İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/48008 · 18 Ağustos 2026

Uluslararası anlaşmalar kapsamında Ege Adalarının hukuki statüsüne ilişkin

Muhatap: Dışişleri Bakanı Hakan Fidan

Cevap süresi devam ediyor

Önergenin metni

zi e MON İYİ PARTİ GRUP BAŞKANLIĞI İYİ Terin: İİ D8.202h. © PARTİ Sayı: 004 aeaaasamamınnz 61 / g p p ş TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET! MECLİSİ BAŞKANLIĞINA gi VU EN Se Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince, Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Gerekçe

Balıkesir Milletvekili İYİ Parti Grup Başkanvekili Lozan Barış Antlaşması, Lozan Boğazlar Sözleşmesi, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve 1947 Paris Barış Antlaşması, Ege adalarının hukuki statüsü bakımından temel uluslararası belgeleri oluşturmaktadır. Türkiye uzun yıllardır bazı Ege adalarının antlaşmalarda öngörülen askerden arındırılmış statülerinin ihlal edildiğini uluslararası platformlarda dile getirmektedir. Buna karşılık Yunanistan, değişen güvenlik şartları ve Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesine dayanarak farklı bir hukuki yorum ileri sürmektedir. Bu bağlamda aşağıdaki sorularımın cevaplandırılması önem arz etmektedir.

Sorular

  1. Dışişleri Bakanlığı'nın resmi görüşüne göre, Lozan Barış Antlaşması'nın 13. maddesinde öngörülen askeri sınırlamalar bugün de aynen yürürlükte midir?
  2. Bakanlığın resmi değerlendirmesine göre Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Limni ve Semadirek'in hukuki statüsünde herhangi bir değişiklik meydana getirmiş midir?
  3. Türkiye'nin 1947 Paris Barış Antlaşması'na taraf olmamasına rağmen, bu antlaşmadan kaynaklanan haklarını hangi uluslararası hukuk ilkelerine dayandırdığına ilişkin güncel hukuki görüş nedir?
  4. Son yirmi yıl içerisinde Ege adalarının askersizleştirilmesi konusunda Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği'ne kaç resmi nota veya mektup gönderilmiştir?
  5. Avrupa Birliği kurumları, NATO veya diğer uluslararası kuruluşlar nezdinde bu konuda kaç diplomatik girişimde bulunulmuştur?
  6. Bakanlığın değerlendirmesine göre, Yunanistan'ın BM Şartı'nın 51. maddesine dayanan meşru müdafaa iddiası, Lozan ve Paris Antlaşmalarındaki askersizleştirme hükümlerini hukuken etkisiz hâle getirebilir mi?
  7. Dışişleri Bakanlığı, Ege adalarının askeri statüsüne ilişkin uyuşmazlığın Uluslararası Adalet Divanı'na götürülmesini hukuken mümkün ve uygun görmekte midir?
  8. Bakanlık tarafından Ege adalarının hukuki statüsüne ilişkin hazırlanmış güncel kapsamlı bir hukuki görüş, "pozisyon belgesi" veya "white paper (beyaz kitap)" bulunmakta mıdır?
  9. Son on yıl içerisinde yabancı devletler veya uluslararası kuruluşlar tarafından Türkiye'nin hukuki tezlerine destek veren resmi açıklamalar yapılmış mıdır?
  10. Yapılmış ise bunlar hangileridir?
  11. Bakanlığın, Ege adalarının askersizleştirilmesi konusunda uluslararası hukuk alanında görev yapan yabancı akademisyenler, hukukçular veya düşünce kuruluşlarıyla yürüttüğü herhangi bir çalışma veya proje bulunmakta mıdır?
  12. Ege adalarının askeri statüsüne ilişkin uyuşmazlıkta Türkiye'nin hukuki tezlerini güçlendirmek amacıyla yeni bir uluslararası diplomatik girişim veya belge hazırlığı yürütülmekte midir?
  13. Bakanlığınız, Ege adalarının hukuki statüsüne ilişkin Türkiye'nin tezlerini içeren kapsamlı ve güncel bir uluslararası hukuk dosyasını Birleşmiş Milletler nezdinde resmen dolaşıma sokmayı planlamakta mıdır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir