Önergenin metni
32406 Aşağıdaki sorularımın Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Sayın Numan KURTULMUŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gerekçe
Gülderen VARLI Van Milletvekili
TBMM çalışanı Saliha Ozan, hakkında uzaklaştırma kararı aldırdığı, daha önce "eşe karşı tehdit" ve "hakaret"ten sabıkalı olan erkek tarafından katledilmiştir. Bu cinayet, yalnızca bir kadının yaşam hakkının elinden alınması değil; aynı zamanda yasaların yapıldığı, demokrasinin kalbi olan Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında bile kadınların şiddetten korunamadığının, sistematik erkek şiddetinin ülkenin her alanında kol gezdiğinin en çarpıcı örneklerinden biridir.
Saliha Ozan'ın yaşamı, bu ülkedeki tüm kadınlar gibi, erkek egemenliğini yeniden ve yeniden üreten sistemin içine sıkışmış bir kaderi temsil etmektedir. Bu olay, yalnızca adaletin, iç güvenliğin ya da sosyal hizmetlerin değil; aynı zamanda yasama organı olan Meclis'in de kadınların yaşam hakkı karşısında yetersiz kaldığını ve sorumluluk almak zorunda olduğunu göstermektedir.
Kadına yönelik şiddetle gerçek anlamda mücadele etmek için yalnızca mevcut yasaları yürütmek değil, aynı zamanda bu yasaları dönüştürmek ve uluslararası sözleşmelere yeniden taraf olmak gereklidir. İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmenin ardından kadın cinayetlerinde ciddi bir artış yaşanmış; 2025 yılının ilk yarısında en az 136 kadın erkekler tarafından öldürülmüştür. Bu veriler Meclis'i harekete geçmesi gereken en somut göstergelerdendir.
Meclis emekçisi Saliha Ozan'ın göz göre göre katledilmesinin ardından TBMM Başkanlığı, kadın cinayetlerini durduracak yasal düzenlemelerin öncülüğünü yapmalı; İstanbul Sözleşmesi'ne dönüş başta olmak üzere etkili mekanizmaların devreye alınması için siyasi ve kurumsal irade sergilemelidir.
Sorular
- Meclis çalışanı Saliha Ozan'ın kendi eşi tarafından katledilmesi üzerine, TBMM bünyesinde kadın çalışanların maruz kalabileceği şiddet vakalarına ilişkin herhangi bir iç soruşturma veya denetim başlatılmış mıdır?
- TBMM Başkanlığı, İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmenin ardından kadın cinayetlerinde yaşanan artışı dikkate alarak, yeniden sözleşmeye taraf olunması için hükümete çağrıda bulunmayı düşünmekte midir?
- Kadın cinayetlerini önlemeye yönelik olarak Meclis'in daha etkin bir rol üstlenmesi ve bu konuda yeni yasal düzenlemeler yapılması amacıyla TBMM çatısı altında bir "Kadınların Yaşam Hakkını Koruma Komisyonu" kurulması gündeminizde midir?
- Meclis Başkanlığı, kadına yönelik şiddetin sistematik ve politik karakterini tanıyan, toplumsal cinsiyet eşitliğini esas alan yasal düzenlemeler için öncülük etmeyi planlamakta mıdır?
- Mevcut yasaların yetersiz kaldığı açıkça ortadayken, kadınları gerçek anlamda koruyacak ve erkek şiddetini önleyecek yeni yasa tekliflerini Meclis gündemine taşıma konusunda Meclis Başkanlığı olarak inisiyatif alacak mısınız?
- Türkiye'de kadınların her geçen gün artan biçimde şiddete, cinayete ve cezasızlığa maruz kalmasına karşı Meclis'in sessiz kalması toplumsal güveni zedelemekte midir?
- TBMM Başkanı olarak bu konuda kamuoyuna yönelik bir sorumluluk ve açıklama yapmayı düşünüyor musunuz?
Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.
Bakanlığın cevabı
Cevap metni · Başkanvekili Bekir Bozdağ
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI
Kanunlar ve Kararlar Başkanlığı
Sayı : Z-43452547-120.07.03- 1656156
Konu : Soru Önergesi
10.08.2025
Sayın Gülderen VARLI
Van Milletvekili
İlgi : 07.08.2025 tarihli ve 7/32406 esas numaralı yazılı soru önergeniz.
Boşanma aşamasındaki eşi tarafından öldürülen TBMM personeli bir kadına ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte cevaplandırılmıştır.
Bilgilerinizi rica ederim.
Bekir BOZDAĞ
Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanvekili
Ek: Soru Cevabı (2 sayfa)
TBMM Ana Bina Bakanlıklar - ANKARA
Tel. No: (0312) 420 67 71 Faks: (0312) 420 67 85
Bilgi için: Denetim Bürosu
Tel. No: (0312) 420 83 97
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI
EK
CEVAPLAR:
Cevap 1.- Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığınca, kadın personelin maruz kalabileceği şiddet vakaları konusu hassasiyetle takip edilmekte olup, bu konuya yönelik eğitim faaliyetleri ile personelin konu üzerinde farkındalığının artırılması sağlanmaktadır. Öte yandan, TBMM Başkanlığı İdari Teşkilatına kadına yönelik şiddet konusunda bir başvuruda bulunulması durumunda konu hakkında ilgili mevzuat uyarınca gerekli işlemler ivedilikle yapılmaktadır.
Cevap 2., 4., 5. ve 6.- Anayasa'nın "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" başlıklı 88'inci maddesi; "Kanun teklif etmeye milletvekilleri yetkilidir." hükmünü içermektedir. Bu hüküm çerçevesinde kanun teklif etmenin, münhasıran milletvekillerine ait bir yetki olduğu açıktır.
Bu çerçevede, milletvekillerince bir kanun teklifi verilmesi durumunda bu teklif Başkanlığımızca ilgili komisyonlara havale edilecek ve olağan yasama sürecine tabi olacaktır.
Cevap 3.- Kadına yönelik şiddet konusunda 28. Yasama Döneminde 10.10.2024 tarihinde "Kadınların Her Türlü Şiddet ve Ayrımcılığa Maruz Kalmalarının Önlenerek Bu Alandaki Mevcut Düzenlemelerin Gözden Geçirilmesi ve Alınması Gereken Ek Tedbirlerin Belirlenmesi Amacıyla" bir Meclis Araştırması Komisyonu kurulmuştur. Komisyon çalışmaları süresince Başkanlığımız tarafından gerekli destek sağlanmıştır. 21.11.2024 tarihinde çalışmalarına başlayan Komisyonun çalışmaları neticesinde hazırladığı rapor TBMM Başkanlığına sunulmuş olup komisyon raporunun basım işlemleri devam etmektedir.
TBMM bünyesinde 2009 yılında 25.02.2009 tarihli ve 5840 sayılı Kanun ile kurulan Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK) görev yapmaktadır. KEFEK, kadına yönelik şiddet konusunda şu faaliyetleri sürdürmektedir:
• Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Farkındalık Eğitimi
Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele konulu 2023/16 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi çerçevesinde; Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planı hazırlanmıştır. Söz konusu Plan kapsamında KEFEK Başkanlığı TBMM personeline yönelik kadına yönelik şiddetle farkındalık eğitimleri gerçekleştirilmesi hususunda sorumlu Kurum olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda 27.02.2025 tarihinde, KEFEK Başkanlığı ve TBMM Genel Sekreterliği İnsan Kaynakları Başkanlığınca TBMM personeline yönelik "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Farkındalık Eğitimi" gerçekleştirilmiştir.
• 25 Kasım GAMER Koordinasyon Merkezi Çalışma Ziyareti
KEFEK, 25.11.2024 tarihinde Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele günü vesilesiyle İçişleri Bakanlığı bünyesinde görev yapan GAMER Koordinasyon Merkezine bir çalışma ziyareti gerçekleştirmiştir. Söz konusu Merkez kadına şiddetle mücadele noktasında önemli bir işlev görmektedir. Çünkü burada, mükerrer şiddetin önlenebilmesi, mağdur kadınların tekrar aynı şiddet olayına maruz kalmaması için şiddet uygulayanın mağdura yaklaşmaması yönünde 7/24 kesintisiz olarak e-kelepçe sistemi ile takip gerçekleştirilmektedir.
• Teknoloji Aracılığı ile Kadınlara Yönelik Şiddet: Araştırma Bulgularının Sunumu ve Tartışılması
2024 yılı haziran ayında, Ankara'da, KEFEK, Birleşmiş Milletler Kadın Birimi ve İngiltere Büyükelçiliği'nin katkıları ile Teknoloji Aracılığı ile Kadınlara Yönelik Şiddet: Araştırma Bulgularının Sunumu ve Tartışılması" konulu bir etkinlik düzenlemiştir. Bu etkinlikte teknoloji aracılığı ile kadına yönelik şiddet konusu detaylı olarak değerlendirilmiştir.
1
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI
• Kadına Yönelik Şiddetle Mücadelede Medyanın Dili Programı
2024 Haziran ayında; Sakarya'da, KEFEK, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ve Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi işbirliğinde "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadelede Medyanın Dili Programını" gerçekleştirmiştir. Sakarya'da gerçekleşen bu toplantıya başta RTÜK temsilcileri olmak üzere medya mensupları, üniversite ve Baro temsilcileri ile bütün ilgili kurumlar katkı vermiştir. RTÜK temsilcileri tarafından Medyada Kadına Yönelik Şiddetle Mücadeleye İlişkin Etik İlkeler hakkında görseller eşliğinde önemli bir sunum yapılmıştır. Böylece medya profesyonelleri ve diğer ilgililerin konuya ilişkin farkındalığının artması sağlanmıştır. Program sonrasında yerel medyada kullanılan haber dilinde dikkat değer iyileşmeler gözlenmiştir.
2
Asıl belge: cevap PDF'i ↗