Cevap metni · Adalet Bakanı Yılmaz Tunç
T.C.
ADALET BAKANLIĞI
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-927-3904/5648
Konu : Yazılı soru önergesi
7/14175
27/09/2024
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
İlgi: Kanunlar ve Kararlar Başkanlığı ifadesi, 25/07/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1464464 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/14175 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap iliikte sunulmuştur.
Bilgilerinize arz ederim.
Yılmaz TUNÇ
Bakan
EK:
Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden PdZDhog - Q9SUrj2 - yvi8sTM - MMIrR8= ile erişebilirsin
T.C.
ADALET BAKANLIĞI
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-927-3903/5647
Konu : Yazılı soru önergesi
17.09/2024
Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU
Kocaeli Milletvekili
TBMM
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenen 7/14175 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bildiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmî ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adlî ve idarî yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmalî olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
II- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbî gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet
1/3
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden UZCwirh - tntMWzu - PjeaRk+ - 78V9+c= ile erişebilirsin
T.C.
ADALET BAKANLIĞI
Mevzuat Genel Müdürlüğü
hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İşçileri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
III- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Hükümlülerin Nakilleri" başlıklı Dokuzuncu Bölümünün "Kendi istekleri ile nakil" kenar başlıklı 54. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, çocuk hükümlüler ile maddi durumunun yetersiz olduğunu belgelendiren hükümlüler hariç olmak üzere nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, ceza infaz kurumlarında bulunması gereken sürenin üç aydan fazla olması, iyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, istekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, mahkûmiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması gerektiği; ikinci fıkrasında ise bu hükümlülerin nakledildikleri kurumlarda, eğitim öğretim veya hastalık nedeniyle nakil hariç, bir yıl kalmak zorunda olduğu, çocuklar bakımından bu sürenin altı ay olarak uygulanacağı hükümlerinin yer aldığı malûmlarıdır.
IV- A) 5275 sayılı Kanunun "Hükümlünün beslenmesi" kenar başlıklı 72. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlüye Adalet ve Sağlık bakanlıklarınca birlikte belirlenecek kalori esasına göre, sağlıklı ve güçlü kalması için nitelik ve nicelik olarak besleyici, sağlık koşullarına uygun, makul çeşitlilikte, yaş, sağlık, çalıştığı işin özelliği, dinî ve kültürel gerekleri göz önünde tutularak besin verileceği ve içme suyu sağlanacağı,
B) Hükümlü ve Tutuklular ile Ceza İnfaz Kurumları Personelinin İaşe Yönetmeliğinin;
1- "Devlet tarafından iaşe edilecek kişiler" kenar başlıklı 4. maddesinin üçüncü fıkrasında, görevi başında bulunan personelin, hükümlü ve tutuklu ile aynı şekilde iaşe edileceği, personel için özel yemek veya tabldot çıkarılamayacağı, günlük olarak mahkeme veya hastaneye sevk olan hükümlü ve tutuklular ile sevkte görevli memurların, kurumda bulunmadığı öğünler için kumanya verileceği; dördüncü fıkrasında, görev başında bulunan personel, kurumlara staj için gelenler, eğitim-öğretim, kültürel ve sportif faaliyetler ile görevlendirilen görevliler ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından görevlendirilen personel, eğitim merkezlerinde eğitim görenler ya da ceza infaz kurumunda mevcut olan hükümlü ve tutukluların, hangi öğünlerde kurumda hazırsa o öğüne ait iaşe miktarından yararlanacakları, ancak, günlük iaşe miktarının içinde kalmak koşulu ile gece vardiyasında görev yapan personele kumanya verileceği; yedinci fıkrasında, çocuk hükümlü ve tutuklular ile kurumda annesiyle birlikte kalan çocuklara, süt emziren anneler ve hamilelere durumlarına uygun ve Bakanlıkça belirlenen tutarda gıda verileceği,
2- "Günlük iaşe miktarı" kenar başlıklı 5. maddesinde, günlük iaşe miktarının, Sağlık Bakanlığı ile birlikte belirlenen günlük kalori ihtiyacı ve bütçe imkânları da değerlendirilerek saptanan tutar olduğu,
3- "Hastaların iaşe edilmesi" kenar başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, hasta hükümlü ve tutukluya, diyetisyen veya hekimlerin belirleyeceği besinlerin verileceği; ikinci
2/3
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden UZCwjrh - tntMWzu - PjeaRk+ - 78V9+C= ile erişebilirsiniz
T.C.
ADALET BAKANLIĞI
Mevzuat Genel Müdürlüğü
fıkrasında, inanç gereği veya vegan, vejeteryan türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü
ve tutukluların taleplerinin, iaşe miktarı ile sınırlı kalmak üzere karşılanacağı,
Hükümlerinin yer aldığı malûmlardır.
Bakanlığımız ve Sağlık Bakanlığı tarafından bir kişi için günlük kalori ihtiyacı
ortalama 2300 kalori olarak belirlendiğinden, hasta hükümlü ve tutuklulara, diyetisyen veya
hekimlerin belirleyeceği besinler bu ölçülerde verilmektedir. Öte yandan, inanç gereği veya
vegan, vejetaryen türü özel bir beslenme şekline sahip hükümlü ve tutukluların talepleri de
azami ölçüde karşılanmaktadır.
V- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da
dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna
göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla
birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki
yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp
sonuçlandırılmaktadır.
VI- Burdur Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 09/08/2024 tarihli
cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün kesinleşmiş mahkûmiyet kararı nedeniyle
Burdur Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, hükümlünün çeşitli
rahatsızlıkları nedeniyle Kurum revirinde muayene edildiği gibi gerektiğinde Burdur Devlet
Hastanesinin çeşitli polikliniklerinde muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, reçete edilen
ilaçların kendisine teslim edildiği,
B) Adı geçenin 02/07/2024 tarihinde nakil talebinde bulunduğu, ancak talep edilen
ceza infaz kurumlarının kapasitesinin uygun olmaması nedeniyle nakil talebinin
karşılanamadığı,
C) Kurumda kantin için satın alınan ürün ve malzemelerin, 4734 sayılı Kamu İhale
Kanununa göre şeffaf ve rekabetçi koşullarda temin edilerek Muayene Kabul Komisyonu
tarafından tek tek incelendiği, hükümlü ve tutukluların belirlenen kantin günlerinde
alışverişlerini yapabildikleri,
Ülkemizdeki tüm ceza infaz kurumlarında olduğu gibi anılan Kurumda da konsinye
satış sisteminin uygulandığı, aynı ürün ya da ürün grubunda birden çok markanın satışa
sunulabildiği, ürün fiyatlarının tüm kantinlerde aynı olduğu, kantinde bulunmayan ürünlerin
talep edilmesi halinde ve uygun görüldüğü takdirde dış kantin aracılığıyla temin edilerek
tutuklu veya hükümlüye teslim edildiği,
Ç) Kurumda barındırılan hükümlü ve tutuklulara yemeklerin, koğuşlarda bulunan kişi
sayısına göre görevli memurlar gözetiminde günlük iaşe oranına uygun miktarda dağıtıldığı,
yemeklerin pişirilmesi sırasında ceza infaz kurumu mutfağında hijyen kurallarına riayet
edildiği, hükümlü ve tutuklular ile görevi başında bulunan personelin aynı yemekten yediği,
D) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü,
E) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,
Bildirmiştir.
Bilgilerinize sunulur.
Yılmaz TUNÇ
Bakan
3/3
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandas.uyap.gov.tr adresinden UZCwjrh - tntMwzu - PjeaRk+ - 78V9+C= ile erişebilirsiniz