (BOTAŞ), doğal gaz arz güvenliği misyonu çerçevesinde sürdürülebilir finansman
yapısını zorlaştırmıştır. Doğal gazın yurt içi satış fiyatı seviyesi, alım maliyetlerinin yam sıra
piyasa koşulları, başta hane halkı (konut) olmak üzere tüketicilerin korunması, fiyat istikrarı ile
hizmeti veren kamu işletmesinin fînansal görünümü de dikkate alınarak mümkün olan en makul
seviyede belirlenmiştir.
Maddenin birinci fıkrası ile Devlet tarafından üstlenilerek vatandaşa yansıtılmayan
doğal gaz fiyatlanndaki artışın yarattığı maliyet sebebiyle nakit yönetimi zorlaşan BOTAŞTn
doğal gaz ithalatından kaynaklanan her türlü vergi, fon ve paylar ile idari para cezalan, bunlara
bağlı gecikme zammı ve gecikme faizlerinden oluşan borçlarının Hazineden görevlendirme
bedeli alacaklarma karşılık mahsup edilmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır. Ayrıca,
BOTAŞ'ın Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geldiği halde ödenmemiş olan
her türlü vergi ve ferilerine ilişkin borçlarına düzenlemenin yürürlük tarihi itibanyla feri alacak
hesaplanmaması öngörülmektedir.
Bu çerçevede, birinci fıkra hükmü ile 2021 ve sonraki yıllarda çıkarılan Cumhurbaşkanı
Kararları doğrultusunda hesaplanan görevlendirme bedeli alacaklanna karşılık ilgili borçların
mahsuplaşılarak terkin işlemi ile BOTAŞ'ın birikmiş borçlanmn ve Hazine'den olan
görevlendirme bedeli alacaklanmn karşılıklı olarak kapanması amaçlanmaktadır.
BOTAŞ'ın yapmış olduğu doğal gaz ithalatı kapsamında KDV ödememesi ve
görevlendirme bedelinden mahsup edilmek suretiyle terkin işlemi gerçekleşene kadar geçen
süre zarfında ödenmemiş olan KDV'ye yönelik gecikme zammı tahakkuk ettirilmesi
BOTAŞ'ın mali durumunu olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, maddenin ikinci fıkrası ile
Kuruluşun aylık olarak doğal gaz ithalatı kapsamında ödemesi gereken KDV'nin ilgili tüketici
gruplarına uygulanan sübvansiyon sonrasında oluşmuş ve/veya oluşacak görevlendirme
alacaklarma karşılık mahsup edilmesi amaçlanmaktadır.
Maddenin dördüncü fıkrası ile, daha önce çıkarılan terkin uygulamalanyla uyumlu
olarak; terkin kararı alınmasının mahsup kapsamı dışında kalan görevlendirme bedellerinin
ödenmesine engel teşkil etmeyeceğinin ve idarenin söz konusu bedellere ilişkin Ödeme ve
ödeme zamanlaması yetkisinin devam ettiğinin açıkça belirtilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 11ekliyor4706 sayılı5018 sayılı
29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların
Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik YapılmasıHakkındaKanunun
2 nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (11),
(III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili
kamu kurum ve kuruluşları ile kurduklan birlik, müessese, şirket ve işletmeler, fonlar, döner
sermayeler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnameye tabi olup özelleştirme kapsam ve programında bulurmayan kamu
iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da
ayn ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik,
işletme ve şirketlerin mülkiyetinde bulunan taşınmazlar ilgili idarelerin talebi halinde
özelleştirme kapsam ve programına alınarak bu Kanun kapsammda özelleştınlebilır.
Özelleştirme gelirinin giderler düşüldükten sonra kalan kısmı ilgili idare m^asebe bı^
hesabına aktanhr ve bütçesine gelir kaydedilir. Kaydedilen bu gelirler kişiliği ılgıh ı are
bütçesine ödenek kaydetmeye Cumhurbaşkam yetkilidir. Yatırım niteliğindeki ödenekler yılı
yatırım programı ile ilişkilendirilir."
Gerekçe: Madde kapsamında kalan kamu kurum ve kuruluşlarmm mülkiyetinde
bulunan ihtiyaç fazlası taşınmazlarm özelleştirilerek elde edilen gelirlerin giderler düşüldükten
sonra ilgili kamu kurumu/kuruluşuna aktaniması, böylece de gerek hizmet binası ihtiyaçlanmn
temini gerekse kanunlarla kendilerine tanman görevlerin yerine getirilmesinde oluşan giderlerin
sağlanmasına imkân tanınması amaçlanmaktadır.
Madde 12ekliyor4760 sayılı
6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (IV)
sayılı listede yer alan "7013.91.90.00.00 (Kurşun kristalden tuvalet, yazıhane ve ev tezyinatı ve
benzeri işler için diğer cam eşya) Makina imali olanlar" satınndan sonra gelmek üzere gümrük
tarife istatistik pozisyon numaralan, mal isimleri ve karşısında gösterilen vergi oranlarıy a
birlikte aşağıdaki mallar eklenmiştir.
71.01
Tabii inci veya kültür incileri (işlenmiş veya tasnife tabı 20
utulmuş olsun olmasın) (fakat ipliğe dizilmemiş,
mıhlanmamış veya takılmamış); tabii inci veya kültür incileri
(taşınmasında kolaylık sağlamak amacıyla geçici olarak ipliğe
dizilmiş)
71.02
Elmaslar (işlenmiş olsun olmasın, fakat mıhlanmamış veya 20
71.03
Kıymetli taşlar (elmaslar hariç) veya yarı kıymetli taşlar 20
(işlenmiş veya tasnife tabi tutulmuş olsun olmasın) (fakat
takılmamış) (7102.21.00.00.00. 7102.29.00.00.00 hariç)
ipliğe dizilmemiş, mıhlanmamış veya takılmamış); kymetli
taşlar (elmaslar hariç) veya yan kıymetli taşlar (tasnife tabi
tutulmamış) (taşmmasmda kolaylık sağlamak amacıyla geçici
olarak ipliğe dizilmiş)
71.04
Sentetik veya terkip yoluyla elde edilen kıymetli veya yarı 20
kıymetli taşlar (işlenmiş veya tasnife tabi tutulmuş olsun
olmasın, fakat ipliğe dizilmemiş, mıhlanmamış veya
takılmamış); tasnife tabi tutulmamış sentetik veya terkip
yoluyla elde edilen kıymetli veya yan bymetli taşto
(taşınmasında kolaylık sağlamak amacıyla geçici olarak ipliğe
/Yalnız 7104.91,00.00.19, 7104.99.00.00.19)
71.05
71.16
Tabii veya sentetik, kıymetli veya yarı kıymetli taşların toz ve 20
üudraları (7105.10.00.00.11. 7105.90.00.00.11 hariç)
Tabii inci veya kültür incilerinden, kıymetli ya da yan kısmetli 20
taşlardan eşva (tabii, sentetik veya terkip yoluyla elde edilm^
îî
Gerekçe: Maddeyle, 4760 sayılı Kanuna ekli (İV) sayılı listeye bazı kıymetli taşlar
eklenerek ÖTV kapsamına alınmaktadır.
Madde 13
5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Gelir İdaresi Başkanlığı ile Ilgıh B^ı
Düzenlemeler Hakkında Kanunun mülga 26 neı maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde
yeniden düzenlenmiştir.
"Deflerdann görev ve sorumlulukları
„ u«,nîV
madde 26- Defterdar, bulunduğu ilde Hazine ve Maliye Bakanlığının en bı^^k
memuru ve il ve bağlı ilçeler teşkilatının amiri sıfatını haiz olup,
taşra teşkilatındaki işlemlerin mevzuat hükümlerine gore yürütülmesi, denetlenmesi, merkez ve
taşradan sorulan soruların cevaplandırılması, kanuna aykırı hareketi görülenler hakkında
takibatta bulunulmasından görevli ve sorumludur."
Gerekçe: Gelir İdaresi Başkanlığının taşra örgütlenmesi 2/7/2024 tarihli ve 161
sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeniden düzenlenmiş, vergi dairesi başkanlıklanmn
ımvanı defterdarlık olarak değiştirilmiştir.
Amlan Kararname ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde de değişiklik
yapılmış, Bakanlık taşra teşkilatı olan Defterdarlık kaldırılmıştır. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 239 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile maddeye "(1) Bakanlığın taşra
teşkilatı, muhasebat ve muhakemat birimlerinden oluşur. Bu birimler görevlerini, Gelir İdaresi
Başkanlığı taşra teşkilatı amiri olan defterdara bağlı çalışarak yürütür. Defterdar, bulunduğu
ilde Bakanlığın en büyük memuru ve il ve bağlı ilçeler teşkilatınm amiri sıfatım haizdir."
hükmü eklenmiştir.
Ancak, 161 sayılı Kararnamenin bazı hükümlerinin iptali ve yürütmesinin
durduruhnasma ilişkin davada; Anayasa Mahkemesinin 10/07/2025 tanhii ve E.No: 2024/148
K.No: 2025/148 sayılı Kararı ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 239 uncu
maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Defterdar, bulunduğu ilde Bakanlığın en büyük memuru
ve il ve bağlı ilçeler teşkilatımn amiri sıfatını haizdir." ibaresi, 5442 sayılı İl İdaresi Kanununda
Bakanlığın ildeki en büyük mülki idari amiri ve buna ilişkin diğer hususlar düzenlenmişken, bu
ibarenin 161 sayılı Kararname ile yeniden düzenlenmesinin Anayasa'mn 104 üncü maddesinin
on yedinci fikrasınm dördüncü cümlesine aykırı olduğu belirtilerek iptaline hükmedilmiştir.
İptale konu olan hükmün düzenlenme gerekçesi. Hazine ve Maliye Bakanlığımn taşra
teşkilatı olan Defterdarlığın 161 sayılı Kararname ile ilga edilmesi sonucunda Bakanlık
birimlerinin amiri sıfatı konusunda herhangi bir tereddüde mahal vermemektir.
Söz konusu maddede, Bakanlığın taşra teşkilatını oluşturan muhasebat ve muhakemat
birimlerinin görevlerini Gelir İdaresi Başkanlığı taşra teşkilatı amiri olan defterdara bağlı olarak
yürütecekleri belirtilmiştir.
Gelir İdaresi Başkanlığının Bakanlığın bağlı kuruluşu olması nedeniyle de Gelir idaresi
Başkanlığına bağlı defterdarın Bakanlığın ildeki en büyük memuru sıfatını taşıdığı hususu
netleştirilerek iptal gerekçesinin tam aksine 5442 sayılı Kanundan doğan il idare şube
başkanlarına verilen görev ve sorumlulukların yeni kurulan defterdarlığın amiri olan defterdar
tarafından yerine getirileceği hususundaki muhtemel tereddütler giderilmiştir.
161 sayılı Kararname ile yapılan düzenlemelerin mevcut defterdarlık müessesesini
kaldırdığı ve yeni kurulan defterdarlığın İl İdaresi Kanunu ile ilişkilendirilmeden doğrudan
Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı olduğu hususu dikkate alındığında, Yüksek Mahkemenin 5442
sayılı İl İdaresi Kanununda gerekli düzenleme olduğu gerekçesiyle verdiği iptal hükmü üzerine
belirsizlik doğmuş. Bakanlığın ildeki en büyük memuru sıfatını taşıyan memurun belirlenmesi
amacıyla yasal düzenleme yapılması zaruri hale gelmiştir.
Hazırlanan maddeyle. Anayasa Mahkemesinin anılan kararı sonrasında, Gelir İdaresi
Başkanlığı defterdarının bulunduğu ilde Bakanlığın en büyük memuru ve il ve bağlı ilçeler
teşkilatımn amiri sıfatını haiz olduğu hususundaki muhtemel tereddütlerin ortadan kaldırılması
amacıyla düzenleme yapılmaktadır. Bu düzenleme vali ve kaymakamlann yetkisini ortadan
kaldıran bir nitelik taşımamakta olup, düzenlemeyle birlikte Gelir İdaresi Defterdarının
Bakanlık temsilcisi olduğu hususu netleştirilmekte ve 5442 sayılı Kanun kapsamında Hazine
ve Maliye Bakanlığı il idare şube başkam üzerinde doğan görev ve sorumlulukların icrasına
yasal dayanak sağlanmaktadır.
Diğer taraftan, amlan Anayasa Mahkemesi Kararıyla; 161 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin 16 ncı maddesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 154 üncü
maddesinin (2) numaralı fıkrasına eklenen "Defterdar aynı zamanda, bulunduğu ilde Bakanlığın
taşra teşkilatındaki işlemlerin mevzuat hükümlerine göre yürütülmesi, denetlenmesi, merkez ve
taşradan sorulan soruların cevaplandıniması, kanuna aykırı hareketi görülenler hakkında
takibatta bulunulmasından görevli ve sorumludur." hükmü, memurlar ve diğer kamu
görevlilerinin görev, yetki ve sorumluluklannm Anayasa'mn 128 inci maddesi uyarınca
münhasıran kanunla düzenlenmesi gerektiği ve kamu görevlisi olduğunda tereddüt bulunmayan
Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı defterdarın, görev ve sorumluluklarımn Kararname ile
düzenlenemeyecek olması sebebiyle Anayasa'mn 104 üncü maddesinin on yedinci fıkrasmm
üçüncü cümlesine aykın bulunarak iptal edilmiştir.
Amlan iptal kararı dikkate almarak. Gelir İdaresi Başkanlığı taşra teşkilatımn amiri olan
defterdarın iptale konu görev ve sorumluluklan 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde yer
aldığı şekliyle madde metnine taşınarak düzenleme yapılmaktadır.
Madde 14değiştiriyor5510 sayılı213 sayılı
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanununun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"b) Aşağıda sayılanlardan;
1) Ayni yardımlar,
2) Ölüm, doğum, evlenme yardımları,
3) Görev yolluklan,
4) Seyyar görev, kıdem, ihbar ve kasa tazminatı,
5) İş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler,
6) Keşif ücreti,
7) Kurumca tutarlan yıllar itibarıyla belirlenecek çocuk ve aile zamları,
8) İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarma ve bireysel emeklilik
sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi
ve bireysel emeklilik katkı paylan tutarları,
9) İşverence işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan
günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasına kadar olan kısmı.
Prime esas kazanca tabi tutulmaz. (9) numaralı alt bentte belirtilen Intar, her yıl bir
önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesimn (B)
fıkrasına göre belirlenen yeniden değerleme oramnda arttınimak suretiyle uygular. Bu şekilde
hesaplanan tutarm yüzde beşini aşmayan kesirler dikkate aimmaz. Kurum Yönetim
yeniden değerleme oram esas alınarak belirlenen tutan düşürmeye ya da artırmaya yetkilidir.
Gerekçe: Prime esas kazançtan istisna edilen menfaat ve yardımların kapsamına açıklık
getirilmektedir. Yemek bedelinin ayni yardımla aynı bentte sayılmasından kaynaklı ortaya çıkan,
dava konusu edilen yemek bedelinden istisna edilen tutara ilişkin düzenlemenin Kanun'da açık, net
ve ihtilafa yer bırakmayacak şekilde ve vergi mevzuatıyla uyumlu olacak şekilde yeniden
düzenlenmesi amaçlanmaktadır.
Madde 15ekliyor
13/6/2006 tarihli ve 5520 saplı Kurumlar Vergisi Kanununun 11 mcı
maddesinin birinci fıkrasma aşağıdaki bent eklenmiştir.
"k) Her türlü şans ve bahis oyunlarına ait ilan ve reklam giderleri."
Gerekçe: Kurumlar Vergisi Kanununun 11 inci maddesine eklenen bent ile her türlü
şans ve bahis oyunlarına ilişkin verilen ilan ve reklam giderlerinin, kurum kazancının tespitinde
gider olarak kabul edilmemesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.
Madde 16ibare değişikliği7179 sayılı
25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanununun 9 uncu maddesinin
birinci fıkrasında yer alan "240.000" ibaresi "300.000" şeklinde ve üçüncü fıkrası aşağıdaki
"(3) Bu uygulama kapsamında tahsil edilen tutarlar Bakanlık merkez muhasebe birimi
hesabına yatınhr. Bu tutarın 240.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı
sonucu bulunacak kısmı genel bütçeye gelir kaydedilir, kalan kısmı Savunma Sanayii
Destekleme Fonuna aktarılır."
Gerekçe: Madde ile bedelli askerlik yapmak üzere başvuranlardan tahsil edilecek
tutarların % 25 oranında artırılması ve belirlenen yeni gösterge tutarının 240.000 gösterge
rakamımn memur aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak kısmmm genel bütçeye gelir
kaydedilmesi, kalan kısmın ise Savunma Sanayii Destekleme Fonuna aktanimasına yönelik
düzenleme yapılmaktadır.
Madde 17ekliyor7452 sayılı6306 sayılı
5/4/2023 tarihli ve 7452 sayılı Olağanüstü Hal Kapsammda Yerleşme ve
Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanuna
aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
j •ı
ı
"GEÇİCİ MADDE 2- (1) 6/2/2023 tarihinde meydana gelen depremler nedeniyle genel
hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde yürütülen ulusal ve ulusİM^ası projeler
kapsammda üretilen konutlara ve iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedellerinin 7269 veya 6306
sayılı Kanun kapsamında hak sahibi olarak kabul edilenler tarafından 31/12/2026 tanhıne
kadar, defaten ödenmesi halinde bu bedele ilk konutlar için %74, ilk ış yerleri ıçm %48 oramnda
(21 mrinci fıkrada belirtilen projeler kapsammda üretilen iş yerleri bakımından 6306
sayılı Kanunun ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 7269 sayılı Kanunun ek 4 uncu
maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır.
Gerekçe: 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve başta Kahramanmaraş merkezli
olmak üzere geniş bir coğrafyada yıkıma yol açan depremler, ülkemiz tarihinde eşi benzeri
görülmemiş ölçekte can ve mal kaybına sebebiyet vermiş; yıkım nedeniyle birçok
vatandaşımızın barınma ihtiyacı doğmuş ve çok sayıda yerleşim yeri genel hayata etkili afet
bölgesi ilan edilerek ilk günden bu yana devlet ve millet el ele vererek afetin yaralarının en hızlı
bir şekilde sarılması amaçlanmıştır.
Afet sonrası süreçte, devletimiz tarafından yürütülen ulusal ve uluslararası projeler
kapsamında kalıcı konutların inşasına hız verilerek hak sahibi olarak kabul edilen
vatandaşlarımızın güvenli ve sağlıklı konutlara erişimi öncelikli kamu politikası haline
getirilmiştir. Bu kapsamda 7269 sayılı Kanun ile 6306 sayılı Kanun çerçevesinde hak sahipliği
belirlenen vatandaşlara borçlandırma yoluyla konut tahsisi yapılmaktadır.
Ancak deprem nedeniyle bölge ekonomisinde ciddi daralma meydana gelmiş; üretim,
ticaret ve istihdam önemli ölçüde zarar görmüştür. Hane gelirlerinde azalma yaşanmış,
vatandaşlarımızın ödeme gücü olumsuz etkilenmiştir. Mevcut ekonomik koşullar da dikkate
alındığında, borçlandırma bedellerinin mevcut haliyle tahsili, hak sahipleri açısından önemli bir
mali yük oluşturmaktadır. Bu nedenle, hak sahiplerinin borç yükünün hafifletilmesi, kamu
alacaklanmn kısa sürede tahsil edilebilmesi ve bölgedeki ekonomik toparlanmanm
hızlandırılması amacıyla 31/12/2026 tarihine kadar borcun defaten ödenmesi halinde
borçlandırma bedeline %74 oranmda indirim uygulanması öngörülmektedir. Bu düzenlemp ile;
• Afetzedelerin banıma hakkımn sosyal devlet ilkesi gereğince desteklenmesi,
• Hane halklanmn ödeme kapasitesinin artırılması,
• Afet sonrası iyileşme sürecinin toplumsal dayamşma anlayışıyla güçlendirilmesi ve
kamu-vatandaş işbirliğinin pekiştirilmesi,
• Kamu alacaklarının süratle ve tek seferde tahsil edilerek bütçe dengesine katkı
sağlanması,
• Bölgesel ekonomik canlanmamn teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.
İş yerleri bakımından ise indirim oram %48 olarak belirlenmiştir. Böylece sosyal konut
niteliğindeki bağımsız bölümler ile iş yerleri arasında ölçülülük ve hakkamyet ilkelerine uygun
bir farklılaştırma yapılmıştır.
Düzenleme, afetin yol açtığı olağanüstü koşullarm etkilerini hafifletmeye yönelik geçici
ve istisnai bir mali kolaylık niteliği taşımakta olup sosyal devlet ilkesi ile kamu yararı amacı
doğrultusunda hazırlanmıştır.
Madde 18
Bu Kanunun;
a) 1 inci, 3 üncü,4 üncü,5 inci, 7 nci, 8 inci ve 12 nci maddeleri yayımım izleyen ikinci
aybaşında,
b) 6 ncı maddesi 1/1/2027 tarihinde,
c) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 19
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUNTEKLİFİ