Çay üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin
Muhatap: Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı
Önergenin metni
İlgi : 09.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1836037 sayılı yazınız. Artvin Milletvekili Sayın Av. Uğur BAYRAKTUTAN'a ait, İlgi'de kayıtlı yazı ekinde alınan 7/42828 esas nolu yazılı soru önergesine ilişkin Bakanlığımızın cevabi görüşü Ek'te sunulmaktadır. Bilgilerinize arz ederim.
Gerekçe
Sorular
- ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir. Yeni destekleme modeliyle; * Bitkisel üretim destekleri ilk defa 3 yıllık olarak ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. * Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, destekler daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hale getirilmiştir. * Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilmektedir. * Su kısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanmaktadır. * Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek almaktadır. * Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenmektedir.
- C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı * Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin sebep olduğu birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir. Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilmektedir. Yeni destekleme modeli kapsamında yaş çay üreticilerimize 2025 yılı üretim yılı için dekara 366 TL temel destek ödemesi yapılmıştır. 2026 üretim yılı için ise dekara 465 TL temel destek ödemesi yapılacaktır. Üretimi geliştirme desteği kapsamında, organomineral gübre kullanım desteği ile 99,20 TL/da ödenmektedir. Organik çay üreticiliği yapan üreticilerimize 2025 üretim yılı için bireysel sertifikasyonda dekara 292,8 TL, grup sertifikasyonunda 146,4 TL organik tarım desteği ödemektedir. Biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği, patates siğili desteği, lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği (Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin %75'i oranında), bitkisel üretim sigortası, hasar fazlası, çay budama tazminatı ve masrafı destekleri de devam etmektedir. Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanları Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda %25-%100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir. Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TL'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL'ye kadar %50-%100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR), ülke tarım politikalarına uygun olarak çay tarımına katkı sağlayan, serbest piyasa şartlarında her türlü çay ürününü üreten ve pazarlayan, piyasada dengeleyici rol üstlenen kamu iktisadi teşekkülüdür. ÇAYKUR tarafından alımı yapılan yaş çayın kilogram başına fiyatı; * 2021 yılında 3,87 TL, * 2022 yılında 6,70 TL, * 2023 yılında 11,00 TL, * 2024 yılında 17,00 TL, * 2025 yılında 25,44 TL ve * 2026 yılında 35 TL olarak belirlenmiştir. 5285 sayılı Kaliteli Çay Yaprağı Temini Amacıyla Budamaya Tabi Tutulan Çaylıklar Nedeniyle Üreticilerin Uğradığı Gelir Kaybının Tazminine Dair Cumhurbaşkanları Kararı kapsamında kaliteli çay yaprağı temini amacıyla gençleştirme budamasına tabi tutulan çaylıklara "Çay Budama Tazminatı Desteği" ödemesi yapılmaktadır. Çay Bahçelerinin Rehabilitasyonu Projesi kapsamında Rize ilinde pilot uygulama başlatılmış olup projeye dahil olan üreticilerin ekonomik ömrünü tamamlamış çay bahçeleri sökülerek, bölgeye uygun yüksek verimli, don zararına dayanıklı çay klonları kullanılarak yenilenmektedir. Bu kapsamında 15 dekar damızlık bahçe tesis edilmiş ve 3 dekar yenileme yapılmıştır. 2026 yılında 12 dekar alanda yenileme çalışması yürütülecektir.
Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.
Benzer sorular
- 7/45877 · 18 Haz · Süresi geçtikten sonra cevaplandıYaş çay üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin
- 7/18913 · 31 Eki 2024 · Süresi geçtikten sonra cevaplandıSüt üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin
- 7/52965 · 9 Kas · Cevap süresi devam ediyorTütün üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin
- 7/24341 · 13 Şub 2025 · Süresi geçtikten sonra cevaplandıPamuk üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin
- 7/46699 · 16 Tem · Süresi geçtikten sonra cevaplandıKuru soğan üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin
Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir