İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/48412 · 1 Eylül 2026

Gelir dağılımındaki eşitsizliğin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin

Muhatap: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü *nün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandı ını arz ederim.

Gerekçe

Ekonomi büyüyor denilebilir. Milli Gelir artıyor denilebilir. İhracat artıyor denilebilir. Ancak Vatandaşın sormaya hakkı vardır:

Sorular

  1. Benim payıma ne düştü?
  2. Ekonomik büyümenin gerçek anlamı, toplumun geniş kesimlerinin refahının artmasıdır. Eğer Ülke büyürken çalışan yoksullaşıyor, ev sahibi olmak zorlaşıyor, genç geçinemiyor ve emekli temel ihtiyaçlarını karşılayamıyorsa büyümenin nasıl paylaşıldığını sorgulamak gerekir. Bir Ülkede en zengin kesim servetini büyütürken milyonlarca insan borçla yaşamını sürdürüyorsa yalnızca Milli Gelir artışıyla övünülemez. AK Parti İktidarlarının ekonomik performansı değerlendirilirken yalnızca toplam Milli Gelir değil, o gelirin Vatandaşlar arasında nasıl dağıldığı da hesaba katılmalıdır.
  3. 2) 3) 5) 5) 6) 7) 8) 9) Çünkü kalkınmanın anlamı birkaç kişinin çok zenginleşmesi değildir. Kalkınma, geniş orta sınıf yaratmaktır. Çalışan insanın ev, araba ve gelecek hayali kurabilmesidir. Çocuğuna kendisinden daha iyi hayat bırakabileceğine inanmasıdır. Türkiye'nin güncel Gini katsayısı nedir?
  4. 2002 yılındaki Gini katsayısı neydi?
  5. En düşük yüzde 20'lik gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay nedir?
  6. En yüksek yüzde 20'lik gelir grubunun payı ne kadardır?
  7. En yüksek yüzde 10'luk kesimin gelirden aldığı pay nedir?
  8. En yüksek yüzde 1'lik kesime ilişkin Bakanlığınızın gelir ve servet tahmini bulunmakta mıdır?
  9. En zengin yüzde 1'in toplam servetten aldığı pay ne kadardır?
  10. Alt yüzde 50'nin toplam servetten aldığı pay nedir?
  11. Servet eşitsizliği gelir eşitsizliğinden daha yüksek midir?
  12. Türkiye'de orta gelir grubunun nüfus içindeki payı son 20 yılda nasıl değişmiştir?
  13. 11) Orta sınıfın daraldığına ilişkin Bakanlığınızın çalışması bulunmakta mıdır?
  14. Ücret gelirlerinin Milli Gelir içindeki payı nedir?
  15. Sermaye gelirlerinin Milli Gelir içindeki payı ne kadardır?
  16. Bu dağılım 2002'den bugüne nasıl değişmiştir?
  17. Çalışanların ekonomik büyümeden aldığı pay yeterli görülmekte midir?
  18. İş gücü ödemelerinin milli gelir içindeki payının artırılması hedeflenmekte midir?
  19. Hane halklarının reel kullanılabilir gelirindeki son beş yıllık değişim nedir?
  20. En düşük gelir grubunun teel geliri aynı dönemde nasıl değişmiştir?
  21. En yüksek gelir grubunun reel geliri nasıl değişmiştir?
  22. Enflasyonun farklı gelir gruplarını farklı etkilediği kabul edilmekte midir?
  23. Dar gelirlinin gelirinin daha büyük bölümünü gıda ve kiraya ayırması nedeniyle gerçek hayat pahalılığının daha yüksek olduğu hesaplanmakta mıdır?
  24. Gelir gruplarına göre ayrı yaşam maliyeti endeksleri hazırlanacak mıdır?
  25. Türkiye'de yoksulluk riski altında yaşayan kişi sayısı kaçtır?
  26. Çalıştığı hâlde yoksulluk riski altında bulunan kişi sayısı kaçtır?
  27. İki çalışanın bulunduğu hanelerde dahi yoksulluk görülen hane sayısı nedir?
  28. Borç ödemeleri çıkarıldığında yoksulluk sınırının altına düşen hane sayısına ilişkin çalışma var mıdır?
  29. Konut sahibi olmayanlarla konut sahibi olanlar arasındaki servet farkı nasıl değişmiştir?
  30. Gençlerin ebeveynlerinden daha düşük yaşam standardına sahip olma riskine ilişkin çalışma yapılmış mıdır?
  31. Kuşaklar arası gelir hareketliliği ölçülmekte midir?
  32. Yoksul ailede doğan bir çocuğun yüksek gelir grubuna çıkma ihtimali nedir?
  33. Eğitim yoluyla sınıflar arası hareketlilik son yirmi yılda artmış mıdır?
  34. Gelir eşitsizliğinin eğitim ve sağlık sonuçlarına etkisi analiz edilmiş midir?
  35. Servet yoğunlaşmasını azaltmak amacıyla vergi sistemi yeniden düzenlenecek midir?
  36. Miras ve yüksek servet vergilerinde reform gündemde midir?
  37. Çok kazananın daha yüksek efektif vergi ödediği bir sistem kurulacak mıdır?
  38. Dolaylı vergilerin gelir dağılımını bozucu etkisi azaltılacak mıdır?
  39. AK Parti'nin uzun İktidar döneminde ekonomik büyümenin toplumun bütün kesimlerine aynı ölçüde yansımadığı kabul edilmekte midir?
  40. Ekonomi politikalarının başarı kriterlerine gelir dağılımı ve orta sınıfın büyüklüğü de dâhil edilecek midir?
  41. Türkiye'nin 2030 yılı için Gini katsayısı hedefi nedir?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek
? TC, YANI M HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Sayı o :Z-19809844-610- 5oyt4U5 04 /49/ 2026 Konu :7/48412 Esas Sayılı Soru Önergesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İlgi © : 09/09/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1936404 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde alınan Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Vav. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Ek: Önerge Cevabı Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312415 12 09 Faks: (312415 26 80 e-posta: sgbsoruvnergeleriçihmb goy.ir Elektronik Ağ; www.hmb.gov.tr 7148412 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni » Sayın Yasin ÖZTÜRK, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. 193 sayılı Kanun'un 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak güncellenmektedir. Geçtiğimiz dönemde vergi adaletini güçlendirmek adına, gelir vergisi tarifesinin en alt dilimindeki vergi oranı yüzde 22'den yüzde 15'e indirilmiş, en üst dilimdeki vergi oranı ise yüzde 35'ten yüzde 40'a çıkarılmıştır. Bunun yanında, katma değer vergisi oranı temel gıda maddelerinde yüzde |, sağlık, eğitim, yeme içme, turizm, giyim sektörleri ile meskenlerde kullanılan elektrikte ise yüzde 10 olarak uygulanmaktadır. Diğer taraftan, 7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, 193 sayılı Kanun ile 488 sayılı Damga Vergisi Kanununda yapılan değişiklerle 01/01/2022 tarihinden itibaren asgari ücret vergi dışı bırakılmış, asgari ücretin üzerinde ücret alanlarda (Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar dahil) ise asgari ücretin gelir vergisi matrahına isabet eden tutar gelir vergisinden, brüt asgari ücrete isabet eden tutar damga vergisinden istisna edilmiştir. Öte yandan, vergide adaleti güçlendirmek amacıyla yukarıda belirtilen düzenlemelerin yanı sıra; — Basit usulde vergilendirilen mükelleflerin kazançları 2021'den itibaren gelir vergisinden istisna tutulmuştur. — Çiftçilere yapılan destek ödemelerinden gelir vergisi kesintisi 2021 yılında kaldırılmıştır. — Tarımsal sulama sistemleri ile bazı tarımsal makinalarda 2008 yılından, tarımsal abonelere yapılan elektrik teslimlerinde 2022'den itibaren indirimli KDV oranı belirlenmiştir. — Gıda ürünlerinde 2022 yılından, sosyal konut teslimlerinde ise 2013 yılından itibaren yüzde 1 oranında KDV uygulanmaktadır. — Eğitim, sağlık, giyim, turizm, yeme içme hizmetleri ile meskenlerde kullanılan elektrikte de indirimli KDV oranı uygulanmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312)415 12 09 Faks: (312415 26 80 e-posta; sghşeruonerveler..hmb. sov vu Elektronik Ağ: www.hmb. gov * Ayrıca, yüksek gelir grupları ve sermaye kesiminden daha çok vergi alınması yönünde de birtakım düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda, yurt dışı merkezli çok uluslu şirketlerin vergilendirilmesinde asgari yüzde 15 kurumlar vergisi getirilmiştir. Yurt içi asgari kurumlar vergisi düzenlemesi ile indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazançları üzerinden yüzde 10 oranında asgari bir vergi alınması sağlanmıştır. Bununla birlikte önergede bahsi geçen istatistiki bilgiler, “hilps:/veriportali.tuik gov.tr/ir” internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Diğer taraftan, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca söz konusu önergede yer alan hususlar, Bakanlığımız görev ve yetki alanında bulunmamaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312415 12 09 Faks: (312)415 26 80 €-posla; sghaorumergeleri #hnb,zm iv Elektronik Ağ: www, hmb.sowir

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir