Önergenin metni
Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gerekçe
Gülderen VARLI Van Milletvekili
Türkiye de bir yandan yaşanan ekonomik kriz devam ederken Hazine ve Maliye Bakanı tasarruf tedbirlerini uygulamaya başladıklarını belirtmiştir. Diğer yandan yaşanan krize karşı asgari ücrete ilişkin sorulara da "Gelişmekte olan ülkelerde en yüksek asgari ücret bizde, Türkiye'de asgari ücret düşük değil" diyerek açıklama yapmıştır. Hazine ve Maliye Bakanı basına yansıyan bu açıklamalardan sonra Birleşik Kamu İş Konfederasyonu, haziran ayı açlık ve yoksulluk sınırına ilişkin yaptığı açıklamada; açlık sınırının mayıs ayına göre 648 lira daha arttığını ve 20 bin 574 liraya çıktığını, yoksulluk sınırının ise 2 bin 64 lira artarak 61 bin 417 liraya yükseldiğini açıklamıştır. Yılın ilk altı aylık döneminde ise açlık sınırı 4 bin 91 lira, yoksulluk sınırı ise yüzde 14 bin 580 lira arttığı yapılan açıklamada yer almıştır.
Açıklanan tasarruf paketi, geçinemeyen yurttaşlar ve açlık sınırının asgari ücretin üstünde olmasına rağmen bazı kurumların yaptığı harcamalar da gündemden düşmemektedir. Masraf ve tasarruf konusu söz konusu olurken yaptığı harcamalarla gündemden düşmeyen Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 2024 yılının ilk çeyreğinde 31,8 milyar TL'lik, ilk altı ayında ise 19,1 milyar TL harcama gerçekleştirdiği basına da yansımıştır. Merkezi bütçe kalemleri incelendiğinde neredeyse tüm bakanlıklardan daha fazla bütçe ayrılan Diyanet İşleri Başkanlığı'nın dört ayda yaptığı harcama günlük 265 milyon 284 bin TL'ye denk gelmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın basına yansıyan, harcama iddiaları ile beraber ülkede emekli, dul ve yetim maaşlarına yapılan zam oranları açlık sınırının çeyreğine bile denk gelmemektedir. Aldığı maaşla geçinemediğini belirten emeklinin maaşına göre belirlenen dul ve yetim maaşı yurttaşların ifadelerine göre haftalık mutfak masrafına bile yetmemektedir. 2024 yılı ocak ayı zamlı dul ve yetim maaş tablosuna göre; yüzde 25 hissesi olan bir yurttaş 2.500 TL, yüzde 50
oranında hissesi olan bir kişi 5.000 TL, yüzde 75 oranında dul ve yetim aylığı alan bir kişi 7.500 TL maaş almaktaydı.
Açıklanan yeni Temmuz zammı ve TÜİK enflasyon oranı kapsamında yüzde 25 hissesi olan bir vatandaşa 3.118, yüzde 50 oranında hissesi olan bir kişinin 6.236 TL, yüzde 75 oranında dul ve yetim aylığı alan bir kişinin ise 9.354 TL alacağı basına yansıyan rakamlar arasındadır.
Sorular
- Bakanlığınız tarafından emekli, dul ve yetim maaşları ile geçinemiyoruz diyen yurttaşlara ilişkin bir çalışmanız var mı?
- 2. Ekonomik krizden dolayı tasarruf tedbirlerini açıklayan Hazine ve Maliye Bakanlığı ve emekli, dul ve yetimlerin maaşını belirleyen Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı olarak sokakta geçinemiyoruz diyen yurttaşların farkında mısınız?
- 3. Aldığı emekli maaşı ile aylardır et yiyemiyorum diyen yurttaş ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın iddiaya göre 6 aylık harcamasının toplum tarafından 'izahı değil mizahı yapılırken' bakanlık olarak yansıyan tabloya ilişkin bir açıklamanız olacak mı?
- 4. Açlık sınırının aydan aya arttığı Türkiye'de bakanlığınız tarafından yurttaşların yaşam hakkının gasp edildiğinin farkında mısınız?
- 5. "Gelişmekte olan ülkelerde en yüksek asgari ücret bizde, Türkiye'de asgari ücret düşük değil" diyerek açıklama yapan Hazine ve Maliye Bakanlığı'na katılıyor musunuz?
- 6. Var olan ekonomik krizle beraber emekli, dul ve yetim maaşlarına ilişkin yaşanan gerçek enflasyona göre düzenleme yapılmamasının gerekçesi nedir?
- 7. Emekli, yetim dul ve asgari ücrete halka yansıyan ekonomik kriz verilerine göre zam yapılmazken her gün farklı kalemlerde yer alan tüketim ürünlerine neden zam yapılmaktadır?
- Aile Sosyal ve Hizmetler Bakanlığı olarak buna dair sessiz kalmanızın gerekçesi nedir?
Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.
Bakanlığın cevabı
Cevap metni · Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş
T.C.
AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Sayı : E-72079556-610-12536810
Konu : Soru Önergesi (7/13961)
ACELE
7/13961
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
İlgi : 18.07.2024 tarihli ve 1460748 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLI tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/13961 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabı yazımız ekte sunulmuştur.
Bilgilerinize arz ederim.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ
Bakan
Ek: 7/13961 Cevap Metni (1 Sayfa)
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Doğrulama Kodu: D129BF3A-C2E8-4B50-BFC6-3CA6CA6DFD14
Doğrulama Adresi: https://www.turkiye.gov.tr/ashb-ebys
Eskişehir Yolu Söğütözü Mah. 2177. Sk. No:10/A Pk: 06510 Çankaya/ ANKARA
KEP Adresi : ashb@hs01.kep.tr
Bilgi için: Samiye BULUN
Çocuk Gelişimcisi
Telefon No: (312) 705 58 09
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı
Tarih: 29/08/2024 17:44
Sayın: E-120.07.03-1487891
TÜRKİYE CUMHURİYETİNİN YÜZÜNCÜ YILI
Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLI'ye Ait 7/13961 Esas Numaralı Yazılı Soru
Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç
sahibi vatandaşlarımıza yönelik olarak başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı
Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk
Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda
sosyal yardım programları yürütülmektedir. Söz konusu mevzuatta yer alan şartları taşıyan
vatandaşlarımız sosyal yardım programlarından faydalanabilmektedir.
Bakanlığımızca, mevcut sosyal yardımlarla desteklenen dezavantajlı vatandaşlarımızın
yanında sosyal yardım programı özelinde belirlenen şartları taşımadığı için bu yardımlardan
faydalanamayan belirli bir gelir seviyesinin altındaki vatandaşlarımızın da desteklenmeleri
amacıyla Aile Destek Programı hayata geçirilmiştir. Bakanlığımızca hayata geçirilen Aile Destek
Programı özelinde 3294 sayılı Kanun kapsamında olup hane içindeki kişi başına düşen geliri, net
asgari ücretin 1/3'ünden az olan hanelerden memurlar, noterler, muhtarlar, yurt dışında çalışanlar
ve özel sandık/lar kapsamındaki kişiler hariç olmak üzere tüm çalışanlarımız ve emeklilerimiz
(SSK, BAĞKUR, Emekli Sandığı) Aile Destek Programıyla desteklenmektedir.
Bununla birlikte hanede sosyal güvencesi olan birey bulunmayan, 3294 sayılı Kanun
kapsamında ihtiyaç sahibi olan ve son resmi nikahlı eşini kaybetmiş kadınlara yönelik Eşi Vefat
Etmiş Kadınlara Yönelik Düzenli Nakit Yardım Programı; 3294 sayılı Kanun kapsamında ihtiyaç
sahibi olan annesi, babası veya her ikisi de vefat etmiş çocuklar içinse Öksüz ve Yetim Yardımı
Programı da yürütülmektedir.
SYD Vakıflarına yapılan yardım başvuruları, yetkili karar organları olan Vakıf Mütevelli
Heyeti tarafından 3294 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilerek karara bağlanmaktadır.
Diğer taraftan Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında %40 ve üzeri oranda
engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık
geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18
yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya %40 ve üzeri oranda
engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin
aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.
2022 sayılı Kanun kapsamındaki yaşlı ve engelli aylıklarına ilişkin artışlar, Merkezi
Yönetim Bütçe Kanunu doğrultusunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Mali
ve Sosyal Haklar Genelgesinde yer alan memur aylık katsayısına göre belirlenmekte, artış oranı
söz konusu gösterge artışı oranında uygulanmaktadır.
Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında
olmadığından değerlendirilememiştir.
Asıl belge: cevap PDF'i ↗