İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/46529 · 3 Temmuz 2026

Küçük esnafın finansmana erişiminin kolaylaştırılmasına ilişkin

Muhatap: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İç Tüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gerekçe

Mesut DOĞAN Ankara Milletvekili Ülkemizin ekonomik durumu ve vatandaşlarımızın sosyo-ekonomik konumuna dair olumlu ve umutlu cümle kurmanın her gün daha da zorlaştığı bir dönemi yaşıyoruz. Sıkılaşma politikalarının finansal döngüyü bozduğu, faize ve borca dayalı piyasa ekonomisi tasarımının gelir dağılımı adaletsizliğini derinleştirip genişlettiği, gerçek-hedef ilişkisi uyumsuz ekonomik programın sosyo-ekonomik kulvarda telafisi imkansız hasarlar ürettiği gerçekleri, reddi ve aksi imkansız şekilde yaşanmaktadır. Toplumumuzun farklı kesim ve katmanlarında sarsıcı ve yıkıcı sonuçlar üreten gerçekleri bütün yönleriyle yaşayanlar arasında esnaflarımız, ilk sıralarda yer almaktadır. Esnaflarımız; ekonomik kriz, yüksek faiz, yüksek enflasyon ve kamunun acımasız tahsilat baskısına maruz durumdadır. Bu tahammülü zor ekonomik göstergelere rağmen ayakta durmaya çalışan esnaflarımız; katı mevzuat kuralları, işleyiş yanlışları ve uygulama eksiklikleri nedeniyle yüksek maliyetli finansman dayatmasını yaşamakta ve yüksek maliyetli finansmana dahi ulaşamamaktadır. Özellikle yolcu-personel taşımacılığı sektöründeki esnafımız (taksi, minibüs, servis vb.), anlamsız ve dayanaksız kurallarla ve uygulama hatalarıyla mağdur edilmektedir. Hastalık veya cenaze gibi insani mazeretlere bağlı olarak aracında "geçici" nitelikte çalıştırdığı şoförüne SGK girişi yapan şoför esnafı; vergi mükellefiyeti sürdürdüğü halde "Bağ-Kur kesintiye uğradı" gerekçesiyle 90 gün boyunca kredi talep imkânından mahrum bırakılmaktadır. Piyasadaki daralma nedeniyle ekonomik zorluğa düşerek vergi veya sosyal güvenlik prim borcunu ötelemek zorunda kalan esnafımız da "borcu var" gerekçesiyle finans destek sürecinin dışında bırakılmaktadır. Öte yandan, umut olarak sunulan TOBB Nefes Kredisi konusunda esnaflar, banka şubelerinde "limit ve kaynak yetersizliği" engeline takılmakta, kürsüden ilan edilen destekleri gerçekte elde edememektedir. Esnafımızın üretim ve istihdam gücünü koruyabilmesi için bu bürokratik ve finansal tıkanıklıkların acilen çözülmesi gerekmektedir. Mesut DOĞAN Ankara Milletvekili

Sorular

  1. Vergi mükellefiyeti ve esnaflık faaliyeti kesintisiz devam ettiği halde, taşımacılık sektöründe yaşanan zorunlu şoför değişiklikleri (SGK girişleri) nedeniyle kredi hakkını kaybeden veya 90 gün kısıtlamasına takılan esnaf sayısı kaçtır?
  2. Bu mağduriyetin giderilmesi için ortak bir mevzuat çalışmanız var mıdır?
  3. 2. Son bir yıl içerisinde, sadece "Vergi veya Bağ-Kur borcu bulunduğu" gerekçesiyle Esnaf Kefalet Kooperatifleri ya da Halkbank üzerinden yaptığı kredi başvurusu reddedilen esnaf sayısı kaçtır?
  4. 3. Finansmana en çok ihtiyaç duyan borçlu esnafın sistem dışı kalmasını engellemek adına; esnafa verilecek kredinin öncelikle geçmiş vergi ve Bağ-Kur borçlarına mahsup edilmesi (borcun krediden otomatik kesilmesi) ve kalan tutarın esnafa can suyu olarak verilmesi yönünde bir "mahsuplaşma esaslı kredi modeli" geliştirilmesi düşünülmekte midir?
  5. 4. Kamuoyuna duyurulan TOBB Nefes Kredisi kapsamında, bugüne kadar bankalara yapılan toplam başvuru sayısı kaçtır ve bu başvuruların yüzde kaçı fiilen olumlu sonuçlanmıştır?
  6. 5. Yüksek faiz oranları nedeniyle hem borç ödemekte hem borçlanmakta zorlanan esnaflar için faizsiz bir destek kredisi düşünülmüyor mu?
  7. 6. Nefes Kredisi uygulamalarında faizsiz bankacılık olarak bilinen Katılım Bankacılığının devreye alınması düşünülmekte midir?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek
T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Sayı :Z-19809844-610-5005398 Konu :7/46529 Esas Sayılı Soru Önergesi 11/09/2026 7/46529 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İlgi : 22/07/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1897315 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde alınan Ankara Milletvekili Sayın Mesut DOĞAN'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Ek: Önerge Cevabı Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312)415 12 99 Faks: (312)415 26 80 e-posta: sgsoruonergerleri@hmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr 7/46529 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Mesut DOĞAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun çerçevesinde, T. Halk Bankası A.Ş. (Banka) tarafından esnaf ve sanatkârların finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanmasını teminen 2002 yılından itibaren yürürlüğe giren kararlar çerçevesinde Hazine faiz destekli krediler kullandırılmaktadır. Söz konusu kredilere ilişkin uygulama esasları son olarak 2025-2027 yılları arasında kullandırılacak kredileri kapsayacak olan 16.01.2025 tarihli ve 9436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren Karar'da belirlenmiştir. Banka aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan kredilere cari faiz oranları esas alınarak yüzde 50 indirim oranı uygulanmakta olup indirim nedeniyle oluşan fark Devlet bütçesinden karşılanmaktadır. Bununla birlikte, 9436 sayılı Kararın 7 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yapılacak kredi tahsis işlemlerinde "vadesi geçmiş borç durumu" sorgulanması hükme bağlanmıştır. Ancak, 26.08.2026 tarihli ve 11648 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 9436 sayılı Kararda revizyona gidilmiş olup, vergi ve SGK prim borcu bulunan esnaf ve sanatkârlar için iki farklı uygulama seçeneği sunulmaya başlanmıştır. Birinci seçenek olarak; vergi veya SGK prim borcu bulunan esnaf ve sanatkârlara tahsis edilen kredi tutarının yüzde 25'lik ve bir yılda toplam 300 bin TL'yi geçmeyecek kısmı söz konusu borçların ödenmesi amacıyla Banka tarafından ilgili kurumlara aktarılmakta ve bu kısmına yüzde 25 faiz indirimi uygulanmakta, kalan kredi tutarı ise yüzde 50 faiz indirimi uygulanarak esnaf ve sanatkârın kullanımına sunulmaktadır. Uygulamaya alınan ikinci seçenek kapsamında ise, vergi veya SGK prim borcu bulunan esnaf ve sanatkârların, vergi ve SGK prim borçlarına ilişkin herhangi bir ödeme veya yapılandırma işlemi gerçekleştirmeden de kredi kullanabilmelerine imkân sağlanmıştır. Böylece tahsis edilen kredi tutarından borç ödemesi yapılmamakta ancak Karar kapsamında yüzde 50 olarak uygulanan faiz indirimi yüzde 40, yüzde 100 olarak uygulanan faiz indirim oranı yüzde 80 ve yüzde 60 olarak uygulanan faiz indirim oranı ise yüzde 48 olarak uygulanmaktadır. İlaveten kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarındaki esnaf ve sanatkâr kredilerinin vergi ve SGK prim borcu sorgulamasına ilişkin istisnası 2027 sonuna kadar uzatılmıştır. Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Ticaret Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312)415 12 99 Faks: (312)415 26 80 e-posta: sgbsoruonergerleri@hmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik