2023'ten bu yana bütçeden faiz ödemelerine ayrılan tutara ilişkin

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü *nün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandıılmasını arz ederim.

Gerekçe

Sorular

1. Bu borç neden oluştu, bu faiz neden bu kadar büyüdü ve bunun sorumlusu kimdir?
2. Hazine ve Maliye Bakanlığının resmi verilerine göre yalnızca 2026 yılının Ocak-Mayıs döneminde merkezi yönetim bütçe giderleri 7 trilyon 334,7 milyar TL'ye, bütçe açığı ise | trilyon 57 milyar TL'ye ulaşmıştır. Faiz dışı giderlerle toplam gider arasındaki fark dikkate alındığında aynı dönemde faiz giderleri yaklaşık 1 trilyon 262,6 milyar TL seviyesindedir. 2025 yılının tamamında ise merkezi yönetim bütçe açığı | trilyon 799,1 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Bu rakamlar sıradan muhasebe kalemleri değildir. , , Faize giden her lira, başka bir kamu hizmetinde kullanılamayan kaynaktır. Yüksek faiz maliyetini yalnızca bugünkü ekonomi yönetiminin karşılaştığı teknik bir sonuç gibi göstermek de mümkün değildir. . Türkiye'yi yüksek enflasyon, yüksek risk primi, kur şokları ve yüksek faiz sarmalına sokan ekonomik kararların siyasi sorumluluğu vardır. Uzun yıllar uygulanan yanlış politikaların bedeli sonradan Vatandaşa vergi, zam, düşük ücret ve yüksek faiz olarak çıkarılamaz. Ekonomi yönetiminde yapılan hataların faturası emekliye, işçiye ve memura kesilemez.
3. 2023, 2024 ve 2025 yıllarında merkezi yönetim bütçesinden yapılan toplam faiz ödemeleri ayrı ayrı ne kadardır?
4. 2026 yılının ilk yedi ayında yapılan toplam faiz ödemesi ne kadardır?
5. 2026 yılı sonunda faiz giderinin ne kadar olması öngörülmektedir?
6. Merkezi yönetim bütçesindeki faiz giderlerinin toplam bütçe giderlerine oranı nedir?
7. Vergi gelirlerinin ne kadarı faiz giderlerini karşılamak için kullanılmaktadır?
8. Gelir vergisinden elde edilen toplam tahsilatın faiz giderlerine oranı nedir?
9. Kurumlar vergisi tahsilatının faiz giderlerine oranı nedir?
10. ÖTV gelirlerinin ne kadarı tek başına faiz ödemelerine karşılık gelmektedir?
11. 2023-2026 döneminde toplam iç borç faiz ödemesi ne kadardır?
12. Aynı dönemde toplam dış borç faiz ödemesi ne kadardır?
13. Devletin ortalama borçlanma maliyeti son beş yılda nasıl değişmiştir?
14. İç borçlanmada ortalama faiz oranı 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında ne olmuştur?
15. Faiz oranlarındaki yükselişin bütçeye toplam ilave maliyeti hesaplanmış mıdır?
16. 2021-2023 döneminde uygulanan para ve faiz politikalarının sonraki yıllardaki kamu borçlanma maliyetine etkisi analiz edilmiş midir?
17. Yapıldıysa bu etki kaç milyar TL olarak hesaplanmıştır?
18. Kur korumalı mevduat uygulamasının Hazineye toplam maliyeti ne olmuştur?
19. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kur korumalı mevduat kapsamında üstlendiği toplam maliyet ne kadardır?
20. Bu uygulamanın bütün kamu kesimi açısından toplam maliyeti kamuoyuna açıklanacak mıdır?
21. Kur korumalı mevduata aktarılan kaynağın altematif olarak tarım, eğitim veya sosyal politikalarda kullanılması hâlinde doğabilecek fırsat maliyeti hesaplanmış mıdır?
22. Kamu borç stokunun toplam tutarı nedir?
23. Merkezi yönetim borç stokunun milli gelire oranı kaçtır?
24. Döviz ve altına endeksli borçların toplam borç stokundaki payı nedir?
25. Kur artışının dövize endeksli kamu borçlarının TL karşılığına etkisi ne olmuştur?
26. Önümüzdeki beş yılda yapılması öngörülen toplam faiz ödemesi ne kadardır?
27. Faiz ödemelerinin emekli aylıkları için merkezi bütçeden ayrılan kaynakla karşılaştırması nedir?
28. Faiz ödemelerinin tarımsal desteklere oranı nedir?
29. Faiz ödemelerinin yükseköğretim bursları için ayrılan kaynağa oranı nedir?
30. Faiz giderlerinin sağlık yatırımlarıyla karşılaştırması yapılmış mıdır?
31. Türkiye'nin daha düşük risk primiyle borçlanması hâlinde yıllık sağlanabilecek tasarruf miktarı nedir?
32. Hukuki ve ekonomik öngörülebilirliğin ülke risk primi ve Hazine borçlanma faizi üzerindeki etkisi Bakanlığınızca analiz edilmekte midir?
33. Enflasyonun uzun süre yüksek seyretmesinin borçlanma maliyetini artırdığı kabul edilmekte midir?
34. Geçmiş ekonomi politikalarının bugün ödenen yüksek faiz faturasında payı olmadığı mı düşünülmektedir?
35. Ekonomik kararların siyasi sorumluluğu üstlenilmeden Vatandaşlardan sürekli fedakârlık istenmesini doğru buluyor musunuz?
36. Faiz giderlerinin toplam bütçe içindeki payını 2030'a kadar hangi seviyeye düşürmeyi hedefliyorsunuz?
37. Devlet bütçesinin faiz ödemelerinin baskısı altında olmadığı sürdürülebilir bir mali yapıya ulaşmak için hangi somut takvim uygulanacaktır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

• 7/49022 · 14 Eyl · Cevap süresi devam ediyor
  2026 yılında bütçeden yapılan faiz ödemelerine ilişkin
• 7/31431 · 22 Tem 2025 · Süresinde cevaplandı
  2025 yılında yapılan faiz ödemelerine ilişkin
• 7/26806 · 9 Nis 2025 · Süresi geçtikten sonra cevaplandı
  9 Temmuz 2018 tarihinden itibaren yapılan faiz ödemelerine ilişkin
• 7/11152 · 22 Nis 2024 · Cevaplanmadı (ilan edildi)
  2023'ten bu yana kamulaştırılan alanlara ilişkin
• 7/40653 · 18 Şub · Süresinde cevaplandı
  2026 yılının Ocak ayında merkezi yönetim bütçesinden yapılan faiz ödemelerine ilişkin