İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/48414 · 1 Eylül 2026

2000'den bu yana toplanan özel iletişim vergisinin kullanımına ilişkin

Muhatap: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü *nün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gerekçe

Deprem siyasi polemik konusu değil, Milli Güvenlik meselesidir. Bu nedenle deprem için ayrılan her kuruşun nerede kullanıldığını bilmek Milletin hakkıdır. 1999 Marmara Depremi sonrasında kamuoyunda uzun yıllardır “deprem vergisi” olarak anılan vergisel düzenlemeler yapılmış; Özel İletişim Vergisi kalıcı bir kamu geliri hâline gelmiştir. Burada teknik olarak dikkat edilmesi gereken husus şudur: Bu gelirler genel bütçeye kaydedilmektedir. Dolayısıyla “şu kadar vergi toplandı, tamamı yalnızca depreme harcanmalıydı” şeklinde hukuki olarak yanlış bir denklem kurmak yerine doğru soruyu sormalıyız:

Sorular

  1. Devlet deprem riskinin azaltılması için ne kadar kaynak topladı ve toplam bütçesinden ne kadarını gerçekten deprem güvenliğine ayırdı?
  2. AFAD'ın Türkiye Afet Risk Azaltma Planında 17 amaç, 66 hedef ve 227 üst ölçekli eylem; il planlarında ise toplam 12 bin 580 eylem belirlenmiştir. Plan varsa kaynak da olmalıdır. Kaynak varsa sonuç da ölçülmelidir. Deprem olduktan sonra milyarlar harcamak zorunda kalan devletin asıl başarısı, deprem olmadan önce riski azaltabilmesidir.
  3. Özel İletişim Vergisinden 2000 yılından 2026 yılına kadar yıllar itibarıyla ne kadar tahsilat yapılmıştır?
  4. Bututarın güncel fiyatlarla toplam reel değeri nedir?
  5. 2023 yılında tahsil edilen Özel İletişim Vergisi ne kadardır?
  6. 2024 yılında ne kadardır?
  7. 2025 yılında ne kadardır?
  8. 2026 yılı için öngörülen tahsilat nedir?
  9. Bu gelirlerin tamamının genel bütçeye kaydedildiği doğru mudur?
  10. Afetrisk azaltma yatırımları için yıllar itibarıyla merkezi yönetim bütçesinden ayrılan kaynak ne kadardır?
  11. Deprem öncesi risk azaltmaya yapılan harcamalar ile deprem sonrası iyileştirme harcamalarının oranı nedir?
  12. Türkiye'nin yıllık kamu yatırımlarının ne kadarı doğrudan deprem riskinin azaltılmasına ayrılmaktadır?
  13. 2000-2026 döneminde okul güçlendirmelerine toplam ne kadar harcama yapılmıştır?
  14. Hastane güçlendirmelerine ne kadar harcama yapılmıştır?
  15. Kamu binalarının deprem güvenliği için yapılan toplam harcama nedir?
  16. Kentsel dönüşüme merkezi bütçeden aktarılan toplam kaynak ne kadardır?
  17. Vatandaşlara verilen kira ve dönüşüm desteklerinin toplamı nedir?
  18. Türkiye genelinde deprem performansı henüz belirlenmemiş kamu binası sayısı kaçtır?
  19. Deprem açısından riskli olduğu bilinen ancak henüz güçlendirilmemiş kamu binası sayısı kaçtır?
  20. Bunların kaçı okuldur?
  21. Kaçı hastanedir?
  22. Kaçı yurt binasıdır?
  23. Kritik kamu binalarının tamamının depreme dayanıklı hâle getirilmesi için hedef tarih nedir?
  24. TARAP kapsamındaki 227 üst ölçekli eylemin kaçı tamamlanmıştır?
  25. Kaçı devam etmektedir?
  26. Kaçı henüz başlamamıştır?
  27. Eylemlerin gerçekleşme oranı kurum bazında kamuoyuna açıklanacak mıdır?
  28. 81 ildeki risk azaltma planlarında belirlenen 12 bin 580 eylemin kaçının tamamlandığı bilinmekte midir?
  29. Her eylem için tahsis edilen bütçe kamuya açık mıdır?
  30. Kaynağı olmadığı için uygulanamayan afet risk azaltma eylemlerinin sayısı kaçtır?
  31. İstanbul'un deprem hazırlığı için merkezi bütçeden son beş yılda toplam ne kadar kaynak ayrılmıştır?
  32. İstanbul'daki riskli yapı stokunun dönüştürülmesi için hesaplanan toplam finansman ihtiyacı nedir?
  33. Mevcut yıllık kaynakla bu dönüşümün tamamlanması kaç yıl sürecektir?
  34. Marmara Bölgesindeki sanayi tesislerinin deprem riskinin azaltılması için ayrılan kaynak ne kadardır?
  35. Afet risk azaltma harcamalarının ayrı bir bütçe sınıflaması altında gösterilmesi planlanmakta mıdır?
  36. Vatandaşın “bu yıl deprem öncesi tedbire şu kadar harcandı” diyebileceği açık bütçe sistemi kurulacak mıdır?
  37. Özel İletişim Vergisi gelirleri ile afet risk azaltma harcamalarının yıllık olarak birlikte gösterildiği karşılaştırmalı rapor yayımlanacak mıdır?
  38. Deprem güvenliğine ayrılan kaynakların siyasetten bağımsız uzun vadeli bir fon üzerinden yönetilmesi değerlendirilecek midir?
  39. Böyle bir fon kurulursa Sayıştay ve TBMM denetimine tam olarak açık olacak mıdır?
  40. Afet harcamalarında gerçekleşme oranı düşük kurumların yöneticilerine idari sorumluluk yüklenmesi planlanmakta mıdır?
  41. Türkiye'nin afet politikasını “yıkıldıktan sonra yapmak” anlayışından “yıkılmadan güçlendirmek” anlayışına geçirmek için yıllık minimum bütçe oranı belirlenecek midir?
  42. Deprem güvenliği için toplanan ve harcanan kamu kaynaklarının vatandaş tarafından kuruşu kuruşuna izlenebildiği bir Afet Kaynakları Şeffaflık Portalı kurulacak mıdır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek
T.C. HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Sayı :Z-19809844-610- 59y&271 04/49/2026 Konu :7/48414 Esas Sayılı Soru Önergesi 1Jasanı, TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İlgi : 09/09/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1936404 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde alınan Denizli Milletvekili Sayın Yasin ÖZTÜRK'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Mei. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Ek: Önerge Cevabı Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312415 12 09 Faks: (312)415 26 80 e-posta; sgbsoruonergelerizihmb.govir Elektronik Ağ: www.hmb.goy.tr 7148414 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Yasin ÖZTÜRK, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Bütçe İlkeleri" başlıklı 13 üncü maddesinde yer alan "birlik ilkesi" ve "adem-i tahsis" ilkesi kapsamında, tüm kamu gelirlerinin belirli bir yerde toplanması ve kaynakların buradan dağıtılması öngörülmekte, belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi temin edilmektedir. Bu çerçevede, ilgili vergi mevzuatı kapsamında tahsil edilen vergiler, genel bütçeye gelir olarak kaydedilmekte ve kamu hizmetlerinin finansmanı için kullanılmaktadır. Bu kapsamda, vergilerden elde edilen gelirlere ilişkin istatistiki bilgiler, “htips://muhasebat.hmb.gov.tr/merkezi-yonetim-bulce-istatistikleri” adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Diğer taraftan, 2000 yılında uygulamaya alınan Zorunlu Deprem Sigortası, konutlarda deprem nedeniyle meydana gelebilecek maddi zararların sigorta yoluyla karşılanması amacıyla oluşturulan ve Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) tarafından yürütülen zorunlu bir sigorta sistemidir. 9/9/2026 tarihi itibarıyla, 11,7 milyon yürürlükte poliçe bulunmakta ve bu poliçelere toplam 12,71 trilyon TL teminat sağlanmaktadır. Öte yandan, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca söz konusu önergede yer alan diğer hususlar, Bakanlığımız görev ve yetki alanında bulunmamaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon: (312415 12 09 Faks: (312)415 26 80 e-posta sühsvruonergeleri hin zon ir Elektronik Ağ: Mw. hmh goy ir

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir