Önergenin metni
Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gerekçe
İskender İskender BAYHAN İstanbul Milletvekili
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun diplomasının iptal edilip tutuklanmasına karşı 19 Mart sürecinde üniversitelerde düzenlenen protesto ve ders boykotlarının ardından, şimdi bu eylemleri gerekçe göstererek Türkiye genelinde öğrencilere yönelik kapsamlı bir disiplin soruşturması dalgası başlatılmış durumda. Nitekim basına da yansıdığı üzere, YÖK üniversitelere gönderdiği resmi yazıyla boykotlara katılan akademisyen ve öğrenciler hakkında soruşturma açılmasını talep etmiştir. Böylece, atanmış YÖK yöneticilerinin talimatları doğrultusunda üniversiteler, kendi öğrencilerine ve akademisyenlerine karşı adeta bir baskı ve cezalandırma mekanizması olarak işletilmektedir.
Özellikle Hacettepe Üniversitesi başta olmak üzere birçok üniversitede yüzlerce öğrenci hakkında disiplin soruşturması açılmıştır. Sadece Hacettepe'de, Mart ve Nisan 2024 aylarında düzenlenen çeşitli eylemler gerekçe gösterilerek, 150 ila 200 öğrenciye toplamda 300'ü aşkın soruşturma yöneltilmiştir. Üstelik bu soruşturmalar yalnızca eylemlere katılmakla sınırlı değildir; öğrencilere arkadaşlarını tanıyıp tanımadıkları, slogan atanları destekleyip desteklemedikleri gibi hukuk dışı ve psikolojik baskı unsuru niteliğinde sorular da sorulmaktadır.
Bu baskı dalgası sadece Hacettepe ile sınırlı kalmamış, Ankara Üniversitesi'nde en az 20, Yıldız Teknik Üniversitesi'nde 88, İstanbul Üniversitesi'nde 7, Koç Üniversitesi'nde 8, Galatasaray Üniversitesi'nde 3, Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nde 7, Yeditepe Üniversitesi'nde 6 ve İTÜ'de 2 öğrenci hakkında soruşturma açılmıştır. Kocaeli Üniversitesi'nde 32 ve Anadolu Üniversitesi'nde ise en az 28 öğrenci disiplin soruşturmalarıyla karşı karşıyadır. Üstelik Anadolu Üniversitesi'nde bir öğrenciye tam 5 ayrı soruşturma açılmış; pek çok öğrenciye ise 2-3 soruşturma birden yöneltilmiştir.
Öğrencilerin okul kantinlerinin ticarileştirilmesine karşı "Müşteri değil, öğrenciyiz" sloganıyla yaptığı eylemler bile suç kapsamına alınmıştır. Soruşturma gerekçeleri arasında "yükseköğretim
kurumunun işleyişini bozmak" ve "öğrenme ve öğretme özgürlüğünü engellemek" gibi son derece muğlak, keyfi ve hukuki zeminden yoksun ifadeler yer almaktadır. Dahası, yalnızca kampüs içindeki eylemler değil, kampüs dışındaki yasal ve demokratik protestolara katılmak ve bu protestolarda gözaltına alınmak bile disiplin soruşturması için gerekçe yapılmaktadır. Tüm bu tablo, üniversite yönetimlerinin ve YÖK'ün iktidarın baskı ve sindirme politikalarının doğrudan bir uzantısı haline geldiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Gelinin noktada bu uygulamalar, yalnızca boykot sonrası artan baskının değil, mevcut üniversite yönetimlerinin bilimsel, özerk ve demokratik üniversite anlayışıyla tüm bağlarını kopardığının da açık göstergesidir.
Sorular
- Mart 2024'ten bu yana Türkiye genelinde üniversite öğrencilerine yönelik toplam kaç disiplin soruşturması açılmıştır?
- Bu soruşturmaların üniversitelere ve hukuki dayanaklarına (ilgili mevzuat maddelerine) göre dağılımı nedir?
- Ayrıca bu süreçte aynı öğrencilere birden fazla soruşturma açıldığı iddiaları doğru mudur?
- 2- Hacettepe Üniversitesi'nde 2024-2025 yılları içerisinde açılan toplam disiplin soruşturması sayısı nedir?
- Bu soruşturmalarda öğrencilere yöneltilen somut suçlamalar, iddia edilen fiiller ve hukuki gerekçeler nelerdir?
- Ayrıca bu soruşturmalarda kullanılan delil niteliğindeki unsurların (fotoğraf, video, sosyal medya takibi vb.) nelerdir?
- 3- Yıldız Teknik Üniversitesi'nde "devlet büyüklerini tahkir eden söylemlerde bulundukları ve kamu düzenini bozmaya teşebbüs ettiği" gerekçesiyle açılan soruşturmalar özerk ve demokratik olması gereken üniversitelerde, üniversite yönetimlerinin görevi midir?
- Ayrıca, bu disiplin soruşturmalarına yansıyan barışçıl basın açıklaması yapmak, oturma eylemi düzenlemek, pankart açmak, slogan atmak, sticker yapıştırmak, yere sprey boya ile yazı yazmak gibi eylemler hangi hukuki temelde "disiplin suçu" sayılmıştır?
- Bu gibi eylemler Anayasa'nın 34. maddesiyle güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, disiplin soruşturmasına konu edilmesinin hukuki dayanağı nedir?
- 4- Soruşturma dosyalarında kullanılan delil niteliğindeki unsurların kamera kayıtları, fotoğraflar, güvenlik birimlerinin tespit tutanakları ve sosyal medya takibi gibi yöntemlerin kullanıldığı anlaşılmaktadır. Bu delillerin elde edilmesi sırasında öğrencilerin özel hayatının gizliliği ve kişisel verilerinin korunmasına ilişkin mevzuatın (KVKK başta olmak üzere) ihlal edilmesine karşı Bakanlığınız bir inceleme başlatacak mıdır?
- 5- Yükseköğretim Kurulu tarafından üniversitelere gönderildiği belirtilen ve boykot eylemlerine katılan öğrenci ve akademisyenler hakkında soruşturma açılmasını talep eden resmi yazı, öğrencilerin özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerinin korunmasına ilişkin mevzuatı (başta KVKK olmak üzere) ve en temel demokratik haklarını ihlal edecek uygulamalara zemin hazırlamış ve üniversite yönetimlerini bu yönde cesaretlendirmiş değil midir?
- Hukuken YÖK'ün böyle bir talimat verme yetkisi var mıdır?
- Bakanlığınız bu süreci meşru bulmakta mıdır?
- 6- Üniversite yönetimlerinin, soruşturmalar sırasında öğrenciler arasında fişleme yaptığı ve birbirlerini ihbara zorladığı iddiaları hakkında Bakanlığınızın bilgisi var mıdır?
- Özellikle Hacettepe ve Ankara Üniversitelerinde öğrencilere 'şu kişiyi tanıyor musun', 'basın 30420 açıklamasında konuşan kişiyi onaylıyor musun' gibi kişisel mahremiyeti ve ifade özgürlüğünü ihlal eden soruların yöneltildiği doğru mudur?
- Bu uygulamalar Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?
- 7- Kampüs içinde gerçekleşen barışçıl basın açıklamaları, forumlar, boykot çağrıları ve hatta okul kantinlerinin ticarileştirilmesine karşı yapılan protestoların "yükseköğretim kurumunun işleyişini bozmak" veya "öğrenme özgürlüğünü engellemek" gibi muğlak ve keyfi gerekçelerle disiplin soruşturmasına konu edilmesi, Bakanlığınızın yükseköğretim ve eğitim politikasıyla örtüşmekte midir?
- 8- Üniversitelerin bilimsel ve idari özerkliğine ve öğrencilerin anayasal haklarına açıkça aykırı olan bu tür merkezi soruşturma talimatlarının iptal edilmesi ve hak ihlallerinin önlenmesi için Bakanlığınız somut bir adım atacak mıdır?
- Bu konuda YÖK'e yönelik herhangi bir denetim, uyarı veya müdahale planlamakta mısınız?
- 9- Üniversitelerde eğitim hakkını, düşünce ve ifade özgürlüğünü, örgütlenme hakkını ve akademik özerkliği güvence altına almak üzere, Bakanlığınızın kısa ve orta vadede hayata geçirmeyi planladığı somut yasal, idari veya politik düzenlemeler var mıdır?
- Bu konuda kamuoyuna ve öğrencilere yönelik bir taahhüdünüz mevcut mudur?
Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.
Bakanlığın cevabı
Cevap metni · Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin
T.C.
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Sayı : E-32661919-610- 84
Konu : Yazılı Soru Önergelerinin Cevabı
06/08/2025
7/29208 GK 179
7/29416 GK 183
7/29673 GK 187
7/29795
7/29797
7/30021
7/30271
7/30273
7/30276
7/30420-30421
7/30423
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
İlgi : a) 17/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1646034 sayılı yazınız.
b) 24/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1651356 sayılı yazınız.
c) 01/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1654402 sayılı yazınız.
ç) 07/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1657828 sayılı yazınız.
d) 09/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1659696 sayılı yazınız.
e) 15/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1664867 sayılı yazınız.
f) 16/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1666085 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili Engin ALTAY'ın 7/29208, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ'ın 7/29416, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun 7/29673, Samsun Milletvekili Mehmet KARAMAN'ın 7/29795, Çorum Milletvekili Mehmet TAHTASIZ'ın 7/29797, Kars Milletvekili İnan AKGÜN ALP'in 7/30021, Uşak Milletvekili Ali KARAOTA'nın 7/30271, Bursa Milletvekili Hasan ÖZTÜRK'ün 7/30273, Balıkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ'in 7/30276, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN'ın 7/30420, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/30421 ve Antalya Milletvekili Şerafettin KILIÇ'ın 7/30423 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Bilgilerinize arz ederim.
Yusuf TEKİN
Millî Eğitim Bakanı
Ek: Bilgi (22 Sayfa)
Atatürk Bulvarı No: 98 Kızılay 06648 ANKARA
e-posta: sgb@meb.gov.tr
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr
Bilgi için: Ümit KARAKAYA
Telefon: (0312) 413 27 38
Faks: (0312) 418 75 39
T.C.
MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI
Strateji Geliştirme Başkanlığı
100 EĞİTİMİN
YÜZYILI
7/3020
İSTANBUL MİLLETVEKİLİ İSKENDER BAYHAN'IN 7/30420 ESAS NUMARALI
YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 47635 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te
yer almaktadır.
Ek: Yazı (1 Sayfa)
T.C.
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
Strateji ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı
Sayı :E-57802651-610-47635
Konu :Soru Önergeleri-7/30420
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA
(Strateji Geliştirme Başkanlığı)
İlgi : 17.07.2025 tarihli ve E-32661919-610-136773431 sayılı yazınız.
İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN tarafından verilen 7/30420 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir.
Yükseköğretim kurumlarımızın, araştırma, bilimsel yayın ve çalışma yapılması dışında eğitim ve öğretime ilişkin amacı, genel olarak, yükseköğretim çağındaki gençlerimize, ilgi ve yetenekleri yönünde bir mesleğin/diploma programının gerektirdiği bilgi, beceri ve yetkinliğin kazandırılmasıdır.
Bilindiği gibi "Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ... ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder" (Anayasa m. 12/2) ve kimse temel hak ve hürriyetlerini tek tek kişilere (temel hak ve hürriyetlerine) veya topluma zarar verecek şekilde kullanamaz. Dolayısıyla temel hak ve hürriyetlerin; öğrenme ve öğretme hürriyetini, yükseköğretim kurumunun hizmetlerini engelleyici veya yükseköğretim kurumlarının işleyiş ve huzurunu bozucu eylemlerde bulunma hakkını tanımayacağı kuşkusuzdur. Bu kapsamda yükseköğretim kurumlarımızın, işleyiş ve huzurunu bozucu eylemde bulunanların, eylemin ağırlığına göre 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 54 üncü maddesi çerçevesinde disiplin değerlendirmesine tabi tutulması kaçınılmazdır.
Bilgilerinize arz ederim.
Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU
Başkan Vekili
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.
Doğrulama Kodu: F05424B8-0F2A-4632-B823-0682B665DBB9
Doğrulama Adresi: https://www.turkiye.gov.tr/yok-ebys
Üniversiteler Mah. 1600. Cad. No:10 06800 Bilkent Ankara-Türkiye
Telefon: 0(312) 298 70 00
Faks: 0(312) 266 47 59
KEP Adresi : yok@hs01.kep.tr
Bilgi için:Ashhan ERDOĞAN
Uzman
Asıl belge: cevap PDF'i ↗