Adana'da NATO Çokuluslu Kolordu Karargahı kurulacağı iddiasına ilişkin
Muhatap: Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler
Önergenin metni
Aşağıdaki sorularımın Millî Savunma Bakanı Sayın Yaşar Güler tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim.
Gerekçe
Sorular
- Anadolu Kavağı/Beykoz'da konuşlanması planlanan Deniz Unsur Komutanlığı tam olarak hangi hukuki statüyle kurulmaktadır?
- Bu yapı NATO'nun resmî komuta yapısının bir parçası mıdır, yoksa NATO destekli ancak farklı statüde bir oluşum mudur?
- Söz konusu Deniz Unsur Komutanlığının kuruluş kararı hangi tarihte, hangi idari ve askeri süreçler sonunda alınmıştır?
- Bu komutanlığın görev tanımı, sorumluluk sahası, kuvvet yapısı, komuta zinciri ve harekât yetkisi nedir?
- Deniz Unsur Komutanlığının Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu (MCM Black Sea) ile kurumsal veya operasyonel ilişkisi var mıdır?
- Varsa bu ilişkinin kapsamı nedir?
- Bu komutanlık bünyesinde veya onunla bağlantılı olarak Türkiye'de yabancı askerî personel, yabancı komuta kademesi, yabancı savaş unsuru ya da yabancı teknik personel sürekli veya geçici şekilde konuşlandırılacak mıdır?
- Konuşlandırılacaksa; ülke bazında personel sayısı, görev tanımı, kalış süresi ve yetki sınırları nedir?
- Anayasa'nın 92'nci maddesi uyarınca, yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunmasına ilişkin TBMM'den alınmış bir izin veya yetkilendirme mevcut mudur?
- Mevcut ise tarihi ve kapsamı nedir?
- Yoksa bu süreç hangi hukuki gerekçeyle yürütülmektedir?
- 24 Mart 2026 tarihindeki yabancı askerî heyet ziyareti hangi resmî izin ve mutabakat çerçevesinde gerçekleştirilmiştir?
- Bu ziyaret öncesinde TBMM'ye veya ilgili komisyonlara herhangi bir bilgilendirme yapılmış mıdır?
- Adana merkezli kurulması planlanan NATO çok uluslu kolordu karargâhı ile Anadolu Kavağı/Beykoz'daki Deniz Unsur Komutanlığı arasında müşterek bir planlama, eşgüdüm veya görev paylaşımı öngörülmekte midir?
- Millî Savunma Bakanlığının açıkladığı üzere 2023'te başlatılıp 2024'te NATO'ya beyan edilen çok uluslu kolordu karargâhı çalışması hangi tehdit değerlendirmesine dayanılarak hazırlanmıştır?
- Bu tehdit değerlendirmesinde Rusya, Karadeniz ve Güney Kafkasya başlıkları nasıl yer almaktadır?
- Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin 19'uncu maddesini Rusya-Ukrayna savaşı boyunca uyguladığını ifade ederken; İstanbul Boğazı girişine yakın bir bölgede NATO bağlantılı yeni bir deniz komuta yapısının konuşlandırılması Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin maddeleri, ruhu ve Türkiye'nin bugüne kadarki denge siyaseti açısından nasıl değerlendirilmektedir?
- Bu yeni yapının faaliyetleri çerçevesinde Karadeniz'e kıyısı olmayan NATO üyelerinin deniz unsurlarının Karadeniz faaliyetlerine dolaylı veya doğrudan katılımı söz konusu olacak mıdır?
- Böyle bir katılım söz konusu ise, bunun Montrö rejimi ve Türkiye'nin bugüne kadarki uygulamasıyla uyumu nasıl sağlanacaktır?
- 26 Mart 2026'da ALTURA tankerine yönelik saldırıyla ilgili olarak Millî Savunma Bakanlığının elindeki teknik, askerî ve istihbarî bulgular nelerdir?
- Saldırının faili, yöntemi ve amacı konusunda hangi değerlendirmeler yapılmıştır?
- Söz konusu saldırının Türkiye'nin Münhasır Ekonomik Bölgesi içinde meydana geldiği dikkate alındığında, Türkiye bu olay karşısında askerî, diplomatik ve hukuki olarak hangi tedbirleri almıştır?
- Karadeniz'de ticari gemilere, enerji taşımacılığına ve Boğaz yaklama sularına yönelik benzer saldırı veya sabotaj risklerine karşı hangi yeni güvenlik önlemleri yürürlüğe konulmuştur?
- Türkiye, Karadeniz'de sahte bayrak girişimlerini içeren provokasyonlara veya Türkiye'yi doğrudan çatışma hattına çekebilecek hibrit saldırı senaryolarına karşı özel bir risk analizi yapmış mıdır?
- Yapmışsa temel bulgular nelerdir?
- Deniz Unsur Komutanlığının kurulması sürecinde Millî İstihbarat Teşkilatı, Dışişleri Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu ile diğer ilgili kurumların ortak değerlendirmesi alınmış mıdır?
- Bu komutanlığın kurulmasının Türkiye-Rusya ilişkileri, Karadeniz'deki denge, enerji güvenliği, deniz ticareti ve Boğazların güvenliği üzerindeki olası siyasi ve ekonomik etkilerine dair bir etki analizi hazırlanmış mıdır?
- Hazırlanmışsa bu etki analizinde öngörülen risk başlıkları nelerdir?
- Hazırlanmamışsa neden hazırlanmamıştır?
- Cumhurbaşkanı ile BlackRock Başkanı Laurence D. Fink arasında 27 Mart 2026'da yapılan görüşmede güvenlik, enerji altyapısı, limanlar, ulaştırma koridorları, savunma sanayii, stratejik yatırımlar veya Türkiye'nin jeopolitik konumuna ilişkin herhangi bir başlık görüşülmüş müdür?
- Millî Savunma Bakanlığı, Türkiye'nin güvenlik mimarisini etkileyen bu tür askerî ve jeopolitik adımlar konusunda TBMM'yi ve kamuoyunu daha şeffaf biçimde bilgilendirmeyi düşünmekte midir?
- Hükümet, Türkiye'nin Karadeniz'de dengeleyici aktör konumunu korumayı mı, yoksa NATO'nun ileri hat konuslandırmasında daha görünür bir rol üstlenmeyi mi stratejik tercih olarak benimsemektedir?
- Türkiye'nin herhangi bir dış baskı, talep veya müttefik yönlendirmesi sonucunda bu tür askerî konuslanma ve komuta yapılarında "ön cephe ülkesi" rolüne itilmesi riski Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?
Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.
Bakanlığın cevabı
Cevap metni · Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler
Asıl belge: cevap PDF'i ↗
Benzer sorular
- 7/42920 · 3 Nis · Süresinde cevaplandıAdana'da NATO Çokuluslu Kolordu Karargahı kurulacağı iddiasına ilişkin
- 7/42922 · 3 Nis · Süresinde cevaplandıAdana'da NATO Çokuluslu Kolordu Karargahı kurulacağı iddiasına ilişkin
- 7/43149 · 2 Nis · Süresinde cevaplandıTürkiye'de NATO Çok Uluslu Kolordu Karargahı kurulacağı iddiasına ilişkin
- 7/42923 · 3 Nis · Süresinde cevaplandıAdana'da kurulması planlanan NATO Çok Uluslu Kolordu Karargahı ile Deniz Unsur Komutanlığına ilişkin
- 7/43113 · 3 Nis · Cevaplanmadı (ilan edildi)Türkiye'de kurulması planlanan NATO Çok Uluslu Kolordu Karargahına ilişkin
Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir