Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
“Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti Arasında
Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması” 25 Mart 2022 tarihinde imzalanmıştır.
Söz konusu Anlaşma ile iki ülke arasında;
a) Savunma sanayi iş birliği faaliyetlerinin hukuki bir temelde yürütülmesi,
b) Savunma sanayi alanındaki ihtiyaçların ortak üretimi,
©) Savunma sanayi ürünlerinin üretimi konusunda teknoloji transferi,
ç) İhtiyaç duyulan savunma sanayi ürünlerinin karşılıklı tedariki,
d) Müşterek üretilecek savunma sanayi ürünlerinin üçüncü ülkelere satışı ile
e) Türk savunma sanayi firmaları tarafından üretilen savunma sistemlerine pazar imkânı
sağlanması amaçlanmaktadır.
Mezkür Anlaşma ile Brezilya'nın savunma sanayi ürünlerine ilişkin ihtiyacının Türk
savunma sanayisi tarafından karşılanması ve savunma sanayi iş birliğinin her iki ülke yararına
geliştirilmesi hedeflenmektedir.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
İLE
BREZİLYA FEDARAL CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
ARASINDA
SAVUNMA SANAYİ İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI
GİRİŞ
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti
ve
Brezilya Federal Cumhuriyeti Hükümeti
(bundan böyle her biri “Taraf” ve müştereken “Taraflar” olarak adlandırılacaktır);
Birleşmiş Milletler Şartının hedef ve ilkelerine bağlılıklarını teyit ederek,
Karşılıklı yarar ve hak eşitliği ilkeleri temelinde, daha fazla geliştirilecek ve güçlendirilecek olan
dostluk ve işbirliği ilişkilerinin, dünya barışı ve güvenliğine olduğu kadar iki ülkenin ortak çıkarlarına
da katkıda bulunacağını vurgulayarak,
Askeri teçhizat ve silah alanında bilirnsel ve teknik kabiliyetlerini kullanarak savunma sanayi
işbirliğini geliştirme isteklerini belirterek,
Karşılıklı saygı ile mütekabiliyet esaslarına bağlı kalarak,
Aşağıdaki konularda anlaşmaya varmışlardır:
MADDE |
AMAÇ
İşbu Anlaşmanın amacı; Taraflar arasında, savunma mal ve hizmetlerinin geliştirilmesi, üretimi,
tedariki, idamesi ve ilgili teknik ve lojistik destek alanlarında daha etkili işbirliği ile Tarafların
savunma sanayi kabiliyetlerini geliştirerek savunma sanayi alanında işbirliği sağlamaktır.
MADDE II
KAPSAM
İşbu Anlaşma; Tarafların yetkili makamları ve/veya savunma sanayi kuruluşları/firmaları arasındaki
savunma sanayi alanında karşılıklı işbirliği faaliyetlerinin esaslarını kapsamaktadır.
i
ii
10.
11.
12.
MADDE |Il
TANIMLAR
“Anlaşma”; Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federal Cumhuriyeti Hükümeti
arasındaki Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşmasını ifade eder.
"Savunma Sanayi Mal ve Hizmetleri"; ilgili lojistik destek ile birlikte silahları ve askeri teçhizatı
ve bu silah ve teçhizatın araştırma, geliştirme ve üretimi için gerekli malzemeyi ve hizmeti
ifade eder.
“İşbirliği”; Tarafların kendi ilgili yasalarına ve düzenlemelerine uygun olacak şekilde
mütekabiliyet esasına dayalı olarak bu Anlaşmanın amaçları için üstlendikleri faaliyetleri
ifade eder.
"Karma Komisyon"; üyeleri Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii
Başkanlığı ve Brezilya Federal Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı temsilcilerinden oluşan, her iki
Tarafın eşit düzeyde temsil edileceği ve bu Anlaşmanın hükümlerinin uygulanması,
değerlendirilmesi ve gerektiğinde yapılacak değişikliklere ilişkin görevleri yürüten Komisyonu
ifade eder.
"Resmi Görev", bu Anlaşma veya bu Anlaşmaya istinaden yapılacak diğer anlaşmalar uyarınca
icra edilecek görevi ifade eder.
“Gönderen Taraf”; Kabul Eden Tarafın ülkesine bu anlaşmanın amaçları doğrultusunda
personel, malzeme ve teçhizat gönderen Tarafı ifade eder.
“Kabul Eden Taraf”; bu Anlaşmanın uygulanması için Gönderen Tarafın personel, malzeme ve
teçhizatını ülkesine kabul eden Tarafı ifade eder.
“Misafir Personel”; bir Tarafın, bu Anlaşmanın uygulanması için karşı Taraf ülkesine
gönderdiği asker ve/veya sivil personeli ifade eder.
“Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler”; Misafir Personelin kendi ulusal mevzuatına göre
bakmakla yükümlü olduğu, kendisine bağımlı olan ve Kabul Eden Tarafın kendi ulusal
mevzuatına göre kabul edilebilir kişileri ifade eder.
"Üçüncü Taraf”; Tarafların dışındaki herhangi bir kişi, varlık, kuruluş veya herhangi bir ülkenin
hükümeti veya herhangi bir devlet veya uluslararası kuruluş veya bunların yasal temsilcilerini
ifade eder.
“Kalite Güvencesi”; savunma ürünlerinin veya hizmetlerinin Taraflar arasında mutabık
kalınan prosedür, standart, norm ve ilgili teknik şartnamelere bağlı olarak üretim,
performans ve kullanım gereklerine Uyg unl ğunu güvence altına alan tüm faaliyetleri ifade
eder. e a
13.
14.
15.
16.
17.
18.
olarak yetkisiz erişime, kullanıma veya imhaya karşı koruma gerektiren herhangi bir bilgiyi
ifade eder.
“Yetkili Güvenlik Makamı”; her bir Tarafın kendi yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak,
işbu Anlaşma kapsamındaki Gizlilik Dereceli Bilgilerin korunmasından sorumlu makamı ifade
eder.
“Tesis Güvenlik Belgesi”; bir kamu veya özel kuruluşun Gizlilik Dereceli Bilgi'nin kullanımı ve
korunması için istenilen gizlilik derecesine uygun bulunduğunu gösteren, her bir Tarafın
kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak verilen resmi belgeyi ifade eder.
”Kişi Güvenlik Belgesi”; bir şahsın, Gizlilik Dereceli Bilgiye nüfuz edebilmesini sağlayan, her bir
Tarafın kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak verilen resmi belgeyi ifade
eder.
“Bilmesi Gereken Prensibi”; Resmi Görev ile ilgili olarak ve/veya somut bir görevin yerine
getirilmesine yönelik Gizlilik Dereceli Bilgiye erişim gereğini ifade eder.
“Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları”; 14 Temmuz 1967'de Stockholm'de imzalanan ve Dünya Fikri
Mülkiyet Örgütünü kuran Sözleşme'nin 2'nci maddesinde tanımlanan edebi, sanatsal ve
bilimsel çalışmaları, icracı sanatçıların eserlerini, fonogram ve yayınları, insan emeğinin tüm
alanlarındaki buluşları, bilimsel buluşları, endüstriyel tasarımları, ticari markaları, hizmet
markalarını, ticari unvan ve isimleri, haksız rekabete karşı korumayı ve sınai, bilimsel, edebi
ya da sanatsal alanlarda fikri mülkiyet faaliyetlerinden kaynaklanan diğer tüm hakları ifade
eder.
“Ulusal Güvenlik Makamı” Tarafların ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak,
ulusal düzeyde Gizlilik Dereceli Bilgilerin korunmasından sorumlu makamı ifade eder.
MADDE IV
İŞ BİRLİĞİ ALANLARI
Taraflar savunma sanayi ile ilgili olarak aşağıdaki alanlarda işbirliği yapacaklardır:
1.
Tarafların Silahlı Kuvvetlerince ihtiyaç duyulan yedek parça, alet, savunma malzemesi, askeri
sistemler, teknik gösterimler ve teknik teçhizata ilişkin ortak araştırma, geliştirme, üretim ve
modernizasyon için uygun koşulların sağlanması,
Tarafların topraklarında askeri teçhizat alanında ortak araştırma, geliştirme ve üretim
projeleri sonuçlarının uygulanması,
Savunma Sanayi Mal ve Hizmetleri alanında araştırma, tasarım, geliştirme ve üretim,
Her iki Tarafın alet ve teçhizatının modernizasyonunun yanı sıra Savunma Sanayi Mal ve
Hizmetlerinin üretimi ve tedariki alanlarında rr yardımlaşma,
teşvik edilmesi,
10.
11.
12.
13.
14.
15.
Kalite Güvencesi bakımından Taraflarca kullanılan savunma sanayi standartları hakkında bilgi
ve ilgili doküman ile bilimse! ve teknik bilgilerin mübadelesi,
Karşılıklı anlaşmayla ve Tarafların ulusal hassasiyetleri ile uluslararası düzenlemelerden
kaynaklanan yükümlülükleri dikkate alınarak Tarafların ortak projelerinde üretilen nihai
ürünlerin Üçüncü Taraflara satışı,
İki Tarafın Silahlı Kuvvetlerinin envanterinde bulunan ihtiyaç fazlası savunma sanayi ürün ve
hizmetlerinin Tarafların ilgili yasal mevzuatına uygun şekilde satılması, alınması veya başka
ürün ve hizmetlerle ile mübadele edilmesine yönelik işbirliği yapılması.
Tarafların savunma sanayi kurumları ve firmaları arasında temasların, araştırma merkezlerine
yapılacak teknik ziyaretlerin ve personel değişimlerinin teşvik edilmesi,
Taraflardan her birinin topraklarında müştereken üretilen ya da geliştirilen askeri ve
savunma teçhizatlarının Taraflarca tedariki,
Her iki Tarafın ve mutabık kalındığı takdirde Üçüncü Tarafların savunma sanayi ürünlerine
ilşkin üretim, geliştirme, teknoloji ve modernizasyon ortak programları için koşulların
oluşturulması,
Taraflarca, ortak veya karşılıklı satış, tedarik, üretim, modernizasyon, teknoloji transferi,
araştırma ve geliştirme yapılabilmesi için Savunma Sanayi Mal ve Hizmetlerine ilişkin
projelerin yürütülmesi ve bu projelere yönelik çalışmaların Taraflar ve/veya Tarafların ilgili
makamları arasında imzalanacak olan anlaşmalar, mutabakat muhtıraları, protokoller veya
sözleşmeler kapsamında uygulanması,
Üçüncü Taraflar için ortak üretim ve ortak geliştirme konusunda Taraflar arasında
anlaşmaların akdedilmesinin teşvik edilmesi,
Tarafların yetkisi dâhilinde askeri teknik kurumlar, savunma sanayi firmaları ve bakım-onarım
tesisleri arasında işbirliği yapılması,
Taraflarca düzenlenen savunma sanayi fuarları ve sempozyumlarına karşılıklı katılım
sağlanması.
MADDE V
UYGULAMA ESASLARI
İşbu Anlaşmanın yürütülmesine ve uygulanmasına ilişkin detaylar, Tarafların iç hukuklarında
öngörülen onay süreçlerine tabi olacak ve işbu Anlaşma hükümlerine uygun olan tamamlayıcı
ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller, sözleşmeler ve diğer
düzenlemeler ile tanımlanacaktır.
Esas olarak, Taraflar sadece endi. sanayileri ile ilgili konularda. işbirliği
yapacaklardır. Üçüncü Taraflağir ilgi SE <Eiren konuların işbirliğine dâhil: edilmesi .
Taraflar arasında karşılıklı mutaj sörf ürik 2 caktır. j v ;
| -z
/
İşbirliği, Tarafların mevzuatı, ihtiyaçları ve çıkarları göz önünde bulundurularak, karşılıklılık
ilkesine bağlı olarak tesis edilecektir.
Taraflar, Üçüncü Tarafların ortak üretim projelerine davet edilmesi konusu dâhil, kararlarını
karşılıklı mutabakata göre alacaklardır.
Herhangi bir tamamlayıcı ve uygulama anlaşması, mutabakat muhtırası, protokol ve
düzenlemenin feshedilmesi durumunda, Taraflar fesih bildirisinden önce başlanmış bütün
yükümlülükleri tamamlamayı kabul ederler. Bu belgelerden herhangi birine ilişkin fesih
bildirisi; Taraflarca müştereken sonuçlandırılacaktır ve yerine getirilmiş ve getirilmemiş
yükümlülüklerin listesini de içerecektir.
Yazılı ön onay alınmaksızın hiçbir Taraf işbu Anlaşma uyarınca ya da bu Anlaşma temelinde
yapacakları tamamlayıcı ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller ve
düzenlemeler uyarınca hibe edilecek, satılacak ya da ortak üretilecek malzeme, teknik bilgi
ve belgeyi herhangi bir Üçüncü Tarafa transfer etmeyecektir.
MADDE VI
YETKİLİ MAKAMLAR
Bu Anlaşmanın uygulanması için yetkili makamlar;
* Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti için: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma
Sanayii Başkanlığı
» Brezilya Federal Cumhuriyeti Hükümeti için: Brezilya Federal Cumhuriyeti Savunma
Bakanlığı Savunma Ürünleri Müsteşarı'dır.
MADDE Vil
KARMA KOMİSYON
Karma Komisyonda (Bundan böyle "Komisyon" olarak belirtilecektir) Türkiye Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı heyetine, Başkan Yardımcısı veya Başkan
Yardımcısının yetkilendireceği bir temsilci; Brezilya Federal Cumhuriyeti heyetine ise Brezilya
Federal Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Müsteşarı veya yetkilendireceği
bir temsilci başkanlık edecektir.
Komisyonun faaliyetlerini düzenlemek ve koordine etmekle görevli temas noktaları;
* Türkiye Cumhuriyeti Cumhur zaşkanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı Uluslararası İşbirliği
ve a
gir
Daire Başkanlığı, Va EM İŞ /
* Brezilya Federal Cumhurjfeti, ayna Ba lığı Savunma Ürünleri Müsteşarlığı'dır.
Komisyonda her bir Tarafın üye sayısı yediyi aşmayacaktır. Gerektiğinde Komisyona, her bir
Tarafın Silahlı Kuvvetleri, kurumları ve savunma sanayi firmalarından uzman personel dâhil
edilebilecektir.
Bu Anlaşma kapsamında Komisyonun görev ve yetkileri;
a. Bu Anlaşmanın IVWüncü Maddesine göre, somut işbirliği alanlarını tespit etmek ve
tanımlamak,
b. Ortaklaşa gerçekleştirilecek projeleri seçmek ve müşterek projelerin uygulanmasına
yönelik en uygun işbirliği şekil ve metotlarını tanımlamak,
c. Müşterek programların uygulanması sırasındaki işbirliği teklifinin gerçekleştirilmesi
amacıyla bilgileri mübadele etmek,
d. Üçüncü ülkelerin ortak projelere katılması konusundaki teklif, tavsiye ve görüşleri ilgili
makamlara sunmak,
e. Onaylanmış proje ve kararların gerçekleştirilmesi için gerekli belgelerin hazırlanması ve
yayımlanmasını sağlamak,
f. Onaylanmış projelerin ve kararların uygulanmasını düzenli olarak kontrol etmek,
g. Bu Anlaşmanın uygulanmasını değerlendirmek ve gerektiğinde Anlaşmada yapılacak
değişikliklere ilişkin teklifleri müzakere etmektir.
Komisyon toplantısına ilişkin faaliyetler, toplantının öngörülen tarihinden en az üç ay önce
Kabul Eden Tarafın resmi daveti ile başlatılacaktır.
Komisyonun gündemindeki tüm konular Komisyon toplantısından en az 30 gün önce
belirlenmiş ve koordine edilmiş olacaktır.
Komisyon müşterek olarak mutabık kalınan tarihlerde her bir Tarafın ülkesinde dönüşümlü
olarak toplanacaktır.
Her iki taraf, personelinin Komisyon toplantılarına katılımlarıyla bağlantılı olarak yaptığı tüm
masraflardan sorumlu olacaktır.
Komisyon, bu Anlaşmanın yorumlanmasından ve uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkları,
görüşmeler suretiyle XVIli/inci Madde uyarınca çözüme kavuşturacaktır.
MADDE Vili
FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI
Tarafların Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları, kendi sınırları içinde üretim hakları, üretim lisansının
verilmesi, Üçüncü Taraflara satış, ortak projeler çerçevesinde gerçekleştirilen buluşlar ve yeni
ürünlere ait patentlerin korunması ve teknoloji transferiyle ilgili hak ve yükümlülükleri; her
bir proje için yapılacak uygulama anlaşmaları ile belirlenecektir. Taraflar, ulusal mevzuatları
ve taraf oldukları uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, bu Anlaşma dâhilinde oluşturulacak
ve devredilecek fikri mülkiyet haklarının etkin bir şekilde korunmasını sağlayacaklardır.
Bu uygulama anlaşmalarında; gali v © beli yükümlülükler yanında, araştırma, geliştirme,
üretim, tedarik, teknik hizm ler, Persojtet deşteği ve altyapı hizmetlerinden kaynaklanan
masraflardan doğacak karşıl kir borçiye “ahaeşktöri tasfiye yöntemi, yeri, zamanı ve şartlarına
ilişkin esas ve usuller ayrıntılllola âk belirti cekti)
/
İşbu Anlaşmadaki hiçbir hüküm, Taraflardan birine ya da bir Üçüncü Tarafa ait olan mevcut
ya da Gizlilik Dereceli Bilgi ile bağlantılı olarak edinilmiş Fikri veya Sınai Mülkiyet Haklarına
konu bilginin, sahibinin özel yazılı izni alınmaksızın, kullanılması, mübadelesi ya da
açıklanması için bir yetki ya da izin olarak kabul edilmeyecektir.
Ayrıca işbu Anlaşmadaki hiçbir hüküm Taraflardan birine ya da bir Üçüncü Tarafa ait olan bu
hakları azaltacak, sınırlandıracak veya ortadan kaldıracak şekilde yorumlanamaz ve
uygulanamaz.
Taraflar işbu Anlaşma çerçevesinde, diğer bir Tarafça verilen bütün malzeme, ürün ve bilginin
yeniden üretimi, kopya edilmesi, kullanılması veya dağıtılması ile ilgili Madde ill 17” inci
fıkrası hükümlerine uygun olarak fikri ve sınai mülkiyet haklarına ve diğer sınırlamalara riayet
edeceklerdir.
Fikri ve Sınai Mülkiyet Haklarının korunmasına ilişkin Anlaşma ile oluşturulan yükümlülükler
işbu Anlaşmanın sona ermesinden sonra da uygulanmaya devam edecektir.
MADDE IX
GİZLİLİK DERECELİ BİLGİ, BELGE VE MALZEMENİN KORUNMASI
İşbu Anlaşma kapsamında değiş tokuş edilebilecek veya oluşturulabilecek Gizli Bilgilerin ele
alınması, Taraflarca Gizli Bilgilerin değişimi ve karşılıklı korunmasına ilişkin müstakil bir anlaşma
ile düzenlenecektir.
Söz konusu müstakil anlaşma yürürlüğe girene kadar, işbu Anlaşma kapsamında değiştirilen
veya oluşturulan tüm Gizli Bilgiler aşağıdaki ilkelere göre korunacaktır:
a. Bir Taraf, diğer Tarafın önceden yazılı izni olmaksızın bir Üçüncü Tarafa herhangi bir Gizli
Bilgi sağlamayacaktır.
b. Taraflardan her biri, Gizli Bilgilere erişimin, Bilmesi Gereken Prensibine dayalı olarak
verilmesini sağlayacaktır;
c. Taraflar, Gizli Bilgilere erişimin yalnızca uygun Kişisel Güvenlik Belgesine sahip veya ulusal
yasalar ve düzenlemeler uyarınca görevleri gereği usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş
kişilere verilmesini sağlayacaklardır.
d. Gizli Bilgiler yalnızca hedeflendiği amaç için kullanılacaktır.
e. Taraflar, kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine göre güvenlik sınıflandırma
seviyelerinin eşdeğer olarak kabul edilmesi ve aşağıdaki şekilde kullanılması konusunda
hemfikirdir:
Brezilya Federal Cumhuriyeti adına
Türkiye Cumhuriyeti İçin
ULTRASECRETO
ÇOK GİZLİ
SECRETO
Eş değeri yok (bkz. bu Maddenin g bgfidi)
Pa
RESERVADO
f. İşbu Anlaşma kapsamında sağlanan Gizli Bilgiler, bu Maddenin maddesinde belirlenen
eşdeğer güvenlik sınıflandırma düzeyiyle belirtilmelidir.
g. "ÖZEL" olarak sınıflandırılan Gizli Bilgiler, Brezilya Federal Cumhuriyeti tarafından GİZLİ
olarak ele alınacaktır.
h. Taraflar, bu Maddenin "e" bendinde belirtilen güvenlik sınıflandırma seviyelerine ilişkin kendi
ulusal yasa ve düzenlemelerindeki değişiklikleri birbirlerine bildireceklerdir.
i. Taraflardan her biri, işlenen, saklanan veya iletilen Gizli Bilgileri kendi güvenlik sınıflandırma
düzeyine göre korumak için ulusal yasa ve düzenlemelerine göre gerekli önlemlerin
alınmasını sağlayacaktır.
j. İşbu Anlaşmada ele alınmayan, Gizli Bilgilerin ele alınmasıyla ilgili diğer konular, Tarafların
Ulusal Güvenlik Makamları arasında karşılıklı olarak koordine edilecektir.
MADDE X
KALİTE GÜVENCESİ
Taraflarca mutabık kalınması halinde, Kalite Güvencesi konusunda işbirliği Taraflar arasında
imzalanacak olan müstakil bir anlaşma ile düzenlenecektir. Söz konusu anlaşmanın yürürlüğe
girmesine kadar konu ile ilgili usul ve genel prensipler, Tarafların ilgili kuruluşları arasında kendi
mevzuatlarına uygun olarak yapılacak sözleşmelerde belirlenecektir.
MADDE XI
TARAFLARIN DİĞER ULUSLARARASI ANLAŞMALARDAN
DOĞAN TAAHHÜTLERİ
Bu Anlaşmanın hükümleri, her bir ülkenin taraf olduğu diğer uluslararası anlaşmalardan doğan
taahhütlerini etkilemeyecek ve diğer devletlerin meşruiyetlerine, çıkarlarına, güvenliklerine ve ülke
bütünlüklerine karşı kullanılmayacaktır.
MADDE XII
HUKUKİ HUSUSLAR
1. Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler; giriş, ikamet ve çıkış dâhil, Kabul Eden
Taraf topraklarında bulundukları sürece Kabul Eden Tarafın yürürlükteki yasalarına,
düzenlemelerine ve cezai yargısına tabi olacaklardır. Kabul Eden Tarafın yargı yetkisinin
uygulandığı ve hüküm içeriğinin Gönderen Tarafın mevzuatında bulunmayan bir cezayı
öngördüğü hallerde, her iki Tarafın mevzuatında yer alan bir ceza türü uygulanacaktır.
2. Kabul Eden Taraf, Misafir Personel veya Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerden herhangi birinin
gözaltına alınması veya tutuklanması halinde Gönderen Tarafı derhal durumdan haberdar
edecektir. z
. Gönderen Taraf, gerekli gördüğü Aamai
vatandaşlarına sağlananlardan az olmamak koşulu ile genel olarak kabul edilmiş hukuki
korumadan istifade etme hakkına sahip olacaktır.
Kabul Eden Tarafın yasalarını ihlal etmeleri durumunda, Misafir Personelin faaliyetlerine
Madde Vi'da belirtilen Yetkili Makamlarca son verilebilecektir.
. Gönderen Taraf, Misafir Personel üzerindeki münhasır disiplin yargı yetkisini, Kabul Eden
Tarafın ülkesinde muhafaza eder.
MADDE XIll
İDARİ KONULAR
Misafir Personele, bu Anlaşmada belirlenmiş olanlar veya bu Anlaşma uyarınca imzalanacak
tamamlayıcı ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemeler ile
belirlenecekler dışında görevler verilmeyecektir.
Gönderen Tarafın asker personeli, görev yerlerinde kendi üniformalarını giyecektir.
Kabul Eden Taraf, lüzumlu hallerde, bu Anlaşmada belirtilen faaliyetlerin icrası için gerekli
teçhizatı sağlamaya çaba gösterecektir.
MADDE XIV
MALİ KONULAR
İşbu Anlaşma kapsamında bulunan işbirliği faaliyetlerinin icrası maksadıyla görevlendirilen
Misafir Personelin maaş, konaklama, yemek hizmeti, ulaştırma, gündelik ve diğer mali
haklarından, Gönderen Taraf sorumlu olacaktır.
Faaliyetlerin ücretsiz olarak veya cari veya indirilmiş fiyatlar karşılığında düzenlenmesine
mevzuatı çerçevesinde Kabul Eden Taraf karar verecektir.
Misafir Personel Kabul Eden Tarafı kesin olarak terk ederken kendi borçları ile Bakmakla
Yükümlü Olunan Kişilerin borçlarını tasfiye edecektir. Borçların Misafir Personel tarafından
ödenmemesi ve/veya acil geri çekilme halinde, Misafir Personel ve Bakmakla Yükümlü Olunan
Kişilerin borçları Kabul Eden Taraf tarafından düzenlenecek faturaya istinaden Gönderen Taraf
tarafından ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden ABD Doları olarak ödenecektir.
Misafir Personel ve Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, giriş, kalış ve çıkışları süresince, Kabul
Eden Tarafın yürürlükteki vergi mevzuatına tabi olacaklardır.
İşbu Anlaşma kapsamındaki tüm faaliyetler Tarafların kaynaklarının kullanılabilirliğine tabi
olacaktır.
MADDE XV
DİĞER HUSUSLAR
e a
İN
İpâksan ini geri çağırma hakkını saklı tutar. Kabul
şü için bütün tedbirleri alacaktır.
yi
Bir Misafir Personelin veya Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerden birinin ölümü halinde, Kabul
Eden Taraf Gönderen Tarafı bilgilendirecek, cenazeyi ülkesindeki en yakın uluslararası
havaalanına nakledecek ve sevk edilene kadar uygun sıhhi koruma tedbirlerini alacaktır.
MADDE XVI
ZARAR /ZİYAN VE TAZMİNATLAR
. Taraflardan her biri, Misafir Personelin görevini yerine getirdiği sıradaki fiillerinden ötürü, karşı
Tarafın mallarına verdiği zararları tazmin edecektir.
Kabul Eden Tarafın, Misafir Personelin ve Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerin şahıslarına ve
mallarına, kasten veya ihmale dayalı olarak verilebilecek zarar ve ziyanlara ilişkin tazminat
taleplerinin çözümlenmesinde Kabul Eden Tarafın yasaları uygulanacaktır.
Kasıt veya ağır ihmal bulunmadıkça, Taraflardan her biri, Resmi Görevin ifası sırasında
personelinin yaralanması veya ölümü halinde diğer Tarafa karşı taleplerinden feragat
edeceklerdir.
MADDE XVil
GÜMRÜK VE PASAPORT İŞLEMLERİ
Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, Kabul Eden Tarafın ülkesinde,
yabancılara ilişkin kurallara tabi olacaktır.
Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, Kabul Eden Tarafın ülkesine giriş ve
çıkışlarında Kabul Eden Tarafın mevzuatında öngörülen pasaport ve gümrük prosedürlerine
tabi olacaktır. Bununla birlikte, Kabul Eden Taraf, mevzuatı çerçevesinde gerekli idari
kolaylıkları sağlayacaktır.
MADDE XVili
UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜLMESİ
. Taraflar, bu Anlaşmanın yorumlanmasından ve uygulamasından doğacak uyuşmazlıkları, ulusal
mahkeme, uluslararası mahkeme, hakem heyeti ya da Üçüncü Tarafa götürmeksizin Madde Vl
uyarınca okurulmuş Komisyonda görüşmeler suretiyle çözüme kavuşturacaklardır.
Uyuşmazlıkların çözümü sürecinde Taraflar yükümlülüklerini yerine getirmeye devam
edecektir.
- Şayet uyuşmazlık Komisyonda ele alınışını izleyen 90 gün içinde çözülemezse, Türkiye
Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı ve Brezilya Federal Cumhuriyeti
Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Müsteşarı seviyesinde ele alınacaktır. Bu takdirde,
konunun Tarafların ilgili makamlarına irrti gizleyen 30 gün içinde görüşmelere başlanacak,
müteakip 45 gün içinde sonuç amala yde, Taraflardan her biri işbu Anlaşmanın)
MADDE XIX
DEĞİŞİKLİK
1. Taraflardan her biri gerektiğinde bu Anlaşmanın değiştirilmesi veya gözden geçirilmesini
diplomatik yollarla önerebilir. Yazılı önerinin alındığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde
görüşmeler başlayacaktır. 90 gün içerisinde bir sonuca varılamaz ise, Taraflardan her biri işbu
Anlaşmanın XXI'nci Maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca bu Anlaşmayı sona erdirebilecektir.
Üzerinde mutabık kalınan değişiklikler, bu Anlaşmanın yürürlüğe girişini düzenleyen XX'inci
Maddedeki usul uyarınca yürürlüğe girecektir. Bütün değişiklik ve gözden geçirmeler yazılı
olarak yapılacaktır.
MADDE XX
ONAY VE YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ
İşbu Anlaşma, Tarafların, onay ve yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerin tamamlandığını
birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir.
MADDE XXI
YÜRÜRLÜK SÜRESİ VE SONA ERDİRME
1. Bu Anlaşma yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl yürürlükte kalacaktır. Taraflardan herhangi
biri diğerine Anlaşmanın yürürlük süresinin bitiminden 90 gün öncesinden diplomatik yollarla
yazılı olarak sona erdirme bildirimi göndermediği takdirde Anlaşma birbirini izleyen birer yıllık
süreler için kendiliğinden uzayacaktır.
Bu Anlaşmanın gözden geçirilmesinde veya değişiklik yapılmasında veya bir uyuşmazlığın
çözümünde Taraflar arasında mutabakat sağlanamazsa Taraflardan her biri bu Anlaşmayı
diplomatik yollardan iletilen yazılı bir bildirim ile sona erdirebilecektir. İşbu Anlaşmanın feshi,
bildirimin alınmasından 90 gün sonra hüküm doğuracaktır.
Fesih hükümleri bu Anlaşmanın feshinden önce kararlaştırılmış ve başlatılmış olan proje,
program ve sözleşmenin uygulanmasını etkilemeyecektir.
MADDE XXII
METİN VE İMZA
Aşağıda imzası bulunanlar, kendi Hükümetleri tarafından usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş
olup, bu Anlaşmayı, Türkçe, Portekizce ve İngilizce dillerinde olmak üzere ikişer orijinal belge ile
imzalamışlardır; tüm metinler eşit derecede geçerlidir. İşbu Anlaşmanın yorumlanmasında bir
farklılık olması halinde İngilizce metin geçerlidir.
Ankara'da / Brazilya'da imzalanmıştır
BREZİLYA FEDE İYETİ HÜKÜMETİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
ADINA
|
N
> gl |
Marcos Rosas Degayt Pontes Prof İsmail DEMİR
Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Başkanı
Savunma Ürünleri Sekreteri
Tarih: 29 /03/ 2022 Tarih: 25/03, 20227.
-
ACORDO SOBRE COOPERAÇÂO EM INDÜSTRIA DE DEFESA ENTRE O GOVERNO DA
REPÜBLICA FEDERATIVA DO BRASIL E O GOVERNO DA REPÜBLICA DA TUROUIA
PREÂMBULO
O Governo da Repüblica Federativa do Brasil
O Governo da Repüblica da Turguia
(doravante denominados individualmente como “Parte” ou coletivamente como “Partes”)
Confirmando seu compromisso com os objetivos e principios da Carta das Naçöes Unidas,
Enfatizando gue as relaçöes de amizade e cooperaçâo, gue continuarâdo a ser
desenvolvidas e fortalecidas com base nos principios de beneficio mütuo e de igualdade de
direitos, contribuirâo para o interesse mütuo de ambos os palses, bem comoparaapazea
segurança internacionais;
Expressando seu desejo de desenvolver a cooperaçâo em indüstria de defesa, utilizando
,
suas competâncias cientificas e tEcnicas no campo de eguipamentos e armamentos militares; e
Aderindo aos principios de reciprocidade e respeito mütuo,
Concordam com os seguintes pontos
Tgı
nos tar
intermedio de cooperaçâo | mais efetiğ
defesa entre as Partes, ao aprimoraf, as mem Ha indüstria de defesa das Partes, por
Ş desenvolvimento, produçâo; aguisiğâo, A
N
e
ARTIGO Il
ESCOPO
Este Acordo contempla os principios gerais de atividades de cooperaçâo mütua no
campo da indüstria de defesa entre as autoridades competentes e/ou as organizaçöes/empresas
da indüstria de defesa das Partes.
ARTIGO IN
DEFINIÇÖES
1. “Acordo” significa este Acordo sobre Cooperaçâo em Indüstria de Defesa entre o
Governo da Repüblica da Turguia e o Governo da Repüblica Federativa do Brasil.
2. “Bens e Serviços da Indüstria de Defesa” significa armamentos e eguipamento
militar, em conjunto com o suporte logistico relacionado e o material e serviços necessârios para
pesguisa, desenvolvimento e produçâo desse armamento e eguipamento militar.
3. “Cooperaçâo” significa as atividades empreendidas conjuntamente pelas Partes,
baseadas no principio da reciprocidade para as finalidades deste Acordo, e em conformidade com
as suas legislaçöes e regulamentos aplicâveis.
4. “Comissâo Conjunta” significa a comissâo composta pelos representantes da
Presidância das Indüstrias de Defesa da Presidância da Repüblica da Turguia e do Ministerio da
Defesa da Repüblica Federativa do Brasil, em gue ambas as partes estarâo representadas
igualmente e gue & responsâvel pelo cumprimento das obrigaçöes relativas â implementaçâo,
andlise e, guando necessârio, alteraçâo das disposiçöes deste Acordo.
5. “Obrigaçâo Oficial” significa a obrigaçâo a ser cumprida em conformidade com este
Acordo ou com outros acordos a serem concluidos com base neste Acordo.
6. “Parte Remetente” significa a Parte gue envia pessoal, material e eguipamento a0
territörio oda Parte Anfitriâ”, de acordo com os propösitos deste Acordo.
7. “Parte Anfitriâ” significa a Parte gue recebe, no seu territörio, pessoal, material e
eguipamento enviado pela Parte Remetente para a implementaçâo deste Acordo.
8. “Pessoal Visitante” significa o pessoal militar e/ou civil de uma Parte enviado a0
territörio da outra Parte para a implementaçâ0 deste Acordo.
9. “Dependentes” ie ği SN gue dependem do Pessoal Visitante,
responsâvel por eles, em conformfda
10. “Terceira Parte” significa gualguer pessoa, entidade, organizaçâo ou governo de um
pais ou Estado, gue nâo seja uma das Partes, ou de uma organizaçâo internacional ou de seus
representantes İegais.
11. “Garantia de Oualidade” significa todas as atividades visando assegurar a
conformidade dos produtos ou serviços de defesa com os reguisitos de produçâo, desempenho e
utilizaçâo, em observância aos procedimentos, padröes, normas e especificaçöes t&cnicas
pertinentes acordadas entre as Partes.
12. "Informaçâo Classificada" significa gualguer informaçâo, independentemente de
como ela & apresentada, gue deverâ ser protegida contra acesso, divulgaçâo, ou outro uso nâo
autorizado e foi assim designada, de acordo com as respectivas leis e regulamentos de cada Parte.
13. "Autoridade de Segurança Competente" significa a autoridade responsâvel pela
segurança de Informaçöes Classificadas no âmbito deste Acordo e em conformidade com as leis e
regulamentos de cada Parte.
14. "Certificaçâo de Segurança de Instalaçâo" significa a certificaçâo de gue a entidade
püblica ou privada foi autorizada ao Tratamento de Informaçâo Classificada, de acordo com as leis
e regulamentos nacionais de cada Parte.
15. “Certificaçâo de Segurança de Pessoal" significa a certificaçâo gue um individuo foi
autorizado ao Tratamento de Informaçâo Classificada, em determinado Nivel de Classificaçâo de
Segurança, em conformidade com as leis e regulamentos nacionais de cada Parte.
16. “Principio da Necessidade de Conhecer" significa a condiçâo de um individuo gue
precisa ter acesso â informaçâo para desempenhar tarefas e obrigaçöes oficiais.
U. "Direitos de Propriedade Intelectual (e Industrial)”, como definido no Artigo Il da
Convençâo gue institui a Organizaçâo Mundial da Propriedade Intelectual, assinada em 14 de julho
de 1967 em Estocolmo, inclui obras literârias, artisticas e cientificas, performances de artistas,
fonogramas e transmissöes, invençöes em todos os campos da atividade humana, descobertas
cientificas, desenhos industriais, marcas comerciais, marcas de serviço, nomes e designaçöes
comerciais, proteçâo contra a concorrância desleal e todos os demais direitos resultantes da
atividade intelectual nos campos industrial, cientifico, literârio ou artistico.
18. “Autoridade Nacional de Segurança” significa a autoridade responsâvel pela
proteçâo da Informaçâo Classificada, em âmbito nacional, e em conformidade com as leis e
regulamentos das Partes.
ARTIGO IV
ÂREAS DE COOPERAÇÂO
As Partes cooperarâo nas seguintes âreas relativas â indüstria de defesa:
1. Garantia das condiçöes apropriadas para pesguisa, desenvolvimento, produçâo e
modernizaçâo conjuntos de partes sobressalentes, ferramentas, materiais de defesa, sistemas
militares, displays töcnicos e eguipamento töcnico necessârios âs Forças Armadas das Partes.
2. Implementaçâo dos resultados de pesguisa, desenvolvimento e produçâo de
projetos conjuntos no campo de eguipamento militar nos territörios das Partes.
3. Pesguisa, modelagem, desenvolvimento e produçâo no campo de Bens e Serviços
da Indüstria de Defesa.
4. Assistöncia mütua nos campos de produçâo e aguisiçâo de Bens e Serviços da
Indüstria de Defesa, assim como na modernizaçâo de ferramentas e eguipamentos de ambas as
Partes.
5. Estimulo â conclusâo de acordos feitos entre autoridades competentes das Partes,
visando â produçâo e conjunta e futuro desenvolvimento conjunto de armamento, eguipamento
tecnico militar e suas peças.
6. Intercâmbio de informaçâo t&cnica e cientifica, documentos relevantes e
informaçöes sobre os padröes da indüstria de defesa usados pelas Partes para Garantia de
Gualidade.
7. Venda de bens finais produzidos por meio de projetos conjuntos das Partes a
Terceiras Partes por acordo mütuo e levando em consideraçâo as sensibilidades nacionais das
Partes e suas obrigaçöes oriundas de regulamentaçâo internacional.
8. Cooperaçâo para a venda, aguisiçâo ou troca de Bens e Serviços da Indüstria de
Defesa sobressalentes do inventârio das Forças Armadas de ambas as Partes por outros
produtos e serviços, em conformidade com a legislaçâo pertinente das Partes.
9. Promoçâo de contatos, visitas t&cnicas a centros de pesguisa e intercâmbio de
pessoal entre as instituiçöes e empresas das indüstrias de defesa das Partes.
10. Aguisiçâo pelas Parteş
uipamento militar e de defesa produzido ou
desenvolvido em conjunto no teryiri rig
er das Partes.
pa .& (,
11. Provimento del.” Nİ Bari i programas conjuntos de. produçâa, N
desenvolvimento, tecnologia e ipoderhizağö. releibnados a produtos da indüstria de defesa d: Ni
ambas as Partes e, se assim acorüğdlor gi roldutağila indüstria de defesa de Terceiras. Partes.
12. Conduçâo de projetos relativos a Bens e Serviços da Indüstria de Defesa das Partes,
de forma a possibilitar venda, aguisiçâo, produçâo, modernizaçâo, transferância de tecnologia,
pesguisa e desenvolvimento conjuntos ou mütuos, e implementaçâo desses projetos sob o escopo
de acordos, memorandos de entendimento, protocolos ou contratos a serem assinados entre as
Partes e/ou autoridades pertinentes das Partes.
13. Estimular a assinatura de acordos entre as Partes em produçâo conjunta e
desenvolvimento conjunto de Bens e Serviços da Indüstria de Defesa para Terceiras Partes.
14. Cooperaçâo entre instituiçöes t&cnicas militares, empresas da indüstria de defesa
e instalaçöes de manutençâo e reparo, sob a autoridade das Partes.
15. Participaçâo mütua em feiras da indüstria defesa e simpösios organizados pelas
Partes.
ARTIGO V
PRINCİPIOS DE IMPLEMENTAÇÂO
1. A execuçâo e detalhes de implementaçâo deste Acordo serâo definidos por
interme&dio de ajustes complementares, acordos de implementaçâo, memorandos de
entendimento, protocolos, contratos e outras providâncias sujeitas ao processo de ratificaçâo
previsto na legislaçâo nacional das Partes, e de acordo com as provisöes deste Acordo.
2. Em principio, as Partes cooperarâo apenas nos campos relacionados âs suas
pröprias indüstrias de defesa. A inclusâo de âreas de cooperaçâo de interesse de Terceiras Partes,
sob este Acordo, serâ possivel atrav&s de acordo mütuo entre as Parteş.
3. A cooperaçdâo serâ estabelecida pelo principio da reciprocidade, considerando a
legislaçâo, os critârios e os interesses mütuos das Partes.
4. As Partes avaliarâo e tomarâo decisöes por acordo mütuo no gue se referir a
convites para gue Terceiras Partes participem em projetos conjuntos de produçâo.
5. A nâo ser gue seja decidido de outra forma por ambas as Partes, em caso de
törmino de gualguer acordo complementar ou de implementaçâo, memorando de entendimento,
protocolos e entendimentos, as Partes deverâo aceitar cumprir todas as obrigaçöes assumidas
anteriormente â notificaçâo de teörmino. A declaraçâo de törmino de guaisguer destes
documentos serâ concluida em conjunto entre as Partes e conterâ uma lista de obrigaçöes
cumpridas e nâo cumpridas.
6. Nenhuma das Partes a Terceira Parte, sem consentimento pre&vio e
por escrito, material, informaçğö - &cn 3 dor mentos em forma de doaçâo, venda ou
coproduçâo segundo este Acord od le entares ede implementaçâo, memorandos
de entendimento, protocolos e âm feitos com base neste Acordo. //
ARTIGO VI
AUTORIDADES RESPONSÂVEIS
As autoridades responsâveis pela implementaçâo deste Acordo sâo:
« Pela Repüblicada Turguia: Presidância das Indüstrias de Defesa da Presidância
da Repüblica da Turguia.
» Pela Repüblica Federativa do Brasil: a Secretaria de Produtos de Defesa do
Ministörio da Defesa da Repüblica Federativa do Brasil.
ARTIGO Vi
COMISSÂO CONJUNTA
1. Na Comissâo Conjunta (a seguir referida como “Comissâo”), a Delegaçdâo da
Presidância das Indüstrias de Defesa da Presidância da Repüblica da Turguia serâ presidida pelo
Vice-Presidente ou representante autorizado pelo Vice-Presidente das Indüstrias de Defesa, ea
Delegaçâo da Repüblica Federativa do Brasil serâ liderada pelo Secretârio de Produtos de Defesa
do Ministârio da Defesa da Repüblica Federativa do Brasil ou representante por ele/ela
autorizado.
2. Os pontos de contato gue deverâo ser responsâveis por organizar e coordenar as
atividades da Comissâo, sâo:
» Departamento de Cooperaçdo Internacional, Presidância das Indüstrias de
Defesa da Presidância da Repüblica da Turguia.
«e Secretaria de Produtos de Defesa do Minist&rio da Defesa da Repüblica
Federativa do Brasil.
3. O nümero de representantes de cada Parte na Comissâo nâo deverâ exceder a 7
(sete). Se necessârio, pessoal especializado das Forças Armadas, instituiçöes e empresas da
indüstria de defesa poderâo ser incluidos na Comissâo, al&m do nümero de 7 (sete) participantes.
E Âtğrd
4. Em conformidade com este Âtördç
Gri
serâo as seguintes:
, as competâncias e obrigaçöes da Comissâo
a. Determinaçâo e definiçâo de âreas concretas de cooperaçâo, de acordo com o
Artigo IV deste Acordo.
b. Seleçâo de projetos a serem executados conjuntamente e identificaçâo dos
tipos e mâtodos de cooperaçâo mais apropriados para execuçâo de projetos em
conjunto.
c. Intercâmbio de informaçâo com o propösito de realizaçâo de uma proposta de
cooperaçâo durante a implementaçâo de programas conjuntos.
d. Submissâo de propostas, recomendaçöes e opiniöes a autoridades competentes
relativas â participaçâo de Terceiras Partes em projetos conjuntos.
e. Assegurar a preparaçâo e publicaçâo de documentos necessârios para a
realizaçâo de projetos e decisöes aprovadas.
f. Supervisâo regular da implementaçâo de projetos e decisöes aprovadas.
g. Avaliaçâo da implementaçâo deste Acordo e, se necessârio, negociaçâo de
propostas relativas a guaisguer emendas a serem feitas neste Acordo.
5. As atividades relativas âs reuniöes da Comissâo deverâo ser iniciadas apös o convite
oficial da Parte Anfitriâ, ao menos trâs meses antes da data proposta para a reunido.
6. Todos os töpicos da agenda da Comissâo deverâo ser determinados e
coordenados em no minimo 30 dias antes da reuniâo da Comissâo.
7. A Comissâo deverâ reunir-se alternadamente no territörio de cada Parte em datas
mutuamente acordadas.
8. Cada Parte serâ responsâvel por todas as despesas contraidas por seu pessoal
decorrentes de suas respectivas participaçöes nas reuniöes da Comissâo.
9. A Comissâo solucionarâ litigios oriundos da interpretaçâo e implementaçâo deste
Acordo atrav&s de negociaçöes diretas em conformidade com o Artigo XVII.
ARTIGO Vili
PROTEÇÂO DE DİRENTOS DE PROPRIEDADE INTELECTUAL E INDUSTRIAL
1. Direitos e obrigaçöes das Partes relativas aos seus direitos de propriedade
intelectual e industrial, direitos de produçâo em seus pröprios territörios, emissâo de licença de
produçâo, venda a Terceiras Partes, preservaçdo de patentes em novos produtos e invençöes
realizadas no âmbito de projetos com ntoset ; şfer&ncia tecnolögica deverâo ser determinados
por interm&dio de acordos de iy plementaçâe' a kerem feitos para cada projeto conjunto: As .
Partes, no âmbito de sua legislâçâp ridGional e de'acordos internacionais dos guais.sâo parte, ”
“Biopiedade intelectual a serem estabelecidos e /
mı N . N . e a
2. Nesses acordos de implementaçâo, al&m das obrigaçöes financeiras e legais, os
principios e procedimentos relativos ao tipo, local, tempo e termos de liguidaçâo de debitos e
cr&ditos mütuos, em decorrância de guaisguer despesas relativas â pesguisa, desenvolvimento,
produçâo, aguisiçâo, serviços töcnicos, apoio de pessoal e serviços de infraestrutura, deverâo ser
detalhadamente especificados.
3. Nenhuma clâusula deste Acordo serâ considerada como uma autorizaçâo ou
permissâo para reger o uso, troca ou divulgaçâo de gualguer informaçâo existente ou adguirida,
em associaçâo com İnformaçöes Classificadas sujeitas a Direitos de Propriedade Intelectual ou
Industrial, sem autorizaçâo especifica e por escrito do proprietârio desses direitos, guer o
proprietârio seja uma das Partes ou uma Terceira Parte.
4. Al&m disso, nenhuma disposiçâo deste Acordo serâ interpretada e implementada
na forma de diminuir, limitar ou abolir esses direitos pertencentes a uma das Partes ou a uma
Terceira Parte.
5. As Partes respeitarâo os Direitos de Propriedade Intelectual e Industrial, nos termos
do estabelecido no Parâgrafo 17 do Artigo İl, e outras restriçöes relativas â reproduçâo,
duplicaçâo, utilizaçâo ou distribuiçâo de todos os materiais, produtos e informaçâo gue forem
divulgadas pela outra Parte no âmbito deste Acordo
6. Compromissos estabelecidos neste Acordo relativos â proteçâo de Direitos de
Propriedade Intelectual e Industrial deverâo continuar a ser aplicados mesmo apös o törmino da
vigância deste Acordo.
ARTIGO IX
INFORMAÇÂO CLASSIFICADA
1. O tratamento de Informaçâo Classificada gue poderâ ser trocada ou gerada no
âmbito deste Acordo serâ regulado entre as Partes mediante acordo especifico paraatrocae
proteçâo mütua de Informaçâo Classificada.
2. Enguanto este acordo especifico nâo entrar em vigor, toda Informaçâo Classificada
trocada ou gerada no âmbito deste Acordo deverâ ser protegida de acordo com os seguintes
principios:
a. As Partes nâo fornecerğo a terceiros gualguer Informaçâo Classificada sem
pr&vio consentimento, por escrito, da outra Parte.
b. Cada Parte assegurarâ gue o acesso â Informaçâo Classificada seja concedido
com base no principio da Necessidade de conhecer;
c. As Partes deverâo assegurar gue o acesso â Informaçâo Classificada serâ
conferido somente a indiviğues-guç possuam a Certificaçâo de Segurança de
Pessoal adeguada ou g stelğinde amente autorizadas em virtude de sua$,
funçöes, em conformiş ade com azes & e kegulamentos nacionais. '
destinada.
e.
f.
As Partes concordam gue os niveis de classificaçâo de segurança, de acordo
com suas respectivas İeis e regulamentos nacionais, deverâ ser consideradas
eguivalentes e corresponder-se do seguinte modo:
Para a Repüblica Federativa do Brasil Para a Repüblica da Turguia
ULTRASSECRETO “ÇOK GİZLİ”
SECRETO “GİZLİ”
Sem eguivalente (ver $52.g deste Artigo) | “ÖZEL”
RESERVADO “HİZMETE ÖZEL”
Informaçâo Classificada gue esteja sob este Acordo, deverâ ser marcada com o
nivel de classificaçâo de segurança eguivalente e conforme estabelecido no
item “e” deste Artigo.
A Repüblica Federativa do Brasil darâ a Informaçâo Classificada marcada com o
nivel “ÖZEL” tratamento eguivalente ao nivel de proteçâo gue daria a
Informaçâo Classificada de nivel SECRETO.
As Partes deverâo notificar-se mutuamente sobre guaisguer mudanças na
tabela de eguival&ncia apresentada no item “e” deste Artigo.
Cada Parte deverâ garantir gue sejam implementadas as medidas necessârias
para a proteçâo das Informaçöes Classificadas processadas, armazenadas ou
transmitidas, de acordo com seu nivel de classificaçâo de segurança, leis e
regulamentos.
Outras guestöes relacionadas ao tratamento de Informaçâo Classificada, nâo
abordadas por este Acordo, deverâo ser coordenadas mutuamente entre as
Autoridades de Segurança das Partes.
ARTIGO X
GARANTIA DE GUALIDADE
Se acordado entre as Partes, a cooperaçâo em Garantia de Oualidade serâ
estabelecida em um acordo separado a ser assinado entre as Partes. At& a entrada em vigor deste
acordo, os procedimentos e principios gerais deverâo estar especificados nos contratos a serem
firmados entre as organizaçöes pertinentes das Partes, de acordo com sua legislaçâo nacional.
ARTIGO XI
COMPROMISSOS DAS PARTES ORIUNDOS DE OUTROS ACORDOS INTERNACIONAIS
As disposiçöes deste Acordo nâo afetarâo os compromissos das Partes oriundos de
guaisguer outros acordos internacionais do gual cada pals & Parte e nâo serâo usados contra a
legalidade, interesses, segurança e integridade territorial de outros Estados.
ARTIGO Xll
GUESTÖES JURİDICAS
1. O Pessoal Visitante e seus Dependentes estarâo sujeitos âs İeis e regulamentos
vigentes e jurisdiçâo criminal da Parte Anfitriâ durante sua presença no territörio da Parte Anfitriğ,
incluindo sua entrada, permanância e partida. Nos casos em gue a jurisdiçâo da Parte Anfitriâ for
aplicada e o veredicto previr uma penalidade inexistente na legislaçâo da Parte Remetente, um
tipo de penalidade existente na legislaçâo de ambas as Partes serâ aplicada.
2. Se gualguer Pessoa Visitante, ou um de seus Dependentes, for detido ou preso, a
Parte Anfitriâ deverâ prontamente informar a Parte Remetente dessa situaçâo.
3. Se gualguer Pessoa Visitante, ou um de seus Dependentes, for objeto de uma
investigaçâo legal ou julgamento na Parte Anfitriâ, ele ou ela deverâo ter os mesmos direitos â
proteçâo legal geralmente aceita e gue nâo serâ inferior âguela gozada pelos cidadâos da Parte
Anfitriğ.
4. As atividades do Pessoal Visitante poderâo ser encerradas pelas Autoridades
Responsâveis definidas no Artigo VI, se violarem a lei da Parte Anfitriâ.
5. A Parte Remetente deterâ jurisdiçâo disciplinar exclusiva sobre o Pessoal Visitante
dentro do Territörio da Parte Anfitriâ.
ARTIGO XIll
GUESTÖES ADMINISTRATIVAS
1. Nenhuma outra missâo serâ ordenada ao Pessoal Visitante al&m daguelas
especificadas neste Acordo ou a ser especificada nos acordos complementares e de
implementaçâo, memorandos de entendimento, protocolos e entendimentos a serem assinados
em conformidade com este Acordo.
2. O pessoal militar da Pa #iijetente usarâ o seu pröprio uniforme no seu local de
trabalho.
eguipamento necessâdrio para a execuçâo
ARTIGO XIV
GUESTÖES FINANCEIRAS
1. A Parte Remetente responsabilizar-se-â pelo salârio, acomodaçdo, alimentaçâo,
transporte, didrias e outros direitos financeiros do Pessoal Visitante designados para a
implementaçâo Ode atividades de cooperaçğo concernentes a este Acordo,
2. A Parte Anfitriâ decidirâ, no âmbito de sua legislaçâo, se as atividades serâo
organizadas sem incidância de cobrança, a preços correntes ou com subsidios parciais.
3. O Pessoal Visitante deverâ guitar as suas pröprias despesas ou as de seus
Dependentes, antes de deixar permanentemente a Parte Anfitriâ. No caso do Pessoal Visitante
nâo ter guitado esses d&bitos e/ou em caso de uma saida de emergância do pais da Parte Anfitriâ,
as despesas do Pessoal Visitante e de seus Dependentes deverâo ser pagas pela Parte Remetente,
em dölares americanos, pela taxa de câmbio da data do pagamento, conforme a fatura emitida
pela Parte Anfitriâ.
4. O Pessoal Visitante e seus Dependentes estarâo sujeitos â legislaçâo fiscal em
vigor na Parte Anfitriâ durante sua entrada, permanância e partida.
5. Todas as atividades de implementaçâo deste Acordo estarâo condicionadas â
disponibilidade de recursos das Partes.
ARTIGO XV
OUTRAS GUESTÖES
1. A Parte Remetente reserva-se o direito de chamar de volta o seu pessoal, guando
julgar necessârio. A Parte Anfitriâ adotarâ todas as medidas necessârias para o retorno do pessoal
tâo logo receber tal solicitaçâo.
2. Em caso de morte de gualguer Pessoa Visitante ou gualguer Dependente, a Parte
Anfitriğ informarâ â Parte Remetente. A remoçâo do corpo e outras medidas referentes ao
transporte dos restos mortais serâo de responsabilidade da Parte Remetente.
ARTIGO XVI
PERDAS/D 2 NIZAÇÖES
m EN >
1. Cada Parte compensar pi urfa Part; Peri
li funçöes.
dano causado â propriedade desta, vi /
2. As leis da Parte Anfitriâ deverâo ser aplicadas para solucionar as demandas de
indenizaçöes por perdas e danos causados intencionalmente ou por negligância âs pessoas e
propriedades da Parte Anfitriâ, Pessoal Visitante e seus Dependentes.
3. A menos gue seja resultado de negligância grosseira ou dolo, cada Parte renunciarâ
a guaisguer reivindicaçöes â outra Parte por lesâo ou morte causada por gualguer pessoal seu
enguanto este pessoal estiver no exercicio de suas funçöes oficiais.
ARTIGO XVI|
PASSAPORTE E PROCEDIMENTOS ADUANEIROS
1. O Pessoal Visitante e seus Dependentes estarâo sujeitos âs regras aplicadas a
estrangeiros dentro do territörio da Parte Anfitriâ.
2. Ao entrar e sair do pais da Parte Anfitriâ, o Pessoal Visitante e seus Dependentes
estarâo Sujeitos aos procedimentos de aduana e checagem de passaporte previstos na legislaçâo
da Parte Anfitriâ. Entretanto, a Parte Anfitriâ poderâ facilitar as formalidades administrativas, em
conformidade com a sua legislaçâo.
ARTIGO XV
RESOLUÇÂO DE LITİGIOS
1. As Partes resolverâo os litigios gue vierem a ocorrer, devidos â interpretaçâo ou
implementaçâo deste Acordo, atrav&s de reuniöes da Comissâo estabelecida conforme o Artigo
Vİ. Durante o processo de resoluçâo, as Partes deverâo continuar a cumprir com Seus
compromissos.
2. No caso de um litigio nâo poder ser resolvido pela Comissâo, no prazo de 90 dias
apös a sua anâdlise, este serâ tratado a nivel da Presidância da Indüstria de Defesa, Presidöncia da
Repüblica da Turgula, e do Secretârio de Produtos de Defesa do Ministerio da Defesa da Repüblica
Federativa do Brasil. Nesse caso, as negociaçöes iniciar-se-âo no prazo de 30 dias a contar da
notificaçâo da guestâo âs autoridades pertinentes das Partes e, caso nâo seja encontrada uma
soluçâo nos 45 dias subseguentes, cada Parte poderâ denunciar o presente Acordo, em
conformidade com parâgrafo 2 do Artigo XXI deste Acordo.
i
Naam ee eme een San Bn mm
ARTIGO XIX
EMENDAS
1. Cada Parte poderâ propor, por via diplomâtica, emendas ou revisâo a este Acordo,
se assim necessârio. As negociaçöes terğo inicio dentro de 30 dias seguidos do recebimento de
uma proposta por escrito. Se nenhum resultado for alcançado dentro de 90 dias, cada Parte
poderâ rescindir este Acordo, em conformidade com o parâgrafo 2 do Artigo XXI deste Acordo.
2. As emendas acordadas entrarâo em vigor de acordo com o procedimento
estabelecido no Artigo XX, gue estabelece a entrada em vigor deste Acordo. Todas as emendas e
revisöes serdâo feitas por escrito.
ARTIGO XX
RATIFICAÇÂO E ENTRADA EM VİGOR
Este Acordo entrarâ em vigor na data do recebimento da ültima notificaçâo escrita
pela gual as Partes notificarâo uma â outra, por via diplomâtica, sinalizando a conclusâo de seus
procedimentos internos legais para a ratificaçâo e entrada em vigor.
ARTIGO XXI
DURAÇÂO E TERMINO
1. Este Acordo permanecerâ em vigor por um periodo de 5 (cinco) anos a partir da
data de sua entrada em vigor. A menos gue uma Parte encaminhe, por via diplomâtica, uma
notificaçâo escrita a outra Parte de sua intençâo em denunciar o presente Acordo 90 dias antes
do prazo de validade, este Acordo serâ automaticamente renovado por periodos sucessivos de 1
(um) ano.
2. Gualguer Parte poderâ denunciar este Acordo com uma notificaçâo por escrito,
por via diplomâtica. A denüncia deste Acordo surtirâ efeito 90 dias apös o recebimento da
notificaçâo, a nâo ser gue acordado outra forma pelas Partes.
3. A nâo ser gue acordado de outra forma por ambas as Partes, as disposiçöes de
termino nâo afetarâo a implementaçâo de projetos, programas ou contratos iniciados antes do
termino deste Acordo.
ARTIGO XXII
TEXTO E ASSINATURA
Em f& do gue, os abaixo assinados, devidamente autorizados por seus respectivos
Governos, assinaram este Acordo em dois originais, nos idiomas turco, portuguğs e inglâs, sendo
todos os textos igualmente autânticos. Em caso de divergância na interpretaçâo do presente
Acordo, o texto em inglâs prevalecerâ.
Feito em Brasilia/Ankara.
|
fi Pelo Pelo
Gpverno da Repüblica, Federativa do Brasil Governo da Repüblica da Turguia
va ; / (
> : | / /
Marcos Rosaş Değgaut Pontes Prof İsmail DEMİR
Secretârio de Prddutos de Defesa do Presidente das Indüstrias de Defesa
Minist&rio da Defesa
Data: 99 /63/ 2021 Data: 15/ 03/ 2027 .
AGREEMENT ON DEFENCE INDUSTRY COOPERATION BETWEEN THE
GOVERNMENT OF THE FEDERATIVE REPUBLIC OF BRAZIL AND THE
GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF TÜRKİYE
PREAMBLE
The Government of the Federative Republic of Brazil
and
The Government of the Republic of Türkiye
(hereinafter referred to each as the “Party” and collectively as the “Parties”),
Confirming their commitment to the goals and principles of the United Nations
Charter;
Emphasizing that the relations based on friendship and cooperation, which shall be
further developed and strengthened on the basis of the principles of mutual benefit and eguality
of rights, shall contribute to the mutual interests of both countries, as well as to international
peace and security;
Expressing their desire to develop defense industry cooperation by using their
scientific and technical capabilities in the field of military eguipment and weapons; and
Adhering to the principles of reciprocity and mutual respect,
Have agreed on the following issues:
ARTICLE 1
PURPOSE
The purpose of this Agreement j 6 etek cooperation in the field of defense industry
between the Parties by improyiri iğ the de nsdyindustry capabilities of the Parties through
more effective cooperation hi the” “lçis ofi ij development, production, procurement,
maintenance of defense prodık el the improvement of relevant technical and
logistic support.
ARTICLE HI
SCOPE
This Agreement covers the general principles of mutual cooperation activities in the
field of defense industry between the competent authorities and/or the defense industry
organizations/companies of the Parties.
ARTİCLE IN
DEFINİTIONS
1. “Agreement” means this Agreement on Defense Industry Cooperation between the
Government of the Republic of Türkiye and the Government of the Federative Republic of Brazil.
2. “Defense Industry Products and Services” means weapons and military
eguipment, together with the related logistic support, and the materiel and services reguired
for the research, development and production of these weapons and military eguipment.
3. “Cooperation” means activities jointly undertaken by the Parties, based on the
principle of reciprocity for the purposes of this Agreement, and in accordance with their
applicable laws and regulations.
4. “Joint Commission” means the commission composed of the representatives of
the Presidency of Defence Industries of the Presidency of the Republic of Türkiye and the
Ministry of Defense of the Federative Republic of Brazil, in which both Parties shall be egualiy
represented, and which is responsible for performing the duties regarding the
implementation, assessment, and, when necessary, the amendment of provisions of this
Agreement.
5. “Official Duty” means the duty to be performed according to this Agreement or
to other agreements to be concluded on the basis of this Agreement.
6. "Sending Party" means the Party that sends personnel, materiel, and eguipment
to the territory of the Receiving Party, in accordance with the purposes of this Agreement.
7. “Receiving Party" means the Party that receives, in its territory, personnel,
materiel, and eguipment sent by the Sending Party for implementation of this Agreement.
8. “Guest Personnel" means the military and/or civilian personnel of a Party sent
to the territory of the other Party for the implementation of this Agreement.
9. “Dependents” m > ör; ons who depend on the Guest Personnel, as
responsible supporting them/ in accordane# ui their respective national legislation.
EN.
10. “Third Party" means any person or entity or organization or government of a
country or state, other than the Parties, or of an international organization or of its legal
representatives.
11. “Guality Assurance" means all activities ensuring the conformity of defense
products or services to production, performance and usage reguirements, in observance of
the procedures, standards, norms, and relevant technical specifications agreed between the
Parties.
2. "Classified Information" means the information, regardless of how it is presented,
that shall be protected against unauthorized access, disclosure or other compromise and has been
designated as such, according to the respective laws and regulations of each Party.
13. "Competent Security Authority" means the authority responsible for the protection
of Classified Information within the framework of this Agreement and in accordance with each
Party's laws and regulations.
14. "Facility Security Clearance" means a certification that a public or private entity has
been security cleared for the Handling of Classified Information, in accordance with national laws
and regulations of each Party.
15. "Personnel Security Clearance" means a certification that an individual has been
security cleared for the Handling of Classified Information, at a certain Security Classification Level,
in accordance with national laws and regulations of each Party.
16. "Need-to-Know Principle" means the condition of an individual who needs to access
information in order to perform official duties and tasks.
17. "İntellectual (and Industrial) Property Rights” as defined in Artide 11 of
the Convention establishing the World intellectual Property Organization, signed on 14*n July 1967
in Stockholm, includes literary, artistic and scientific works, performances of performing artists,
phonograms and broadcasts, inventions in all fields of human endeavor, scientific discoveries,
industrial designs, trademarks, service marks, and commercial names and designations, protection
against unfair competition, and all other rights resulting from intellectual activity in the industrial,
scientific, literary or artistic fields.
18. “National Security Authority” means the authority responsible for the protection of
Classified Information, at the national level, in accordance with the laws and regulations of the
Parties.
ARTICLE V
FİELDS OF COOPERATION
The Parties shall cooperate in the EN regarding the defense industry:
EN
1. Assurance of proprigie “tentijtions for joint research, development,
production and modernizatiofi fot. ols, defense materials, military systems,
Ni
2. implementation of the results of joint research, development and production
projects in the field of military eguipment in the territories of the Parties.
3. Research, design, development and production in the field of Defense Industry
Products and Services.
4. Mutual assistance in the fields of production and procurement of Defense
industry Products and Services as well as in the modernization of tools and eguipment of both
Parties.
5. Encouragement of the conclusion of agreements made between relevant
authorities of the Parties with the aim of joint production and further development of
weapons, military technical eguipment and their parts.
6. Exchange of scientific and technical information, relevant documents and
information on defense industry standards used by the Parties for Ouality Assurance.
7. Sales of finished goods produced through joint projects of the Parties to Third
Parties by mutual agreement and taking into account the national sensitivities of the Parties
and their obligations deriving from international regulations.
8. Cooperation in selling, purchasing or exchanging surplus Defense Industry
Products and Services in the inventory of the Armed Forces of both Parties with other products
and services, in line with the relevant legislation of the Parties.
9, Promotion of contacts, technical visits to research centers, and personnel
exchanges between the institutions and companies of the defense industries of the Parties.
10. Acguisition by the Parties of military and defense eguipment manufactured or
developed jointiy in either Party's territory.
11. Provisioning conditions for joint programs of production, development,
technology and modernization related to the defense industry products of both Parties, and if
agreed upon, the defense industry products of Third Parties.
12. Conducting projects involving Defense Industry Products and Services of the
Parties in order to enable joint or mutual sales, procurement, production, modernization,
transfer of technology, research and development, and implementing these projects within
the framework of agreements, memoranda of understanding, protocols or contracts to be
signed between the Parties and/or the relevant authorities of the Parties.
13. Encouraging the signing of agreements between the Parties on joint production
and joint development of Defense Industry Products and Services for Third Parties.
14. Cooperation bet EN technical institutions, defense industry
companies and maintenance a y İföpair EN, under the authority of the Parties,
/ ZN A
15. Mutual particip tn ike fes industry fairs and conferences organized by
the Parties. : yi 4
: e
; ML
; NK
: miz ,
ARTICLE V
IMPLEMENTATION PRINCİPLES
1. The carrying out and implementation details of this Agreement shall be
determined through complementary adjustments, implementation agreements, memoranda
of understanding, protocols, contracts and other arrangements subject to the ratification
processes prescribed in the national legislation of the Parties, and pursuant to the provisions
of this Agreement.
2. In principle, the Parties shail cooperate only in the fields related to their own
defense industries. The inclusion of cooperation areas that are in the interest of Third Parties,
under this Agreement, shall be possible through mutual agreement between the Parties.
3. Cooperation shali be established based on the principle of reciprocity,
considering the İegislation, reguirements, and mutual interests of the Parties.
4. The Parties shall assess and make their decisions by mutual agreement in issues
concerning the invitation of Third Parties to participate in joint production projects.
5. Unless otherwise decided by both Parties, in case of termination of any
complementary and implementation agreement, memorandum of understanding, protocols
and arrangements, the Parties shall accept to fulfill all obligations assumed before the
notification of termination. The declaration of the termination of any of these documents shall
be jointly concluded by the Parties and shall include a list of fulfilled and unfulfilled obligations.
6. Neither Party shali transfer to a Third Party, without prior written consent,
materials, technical information, and documents, either as donations, sales or co-productions
as per this Agreement or complementary and implementation agreements, memoranda of
understanding, protocols and arrangements to be made on the basis of this Agreement.
ARTICLE VI
RESPONSIBLE AUTHORITES
The authorities responsible for implementation of this Agreement are:
* For the Republic of Türkiye: Presidency of Defence Industries of the Presidency
of the Republic of Türkiye
e For the Federative Republic of Brazil: the Secretary of Defense Products of the
Ministry of Defense of the Federative Republic of Brazil.
ARTICLE Vİl
JOINT COMMISSION
1. in the Joint Commission (hereinafter referred as "Commission"), the Delegation
of the Presidency of Defence Industries of the Presidency of the Republic of Türkiye shall be
headed by the Vice President or a representative who is authorized by the Vice President of
Defence Industries, whereas the Delegation of the Federative Republic of Brazil shall be headed
by the Secretary of Defense Products of the Ministry of Defense of the Federative Republic of
Brazil or a representative authorized by him/her.
2. The points of contact which shall be responsible for organizing and coordinating
the activities of the Commission are:
* İnternational Cooperation Department, Presidency of Defence Industries of the
Presidency of the Republic of Türkiye
* Secretariat of Defense Products of the Ministry of Defense of the Federative
Republic of Brazil.
3. The number of the members from each Party in the Commission shall not exceed
7 (seven). If necessary, expert personnel from the Armed Forces, institutions and defense
industry companies from each Party can be included in the Commission, beyond the number
of 7 (seven) participants.
4. Within the scope of this Agreement, the competence and duties of the
Commission shali be as follows:
a. Determination and definition of concrete fields of cooperation in accordance
with the Article IV of this Agreement.
b. Selection of projects, which will be jointiy carried out, and identification of the
most appropriate types and methods of cooperation as to the implementation
of joint projects.
c. Exchange of information for the purpose of the realization of a cooperation
proposal during the implementation of joint programs.
d. Submission of proposals, recommendations and opinions to relevant authorities
concerning the participation of Third Parties in joint projects.
e. Ensuring the preparation and publication of necessary documents for
realization of approved projects and decisions.
f. Regular super yok tation of approved projects and decisions.
of this Agreement and, if necessary,
any amendments to be made to this
Agreement.
5. The activities regarding the Commission meetings shall be initiated upon the official
invitation by the Receiving Party at least three months prior to the proposed date of the meeting.
6. All topics on the agenda of the Commission shall be determined and coordinated at
least 30 days prior to the Commission meeting.
7. The Commission shall alternately meet in the territory of each Party on mutually
agreed dates.
8. Each Party shall be responsible for all the expenses incurred by its personnel
connected with their participation in the Commission meetings.
9. The Commission shall settle disputes arising from the interpretation and
implementation of this Agreement through direct negotiations in accordance with Article XVI.
ARTICLE Vili
PROTECTİON OF INTELLECTUAL AND INDUSTRIAL PROPERTY RİGHTS
1. Rights and obligations of the Parties concerning their intellectual and industrial
property rights, production rights within their own territories, issuance of the production license,
sales to Third Parties, preservation of patent on new products and inventions realized within the
framework of joint projects and technology transfer shali be determined through implementation
agreements to be made for each joint project. The Parties, within the framework of their national
legislation and international agreements to which they are party, shall effectively protect
intellectual property rights to be established and transferred on the basis of this Agreement.
2. In these implementation agreements, besides the financial and legal obligations,
the principles and procedures, concerning the type, place, time and terms of liguidation of mutual
debts and credits, due to any expenses resulting from research, development, production,
procurement, technical services, personnel support and infrastructure services, shali be specified
in detail.
3. No provision in this Agreement shali be regarded as an authority or a permission to
govern the use, exchange or disclosure of any information existing or acguired in association With
Classified Information subject to Intellectual or Industrial Property Rights, without specific written
authorization of the owner of these rights, whether the owner is one of the Parties or a Third
Party.
4. Furthermore, no provision in this Agreement shall be interpreted and implemented
in the manner of diminishing, limiting or abolishing these rights belonging to one of the Parties or
a Third Party.
5. The Parties shall abide By şgriüiellectval and Industrial Property Rights, pursuant
to the provisions of Paragraph 17,6tArticle İlizandüther limitations concerning the reproduction,
duplication, utilization or distrbütüğüy bf” alk, mat
released by the other Party ve A
e #
this Agreement.
Mi
4
e
VE Gİ
dials, products and information which âte, ©
6. Commitments established in this Agreement regarding the protection of
Intellectual and Industrial Property Rights shali continue to be applied even after the termination
of this Agreement.
ARTİCLE IX
CLASSIFIED INFORMATION
1 The handling of Classified information that may be exchanged or generated under
this Agreement shali be regulated by the Parties through a specific agreement on the exchange
and mutual protection of Classified Information.
2. While this specific agreement has not come into force, all Classified Information
exchanged or generated under this Agreement shali be protected in accordance with the following
principles:
a. A Party shall not provide any Classified Information to a Third Party without
prior written consent of the other Party.
b. Each Party shall ensure that access to Classified Information is granted based on
the Need to know principle.
c. The Parties shall ensure that the access to Classified Information is granted only
to individuals who hold an appropriate Personal Security Clearance or who are
otherwise duly authorized by virtue of their functions in accordance with
national laws and regulations.
d. The Classified Information shali only be used for the purpose it has been
intended.
e. The Parties agree that the security classification levels, according to their
respective national laws and regulations, should be considered eguivalent and
correspond as follows:
For the Federative Republic of Brazil For the Republic of Türkiye
ULTRASSECRETO ÇOK GİZLİ
SECRETO © GİZLİ
No eguivalent (see “g” of this Article) ÖZEL
RESERVADO HİZMETE ÖZEL
f. Classified Information provided under this Agreement must be marked with the
iz
atlar yfarkea
di
g. Classified Infor
Republic of Braz
?
AŞk
h. The Parties shali notify each other about any change on their respective national
laws and regulations related to the security classification levels specified on
item “e” of this Article.
i. Each Party shall ensure that the necessary measures, according to national laws
and regulations, are taken to protect Classified Information that is processed,
stored or transmitted, in accordance to its security classification level.
jİ. Otherissuesrelated to the handling of Classified Information, not addressed by
this Agreement, shall be mutually coordinated between the National Security
Authorities of the Parties.
ARTICLE X
GUALITY ASSURANCE
If agreed by the Parties, the cooperation on Ouality Assurance shall be established
with a separate agreement to be signed between the Parties. Until the signing and entry into force
of that agreement, the procedures and general principles shall be specified in the contracts to be
concluded between the relevant organizations of the Parties in accordance with their national
legislations.
ARTICLE XI
COMMITMENTS OF THE PARTIES ARISING FROM OTHER
INTERNATIONAL AGREEMENTS
The provisions of this Agreement shall not affect the commitments of the Parties
arising from any other international agreements to which either country is a Party and shall not
be used against the legality, interests, security and territorial integrity of other States.
ARTICLE XIl
LEGAL ISSUES
1. Guest Personnel and their Dependents shali be subject to the İaws and regulations
in force and the criminal jurisdiction of the Receiving Party during their presence in the territory
of the Receiving Party, including their entry, stay and departure. In cases where the jurisdiction of
the Receiving Party is applied and the verdict envisages a penalty which does not exist in the
legislation of the Sending Party, a type of penalty which exists in the legislation of both Parties
shall be applied.
2. In case any of the Guest Personnel or any of their Dependents is detained or
arrested, the Receiving Party shall proraplldalarm the Sending Party of this situation.
a e
3. In case any of the ED nel N
investigation or trial in the Recei ir sh
legal protection, which shall be
Party.
r any of their Dependents faces a legal
hall be entitled to the generally accepted
Henjoyed by the nationals of the Receiving
4. The activities of the Guest Personnel could be terminated by the Responsible
Authorities defined in Article VI if they violate the law of the Receiving Party.
5. The Sending Party shall retain exclusive disciplinary jurisdiction over the Guest
Personnel within the territory of the Receiving Party.
ARTİCLE XII
ADMINISTRATIVE MATTERS
1. No mission shall be assigned to the Guest Personnel other than the ones specified
in this Agreement or to be specified in the complementary and implementation agreements,
memoranda of understanding, protocols and arrangements to be signed in accordance with this
Agreement.
2. The Sending Party's military personnel shall wear their own uniform in their place
of duty.
3. The Receiving Party shall make efforts to provide the eguipment reguired for
carrying out activities defined in this Agreement, where necessary.
ARTICLE XIV
FINANCIAL MATTERS
1. The Sending Party shall be liable for the salary, lodging, catering, transportation,
per diem and other financial rights of the Guest Personnel assigned to the implementation of
cooperation activities under this Agreement.
2. The Receiving Party shall decide within the framework of its legislation whether the
activities are organized free of charge or at current or reduced charges.
3. The Guest Personnel shall clear their own debts and those of their Dependents
before they leave the Receiving Party permanentiy. In case the Guest Personnel have not paid
those debts and/or in case ofan emergency withdrawal, the debts of the Guest Personnel and
those of their Dependents shall be paid by the Sending Party in U.S. Dollars at the exchange rate
used at the date of payment, according to the invoice issued by the Receiving Party.
4. The Guest Personnel and their Dependents shall be subject to the tax laws
prevailing in the Receiving Party during their entry, stay and departure.
5.
Parties.
ARTICLE XV
OTHER ISSUES
1. The Sending Party reserves the right to recall its personnel when deemed
necessary. The Receiving Party shall adopt all the measures for the return of the personnel as soon
as it receives such a reguest.
2. In case of the death of any Guest Personnel or any Dependent, the Receiving Party
shail inform the Sending Party. Removal of the deceased and other measures for the transport of
the remains will be the responsibility of the Sending Party.
ARTICLE XVI
DAMAGE/LOSS AND COMPENSATION
1. Each Party shall compensate the other Party for a damage caused to
the latter's property resulting from acts of the Guest Personnel while performing their duties.
2. The laws of the Receiving Party shall be applied to settle the claims for
compensation of losses or damages caused intentionally or by negligence to persons and
properties of the Receiving Party, Guest Personnel and their Dependents.
3. Unless resulted from willful misconduct or gross negligence, each Party shall waive
all its claims against the other Party for injury or death suffered by any of its personnel while such
personnel were engaged in the performance of their official duties.
ARTICLE XVII
PASSPORT AND CUSTOMS PROCEDURES
1. The Guest Personnel and their Dependents shall be subject to the rules applicable
to foreigners within the territory of the Receiving Party.
2. When entering and leaving the country of the Receiving Party, the Guest Personnel
and their Dependents shall be subject to the customs and passport procedures foreseen in the
Receiving Party's law. However, the Receiving Party might facilitate administrative formalities, in
compliance with their legislation.
ARTİCLE XVI
SETTLEMENT OF DİSPUTES
1. interpretation or
çan eni gs in the Commission established as per
föcess, he Bayii all continue to fulfill their commitments. 7
2. In case a dispute cannot be settled in the Commission within 90 days following its
assessment, it shall be handled at the level of the Presidency of Defence Industries of the
Presidency of the Republic of Türkiye and the Secretary of Defense Products of the Ministry of
Defense of the Federative Republic of Brazil. In that case, negotiations shall be initiated within 30
days following the notification of the issue to the relevant authorities of the Parties, and if no
solution can be reached within the subseguent 45 days, each Party shall be able to terminate this
Agreement, in accordance with paragraph 2 of Article XXI of this Agreement.
ARTICLE XIX
AMENDMENTS
1. Either Party may propose, through diplomatic channels, amendments or revision of
this Agreement if so reguired. Negotiations shall start within 30 days after the receipt of a written
proposal. If no result is reached within 90 days, each Party shall be able to terminate this
Agreement, in accordance with paragraph 2 of Article XXI of this Agreement.
2. Agreed amendments shall enter into force in accordance with the procedure set
forth in Article XX governing the entry into force of this Agreement. All amendments and revisions
shall be done in writing.
ARTICLE XX
RATIFICATION AND ENTRY INTO FORCE
This Agreement shall enter into force on the date of the receipt of the last written
notification by which the Parties notify each other, through diplomatic channels, of the completion
of their internal legal procedures reguired for the ratification and entry into force.
ARTICLE XXI
DURATION AND TERMINATION
1. This Agreement shall remain in force for a period of 5 (five) years from the date of
its entry into force. Unless either Party sends, through diplomatic channels, a written notice of
termination to the other Party 90 days prior to the expiry date, the Agreement shall automatically
be extended for successive terms of one-year.
2. Either Party may denounce this Agreement with a written notification through
diplomatic channels. Termination of this Agreement shall take effect 90 days after the receipt of
the notification, unless the Parties agree otherwise,
pi
3. Ünless otherwise decided by both Parties, the provisions of termination shall not
affect the implementation of projects, a Ağkçoniracts initiated before the termination of
prğLamıs.
this Agreement. a
pe e N
ğ
«,
ARTICLE XXII
TEXT AND SIGNATURE
In witness whereof, the undersigned, being duly authorized thereto by their respective
Governments, have signed this Agreement in two originals in Turkish, Portuguese and English
languages, all texts being egually authentic. In case of any divergence in the interpretation of this
Agreement, the English text shall prevail.
Done in Brasilia / Ankara.
FOR TH GOVERNMENT OF THE FEDERATIVE (o FOR THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF
REPUBLIC OF BRAZIL TÜRKİYE
yl
WA
Marcos Rosas Degayt Pontes Prof İsmail DEMİR
Secretary of Products of Defense of the President of Defence Industries
Ministry of Defense
Date: 19 /65/ Yeri Date: 95/ 03/ 2022.
Z-2024/14162810/39013539-
Türkiye Cumhuriyeti Brazilya Büyükelçiliği, Brezilya Federatif Cumhuriyeti Dışişleri
Bakanlığına saygılarını sunar ve Büyükelçiliğin Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya
Federatif Cumhuriyeti Hükümeti Arasında 25 Mart 2022 tarihinde çevrimiçi olarak düzenlenen
bir törenle imzalanan Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması'na ilişkin 17 Ocak 2024 tarihli, Z-
2024/14162810/37407401 sayılı ve 5 Mayıs 2022 tarihli, Z-2022/14162810/34364842 sayılı
Notalarına atıfla, aşağıdaki hususları bildirmekten onur duyar:
Büyükelçilik, yukarıda atıf yapılan 17 Ocak 2024 tarihli Nota aracılığıyla, sözkonusu
Anlaşma'nın onay süreci sırasında metnin Türkçe ve İngilizce nüshaları arasında bazı
uyumsuzluklar tespit edildiğini, bunun üzerine metnin Türkçe nüshasının güncellendiğini ve
Anlaşma'nın Türkçe metninin Nota teatisi yoluyla değiştirilmesine izin veren bir
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarıldığını Bakanlığa bildirmiştir.
Bu bağlamda, Büyükelçilik, Türkiye Cumhuriyeti”ndeki iç onay sürecinin ilerlemesini
teminen, Bakanlığın bu Nota'nın alındığını teyit eden ve Anlaşma'nın Türkçe metninde yapılan
değişiklikleri onayladığını ifade eden resmi yazılı cevabının kendisine bildirilmesinden
memnuniyet duyacaktır.
Büyükelçilik, kolaylık sağlaması amacıyla, Anlaşma'nın güncellenmiş Türkçe
nüshasını bir kez daha ilişikte sunar.
Türkiye Cumhuriyeti Brazilya Büyükelçiliği bu vesileyle Brezilya Federatif
Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığına en derin saygılarını yineler.
(Mühür (Paraf
Brazilya, 12 Kasım 2024
Ek: Belirtildiği üzere.
Brezilya Federatif Cumhuriyeti Dışişleri-Bakanlığı
BRAZİLYA — FEDERAL BÖLGE. wi CN
2
Ça
Z-2024'14162810739013539 -
The Embassy of the Republic of Türkiye ın Brasilia presents its complimenis to the
Ministry of External Relations of the Federative Republic of Brazil and with reference to the
Embassy's Notes Verbales, no.Z-2024714162810/37407401, datcd 17 January 2024, and no. Z-
2022'14162810:34364842, dated 5 May 2022, regarding the Agreement on Defence Industry
Cooperation between the Government of the Republic of Türkiye and the Government of the
Federative Republic of Brazil, signed at a ceremony held online on 25 March 2022, has the
honour to communicate the following:
Through the Note Verbale dated 17 January 2024 referred to above, the Embassy had
notificd thc csteccmed Ministry that some discrepancics between the Turkish and English
versions of the text were detected during the ratification process of the said Agreement, upon
which ihe Turkish version of the text was updated and a Presidentia! Decree issued to allow the
modification of the Turkish text of the Agreement through exchange of Notes Verbales.
In this context, in order for the domestic ratification process in the Republic of Türkiye
to advance, the Embassy would be grateful to be informed of the formal written response of the
estecmcd Ministry confirming the reccipt of this Note Verbale as well as expressing approval
of the modifications made to the Turkish text of the Agreement.
The Embassy would like to altach once again the updated Turkish version of the
Agrccment for convenicnce.
The Embassy of the Republic of Türkiye in Brasilia avails itself of this opportunity to
renew to ihe Ministry of Extemal Relations of the Federative Republic of Brazil thc assurances
of its highest consideration. a
Enc.: As stated.
Ministry of External Relations of the
Federative Republic of Brazil
BRASİILIA - DF
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
İLE
BREZİLYA FEDERATİF CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ
ARASINDA
SAVUNMA SANAYİ İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI
GİRİŞ
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti
ve
Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti
(bundan böyle her biri “Taraf” ve müştereken “Taraflar” olarak adlandırılacaktır);
Birleşmiş Milletler Şartının hedef ve ilkelerine bağlılıklarını teyit ederek,
Karşılıklı yarar ve hak eşitliği ilkeleri temelinde, daha fazla geliştirilecek ve güçlendirilecek olan
dostluk ve işbirliği ilişkilerinin, dünya barışı ve güvenliğine olduğu kadar iki ülkenin ortak
çıkarlarına da katkıda bulunacağını vurgulayarak,
Askeri teçhizat ve silah alanında bilimsel ve teknik kabiliyetlerini kullanarak savunma sanayi
işbirliğini geliştirme isteklerini belirterek,
Karşılıklı saygı ile mütekabiliyet esaslarına bağlı kalarak,
Aşağıdaki konularda anlaşmaya varmışlardır:
MADDE
AMAÇ
İşbu Anlaşmanın amacı; Taraflar arasında, savunma mal ve hizmetlerinin geliştirilmesi, üretimi,
tedariki, idamesi ve ilgili teknik ve lojistik destek alanlarında daha etkili işbirliği ile Tarafların
savunma sanayi kabiliyetlerini geliştirerek savunma sanayi alanında işbirliği sağlamaktır.
MADDE TI
KAPSAM
İşbu Anlaşma; Tarafların yetkili makamları ve/veya savunma sanayi kuruluşları/firmaları arasındaki
savunma sanayi alanında karşılıklı işbirliği faaliyetlerinin esaslarını kapsamaktadır.
SAL em,
a ia
HT İN
A TŞN
10.
11.
12.
MADDE HI
TANIMLAR
“Anlaşma”; Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti
arasındaki Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşmasını ifade eder.
"Savunma Sanayi Mal ve Hizmetleri", ilgili lojistik destek ile birlikte silahları ve askeri
teçhizatı ve bu silah ve teçhizatın araştırma, geliştirme ve üretimi için gerekli malzemeyi ve
hizmeti ifade eder.
“İşbirliği”; Tarafların kendi ilgili yasalarına ve düzenlemelerine uygun olacak şekilde
mütekabiliyet esasına dayalı olarak bu Anlaşmanın amaçları için üstlendikleri faaliyetleri
ifade eder.
"Karma Komisyon"; üyeleri Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii
Başkanlığı ve Brezilya Federatif Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı temsilcilerinden oluşan, her
iki Tarafın eşit düzeyde temsil edileceği ve bu Anlaşmanın hükümlerinin uygulanması,
değerlendirilmesi ve gerektiğinde yapılacak değişikliklere ilişkin görevleri yürüten
Komisyonu ifade eder.
"Resmi Görev", bu Anlaşma veya bu Anlaşmaya istinaden yapılacak diğer anlaşmalar
uyarınca icra edilecek görevi ifade eder.
“Gönderen Taraf”; Kabul Eden Tarafın ülkesine bu anlaşmanın amaçları doğrultusunda
personel, malzeme ve teçhizat gönderen Tarafı ifade eder.
“Kabul Eden Taraf”; bu Anlaşmanın uygulanması için Gönderen Tarafın personel, malzeme
ve teçhizatını ülkesine kabul eden Tarafı ifade eder.
“Misafir Personel”; bir Tarafın, bu Anlaşmanın uygulanması için karşı Taraf ülkesine
gönderdiği asker ve/veya sivil personeli ifade eder.
“Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler”; Misafir Personelin kendi ulusal mevzuatına göre
bakmakla yükümlü olduğu, kendisine bağımlı olan ve Kabul Eden Tarafın kendi ulusal
mevzuatına göre kabul edilebilir kişileri ifade eder.
»Üçüncü Taraf”; Tarafların dışındaki herhangi bir kişi, varlık, kuruluş veya herhangi bir
ülkenin hükümeti veya herhangi bir devlet veya uluslararası kuruluş veya bunların yasal
temsilcilerini ifade eder.
“Kalite Güvencesi”; savunma ürünlerinin veya hizmetlerinin Taraflar arasında mutabık
kalınan prosedür, standart, norm ve ilgili teknik şartnamelere bağlı olarak üretim, performans
ve kullanım gereklerine uygunluğunu güvence altına alan tüm faaliyetleri ifade eder.
“Gizlilik Dereceli Bilgi”, şekli veya tipine ya da gönderilme yöntemine bakılmaksızın, bir
gizlilik derecesi ibaresi ile işaretlenen ve Tarafların kendi ilgili yasalarına ve düzenlemelerine
uygun olarak yetkisiz erişime, kullanıma veya imhaya karşı koruma gerektiren herhangi bir
bilgiyi ifade eder. , nl y ğ NN
13.
14.
15.
16.
17.
18.
“Yetkili Güvenlik Makamı”; her bir Tarafın kendi yasalarına ve düzenlemelerine uygun
olarak, işbu Anlaşma kapsamındaki Gizlilik Dereceli Bilgilerin korunmasından sorumlu
makamı ifade eder.
“Tesis Güvenlik Belgesi”; bir kamu veya özel kuruluşun Gizlilik Dereceli Bilgi'nin kullanımı
ve korunması için istenilen gizlilik derecesine uygun bulunduğunu gösteren, her bir Tarafın
kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak verilen resmi belgeyi ifade eder.
”Kişi Güvenlik Belgesi”; bir şahsın, Gizlilik Dereceli Bilgiye nüfuz edebilmesini sağlayan,
her bir Tarafın kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak verilen resmi belgeyi
ifade eder.
“Bilmesi Gereken Prensibi”; Resmi Görev ile ilgili olarak ve/veya somut bir görevin yerine
getirilmesine yönelik Gizlilik Dereceli Bilgiye erişim gereğini ifade eder.
“Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları”; 14 Temmuz 1967'de Stockholm'de imzalanan ve Dünya
Fikri Mülkiyet Örgütünü kuran Sözleşme'nin 2'nci maddesinde tanımlanan edebi, sanatsal ve
bilimsel çalışmaları, icracı sanatçıların eserlerini, fonogram ve yayınları, insan emeğinin tüm
alanlarındaki buluşları, bilimsel buluşları, endüstriyel tasarımları, ticari markaları, hizmet
markalarını, ticari unvan ve isimleri, haksız rekabete karşı korumayı ve sınai, bilimsel, edebi
ya da sanatsal alanlarda fikri mülkiyet faaliyetlerinden kaynaklanan diğer tüm hakları ifade
eder.
“Ulusal Güvenlik Makamı” Tarafların ulusal yasalarına ve düzenlemelerine uygun olarak,
ulusal düzeyde Gizlilik Dereceli Bilgilerin korunmasından sorumlu makamı ifade eder.
MADDE IV
İŞ BİRLİĞİ ALANLARI
Taraflar savunma sanayi ile ilgili olarak aşağıdaki alanlarda işbirliği yapacaklardır:
1.
Tarafların Silahlı Kuvvetlerince ihtiyaç duyulan yedek parça, alet, savunma malzemesi, askeri
sistemler, teknik gösterimler ve teknik teçhizata ilişkin ortak araştırma, geliştirme, üretim ve
modernizasyon için uygun koşulların sağlanması,
Tarafların topraklarında askeri teçhizat alanında ortak araştırma, geliştirme ve üretim projeleri
sonuçlarının uygulanması,
Savunma Sanayi Mal ve Hizmetleri alanında araştırma, tasarım, geliştirme ve üretim,
Her iki Tarafın alet ve teçhizatının modermizasyonunun yanı sıra Savunma Sanayi Mal ve
Hizmetlerinin üretimi ve tedariki alanlarında karşılıklı yardımlaşma,
Silah ve askeri teknik teçhizatın ve bunların parçalarının ortak üretimi ve daha da
geliştirilmesi amacıyla; Tarafların ilgili makamları arasındaki anlaşmaların akdedilmesinin
teşvik edilmesi,
Kalite Güvencesi bakımından Tara Kalanılan savunma Sanayi standartları hakkında
bilgi ve ilgili doküman ile bilimsel,#ç teknik #igi in mübadelesi,
5 zn
10.
11.
12.
13.
14.
15.
Karşılıklı anlaşmayla ve Tarafların ulusal hassasiyetleri ile uluslararası düzenlemelerden
kaynaklanan yükümlülükleri dikkate alınarak Tarafların ortak projelerinde üretilen nihai
ürünlerin Üçüncü Taraflara satışı,
İki Tarafın Silahlı Kuvvetlerinin envanterinde bulunan ihtiyaç fazlası savunma sanayi ürün ve
hizmetlerinin Tarafların ilgili yasal mevzuatına uygun şekilde satılması, alınması veya başka
ürün ve hizmetlerle ile mübadele edilmesine yönelik işbirliği yapılması.
Tarafların savunma sanayi kurumları ve firmaları arasında temasların, araştırma merkezlerine
yapılacak teknik ziyaretlerin ve personel değişimlerinin teşvik edilmesi,
Taraflardan her birinin topraklarında müştereken üretilen ya da geliştirilen askeri ve savunma
teçhizatlarının Taraflarca tedariki,
Her iki Tarafin ve mutabık kalındığı takdirde Üçüncü Tarafların savunma sanayi ürünlerine
ilişkin üretim, geliştirme, teknoloji ve modernizasyon ortak programları için koşulların
oluşturulması,
Taraflarca, ortak veya karşılıklı satış, tedarik, üretim, modernizasyon, teknoloji transferi,
araştırma ve geliştirme yapılabilmesi için Savunma Sanayi Mal ve Hizmetlerine ilişkin
projelerin yürütülmesi ve bu projelere yönelik çalışmaların Taraflar ve/veya Tarafların ilgili
makamları arasında imzalanacak olan anlaşmalar, mutabakat muhtıraları, protokoller veya
sözleşmeler kapsamında uygulanması,
Üçüncü Taraflar için ortak üretim ve ortak geliştirme konusunda Taraflar arasında
anlaşmaların akdedilmesinin teşvik edilmesi,
Tarafların yetkisi dâhilinde askeri teknik kurumlar, savunma sanayi firmaları ve bakım-
onarım tesisleri arasında işbirliği yapılması,
Taraflarca düzenlenen savunma sanayi fuarları ve sempozyumlarına karşılıklı katılım
sağlanması.
MADDE V
UYGULAMA ESASLARI
İşbu Anlaşmanın yürütülmesine ve uygulanmasına ilişkin detaylar, Tarafların iç hukuklarında
öngörülen onay süreçlerine tabi olacak ve işbu Anlaşma hükümlerine uygun olan tamamlayıcı
ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller, sözleşmeler ve diğer
düzenlemeler ile tanımlanacaktır.
Esas olarak, Taraflar sadece kendi savunma sanayileri ile ilgili konularda işbirliği
yapacaklardır. Üçüncü Tarafların ilgi sahasına giren konuların işbirliğine dâhil edilmesi
Taraflar arasında karşılıklı mutabakat ile mümkün olacaktır.
İşbirliği, Tarafların mevzuatı, ihtiyaçları ve çıkarları göz önünde bulundurularak, karşılıklılık
ilkesine bağlı olarak tesis edilecektir.
m
bee
kle davet edilmesi konusu dâhil, kararlarını
be
Taraflar, Üçüncü Tarafların ortak üzdüm pr pd
karşılıklı mutabakata göre vii
5. o Herhangi bir tamamlayıcı ve uygulama anlaşması, mutabakat muhtırası, protokol ve
düzenlemenin feshedilmesi durumunda, Taraflar fesih bildirisinden önce başlanmış bütün
yükümlülükleri tamamlamayı kabul ederler. Bu belgelerden herhangi birine ilişkin fesih
bildirisi; Taraflarca müştereken sonuçlandırılacaktır ve yerine getirilmiş ve getirilmemiş
yükümlülüklerin listesini de içerecektir.
6. o Yazılı ön onay alınmaksızın hiçbir Taraf işbu Anlaşma uyarınca ya da bu Anlaşma temelinde
yapacakları tamamlayıcı ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller ve
düzenlemeler uyarınca hibe edilecek, satılacak ya da ortak üretilecek malzeme, teknik bilgi ve
belgeyi herhangi bir Üçüncü Tarafa transfer etmeyecektir.
MADDE VI
YETKİLİ MAKAMLAR
Bu Anlaşmanın uygulanması için yetkili makamlar;
* Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti için: Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma
Sanayii Başkanlığı
* Brezilya Federatif Cumhuriyeti Hükümeti için: Brezilya Federatif Cumhuriyeti Savunma
Bakanlığı Savunma Ürünleri Sekreteri”dır.
MADDE VII
KARMA KOMİSYON
1. o Karma Komisyonda (Bundan böyle "Komisyon" olarak belirtilecektir) Türkiye Cumhuriyeti
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı heyetine, Başkan Yardımcısı veya Başkan
Yardımcısının yetkilendireceği bir temsilci; Brezilya Federatif Cumhuriyeti heyetine ise
Brezilya Federatif Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Sekreteri veya
yetkilendireceği bir temsilci başkanlık edecektir.
2. o Komisyonun faaliyetlerini düzenlemek ve koordine etmekle görevli temas noktaları;
* Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı Uluslararası
İşbirliği Daire Başkanlığı,
* Brezilya Federatif Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Sekreteri'dir.
3. o Komisyondaki her bir Taraftan üye sayısı 7'yi (yedi) geçemez. Gerekirse, 7 (yedi) katılımcı
sayısı aşılarak her bir Tarafın Silahlı Kuvvetleri, kurumları ve savunma sanayi firmalarından
uzman personel Komisyona dahil edilebilir
4. — Bu Anlaşma kapsamında Komisyonun görev ve yetkileri;
a. Bu Anlaşmanın IVWüncü Maddesine göre, somut işbirliği alanlarını tespit etmek ve
tanımlamak,
b. Ortaklaşa gerçekleştirilece! ve müşterek projelerin “eye al
ımlamak, m Ks
j 5
yönelik en uygun işbirliği
c. Müşterek programların uygulanması sırasındaki işbirliği teklifinin gerçekleştirilmesi
amacıyla bilgileri mübadele etmek,
d. Üçüncü Tarafların ortak projelere katılması konusundaki teklif, tavsiye ve görüşleri
ilgili makamlara sunmak,
e. Onaylanmış proje ve kararların gerçekleştirilmesi için gerekli belgelerin hazırlanması ve
yayımlanmasını sağlamak,
Onaylanmış projelerin ve kararların uygulanmasını düzenli olarak kontrol etmek,
g. Bu Anlaşmanın uygulanmasını değerlendirmek ve gerektiğinde Anlaşmada yapılacak
değişikliklere ilişkin teklifleri müzakere etmektir.
eri
Komisyon toplantısına ilişkin faaliyetler, toplantının öngörülen tarihinden en az üç ay önce
Kabul Eden Tarafın resmi daveti ile başlatılacaktır.
Komisyonun gündemindeki tüm konular Komisyon toplantısından en az 30 gün önce
belirlenmiş ve koordine edilmiş olacaktır.
Komisyon müşterek olarak mutabık kalınan tarihlerde her bir Tarafın ülkesinde dönüşümlü
olarak toplanacaktır.
Her iki taraf, personelinin Komisyon toplantılarına katılımlarıyla bağlantılı olarak yaptığı tüm
masraflardan sorumlu olacaktır.
Komisyon, bu Anlaşmanın yorumlanmasından ve uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkları,
görüşmeler suretiyle XVIIVinci Madde uyarınca çözüme kavuşturacaktır.
. MADDEVM
FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI
Tarafların Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları, kendi sınırları içinde üretim hakları, üretim
lisansının verilmesi, Üçüncü Taraflara satış, ortak projeler çerçevesinde gerçekleştirilen
buluşlar ve yeni ürünlere ait patentlerin korunması ve teknoloji transferiyle ilgili hak ve
yükümlülükleri; her bir proje için yapılacak uygulama anlaşmaları ile belirlenecektir. Taraflar,
ulusal mevzuatları ve taraf oldukları uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, bu Anlaşma
dâhilinde oluşturulacak ve devredilecek fikri mülkiyet haklarının etkin bir şekilde
korunmasını sağlayacaklardır.
Bu uygulama anlaşmalarında; mali ve hukuki yükümlülükler yanında, araştırma, geliştirme,
üretim, tedarik, teknik hizmetler, personel desteği ve altyapı hizmetlerinden kaynaklanan
masraflardan doğacak karşılıklı borç ve alacakların tasfiye yöntemi, yeri, zamanı ve şartlarına
ilişkin esas ve usuller ayrıntılı olarak belirtilecektir.
İşbu Anlaşmadaki hiçbir hüküm, Taraflardan birine ya da bir Üçüncü Tarafa ait olan mevcut
ya da Gizlilik Dereceli Bilgi ile bağlantılı olarak edinilmiş Fikri veya Sınai Mülkiyet
Haklarına konu bilginin, sahibinin özel yazılı izni alınmaksızın, kullanılması, mübadelesi ya
da açıklanması için bir yetki ya da izin olarak kabul edilmeyecektir.
Ayrıca işbu Anlaşmadaki hiçbir hüküm Taraflardan birine ya da bir Üçüncü Tarafa ait olan bu
hakları azaltacak, sınırlandıracak veya“öfiği
uygulanamaz. A AR
—-
Taraflar işbu Anlaşma çerçevesinde, diğer bir Tarafça verilen bütün malzeme, ürün ve
bilginin yeniden üretimi, kopya edilmesi, kullanılması veya dağıtılması ile ilgili Madde IM 17”
inci fıkrası hükümlerine uygun olarak fikri ve sınai mülkiyet haklarına ve diğer sınırlamalara
riayet edeceklerdir.
Fikri ve Sınai Mülkiyet Haklarının korunmasına ilişkin Anlaşma ile oluşturulan
yükümlülükler işbu Anlaşmanın sona ermesinden sonra da uygulanmaya devam edecektir.
a, , MADDEIX
GİZLİLİK DERECELİ BİLGİ, BELGE VE MALZEMENİN KORUNMASI
. İşbu Anlaşma kapsamında değiş tokuş edilebilecek veya oluşturulabilecek Gizlilik Dereceli
Bilginin ele alınması, Taraflarca Gizlilik Dereceli Bilginin değişimi ve karşılıklı korunmasına
ilişkin müstakil bir anlaşma ile düzenlenecektir.
Söz konusu müstakil anlaşma yürürlüğe girene kadar, işbu Anlaşma kapsamında değiştirilen
veya oluşturulan tüm Gizlilik Dereceli Bilgi aşağıdaki ilkelere göre korunacaktır:
a. Bir Taraf, diğer Tarafın önceden yazılı izni olmaksızın bir Üçüncü Tarafa herhangi bir
Gizlilik Dereceli Bilgi sağlamayacaktır.
b. Taraflardan her biri, Gizlilik Dereceli Bilgiye erişimin, Bilmesi Gereken Prensibine dayalı
olarak verilmesini sağlayacaktır;
c. Taraflar, Gizlilik Dereceli Bilgiye erişimin yalnızca uygun Kişisel Güvenlik Belgesine sahip
veya ulusal yasalar ve düzenlemeler uyarınca görevleri gereği usulüne uygun olarak
yetkilendirilmiş kişilere verilmesini sağlayacaklardır.
d. Gizlilik Dereceli Bilgi yalnızca hedeflendiği amaç için kullanılacaktır.
e. Taraflar, kendi ulusal yasalarına ve düzenlemelerine göre güvenlik sınıflandırma
seviyelerinin eşdeğer olarak kabul edilmesi ve aşağıdaki şekilde kullanılması konusunda
hemfikirdir:
Brezilya Federatif Cumhuriyeti adına Türkiye Cumhuriyeti İçin
ULTRASECRETO ÇOK GİZLİ
SECRETO GİZLİ
Eş değeri yok (bkz. bu Maddenin g bendi) ÖZEL
RESERVADO HİZMETE ÖZEL
i. Taraflardan her biri, işlenen, saklan
f. İşbu Anlaşma kapsamında sağlanan Gizlilik Dereceli Bilgi, bu Maddenin "e" maddesinde
belirlenen eşdeğer güvenlik sınıflandırma düzeyiyle belirtilmelidir.
g. "ÖZEL" olarak sınıflandırılan Gizlilik Dereceli Bilgi, Brezilya Federatif Cumhuriyeti
tarafından GİZLİ olarak ele alınacaktır.
h. Taraflar, bu Maddenin "e" bendinde belirtilen güvenlik sınıflandırma seviyelerine ilişkin
kendi ulusal yasa ve düzenlemelerindeki değişiklikleri birbirlerine bildireceklerdir.
ilen Gizlilik Dereceli Bilgiyi kendi güvenlik
iğal yasa ve düzenlemelerine göre gerekli
sınıflandırma düzeyine göre korytlak âçn gi
önlemlerin alınmasını sağlayacakft.
j. İşbu Anlaşmada ele alınmayan, Gizlilik Dereceli Bilginin ele alınmasıyla ilgili diğer konular,
Tarafların Ulusal Güvenlik Makamları arasında karşılıklı olarak koordine edilecektir.
MADDE X
KALİTE GÜVENCESİ
Taraflarca mutabık kalınması halinde, Kalite Güvencesi konusunda işbirliği Taraflar arasında
imzalanacak olan müstakil bir anlaşma ile düzenlenecektir. Söz konusu anlaşmanın yürürlüğe
girmesine kadar konu ile ilgili usul ve genel prensipler, Tarafların ilgili kuruluşları arasında kendi
mevzuatlarına uygun olarak yapılacak sözleşmelerde belirlenecektir.
MADDE XI
TARAFLARIN DİĞER ULUSLARARASI ANLAŞMALARDAN
DOĞAN TAAHHÜTLERİ
Bu Anlaşmanın hükümleri, Tarafların herhangi bir ülkenin taraf olduğu diğer uluslararası
anlaşmalardan doğan taahhütlerini etkilemeyecek ve diğer Devletlerin meşrutiyetine, çıkarlarına,
güvenliğine ve toprak bütünlüğüne karşı kullanılmayacaktır.
MADDE XJI
HUKUKİ HUSUSLAR
1. Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler; giriş, ikamet ve çıkış dâhil, Kabul
Eden Taraf topraklarında bulundukları sürece Kabul Eden Tarafın yürürlükteki yasalarına,
düzenlemelerine ve cezai yargısına tabi olacaklardır. Kabul Eden Tarafın yargı yetkisinin
uygulandığı ve hüküm içeriğinin Gönderen Tarafin mevzuatında bulunmayan bir cezayı
öngördüğü hallerde, her iki Tarafın mevzuatında yer alan bir ceza türü uygulanacaktır.
2. Kabul Eden Taraf, Misafir Personel veya Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerden herhangi
birinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde Gönderen Tarafi derhal durumdan haberdar
edecektir.
3. Misafir Personel veya Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerden herhangi birinin Kabul Eden
Tarafta yasal bir soruşturmaya veya yargılamaya muhatap olması durumunda, bu kişi Kabul
Eden Taraf vatandaşlarına sağlananlardan az olmamak koşulu ile genel olarak kabul edilmiş
hukuki korumadan istifade etme hakkına sahip olacaktır.
4. Kabul Eden Tarafın yasalarını ihlal etmeleri durumunda, Misafir Personelin faaliyetlerine
Madde VW'da belirtilen Yetkili Makamlarca son verilebilecektir.
5. Gönderen Taraf, Misafir Personel üzerindeki münhasır disiplin yargı yetkisini, Kabul Eden
Tarafın ülkesinde muhafaza eder.
. Misafir Personele, bu Anlaşmada belirlenmiş olanlar veya bu Anlaşma uyarınca imzalanacak
tamamlayıcı ve uygulama anlaşmaları, mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemeler ile
belirlenecekler dışında görevler verilmeyecektir.
. Gönderen Tarafın asker personeli, görev yerlerinde kendi üniformalarını giyecektir.
. Kabul Eden Taraf, lüzumlu hallerde, bu Anlaşmada belirtilen faaliyetlerin icrası için gerekli
teçhizatı sağlamaya çaba gösterecektir.
MADDE XIV
MALİ KONULAR
. İşbu Anlaşma kapsamında bulunan işbirliği faaliyetlerinin icrası maksadıyla görevlendirilen
Misafir Personelin maaş, konaklama, yemek hizmeti, ulaştırma, gündelik ve diğer mali
haklarından, Gönderen Taraf sorumlu olacaktır.
. Faaliyetlerin ücretsiz olarak veya cari veya indirilmiş fiyatlar karşılığında düzenlenmesine
mevzuatı çerçevesinde Kabul Eden Taraf karar verecektir.
. Misafir Personel Kabul Eden Tarafı kesin olarak terk ederken kendi borçları ile Bakmakla
Yükümlü Olunan Kişilerin borçlarını tasfiye edecektir. Borçların Misafir Personel tarafından
ödenmemesi ve/veya acil geri çekilme halinde, Misafir Personel ve Bakmakla Yükümlü Olunan
Kişilerin borçları Kabul Eden Taraf tarafından düzenlenecek faturaya istinaden Gönderen Taraf
tarafından ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden ABD Doları olarak ödenecektir.
. Misafir Personel ve Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, giriş, kalış ve çıkışları süresince, Kabul
Eden Tarafın yürürlükteki vergi mevzuatına tabi olacaklardır.
. İşbu Anlaşma kapsamındaki tüm faaliyetler Tarafların kaynaklarının kullanılabilirliğine tabi
olacaktır.
. MADDE XV
DİĞER HUSUSLAR
. Gönderen Taraf, gerekli gördüğü zaman, personelini geri çağırma hakkını saklı tutar. Kabul
Eden Taraf, böyle bir talep alır almaz, personelin dönüşü için bütün tedbirleri alacaktır.
. Herhangi bir Misafir Personelin veya Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerden birinin ölümü
halinde, Kabul Eden Taraf, Gönderen Tarafı bilgilendirecektir. Cenazenin çıkarılması ve
cenazenin taşınmasına ilişkin diğer tedbirler Gönderen Tarafin sorumluluğunda olacaktır.
MADDE XVI
ZARAR IZİYAN VE TAZMİNATLAR
. Taraflardan her biri, Misafir Personelin görevini yerine getirdiği sıradaki fiillerinden ötürü, karşı
Tarafın mallarına verdiği zararları tazmin edecektir.
. Kabul Eden Tarafın, Misafir Personelin ve Bakmakla Yükümlü Olunan Kişilerin şahıslarına ve
mallarına, kasten veya ihmale dayalı olarak verilebilecek zarar ve ziyanlara ilişkin tazminat
taleplerinin çözümlenmesinde Kabul Keş uygulanacaktır.
i eN
n
Ni ii
;
2
,
J
PP
j
a
K
,
1
3. Kasıt veya ağır ihmal bulunmadıkça, Taraflardan her biri, Resmi Görevin ifası sırasında
personelinin yaralanması veya ölümü halinde diğer Tarafa karşı taleplerinden feragat
edeceklerdir.
MADDE XVH
GÜMRÜK VE PASAPORT İŞLEMLERİ
1. Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, Kabul Eden Tarafın ülkesinde,
yabancılara ilişkin kurallara tabi olacaktır.
2. Misafir Personel ile Bakmakla Yükümlü Olunan Kişiler, Kabul Eden Tarafın ülkesine giriş ve
çıkışlarında Kabul Eden Tarafın mevzuatında öngörülen pasaport ve gümrük işlemlerine tabi
olacaktır. Bununla birlikte, Kabul Eden Taraf, kendi mevzuatına uygun olarak idari formaliteleri
kolaylaştırabilir.
MADDE XVHI
UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜLMESİ
1. Taraflar, bu Anlaşmanın yorumlanmasından veya uygulamasından doğacak uyuşmazlıkları,
Madde VII uyarınca kurulmuş Komisyonda görüşmeler suretiyle çözüme kavuşturacaklardır.
Uyuşmazlıkların çözümü sürecinde Taraflar yükümlülüklerini yerine getirmeye devam edecektir
2. Şayet uyuşmazlık Komisyonda ele alınışını izleyen 90 gün içinde çözülemezse, Türkiye
Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı ve Brezilya Federatif Cumhuriyeti
Savunma Bakanlığı Savunma Ürünleri Sekteri seviyesinde ele alınacaktır. Bu takdirde, konunun
Tarafların ilgili makamlarına intikalini izleyen 30 gün içinde görüşmelere başlanacak, müteakip
45 gün içinde sonuç alınamadığı takdirde, Taraflardan her biri işbu Anlaşmanın XXI'nci
Maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca bu Anlaşmayı sona erdirebilecektir.
MADDE XIX
DEĞİŞİKLİK
1. Taraflardan her biri gerektiğinde bu Anlaşmanın değiştirilmesi veya gözden geçirilmesini
diplomatik yollarla önerebilir. Yazılı önerinin alındığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde
görüşmeler başlayacaktır. 90 gün içerisinde bir sonuca varılamaz ise, Taraflardan her biri işbu
Anlaşmanın XXI'nci Maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca bu Anlaşmayı sona erdirebilecektir.
2. Üzerinde mutabık kalınan değişiklikler, bu Anlaşmanın yürürlüğe girişini düzenleyen XX*inci
Maddedeki usul uyarınca yürürlüğe girecektir. Bütün değişiklik ve gözden geçirmeler yazılı
olarak yapılacaktır.
MADDE XX
ONAY VE YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ
İşbu Anlaşma, Tarafların, onay ve yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerin tamamlandığını
birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe
girecektir.
KB
YÜRÜRLÜK $İ
1. Bu Anlaşma yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl yürürlükte kalacaktır. Taraflardan herhangi
biri diğerine Anlaşmanın yürürlük süresinin bitiminden 90 gün öncesinden diplomatik yollarla
yazılı olarak sona erdirme bildirimi göndermediği takdirde Anlaşma birbirini izleyen birer yıllık
süreler için kendiliğinden uzayacaktır.
2. Bu Taraflardan her biri bu Anlaşmayı diplomatik yollardan iletilen yazılı bir bildirim ile sona
erdirebilecektir. İşbu Anlaşmanın feshi, Taraflar aksini kabul etmedikçe, bildirimin
alınmasından 90 gün sonra hüküm doğuracaktır.
3. Her iki Tarafça aksi kararlaştırılmadıkça, Fesih hükümleri bu Anlaşmanın feshinden önce
başlatılmış olan proje, program ve sözleşmelerin uygulanmasını etkilemeyecektir.
MADDE XXII
METİN VE İMZA
Aşağıda imzası bulunanlar, kendi Hükümetleri tarafından usulüne uygun olarak yetkilendirilmiş
olup, bu Anlaşmayı, Türkçe, Portekizce ve İngilizce dillerinde olmak üzere ikişer orijinal belge ile
imzalamışlardır; tüm metinler eşit derecede geçerlidir. İşbu Anlaşmanın yorumlanmasında bir
farklılık olması halinde İngilizce metin geçerlidir.
Ankara'da / Brazilya”da imzalanmıştır.
TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ (o BREZİLYA FEDERATİF CUMHURİYETİ
HÜKÜMETİ
ADINA ADINA
Prof. İsmail DEMİR Marcos Rosas Degaut Pontes
Savunma Sanayii Başkanı Savunma Bakanlığı
Savunma Ürünleri Sekreteri
Tarih: / /
Tarih: / /
DADF/ 43/ PDEF BRAS TURO
Brezilya oFederatif o Cumhuriyeti o Dışişleri O Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti
Büyükelçiliğine saygılarını sunar ve Büyükelçiliğin 12 Kasım 2024 tarihli, Z-
2024/14162810/39013539 sayılı, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Brezilya Federatif
Cumhuriyeti Hükümeti Arasında 25 Mart 2022 tarihinde imzalanan Savunma Sanayi
İşbirliği Anlaşması'nın Türkçe ve İngilizce nüshaları arasındaki uyumsuzluklar
hakkında bilgi veren Notasına atıfta bulunmaktan onur duyar.
2. Dışişleri Bakanlığı yukarıda belirtilen yeni Nota'nın ekinde yer alan düzeltilmiş
metinle mutabık olduğunu ifade eder.
Brezilya Federatif Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı bu vesileyle Türkiye Cumhuriyeti
Büyükelçiliğine en derin saygılarını yineler.
Brazilya, 9 Aralık 2024.
(Mühür (Paraf)
DADF/ Ğ3/PDEF BRAS TURO
O Ministörio das Relaçöes Exteriores cumprimenta atenciosamente a Embaixada da
Repüblica da Turkiye em Brasilia e tem a honra de se referir â nota verbal
Z-2024/14162810/39013539, de 12 de novembro de 2024, de autoria dessa Embaixada, gue
informa sobre discrepâncias entre as versöcs em turco e em inglös do "Acordo sobre
Cooperaçâo em Indüstria de Defesa entre o Governo da Repüblica Federativa do Brasil e o
Governo da Repüblica da Turguia", assinado em 25 de março de 2022.
2. O Ministerio das Relaçöes Exteriores manifesta sua concordância com a versâo retificada
encaminhada anexa â nova verbal supracitada.
O Ministerio das Relaçöes Exteriores aproveita a oportunidade para reiterar â Embaixada
da Repüblica da Turkiye em Brasilia seus votos de mais alta estima e consideraçâo.
Brasilia,em 9 de Hazan de 2024,
NOV 1056 2024