Cevap metni · Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar
T.C.
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI
Strateji Geliştirme Başkanlığı
2025 AİLE YILI
GÜNLÜDÜR
Sayı : 64272063-610- 352055
Konu : Yazılı Soru Önergesi (7-31040)
15-09- 2025
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
7/31040
İlgi : 28/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1671563 sayılı yazınız.
Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun tarafıma tevcih ettiği 7-31040 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99'uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
Alparslan BAYRAKTAR
Bakan
Ek: 7-31040 Esas Numaralı Önerge Cevabı (2 Sayfa)
Doğrulama Kodu: 8B52D027-480D-4DAB-958D-C21C7A155B37
03125464646
KEP Adresi : enerjivetabiikaynaklarbakanligi@hs01.kep.tr
Doğrulama Adresi: https://www.turkiye.gov.tr/enerji-ebys
Bilgi için: İlknur ERİŞTİREN
ETK Uzmanı
Telefon No: (312) 546 58 76
BURSA MİLLETVEKİLİ SAYIN YÜKSEL SELÇUK
TÜRKOĞLU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİNE
İLİŞKİN CEVAPLAR
DÖNEM
28-3
ESAS NO
7-31040
Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik
faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük
bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli
alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci
maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma
ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit,
Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri
ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca
etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise
Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına
sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 5'inci maddesinin birinci fıkrasında "Madenler üzerinde tesis olunan ilk
müracaat (takaddüm), arama ruhsatı, buluculuk, görünür rezerv geliştirme ve işletme ruhsatı haklarının
hiçbiri hisselere bölünemez. Her biri bir bütün hâlinde muameleye tabi tutulur." hükmü ile aynı Kanunun
6'ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında "Maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil T.C.
vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre kurulmuş tüzelkişiliği haiz şirketlere, bu hususta
yetkisi bulunan kamu iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile diğer kamu
kurum, kuruluş ve idarelerine verilir. Maden hakları gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir." hükümleri
yer almakta olup, söz konusu hükümler doğrultusunda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş
özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir şirketin yerli veya yabancı sermayeli oluşu maden hakkı iktisabı için
belirleyici bir unsur değildir.
Bu bilgiler ışığında; Ülkemizde halihazırda madencilik faaliyeti yürüten 103 adet Yabancı Sermayeli Özel
Hukuk Tüzel Kişisi bulunmaktadır. Faal durumda olan yabancı ortaklı maden arama ruhsat sayısı 41,
maden işletme ruhsat sayısı ise 306'dır.
Madencilik sektörüne ilişkin olarak; yıllar itibariyle ruhsat müracaat sayıları, terk ve iptal edilen ruhsat
sayıları, madencilik sektörünün GSYH içerisindeki payı, denetlenen saha sayıları gibi detaylı bilgilere
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG)'nin https://www.mapeg.gov.tr/ internet adresindeki
"Bilgi Merkezi" sekmesinden ulaşılabilmektedir.
Maden Yönetmeliği'nin "Sicilin incelenmesi" başlıklı 97'nci maddesinde "...İlgisini inanılır kılan
herkes, sicil kayıtlarının maden sicil memurlarından biri huzurunda gösterilmesini isteyebilir" şeklinde
düzenleme yer almakta olup, bu çerçevede işletmelerin isimleri ve ruhsat bilgileri doğrudan açık bilgi
şeklinde paylaşılamamaktadır. Nitekim aynı konuya ilişkin daha önce Bakanlığımız aleyhine açılan dava
üzerine Ankara 16. İdare Mahkemesi tarafından verilen E:2016/2684, K:2018/177 sayılı kararda özetle;
"...4982 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle ve Yönetmeliğin 34'üncü maddesiyle "ticari sır"
kapsamındaki bilgi ve belgeye erişimi kısıtlayan kuralın, bir ticari işletme veya şirketin faaliyet alanı ile
ilgili yalnızca belirli sayıdaki mensupları ve diğer görevlileri tarafından bilinen, elde edilebilen, özellikle
rakipleri tarafından öğrenilmesi halinde zarar görme ihtimali bulunan ve üçüncü kişilere ve kamuya
açıklanmaması gereken, işletme ve şirketin ekonomik hayattaki başarı ve verimliliği için büyük önemi
bulunan; iç kuruluş yapısı ve organizasyonu, mali, iktisadi, kredi ve nakit durumu, araştırma ve geliştirme
çalışmaları, faaliyet stratejisi, hammadde kaynakları, imalatının teknik özellikleri, fiyatlandırma
politikaları, pazarlama taktikleri ve masrafları, pazar payları, toptancı ve perakendeci müşteri potansiyeli
ve ağları, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin veya bu gibi bilgi ve belgeler
kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile ticari sır kavramının birlikte değerlendirilmesinden;
şirketlerin pazar payları, müşteri potansiyeli ve ağlarına, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme
1/2
BURSA MİLLETVEKİLİ SAYIN YÜKSEL SELÇUK
TÜRKOĞLU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİNE
İLİŞKİN CEVAPLAR
DÖNEM
28-3
ESAS NO
7-31040
bağlantılarına ilişkin bilgilerin ticari sır kapsamında kaldığı, ticari sır olarak nitelendirilebilecek
belgelerin ise 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirilmeyeceği açıktır."
denilmek suretiyle şirket isimleri, kapasite bilgileri vb. hususların ticari sır kapsamında olduğu ve kamuya
açıklanmaması gerektiği ifade edilmiş olup, açılan bu davanın reddine karar verilmiştir. Bu karar üzerine
yapılan istinaf başvurusu da Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesinin E.2018/836,
K.2018/1092 sayılı kararıyla reddedilerek karar kesinleşmiştir.
Öte yandan, yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili
kurumlarca etraflıca değerlendirildiği ÇED sürecine ilişkin işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı uhdesinde yürütülmekte olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların
görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı
değerlendirilmektedir.
2 / 2