İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/48209 · 27 Ağustos 2026

2547 sayılı Kanun'un geçici 86'ncı maddesi kapsamında istihdam edilmesi öngörülen öğretim görevlilerine ilişkin

Muhatap: Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Gerekçe

Dr. Müzeyyen ŞEVKİN 30 Temmuz 2026 tarihinde kabul edilen ve 9 Ağustos 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na Geçici 86'ncı madde eklenmiştir. Kanunun ilgili düzenlemesi, yaş haddinden emekli olan öğretim üyelerinin belirli koşullar altında yeniden sözleşmeli olarak istihdam edilmesine ilişkin yeni bir mekanizma öngörmektedir. Söz konusu düzenlemenin, özellikle yaş haddinden emekli olmuş öğretim üyeleri arasından tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi bulunanlara yeniden sözleşmeli çalışma imkânı tanırken diğer bilim dallarında görev yapan öğretim üyelerini aynı kapsamda değerlendirmemesi, Anayasa'nın 10'uncu maddesinde güvence altına alınan kanun önünde eşitlik ilkesi bakımından tartışmalara yol açmaktadır. Türkiye'nin üniversitelerinde mühendislikten temel bilimlere, hukuktan sosyal bilimlere kadar çok farklı alanlarda bilimsel üretim yapan, uluslararası yayınlara, projelere, patentlere ve akademik çalışmalara imza atan öğretim üyeleri bulunmaktadır. Bilimsel üretimin yalnızca belirli iki uzmanlık alanıyla sınırlandırılması, üniversitelerin ihtiyaçları ve kamu yararı bakımından değerlendirilmesi gereken önemli bir konudur. Düzenlemede öğretim üyelerinin yeniden görevlendirilmesinde yükseköğretim kurumlarının görüşü, Yükseköğretim Kurulu'nun kararı ve ilgili idari süreçlerin belirleyici olması; hangi nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir kriterlerin esas alınacağı konusunda ise yeterli açıklığın bulunup bulunmadığı sorusunu gündeme getirmektedir. Anayasa'nın 2'nci maddesinde güvence altına alınan hukuk devleti ilkesi; hukuki güvenlik, belirlilik, öngörülebilirlik ve keyfiliğin önlenmesini gerektirmektedir. Anayasa'nın 10'uncu maddesi eşitlik ilkesini, 130'uncu maddesi ise üniversitelerin bilimsel özerkliğini güvence altına almaktadır. Bu nedenle Geçici 86'ncı maddenin uygulamasının akademik liyakat, bilimsel üretkenlik, eşitlik ve akademik özgürlük açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sorular

  1. 7592 sayılı Kanun'un 2547 sayılı Kanun'a eklediği geçici 86'ncı madde kapsamında kaç öğretim üyesinin yeniden sözleşmeli olarak istihdam edilmesi öngörülmektedir?
  2. Söz konusu düzenlemeden yararlanabilecek öğretim üyeleri hangi bilim dallarına göre dağılım göstermektedir?
  3. Düzenlemenin yalnızca tıp ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi bulunan öğretim üyelerini kapsayacak şekilde oluşturulmasının bilimsel, akademik ve kamu yararı bakımından gerekçesi nedir?
  4. Mühendislik, temel bilimler, hukuk, sosyal bilimler, eğitim bilimleri ve diğer akademik alanlarda yaş haddinden emekli olmuş öğretim üyelerinin aynı imkândan yararlandırılmamasının nesnel ve makul gerekçesi nedir?
  5. Geçici 86'ncı madde hazırlanırken Anayasa'nın 10'uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi bakımından herhangi bir etki veya uygunluk değerlendirmesi yapılmış mıdır?
  6. Yapıldıysa bu değerlendirmede hangi akademik ve hukuki kriterler esas alınmıştır?
  7. Yeniden sözleşmeli olarak görevlendirilecek öğretim üyelerinin belirlenmesinde yayın sayısı, uluslararası atıf, bilimsel proje, patent, akademik teşvik puanı, ders yükü ve benzeri ölçülebilir akademik kriterler dikkate alınacak mıdır?
  8. Bu kriterler mevzuatta açık ve objektif biçimde düzenlenmiş midir?
  9. Yükseköğretim kurumlarının öğretim üyelerinin yeniden istihdam edilip edilmemesine ilişkin değerlendirmelerinde kullanacağı kriterler Bakanlığınızca veya YÖK tarafından standartlaştırılacak mıdır?
  10. YÖK tarafından belirlenecek kontenjan veya yeniden istihdam ölçütlerinin hangi somut ve denetlenebilir kriterlere göre belirlenmesi planlanmaktadır?
  11. Öğretim üyesinin bilimsel üretkenliği ve akademik başarısı nesnel kriterlerle ortaya konulmuş olmasına rağmen, ilgili kurul veya idari makamın subjektif değerlendirmesiyle yeniden sözleşmeli istihdam talebinin reddedilmesi mümkün olacak mıdır?
  12. Böyle bir durumda öğretim üyesinin hangi idari ve hukuki başvuru yollarına sahip olacağı açıkça düzenlenmiş midir?
  13. Sözleşme yenileme veya yeniden istihdam süreçlerinde akademik liyakat yerine idari takdirin belirleyici olmasının önüne geçmek amacıyla hangi güvenceler getirilecektir?
  14. Geçici 86'ncı madde kapsamında iki yıllık sözleşme dönemlerinin sonunda sözleşmenin yenilenmesinde hangi objektif kriterler uygulanacaktır?
  15. Sözleşme yenileme sürecinde bilimsel görüşleri, araştırma konuları veya akademik çalışmaları nedeniyle öğretim üyelerinin idari baskı altında kalmasını önleyecek herhangi bir güvence oluşturulmuş mudur?
  16. Söz konusu düzenlemenin öğretim üyelerinin bilimsel özgürlüğü, akademik bağımsızlığı ve Anayasa'nın 130'uncu maddesinde güvence altına alınan üniversitelerin bilimsel özerkliği bakımından Bakanlığınızca veya YÖK tarafından herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır?
  17. Geçici 86'ncı maddenin Anayasa'nın 2, 10 ve 130'uncu maddeleriyle uyumluluğu konusunda Bakanlığınızın hukuki görüşü nedir?
  18. Anayasa'nın eşitlik, hukuk devleti, liyakat, hukuki güvenlik ve bilimsel özerklik ilkeleri bakımından oluşabilecek hukuki sorunların giderilmesi amacıyla düzenlemede değişiklik yapılması düşünülmekte midir?
  19. Yaş haddinden emekli olmuş ancak bilimsel üretimini sürdüren tüm öğretim üyelerinin, branş ayrımı yapılmaksızın, kamu yararı ve akademik ihtiyaç doğrultusunda nesnel kriterlerle yeniden istihdam edilebilmesini sağlayacak kapsamlı bir düzenleme yapılacak mıdır?
  20. 7592 sayılı Kanun'un Geçici 86'ncı maddesinin uygulanmasından doğabilecek eşitsizliklerin ve akademik mağduriyetlerin tespit edilmesi amacıyla Bakanlığınız ve YÖK tarafından bir izleme ve değerlendirme mekanizması kurulacak mıdır?
  21. Bu düzenleme kapsamında yeniden sözleşmeli istihdam edilen öğretim üyelerinin bilimsel üretimlerinin, görev yaptıkları üniversitelerin akademik ihtiyaçlarının ve kamu yararının hangi ölçütlerie değerlendirileceği kamuoyuna açıklanacak mıdır?
  22. Akademik kadrolarda liyakat ve bilimsel başarıyı esas alan, tüm bilim dallarındaki öğretim üyelerini eşit biçimde kapsayan yeni bir yasal düzenleme hazırlanması gündeminizde midir?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin
T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI (100) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YUZYILI Sayı o: E-32661919-610- 2572. 91.AO026 Konu : Yazılı Soru Önergelerinin Cevabı 1AbSNS TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA (—| 7/4b4) 7)44509 İlgi :a) 22.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1897315 sayılı yazınız. - b) 24.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1898964 sayılı yazınız. 7 d4168 c) 12.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1912341 sayılı yazınız. 7 İ ANL ç) 18.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1920057 sayılı yazınız. d) 27.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1926068 sayılı yazınız. 7 l 44 109 e) 02.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1930604 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazılarla iletilen Adana Milletvekili Ayyüce TÜRKEŞ TAŞ'ın 7/46545, Isparta Milletvekili Hikmet Yalım HALICI'nın 7/46783, Kayseri Milletvekili Aşkın .GENÇ”in 7/47509, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN'ın 7747768, İzmir Milletvekili İbrahim AKIN”ın 7/47942 ile Adana Milletvekili Müzeyyen ŞEVKİN'in 7/48209 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. - Bilgilerinize arz ederim. Milli Fglim Bakanı Ek: Bilgi (45 Sayfa) Atatürk Bulvarı No: 98 Kızılay 06648 ANKARA Bilgi içinn Ümit KARAKAYA e-posta: sgb(meb.gov.tr Telefon: (0312) 413 2738 Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539 T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YözYıLı O 1)48209) ADANA MİLLETVEKİLİ MÜZEYYEN ŞEVKİN'İN 7/48209 ESAS NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 66767 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek”te yer almaktadır. Ek: Yazı (3 Sayfa) i T.C. b YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı Sayı (o :E-57802651-610-66767 Konu ; Soru Önergeleri- 7/48209 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı) OR İlgi o : 03.09.2026 tarihli ve E-32661919-610-167752122 sayılı yazınız. Gİ Adana Milletvekili Dr. Müzeyyen ŞEVKİN tarafından verileri 27/48209 esas numaralı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup, ilgili soru Öngrgesine ilişkin cevaplar ekte sunulmaktadır. b 7 Bilgilerinize arz ederim. e > Prof. Dr. Naci GÜNDOĞAN Başkan Vekili © 2 Bu bolge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. e > oğrulama Kodu: C3738AEF-E298-432C-8935-48380C41A8B$ Doğrulama Adresi; https://www.turkiye.gov.tr/yok-ebys he: Üniversiteler Mah. 1600. Cad. No:10 06800 Bilkent Ankara-Türkiye Bilgi için:Sema DEMREN Eği > Telefon: 0(312) 298 7000 Uzman öö i Faks: 0(312) 266 47 59 Telefon Nox312) 298 77 05 KEP Adresi : yok(&ls01.kep.tr 7148209 esas sayılı soru önergesi cevabı Tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık mevzuatına göre uzman olup devlet yükseköğretim kurumlarında öğretim üyesi olarak çalışmış olanları kapsamaktadır. Bu kapsamdaki başvuruların yapılması halinde bu başvurular hakkında Yükseköğretim Kurulu'nca karar verilecektir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 30 uncu maddesinde öğretim üyelerinin yaş haddi 67 yaşını doldurdukları tarih olarak belirlenmekle birlikte emekliye ayrılacağı günden itibaren tüm alanlardaki (Eğitim Bilimleri, Fen Bilimleri, Hukuk, Sağlık Bilimleri vb) öğretim üyeleri Yükseköğretim Kurulu'nca uygun bulunması halinde halihazırda 75 yaşını doldurana kadar sözleşme ile çalıştırılabilmektedirler. Yükseköğretim kurumlarımızın geçici 86'nci maddesi ile tıpta ve diş hekimliği lisans eğitimi ile birlikte uzmanlık eğitimi ve sağlık hizmeti sunumundeki ihtiyaç da dikkate alınarak bu düzenlemenin yapıldığı değerlendirilmektedir. Tıp ve diş hekimliği haricindeki diğer bilim alanlarında nispeten ihtiyacın daha az olduğu düşünülmektedir. Sadece tıp ve diş hekimliğindeki öğretim üyesi ihtiyacını karşılamaya yönelik düzenlemeler benzer şekilde 2547 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin altıncı fıkrasında da yer almaktadır. Diğer taraftan, sözleşmeli öğretim üyeleri, istihdam edilecek akademik birimin norm kadro durumu, öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısı, doktora ve dengi programlarından mezun Sayısı, üniversitenin eğitim-öğretim dışında yürüttüğü hizmetler, sözleşmeli olarak çalışmayı talep eden öğretim üyesinin bilimsel çalışma/yayın performansı, araştırma ve geliştirme faaliyetleri, topluma katkı niteliğindeki etkinlikleri dikkate alınarak Yükseköğretim Kurulu'nca olumlu bulunması halinde istihdam edilebileceklerdir. Bilindiği üzere, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 131 inci maddesinde; “Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim - öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak” amacıyla Yükseköğretim Kurulunun kurulacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca 2547 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasında; a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak, (...) İD Üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim-öğretim programlarını, bilim dallarının niteliklerini, araştırma faaliyetlerini, uygulama alanlarını, bina, araç, gereç ve benzeri imkanlar ve öğrenci sayılarını ve diğer ilgili hususları dikkate alarak; üniversitelerin profesör, doçent ve doktor öğretim üyesi kadrolarını dengeli bir oranda tespit etmek, Yükseköğretim Kurulunun görevleri arasında sayılmıştır. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tesis etmiş olduğu işlemlerin hukuksal dayanağını Anayasa ve Kanunlardan alarak, “Kamu Yararının Sağlanması” adına faaliyetlerini yürüten bir kamu kurumudur. Anayasanın 131 inci maddesi gereğince Kuruluş amaçları arasında belirtilen; üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlama ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak olan Kurulumuz Başkanlığı, yine 2547 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde belirtildiği üzere “Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak,..” görevleri ile de Kanun koyucu tarafından görevlendirilmiştir. Ayrıca, Yükseköğretim Kurulu'nca hazırlanan “Emeklilik Yaş Haddini Doldurmuş Öğretim Üyelerinin Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar” Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra Kurulumuz Başkanlığının resmi internet adresinde yayımlanacak ve tüm yükseköğretim kurumlarına duyurulacaktır.

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir