İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/48053 · 18 Ağustos 2026

ABD tarafından Türkiye'ye uygulanan ilave gümrük vergisinin tekstil ve hazır giyim sektörüne etkilerine ilişkin

Muhatap: Ticaret Bakanı Ömer Bolat

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanı Sn. Ömer Bolat tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü *nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim.

Gerekçe

Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU Bursa Milletvekili ABD tarafından 24 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe konulan yeni ticaret düzenlemesi kapsamında, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu bazı ülkelere, zorla işçi çalıştırılarak üretilen malların ithalatını yasaklamadıkları gerekçesiyle ilave gümrük vergileri uygulanmaya başlanmıştır. Düzenlemeye göre, zorla çalıştırmayla mücadele konusunda taahhütte bulunan ve bu taahhütlerini etkin şekilde uyguladığı değerlendirilen ülkelere yüzde 10 oranında, bu kapsam dışında bırakılan ülkelere ise yüzde 12,5 oranında ilave vergi uygulanmaktadır. Söz konusu düzenleme kapsamında Avrupa Birliği, Japonya, Güney Kore, Tayvan, İsviçre ile Bangladeş, Hindistan, Pakistan, Endonezya, Malezya ve Kamboçya gibi Türkiye'nin özellikle tekstil ve hazır giyim sektörlerinde doğrudan rekabet ettiği birçok ülkeye daha avantajlı uygulamalar tanınırken, Türkiye'nin yüzde 12,5 oranındaki ilave vergi kapsamına alınması ihracatçılarımız açısından önemli bir rekabet dezavantajı doğurmaktadır. İstanbul Sanayi Odası Başkanı Sayın Erdal Bahçıvan da yaptığı değerlendirmede, söz konusu uygulamanın özellikle tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon sektörlerini rakip ülkeler karşısında dezavantajlı hale getirdiğini, düzenlemenin yalnızca ilave vergi anlamına gelmediğini; Türk sanayisinin uluslararası pazarlarda sistematik biçimde rekabet gücü kaybına uğrama riski taşıdığını ifade etmiştir. Tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon sektörleri, Bursa ekonomisinin en önemli üretim ve ihracat alanları arasında yer almaktadır. Bursa Ticaret ve Sanayi Odasının verilerine göre, 2025 yılında hem tekstil hem de hazır giyim ihracatında düşüş yaşanmıştır.

Sorular

  1. SORU 1- ABD tarafından yürürlüğe konulan düzenleme kapsamında, Türkiye'nin rekabet ettiği ülkelere daha düşük vergi oranları, kota veya benzeri ticari avantajlat sağlanmış mıdır?
  2. Türkiye'nin bu kapsam dışında bırakılmasının gerekçesi Bakanlığınızca bilinmekte midir?
  3. SORU 2- Bakanlığınız tarafından Türkiye'nin söz konusu ilave vergilerden muaf tutulması veya daha düşük oranlı vergi uygulanması amacıyla ABD nezdinde herhangi bir diplomatik ya da ticari girişimde bulunulmuş mudur?
  4. SORU 3- Türkiye'nin zorla çalıştırmanın önlenmesi, çalışma standartları ve tedarik zinciri denetimleri bakımından uluslararası yükümlülüklerini yerine getirdiğine ilişkin bilgi ve belgeler ABD makamlarına iletilmiş midir?
  5. SORU 4- İlave vergilerin yürürlüğe girmesinden sonra düzenlemenin Türkiye lehine yeniden değerlendirilmesi amacıyla Bakanlığınızca herhangi bir resmi girişim başlatılmış mıdır?
  6. SORU 5- Söz konusu uygulamanın Türkiye'nin tekstil, hazır giyim ve konfeksiyon ihracatına etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?
  7. SORU 6- Bursa'da faaliyet gösteren tekstil ve hazır giyim ihracatçılarına yönelik özel bir etki değerlendirmesi veya sektör analizi yapılmakta mıdır?
  8. SORU 7- ABD pazarına ihracat yapan firmaların sipariş iptali, sipariş azalması, pazar kaybı veya üretim daralmasına ilişkin Bakanlığınıza ulaşan veri veya bildirim bulunmakta mıdır?
  9. SORU 8- Bursa başta olmak üzere tekstil ve hazır giyim sektöründe faaliyet gösteren ihracatçıların rekabet kaybını önlemek amacıyla hangi destek ve telafi mekanizmalarının devreye alınması planlanmaktadır?
  10. SORU 9- ABD pazarındaki rekabet gücünün korunmasına yönelik ilave teşvik, finansman veya ihracat destek programları hazırlanmakta mıdır?
  11. SORU 10- Tekstil ve hazır giyim sektörlerinde üretim ve istihdam kaybının önlenmesi amacıyla Bakanlığınızın ilgili kurumlarla birlikte yürüttüğü bir eylem planı bulunmakta mıdır?
  12. SORU 11- ABD'nin söz konusu uygulamalarının Türkiye ekonomisi ve ihracatı üzerindeki etkilerini azaltmaya yönelik kısa, orta ve uzun vadeli politika ve tedbirler nelerdir?
  13. SORU 12- ABD yönetimiyle, uygulamanın yeniden değerlendirilmesi veya Türkiye açısından farklı bir statü tanınması amacıyla yürütülen resmi görüşmeler bulunmakta mıdır?
  14. SORU 13- ABD'nin vergi uygulaması nedeniyle Türk tekstil ve hazır giyim ihracatçılarının Bangladeş, Pakistan, Hindistan, Kamboçya, Endonezya, Malezya ve benzeri ülkeler karşısında fiyat rekabeti bakımından dezavantajlı duruma düşeceğine ilişkin Bakanlığınızca analiz yapılmış mıdır?
  15. SORU 14- Söz konusu düzenleme hakkında ihracatçı firmaların zamanında bilgilendirilmesi amacıyla Bakanlığınız tarafından hangi çalışmalar yürütülmüştür?
  16. SORU 15- Düzenlemenin kapsamı, etkilenecek ürün grupları, rekabet riskleri ve firmaların alması gereken tedbirlere ilişkin ihracatçı birlikleri, sanayi odaları ve sektör kuruluşlarıyla ortak bilgilendirme toplantıları düzenlenmiş midir?
  17. SORU 16- ABD'de Trump yönetiminin 2025 yılında göreve başlamasının ardından Türkiye tarafından ABD ile ticari ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla ABD menşeli ürünlere yönelik herhangi bir gümrük vergisi indirimi, ticari kolaylaştırma veya benzeri düzenleme yapılmış mıdır?
  18. Yapılmış ise hangi sektör ve ürün gruplarını kapsamaktadır?
  19. SORU 17- Trump yönetiminin göreve başlamasından bu yana ABD tarafından Türkiye'nin ihracatını etkileyebilecek hangi yeni ticaret önlemleri yürürlüğe konulmuştur?
  20. Bu önlemlerin özellikle tekstil ve hazır giyim sektörlerine etkilerine ilişkin Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
  21. SORU 18- ABD'nin Türkiye menşeli ürünlere yönelik ilave ticaret önlemleri karşısında, mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde Türkiye tarafından benzer nitelikte tedbirlerin uygulanması değerlendirilmekte midir?
  22. SORU 19- ABD'nin Türkiye'nin rakibi ülkeler lehine avantaj sağlayan uygulamaları karşısında Türk ihracatçılarının haklarının korunması amacıyla hangi ticari ve diplomatik girişimlerin yapılması planlanmaktadır?
  23. SORU 20- Tekstil ve hazır giyim sektörlerinde faaliyet gösteren üreticilerimizin rekabet gücünün korunması amacıyla, diğer ülkelerin Türk ihracatına yönelik kısıtlayıcı uygulamalarına karşı mütekabiliyet esaslı önlemler alınması gündemde midir?
  24. SORU 21- Avrupa Birliği, Çin, Brezilya, Japonya ve Avustralya'nın ABD'nin söz konusu uygulamalarına yönelik resmi eleştirilerde bulunduğu dikkate alındığında, Bakanlığınız > tarafından Türk tekstil ve hazır giyim sektörlerini doğrudan etkileyen bu düzenlemeye ilişkin kamuoyuna veya ABD makamlarına yönelik herhangi bir resmi açıklama ya da diplomatik girişimde bulunulmuş mudur?
  25. Tel: 4206582-4206583 e-posta: yukselselcuk.turkoglugtibımm.gov.tr Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Ticaret Bakanı Ömer Bolat
RK TİCARET BAKANLIĞI COP31 TURKIYE Sayı : E-69602026-610-00126232983/ ©Oldb 7132063 13.08.2026 Konu : Soru Önergesi (748053) Algo5 3 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İlgi o : 27.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1926949 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU tarafından verilen 7/48053 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Ç Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. Belge Doğrulama Kodu: EFAFO4CA-DC7A-45DF-B745-54EF64414550 https://www.turkiye.gov.tr/ticaret-bakanligi-cbys Adres: Üniversiteler mahallesi Dumlupınar bulvarı no:151 A Blok Ayrıntılı bilgi için: fa) era 1 Telefon No: 3124491475 Faks No: 3124491475 EBRU KARAKUŞ 5 id e-Posta: stratejisoruönergeleri(Gticaret.gov.tr — İn ö İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr N Kii Kr KEP Adresi: stratejigelistirmebaskanligi€ögtb.hs01.kep.tr Telefon No: 3124491475 Saz iğeyiyey Gi T.C. TİCARET BAKANLIĞI Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'na Ait 7/48053 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1-21) Türkiye'nin ekonomik kalkınmasına, istihdamına ve ihracatına büyük katkılar sağlayan tekstil ve konfeksiyon ile deri ve deri mamulleri sektörleri, Bakanlığımız tarafından desteklenmektedir. Bakanlığımızca, ihracatın tüm aşamalarında firmalarımıza destek sağlamak amacıyla kapsamlı bir yaklaşım benimsenmekte ve özellikle KOBİ'lerin yeni pazarlara açılmaları, ihracat kapasitelerini artırmaları ve markalı, katma değerli ürün ihracatını gerçekleştirmeleri teşvik edilmektedir. Bu çerçevede; Bakanlığımızca, 2025 yılında mal ihracatına 25,5 milyar TL, hizmet ihracatına ise 7,4 milyar TL destek sağlanmış ve 2026 yılı için yaklaşık 45 milyar TL'lik bir bütçe öngörülmektedir. Ayrıca; Uzak Ülkeler Stratejisi ve İslam İş birliği Teşkilatı ülkeleriyle ticareti güçlendirme hedefi gibi uzun vadeli politikalarla Türkiye'nin küresel ihracat alanındaki rekabet gücünün artırılması amaçlanmıştır. İhracatçılarımızın uygun koşullarda finansmana erişimi de büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda Bakanlığımız; Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme (İGE) A.Ş. ile iş birliği yaparak ihracatçılara maliyet açısından avantajlı finansman çözümleri sunmaktadır. Türk Eximbank, 2025 yılında 54 milyar dolar kredi sağlamış; 2026 yılı hedefi ise 59 milyar dolar olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan, İGE A.Ş. tarafından (31.08.2026 tarihi itibarıyla) 322,5 milyar TLlik kredi talebi için 282,1 milyar TL kefalet sağlanmıştır. 2026 yılında ise İGE A.Ş. tarafından 290 milyar TL'lik kredi için destek sağlanması hedeflenmektedir. İGE A.Ş. tarafından devralındıktan sonra faaliyetlerine yeniden başlayan Türk Ticaret Bankası da 2025 yılında 11 aktif şubesiyle ihracatçılarımıza 76,3 milyar TL finansman desteği sağlamıştır. 2026 yılı için ise 100 milyar TL'lik finansman desteği sağlamayı hedeflemektedir. İlaveten, daha önce 300 milyon TL olan reeskont kredilerinin günlük limiti 5 milyar TLye çıkartılmıştır. Bu limitin 1,5 milyar Ti'lik kısmı tekstil, giyim, deri ve ayakkabı sektörlerine tahsis edilmiştir. Bunun yanında, yurt dışından döviz sağlayan ihracatçılarımıza sağlanan “62'lik döviz dönüşüm desteğinin 63 olarak uygulanması kararlaştırılmış olup söz konusu uygulama 31.01.2027 tarihine kadar uzatılmıştır. Ayrıca; tekstil, giyim, deri, ayakkabı gibi emek yoğun üretim yapan sektörlerde faaliyet gösteren ve istihdamlarını koruyan KOBİ'lere KOSGEB aracılığıyla çalışan başına aylık 3.500 TL geri ödemesiz destek sağlanmaktadır. Aynı zamanda bu destekten yalnızca KOBİ'lerin değil, büyük ölçekli firmaların da yararlanması sağlanarak kapsam genişletilmiştir. Öte yandan, ABD yönetimince yürürlüğe konulan ilave gümrük vergileri yalnızca ülkemize yönelik değil, daha geniş kapsamlı bir dış ticaret politikasının sonucudur. Bakanlığımızca gelişmeler yakından takip edilmekte olup, ABD'li muhataplarımızla temaslarımız yoğun bir şekilde sürdürülmektedir. Önümüzdeki dönemde de ABD ile ticari ve ekonomik ilişkilerimizin geliştirilmesi, ticaretin önündeki engellerin kaldırılması ve ihracatçılarımızın karşılaştığı sorunların çözümü amacıyla gerekli tüm girişimler sürdürülecektir.

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir