Önergenin metni
- 47481 Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gerekçe
Yurt dışına çıkış harcı, yurt dışına seyahat eden vatandaşlardan alınan mali yükümlülüklerden biridir. Ancak son yıllarda döviz kurlarındaki artış, yüksek enflasyon, ulaşım ve konaklama giderlerindeki yükseliş, pasaport harçları, vize ücretleri ve diğer zorunlu seyahat masrafları, vatandaşların yurt dışına çıkış maliyetlerini önemli ölçüde artırmıştır.
Yurt dışına eğitim, çalışma, bilimsel araştırma, iş, ticaret, sağlık, aile ziyareti, kültürel etkinlik veya turizm amacıyla çıkan vatandaşlar; seyahat öncesinde çok sayıda vergi, harç, ücret ve zorunlu giderle karşı karşıya kalmaktadır. Bu koşullarda yurt dışına çıkış harcındaki artışlar, özellikle-öğrenciler, gençler, düşük gelirli yurttaşlar, iş arayanlar, sınır bölgelerinde yaşayanlar, yurt dışında ailesi bulunan vatandaşlar ve sık seyahat etmek zorunda olan kişiler açısından ek bir ekonomik yük oluşturmaktadır.
Yurt dışına çıkış harcının hangi mali ve sosyal gerekçelerle belirlendiği; elde edilen gelirlerin hangi alanlarda kullanıldığı ve harç uygulamasının vatandaşların seyahat özgürlüğü üzerindeki etkilerinin değerlendirilip değerlendirilmediği kamuoyunca merak edilmektedir.
Sorular
- Yurt dışına çıkış harcından son on yılda yıllar itibarıyla ne kadar gelir elde edilmiştir?
- Yurt dışına çıkış harcından elde edilen kamu gelirleri hangi bütçe kalemlerine aktarılmakta ve hangi hizmetlerde kullanılmaktadır?
- Eğitim, bilimsel araştırma, uluslararası yarışma, kültürel etkinlik, sağlık hizmeti, iş görüşmesi veya aile ziyareti amacıyla yurt dışına çıkan belirli gruplar için harç muafiyeti ya da indirim uygulanması planlanmakta mıdır?
- Yurt dışına çıkış harcının tamamen kaldırılması veya vatandaşların ekonomik koşulları dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi yönünde Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.
Bakanlığın cevabı
Cevap metni · Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek
T.C.
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Sayı — :Z-19809844-610- 5941Mİ 1701 2026
Konu :7/47481 Esas Sayılı Soru Önergesi yi YTL g1
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
İlgi © : 12/08/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1912341 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Adana Milletvekili Sayın Ayhan BARUT'a ait yazılı soru
önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mba.
Mehmet ŞİMŞEK
Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Ek: Önerge Cevabı
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Telefon: (312415 12 09 Faks: (312415 26 80
e-posta: sebsoruonergeleriğöhmb.gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.
,
7147481 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye
Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Ayhan BARUT, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz
yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Uluslararası örnekleri de bulunan ve ülkemizde 1963 yılından bu yana değişik isimler
altında tahsil edilen bir kamu geliri olan yurt dışı çıkış harcının dayanağını teşkil eden mer'i
mevzuat 5597 sayılı Yurt Dışına Çıkış Harcı Hakkında Kanun ile Çeşitli Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanun'dur. Harca ilişkin uygulama esasları ise, 28/12/2024 tarihli ve
32766 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yurt Dışına Çıkış Harcı Uygulama Genel Tebliği ile
belirlenmekte olup yurt dışına çıkış harcı tutarı, ilgili mevzuat çerçevesinde her yıl yeniden
değerleme oranı dikkate alınarak güncellenmektedir.
5597 sayılı Kanun kapsamında, çıkış tarihi itibarıyla yurt dışında oturma izni bulunanlar,
7 yaşını doldurmamış olanlar, pasavan ve benzeri belgelerle çıkış yapanlar, Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyetine kimlik belgesiyle çıkış yapanlar ile yurt dışına ticari amaçla sefer yapan kara,
deniz, hava ve demiryolu toplu taşıma ve yük taşıma araçlarının mürettebatından yurt dışına
çıkış harcı alınmamaktadır.
Anayasanın 73 üncü maddesinde, "Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler
kanunla konulur. değiştirilir veya kaldırılır.” hükmüne yer verilmiştir. Bu çerçevede,
mükelleflerin vergi borçlarının yeniden yapılandırılması amacıyla kanuni düzenleme yapma
yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin takdirinde bulunmaktadır.
Son on yılda tahsil edilen yurt dışı harcına ilişkin istatistiki bilgiler,
“htips://muhasebat.hmb.gov.ir” internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla
paylaşılmaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 13 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (f) ve (g) bentlerinde; tüm gelir ve giderlerin gayri safi olarak bütçelerde gösterilmesi
ve belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesinin esas olduğu hususları hükme
bağlanmıştır. Buna göre, herhangi bir gelirinin belli bir gidere tahsis edilmesi mümkün
bulunmamaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Telefon: (312415 12 09 Faks: (312415 2680
e-posta; ayhmorüemeryeleri ge hinh gön ir Elektronik Ağ; may. hmbigon ir
Asıl belge: cevap PDF'i ↗