İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/45922 · 23 Haziran 2026

Hükümözlülerin infaz koşullarında değişiklik yapılması talebine ilişkin

Muhatap: Adalet Bakanı Akın Gürlek

Cevaplanmadı (ilan edildi)

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın GÜRLEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim

Gerekçe

Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili Ceza yargılamasında uygulamada "hükümlü" olarak adlandırılan kişilerin hukuki statüsü: tutukluluk, mahsup ve infaz hesabı bakımından ciddi belirsizliklere ve hak kayıplarına yol açmaktadır. Farklı dosyalar kapsamında cezaevinde geçirilen sürelerin doğru ve zamanında hesaplanması, kişinin özgürlüğünden yoksun bırakılacağı toplam sürenin belirlenmesi bakımından hayati önemdedir. Bir kişinin daha önce tutuklu yargılandığı bir dosyada beraat etmesi, ardından başka bir dosyada ilk derece mahkemesince hapis cezasına mahkûm edilmesi hâlinde: beraatle sonuçlanan dosyada cezaevinde geçirdiği sürenin sonradan verilen cezadan mahsup edilmesi gerekmektedir. Ancak sonraki mahkûmiyet kararının istinaf veya Yargıtay incelemesinde bulunması ve henüz kesinleşmemiş olması, hükümlü statüsündeki kişinin mahsup talebinin sonuçlandırılmamasına ve infaz hesabının yapılmamasına gerekçe gösterilebilmektedir. Buna karşılık aynı kesinleşmemiş mahkûmiyet kararı, kişinin uzun tutukluluk nedeniyle tahliye edilmemesine dayanak yapılmaktadır. Böylece uygulamada "hükümlü" olarak adlandırılan kişi, tutukluluğunun devamı bakımından hükümlü; önceki tutukluluk sürelerinin mahsubu ve infaz hesabı bakımından ise henüz hükümlü değilmış gibi değerlendirilmektedir. Mahpusun beraatle sonuçlanan dosyada tutuklu kaldığı süre ile hükümlü olarak cezaevinde geçirdiği süre birlikte hesaplandığında, sonradan verilen hapis cezası kesinleşse dahi cezaevinde kalması gereken süreyi çoktan tamamlamış olmasına rağmen tahliye edilmemesi, hukuka aykırı biçimde özgürlüğünden yoksun bırakılması sonucunu doğurmaktadır. Bu durum, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı kapsamında, özgürlükten yoksun bırakmanın süresi ile hukuki dayanağının açık, öngörülebilir ve denetlenebilir olması zorunluluğuyla bağdaşmamaktadır. Bu sorunun somut örneklerinden biri, Trabzon Beşikdüzü Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunan Hüsnü Babat'ın durumudur. Hüsnü Babat hakkında, Kandira Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunduğu dönemde kurumda ele geçirilen bir belge gerekçe gösterilerek 6 yıl 3 ay hapis cezası verilmiştir. Hüsnü Babat'ın beraatle sonuçlanan bir dosyada geçirdiği tutukluluk ve infaz sürelerinin, hakkında verilen 6 yıl 3 ay hapis cezasından mahsup edilmesi halinde cezasının tamamlanmış sayılması ve tahliye edilmesi gerekmektedir. Avukatları tarafından mahsup ve tahliye işlemlerinin gerçekleştirilmesi amacıyla gerekli başvurular yapılmış; ancak mahkumiyet kararının henüz kesinleşmemiş olması ve Hüsnü Babat'ın hükümlü statüsünde bulunması gerekçe gösterilerek mahsup işlemleri ile infaz hesabı sonuçlandırılmamıştır. Bu nedenle Hüsnü Babat'ın yaklaşık 2,5-3 aydır cezaevinde kalması gereken sürenin üzerinde tutulmaktadır.

Sorular

  1. Mahkumiyet kararı kesinleşmemiş bir kişinin, uzun tutukluluk nedeniyle tahliyesi bakımından hükümlü gibi değerlendirilmesine karşın, mahsup ve infaz hesabı bakımından henüz hükümlü sayılmamasının yasal dayanağı nedir?
  2. 2. Hükümlü statüsünde bulunmak, beraatle sonuçlanan bir dosyada geçirilen tutukluluk sürelerinin tespit edilmesine ve mahsup talebinin incelenmesine hukuken engel midir?
  3. Engelse bu engeli düzenleyen açık kanun hükmü hangisidir?
  4. 3. Hüsnü Babat'ın beraatle sonuçlanan dosya/larda tutuklu olarak cezaevinde geçirdiği toplam süre ne kadardır?
  5. Bu sürelerin ne kadarı hakkında verilen 6 yıl 3 ay hapis cezasından mahsup edilmiştir?
  6. 4. Mahsup edilmesi gereken bütün süreler dikkate alındığında Hüsnü Babat'ın koşullu salıverilme ve hak ederek tahliye tarihleri nedir?
  7. Cezasının hangi tarihte tamamlanmış sayılması gerekmektedir?
  8. 45922 5. Hüsnü Babat'ın avukatları tarafından yapılan mahsup ve tahliye başvuruları hangi tarihlerde ve hangi mercilere yapılmıştır?
  9. Bu başvuruların bugüne kadar sonuçlandırılmamasının gerekçesi nedir?
  10. 6. Hüsnü Babat'ın, mahsup edilmesi gereken süreler dikkate alındığında cezasını tamamlamasına rağmen yaklaşık 2,5-3 aydır cezaevinde tutulmaya devam ettiği iddiası hakkında ivedi bir inceleme başlatılacak mıdır?
  11. Fazladan tutulduğunun tespit edilmesi halinde derhal tahliyesi sağlanacak mıdır?
  12. 7. Bir kişinin özgürlüğünden yoksun bırakıldığı sürenin, mahsup ve infaz hesabındaki gecikme nedeniyle yasal ceza süresini aşması halinde sorumlu kamu görevlileri hakkında hangi idari ve adli işlemler uygulanmaktadır?
  13. 8. Son beş yılda, mahkumiyet kararının kesinleşmemesi gerekçe gösterilerek mahsup veya infaz hesabı yapılmadığı için tahliye edilmesi gereken tarihten sonra cezaevinde tutulduğu tespit edilen kaç kişi bulunmaktadır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik