TÜRKŞEKER'in şeker satışlarında kullandığı kademeli satış fiyatı uygulamasına ilişkin
Muhatap: Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı
Önergenin metni
Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. maddesi gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Sorular
- 07.2026 Şenol SUNAT Manisa Milletvekili Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (TÜRKŞEKER), Mayıs 2026'da alım miktarı yükseldikçe birim fiyatın düştüğü kademeli bir şeker satış modeli uygulamıştır. Bu kapsamda kilogram fiyatı; 2 bin 500 tona kadar olan alımlarda 38,50 TL, 2 bin 501-25 bin ton arasındaki alımlarda 37,37 TL, 25 bin 1-50 bin ton arasındaki alımlarda 36,63 TL, 50 bin ton ve üzerindeki alımlarda ise 36,23 TL olarak belirlenmiştir. Bu fiyatlarmaya göre 2 bin 500 tona kadar alım yapan bir firma, 50 kilogramlık bir çuval şeker için 1.925 TL öderken; 50 bin ton ve üzerinde alım yapan firma aynı ürünü 1.811,50 TL'ye temin edebilmiştir. Böylece büyük alıcı lehine çuval başına 113,50 TL maliyet avantajı oluşmuştur. Sektör temsilcileri tarafından, 50 bin ton ve üzerindeki alım şartını karşılayabilecek sermaye ve depolama gücüne sahip firma sayısının son derece sınırlı olduğu, Mayıs ayındaki satışlarda 50'şer bin tonluk alım yapan iki firmanın toplam 100 bin ton şekeri en düşük fiyat diliminden temin ettiği ileri sürülmektedir. Aynı firmaların, düşük fiyatla aldıkları şekeri TÜRKŞEKER'in küçük alıcılara uyguladığı fiyatın altında piyasaya sunabildiği; bu nedenle küçük ve orta ölçekli işletmelerin doğrudan kamu kuruluşundan değil, söz konusu büyük alıcılardan ürün almaya yöneldiği belirtilmektedir. TÜRKŞEKER'in 17 Temmuz 2026 tarihinde duyurduğu ve 20-24 Temmuz tarihlerinde uygulanacak yeni satışta da en yüksek indirim oranının 50 bin ton ve üzerindeki alımlara tanınması, aynı yapının devam ettirildiği yönündeki kaygıları artırmıştır. İddiaya göre bu baremde alım yapabilecek yalnızca iki firma bulunmasına rağmen söz konusu alıcılara yüzde 14,19 oranında indirim sağlanmakta; diğer firmalar ise 50 kilogramlık çuval başına yaklaşık 149 TL daha yüksek maliyetle karşı karşıya kalmaktadır. Kâğıt üzerinde bütün firmalara açık olan bir satış modelinin, belirlenen yüksek tonaj sınırı nedeniyle fiilen yalnızca sınırlı sayıdaki büyük alıcıya en düşük fiyatı sağlaması; kamu eliyle belirli firmalara dağıtım üstünlüğü kazandırıldığı, küçük ve orta ölçekli işletmelerin rekabet gücünün zayıflatıldığı ve şeker ticaretinin birkaç firma üzerinde yoğunlaştırıldığı iddialarını gündeme getirmektedir. Buna göre;
- TÜRKŞEKER'in Nisan 2026'da kamuoyuna açık bir satış ilanı yayımlamadan piyasa fiyatının altında şeker sattığı iddiası doğru mudur?
- Bu dönemde hangi firmaya, kaç ton şeker, kilogram başına hangi fiyat ve hangi ödeme koşullarıyla satılmıştır?
- 2. Nisan 2026'da gerçekleştirildiği ileri sürülen satışlardan bir gün sonra şeker fiyatlarının artırıldığı iddiası doğru mudur?
- Satış ve fiyat artışı kararları hangi tarihlerde, hangi makamlar tarafından alınmıştır?
- 3. Nisan 2026'daki satışlar nedeniyle alıcı firmalara toplamda yaklaşık 600 milyon TL tutarında fiyat avantajı sağlandığı iddiası doğru mudur?
- Bu işlemlerin TÜRKŞEKER açısından mali etkisi nedir?
- 4. Mayıs 2026'da gerçekleştirilen indirimli vadeli şeker satışından kaç firma yararlanmıştır?
- Her bir firmaya satılan şeker miktarı, kilogram fiyatı, toplam satış bedeli, vade ve teslim koşulları nedir?
- 5. Mayıs 2026'da 50 bin ton ve üzerindeki en düşük fiyat diliminden hangi firmalar yararlanmıştır?
- İşmen Gıda ve Remzi Çakar'a 50'şer bin ton, Ülker'e ise 25 bin ton şeker satıldığı iddiası doğru mudur?
- 6. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin TÜRKŞEKER'den doğrudan alım maliyetinin, yüksek miktarda alım yapan firmaların piyasaya satış fiyatından daha yüksek hale gelmesi Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?
- 7. En düşük fiyatın yalnızca çok yüksek miktardaki alımlara uygulanmasının şeker ticaretini belirli firmalar üzerinde yoğunlaştırdığı ve küçük işletmeleri bu firmalara bağımlı hale getirdiği iddiaları hakkında Rekabet Kurumuna herhangi bir bildirim yapılmış mıdır?
- 8. TÜRKŞEKER'in 17 Temmuz 2026 tarihli satış duyurusunda en yüksek indirimin yeniden 50 bin ton ve üzerindeki alımlara uygulanmasının gerekçesi nedir?
- Bu satıştan yararlanan firmaların adları, aldıkları miktarlar ve uygulanan fiyatlar kamuoyuna açıklanacak mıdır?
- 9. TÜRKŞEKER'in Nisan, Mayıs ve Temmuz 2026 dönemlerindeki şeker satışları hakkında Bakanlığınızca herhangi bir idari inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?
- Başlatılmadıysa gerekçesi nedir?
- 10. Kamuya ait şeker stoklarının belirli firmalar üzerinde yoğunlaşmasını önlemek amacıyla firma başına satış üst sınırı getirilmesi, satışların elektronik ortamda gerçekleştirilmesi ve alıcılar ile satış miktarlarının kamuoyuna açıklanması planlanmakta mıdır?
Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.
Bakanlığın cevabı
Cevap metni · Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı
Asıl belge: cevap PDF'i ↗
Benzer sorular
- 7/37785 · 17 Ara 2025 · Süresi geçtikten sonra cevaplandıTürkşeker tarafından gerçekleştirilen şeker satış fiyatlarına ilişkin
- 7/38813 · 8 Oca · Süresi geçtikten sonra cevaplandı2025 yılında KADES uygulamasını kullanan kadın sayısına ilişkin
- 7/40843 · 19 Şub · Süresi geçtikten sonra cevaplandıTMO'nun buğday satışlarında serbest satış uygulamasına geçmesine ilişkin
- 7/44758 · 15 May · Süresi geçtikten sonra cevaplandıTÜRKŞEKER tarafından iki firmaya indirimli satış yapıldığı iddiasına ilişkin
- 7/36233 · 5 Kas 2025 · Süresi geçtikten sonra cevaplandıTÜİK'in enflasyon hesaplamalarında kullandığı mal ve hizmet fiyatlarına ilişkin
Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir