İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/48160 · 26 Ağustos 2026

Bazı cezaevlerinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin

Muhatap: Adalet Bakanı Akın Gürlek

Cevap süresi devam ediyor

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gerekçe

İskender BAYHAN İstanbul Milletvekili Emek Partisi Genel Başkan Yardımcısı NATO Zirvesi öncesinde gerçekleştirilen operasyonlar kapsamında gözaltına alınarak tutuklanan gençlerin Kayseri ve Antalya'daki ceza infaz kurumlarında ağır tecrit koşullarına, kötü muameleye ve temel hak ihlallerine maruz bırakıldığı yönünde ciddi açıklamalar kamuoyuna yansımıştır. Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) avukatlarının cezaevlerinde gerçekleştirdiği ziyaretlerin ardından aktarılan bilgilere göre; Kayseri Bünyan Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutulan 16 yaşındaki Ömer Aksu'nun tek başına yalnız tutulduğu, koğuş ışıklarının gece gündüz açık bırakıldığı, günde yalnızca 15 dakika havalandırmaya çıkarıldığı ve tuvalet ihtiyacını karşılamak için dahi cezaevi personelinden izin almak zorunda bırakıldığı belirtilmektedir. Çocukların özgürlüğünden yoksun bırakılmasının yalnızca son çare olarak ve mümkün olan en kısa süreyle uygulanması; özgürlüğünden yoksun bırakılan her çocuğun yaşına ve gelişimine uygun koşullarda tutulması, insan onurunun ve fiziksel-psikolojik bütünlüğünün korunması devletin yükümlülüğüdür. Buna karşın 16 yaşındaki bir çocuğun uzun süre tek başına tutulduğu, sürekli ışığa maruz bırakıldığı ve açık havaya çıkma hakkının ciddi biçimde sınırlandırıldığı yönündeki iddialar, çocuğun üstün yararı ile işkence ve kötü muamele yasağı bakımından ayrıca ve ivedilikle incelenmesi gereken niteliktedir. Antalya S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda ise tutukluların 13 Ağustos 2026 tarihinde ayakta sayım uygulamasına itiraz etmeleri üzerine ceza infaz kurumu personelince darbedildikleri, yaklaşık 200 metre yerde sürüklendikleri ve “geçici koğuş” olarak adlandırılan bir alana götürülerek burada da kötü muameleye maruz bırakıldıkları iddia edilmektedir. ÇHD Antalya Şubesi, ziyaret ettiği tutukluların vücutlarında bulunan darp izlerini kayıt altına aldığını ve sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunacağını açıklamıştır. Aynı cezaevinde daha önce de 5 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirilen gözaltılar sonrasında tutuklanan Mehmet Şimşek'in cezaevine kabulü sırasında sopalarla darbedildiği ve hakarete maruz bırakıldığı; ancak ısrarlı talepleri sonucunda hastaneye sevk edilerek darp raporu alabildiği belirtilmektedir. Ceza infaz kurumlarında bulunan kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakılmış olmaları; başta yaşam hakkı, işkence ve kötü muamele yasağı, sağlık hakkı, temiz suya erişim, kişisel hijyen, havalandırma, haberleşme ve insan onuruna uygun koşullarda tutulma hakları olmak üzere temel haklarının ortadan kalktığı anlamına gelmemektedir. Özellikle çocukların tutulma koşulları bakımından devletin pozitif yükümlülükleri daha * da ağırdır. Tecrit, sürekli aydınlatma, açık havaya erişimin sınırlandırılması ya da temel ihtiyaçların cezaevi personelinin iznine bağlanması gibi uygulamaların çocukların fiziksel ve ruhsal bütünlüğü üzerinde yaratabileceği sonuçların göz önünde bulundurulması gerekmektedir. İşkence ve kötü muamele yasağı mutlak olup bu tür iddiaların etkili, bağımsız ve tarafsız biçimde soruşturulması; delillerin korunması, sorumluların tespit edilmesi ve mağdurların sağlık hizmetlerine ve hukuki güvencelere engelsiz erişiminin sağlanması gerekmektedir.

Sorular

  1. NATO Zirvesi öncesinde gerçekleştirilen operasyonlar kapsamında tutuklanan kişilerin Kayseri Bünyan Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile Antalya $S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tecrit, kötü muamele ve işkenceye maruz bırakıldığı yönündeki iddialar Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir?
  2. Kayseri Bünyan Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan 16 yaşındaki Ömer Aksu hangi gerekçeyle tek tuvaleti dahi bulunmayan bir koğuşta tek başına tutulmaktadır?
  3. Bu uygulamaya hangi makam tarafından ve hangi mevzuat hükmüne dayanılarak karar verilmiştir?
  4. Ömer Aksu'nun tek kişilik koğuşta tutulduğu toplam süre ne kadardır?
  5. Tutulma koşulları belirlenirken çocuğun üstün yararı, yaşı, psikolojik ve fiziksel gelişimi hakkında herhangi bir uzman değerlendirmesi yapılmış mıdır?
  6. Ömer Aksu'nun bulunduğu koğuşun ışıklarının 24 saat boyunca açık bırakıldığı doğru mudur?
  7. Doğruysa bunun gerekçesi nedir?
  8. Sürekli ışığa maruz birakılmasının çocuk üzerindeki fiziksel ve psikolojik etkileri bakımından herhangi bir sağlık değerlendirmesi yapılmış mıdır?
  9. Ömer Aksu'nun günde yalnızca 15 dakika havalandırmaya çıkarıldığı ve tuvalet ihtiyacını karşılamak için dahi infaz koruma memurlarından izin almak zorunda bırakıldığı doğru mudur?
  10. Bu uygulamaların hukuki dayanağı nedir?
  11. Çocuk tutukluların tek başına tutulmasının psikolojik etkilerinin takip edilmesi amacıyla Kayseri Bünyan Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda psikolog, sosyal çalışmacı veya çocuk gelişimi uzmanı tarafından düzenli değerlendirme yapılmakta mıdır?
  12. Antalya S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda 13 Ağustos 2026 tarihinde mahpusların ayakta sayım uygulamasına itiraz etmelerinin ardından darbedildikleri ve yaklaşık 200 metre yerde sürüklendikleri iddiasına ilişkin herhangi bir adli veya idari soruşturma başlatılmış mıdır?
  13. Olay günü müdahalede bulunan infaz koruma memurları ve cezaevi yöneticileri tespit edilmiş midir?
  14. Haklarında görevden uzaklaştırma dâhil herhangi bir tedbir uygulanmış mıdır?
  15. Tutukluların götürüldüğü belirtilen “geçici koğuş” adlı bölümün hukuki statüsü nedir?
  16. Bu bölüm hangi amaçla kullanılmaktadır?
  17. Burada kamera sistemi bulunmakta mıdır?
  18. 13 Ağustos 2026 tarihinde yaşandığı belirtilen olaylara ilişkin koğuş, koridor, avlu ve “geçici koğuş” dâhil tüm alanların kamera kayıtları muhafaza altına alınmış mıdır?
  19. Kayıtların silinmemesi, kaybolmaması veya değiştirilmemesi amacıyla hangi tedbirler alınmıştır?
  20. Darbedildiği belirtilen tutuklular hastaneye hangi tarihlerde sevk edilmiştir?
  21. Düzenlenen adli muayene ve darp raporlarının tutuklulara veya avukatlarına verilmediği iddiası doğru mudur?
  22. Doğruysa gerekçesi nedir?
  23. Tutukluların sağlık muayeneleri sırasında cezaevi personeli veya kolluk görevlileri muayene odasında bulunmuş mudur?
  24. Muayenelerin hekim-hasta mahremiyetine ve İstanbul Protokolü ilkelerine uygun biçimde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği denetlenmiş midir?
  25. 5 Temmuz 2026 tarihinde tutuklanarak Antalya S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna getirilen Mehmet Şimşek'in kuruma girişinde sopalarla darbedildiği ve hakarete maruz bırakıldığı iddiasına ilişkin herhangi bir adli veya idari soruşturma açılmış mıdır?
  26. Düzenlendiği belirtilen darp raporu soruşturma dosyasına alınmış mıdır?
  27. Antalya S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda son beş yıl içerisinde işkence, kötü muamele, darp, çıplak arama, orantısız güç kullanımı veya keyfi disiplin uygulaması iddiasıyla kaç şikâyette bulunulmuştur?
  28. Bu şikâyetlerin kaçı hakkında idari veya adli soruşturma açılmış, kaçı kovuşturmaya dönüşmüş ve kaç kamu görevlisine disiplin cezası verilmiştir?
  29. Kayseri Bünyan Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile Antalya S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda son bir yıl içerisinde Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, infaz hâkimlikleri veya Bakanlık Oo müfettişleri (tarafından (denetim O gerçekleştirilmiş (midir?
  30. Gerçekleştirildiyse tespit edilen ihlaller nelerdir ve bunların giderilmesi amacıyla hangi işlemler yapılmıştır?
  31. Bakanlığınız, kamuoyuna yansıyan tecrit, işkence ve kötü muamele iddialarının bağımsız ve etkili biçimde araştırılması amacıyla Kayseri Bünyan Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile Antalya S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda müfettiş görevlendirecek midir?
  32. Ceza infaz kurumlarında, özellikle çocuk ve genç tutukluların tecrit koşullarına maruz bırakılmasını, fiziksel ve psikolojik kötü muameleye uğramasını ve temel haklarının kısıtlanmasını önlemek amacıyla Bakanlığınız tarafından hangi somut tedbirler alınacaktır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir