İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/48431 · 28 Ağustos 2026

Bakanlığın ABD'de bulunan bir lobi ve danışmanlık şirketiyle yaptığı anlaşmaya ilişkin

Muhatap: Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler

Cevap süresi devam ediyor

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince, Milli Savunma Bakanı Sayın Yaşar Güler tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Gerekçe

Turhan ÇÖMEZ Balıkesir Milletvekili İYİ Parti Grup Başkanvekili ABD Adalet Bakanlığı bünyesinde tutulan Yabancı Temsilciler Kayıt Yasası (Foreign Agents Registration Act-FARA) kayıtlarında, merkezi ABD”de bulunan Ballard Partners adlı lobi ve danışmanlık şirketinin Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı adına faaliyet göstermek üzere kaydedildiği görülmektedir. ABD Adalet Bakanlığı'nın FARA veri tabanında 21 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan kayıtlarda Ballard Partners'ın yabancı müvekkili açık şekilde “Republic of Türkiye Ministry of National Defense” olarak belirtilmiş aynı tarihte Brian Ballard, Robert Wexler, Thomas Boodry ve Sylvester Lukis adına Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı ile bağlantılı kısa-form kayıtları yapılmıştır. Kamuoyuna yansıyan sözleşme bilgilerinde, Ballard Partners'a aylık 200 bin ABD doları sabit ücret ödeneceği, sözleşmenin bir yıl süreyle geçerli olacağı ve bu tutara şirket tarafından yapılacak seyahat, ulaşım, konaklama, yemek ve benzeri bazı masrafların dahil olmadığı bildirilmektedir. Bu durumda sözleşmenin yalnızca sabit ücret karşılığının yıllık tutarı: 200.000 ABD doları x 12 ay 2.400.000 ABD dolarıdır. <z <a ie lğaSı Op. Dr. Turhan ÇÖMEZ Balıkesir Milletvekili İYİ Parti Grup Başkanvekili Masraflarla birlikte Türk kamu bütçesinden yapılacak toplam ödemenin ise bu miktarın üzerine çıkması mümkündür. Sözleşmenin kamuoyuna yansıyan görev tanımında Ballard Partners'ın ABD federal hükümeti nezdinde Türkiye adına hükümet ilişkileri, stratejik danışmanlık ve savunuculuk faaliyetlerinde bulunacağı, Türkiye'yi ABD Kongresi'ndeki mevzuat ve Amerikan politikalarındaki gelişmeler konusunda bilgilendireceği, FARA bildiriminde ise faaliyet alanının ABD ile Türkiye arasındaki savunma ve güvenlik meselelerine yönelik lobi ve savunuculuk faaliyetleri olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu sözleşmenin zamanlaması da ayrıca dikkat çekicidir. Türkiye, Rusya Federasyonu'ndan S-400 hava savunma sistemlerini satın almasının ardından 2019 yılında F-35 programından çıkarılmış, Aralık 2020'de ise ABD tarafından CAATSA kapsamında Savunma Sanayii Başkanlığı ve bazı yöneticilerine yaptırım uygulanmıştır. Türkiye uzun süredir hem F-35 programına yeniden dahil olmak hem F-35 savaş uçaklarını tedarik etmek hem de CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını sağlamak amacıyla ABD yönetimi ile müzakereler yürütmektedir. 7 Temmuz 2026 tarihinde Ankara'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi sırasında ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşmenin ardından Türkiye'ye uygulanan yaptırımların kaldırılması yönünde irade ortaya koymuş ve F-35 satışının değerlendirileceğini açıklamıştır. Ancak daha sonraki açıklamalar ve Amerikan kamuoyuna yansıyan bilgiler, F-35 konusunda nihai bir karar alınmadığını, hukuki ve Kongre kaynaklı engellerin devam ettiğini göstermiştir. Nitekim Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan da NATO Zirvesi sonrasında Türkiye'nin CAATSA yaptırımları ve F-35 konusunda ABD ile görüşmelerinin sürdüğünü ifade etmiştir. Bu gelişmelerin hemen ardından Milli Savunma Bakanlığı'nın, ABD Başkanı Donald Trump'a yakınlığı ve Washington'daki güçlü siyasi bağlantılarıyla bilinen Ballard Partners ile e O Op. Dr. Turhan ÇÖMEZ l 43 Balıkesir Milletvekili İYİ Parti Grup Başkanvekili ' bir lobi anlaşmasına gitmesi sözleşmenin F-35, 5-400 ve CAATSA dosyalarıyla bağlantısının açıklığa kavuşturulmasını gerekli kılmaktadır. Öte yandan Türkiye Cumhuriyeti'nin Washington Büyükelçiliği, askeri ataşelik sistemi, Dışişleri Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı ve diğer diplomatik ve askeri temsil mekanizmaları mevcutken, savunma ve güvenlik politikalarının ABD makamları nezdinde anlatılması amacıyla yabancı bir özel şirkete yılda en az 2,4 milyon dolar ödenmesine neden ihtiyaç duyulduğu da kamuoyu adına cevaplandırılması gereken önemli bir husustur. Ballard Partners'ın yalnızca Türkiye adına değil aynı dönemde çeşitli yabancı hükümetler, büyükelçilikler ve bölgesel siyasi aktörler adına da faaliyet göstermesi, Milli Savunma Bakanlığı tarafından şirkete aktarılabilecek bilgi ve belgelerin niteliği, gizliliği ve muhtemel çıkar çatışmaları bakımından ayrıca değerlendirilmelidir. Bu bağlamda aşağıdaki sorularımın cevaplandırılması önem arz etmektedir.

Sorular

  1. Milli Savunma Bakanlığı ile Ballard Partners arasında bir danışmanlık, hükümet ilişkileri, lobicilik veya savunuculuk sözleşmesi imzalanmış mıdır?
  2. Söz konusu sözleşme hangi tarihte imzalanmış, hangi tarihte yürürlüğe girmiştir ve yürürlük süresi nedir?
  3. Sözleşmeyi Milli Savunma Bakanlığı adına kim veya kimler imzalamıştır?
  4. Bu kişilere sözleşmeyi imzalama yetkisi hangi makam ve hangi mevzuat hükmü kapsamında verilmiştir?
  5. Ballard Partners ile anlaşma yapılmasına ilişkin karar hangi Bakanlık birimi, kurul veya makam tarafından alınmıştır?
  6. Sözleşme kapsamında Ballard Partners*a aylık 200 bin ABD doları ödeneceği bilgisi doğru
  7. Sözleşmenin bir yıllık sabit maliyetinin 2,4 milyon ABD doları olduğu doğru mudur?
  8. iğ Op. Dr. Turhan ÇÖMEZ AğIZI Balıkesir Milletvekili İYİ Parti Grup Başkanvekili 7. Sözleşmedeki 2,4 milyon dolarlık sabit ücret dışında Ballard Partners'a seyahat, uçak bileti, otel, yemek, araç, temsil, iletişim, FARA kaydı veya diğer giderler için ayrıca ödeme yapılacak mıdır?
  9. Bu ilave masraflar için sözleşmede herhangi bir parasal üst sınır belirlenmiş midir?
  10. Belirlenmişse bu sınır ne kadardır?
  11. Sözleşmenin tüm süresi boyunca Ballard Partners*a yapılabilecek azami toplam ödeme ne kadardır?
  12. Yapılacak ödemeler Milli Savunma Bakanlığı bütçesinin hangi tertibinden karşılanacaktır?
  13. Bu amaçla 2026 ve 2027 yılı bütçelerinde ne kadar ödenek ayrılmıştır?
  14. Ödemeler doğrudan Milli Savunma Bakanlığı bütçesinden mi yapılacaktır, yoksa Savunma Sanayii Başkanlığı, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı, savunma sanayii şirketleri veya başka bir kamu kurumu ya da kuruluşunun bütçesinden herhangi bir ödeme yapılacak mıdır?
  15. 12. Ballard Partners'ın seçimi hangi ihale veya hizmet alım usulüyle gerçekleştirilmiştir?
  16. Hizmet alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında yapılmış mıdır?
  17. Yapılmadıysa hangi kanun, istisna veya mevzuat hükmüne dayanılmıştır?
  18. Ballard Partners ile sözleşme imzalanmadan önce başka ABD merkezli lobi veya danışmanlık şirketlerinden teklif alınmış mıdır?
  19. Alındıysa kaç şirketten teklif alınmış, bu şirketler hangileri olmuş ve sundukları mali teklifler ne kadardır?
  20. Ballard Partners'ın seçilmesinde hangi teknik, siyasi, diplomatik veya ticari kriterler esas
  21. Şirketin ABD Başkanı Donald Trump ve yönetimindeki üst düzey isimlerle yakın ilişkileri, şirketin tercih edilmesinde belirleyici veya etkili olmuş mudur?
  22. Op. Dr. Turhan ÇÖMEZ 48, 131 Balıkesir Milletvekili i İYİ Parti Grup Başkanvekili 18. Ballard Pariners'ın kurucusu Brian Ballardtın Başkan Trump'ın siyasi kampanyaları ve çevresiyle ilişkileri, Bakanlığınız tarafından gerçekleştirilen şirket değerlendirmesinde dikkate alınmış mıdır?
  23. Ballard Partners'ın Milli Savunma Bakanlığı adına yerine getireceği hizmetlerin ayrıntılı görev tanımı nedir?
  24. Şirketten ABD Başkanı, Beyaz Saray, Ulusal Güvenlik Konseyi, ABD Dışişleri Bakanlığı, Pentagon veya ABD Kongresi nezdinde doğrudan temaslarda bulunması istenmiş midir?
  25. Ballard Partners'ın ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi üyeleriyle Türkiye adına temas kurması, görüşme yapması veya Türkiye lehine mevzuat değişikliği için girişimde bulunması sözleşmenin kapsamına dahil midir?
  26. Şirketin görevlerinden biri Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesi için ABD yönetimi veya Kongresi nezdinde girişimde bulunmak mıdır?
  27. Türkiye'nin F-35 savaş uçağı satın alabilmesine yönelik ABD Kongresi”ndeki mevcut yasal veya siyasi engellerin kaldırılması konusunda Ballard Partners'a herhangi bir görev verilmiş midir?
  28. Türkiye'ye S-400 sistemi nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması, Ballard Partners'a verilen görevler arasında mıdır?
  29. Savunma Sanayii Başkanlığı ve Başkanlık yetkilileri üzerindeki CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için şirketten Amerikan yönetimi veya Kongre üyeleri nezdinde çalışma yürütmesi istenmiş midir?
  30. Türkiye'nin Rusya'dan aldığı 8-400 hava savunma sistemlerinin mevcut statüsü, geleceği, üçüncü bir ülkeye devri, satışı, depolanması veya operasyon dışına çıkarılması Ballard Partners ile yapılan görüşmelerin veya şirkete verilen görevlerin konusu olmuş mudur?
  31. Ballard Partners'ın F-35 ve CAATSA konularında ABD Kongresi'nde hangi senatör, temsilci, komite veya alt komiteyle temas kurması planlanmaktadır?
  32. j Op. Dr. Turhan ÇÖMEZ dg 3 | Balıkesir Milletvekili İYİ Parti Grup Başkanvekili 28. Şirket tarafından gerçekleştirilecek her görüşme ve temas Milli Savunma Bakanlığı'na raporlanacak mıdır?
  33. Sözleşme kapsamında şirketin yaptığı faaliyetlerin başarısını ölçmek üzere herhangi bir performans kriteri, hedef veya sonuç göstergesi belirlenmiş midir?
  34. Türkiye'nin F-35 programına dönüşü veya CAATSA yaptırımlarının kaldırılması gibi hedeflerin gerçekleşmemesi halinde Ballard Partners'a yapılacak ödemelerin azaltılmasını veya geri alınmasını öngören bir hüküm bulunmakta mıdır?
  35. Ballard Partners'a yapılacak 2,4 milyon dolar ve ilave masraflar tamamen sabit ücret niteliğinde midir, yoksa başarı primi veya performansa bağlı ek ücret öngörülmekte midir?
  36. Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında 7 Temmuz 2026 tarihinde Ankara NATO Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen görüşmede F-35 programı ve CAATSA yaptırımları gündeme gelmiş midir?
  37. Başkan Trump'ın NATO Zirvesi sırasında CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağı yönündeki açıklamasına rağmen yaklaşık bir ay sonra Ballard Partners'ın görevlendirilmesine neden ihtiyaç duyulmuştur?
  38. Başkan Trump'ın F-35 satışını değerlendirmeye hazır olduğunu açıklamasına rağmen Bakanlığınız, ABD yönetiminde veya Kongresinde hâlen aşılması gereken hangi somut siyasi * veya hukuki engellerin bulunduğunu değerlendirmektedir?
  39. Türkiye'nin F-35 programına yeniden kabulü önündeki en önemli engelin 8-400 sistemi olduğu yönündeki Amerikan görüşü devam etmekte midir?
  40. 36. ABD makamları Türkiye'ye F-35 satışı veya Türkiye'nin programa yeniden kabulü için
  41. 400 sistemlerinin Türkiye envanterinden çıkarılması, üçüncü ülkeye devredilmesi veya kullanım dışı bırakılması yönünde herbangi bir şart iletmiş midir?
  42. Böyle bir talep mevcutsa Türk hükümetinin bu talebe verdiği cevap nedir?
  43. Se Op. Dr. Turhan EE OMEZ 48 Balıkesir Milletvekili İYİ Parti Grup Başkanvekili 38. Türkiye tarafından F-35 programı kapsamında bugüne kadar ABD'ye toplam ne kadar ödeme yapılmıştır?
  44. Türkiye için üretilmesine rağmen teslim edilmeyen kaç F-35 uçağı bulunmaktadır ve söz konusu uçakların mevcut hukuki ve fiili statüsü nedir?
  45. Türkiye'nin geçmişte F-35 projesine yaptığı ödemelerin iadesine ilişkin ABD ile yürütülen herhangi bir süreç bulunmakta mıdır?
  46. Türkiye yeniden F-35 programına kabul edilirse daha önce yaptığı ödemelerin yeni uçak siparişlerinden mahsup edilmesi konusunda bir mutabakat bulunmakta mıdır?
  47. Türkiye” nin güncel olarak ABD'den talep ettiği F-35 sayısı kaçtır?
  48. Bu uçakların tahmini toplam maliyeti nedir?
  49. Ballard Partners'a Türkiye'nin F-35 talebinin miktarı, teslimat takvimi, silah konfigürasyonu, modernizasyon ihtiyaçları veya Türk Hava Kuvvetleri'nin harekât planlaması hakkında herhangi bir bilgi verilmiş midir veya verilmesi planlanmış mıdır?
  50. 44, Ballard Partners'a Milli Savunma Bakanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri veya Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından herhangi bir gizlilik dereceli bilgi veya belge verilecek midir?
  51. Şirkete iletilecek bilgi ve belgelerin kapsamını, gizlilik derecesini ve paylaşım usulünü düzenleyen ayrı bir güvenlik protokolü imzalanmış mıdır?
  52. Ballard Partners çalışanları hakkında Bakanlığınız veya ilgili güvenlik birimleri tarafından güvenlik soruşturması yapılmış mıdır?
  53. Şirket çalışanlarının Türkiye'nin savunma planlaması, silah tedariki, hava savunması, F- 35 ihtiyacı veya S-400 sistemleri hakkında edindikleri bilgileri üçüncü taraflarla paylaşmasını engelleyen hükümler sözleşmede mevcut mudur?
  54. Olası bilgi sızıntısı veya gizlilik ihlali durumunda Ballard Partners'ın hukuki ve mali sorumluluğu nedir?
  55. Se İİ a.a Op. Dr. Turhan ÇÖMEZ 444 l Balıkesir.Milletvekili İYİ Parti Grup Başkanvekili 49. Şirketin ABD hukukuna tabi olması ve aynı zamanda ABD hükümet kurumlarıyla yoğun ilişkiler yürütmesi, Türkiye'nin milli güvenliği açısından herhangi bir risk değerlendirmesine tabi tutulmuş mudur?
  56. Ballard Partners'ın Türkiye dışında başka devletler, büyükelçilikler, hükümet bağlantılı kuruluşlar ve bölgesel siyasi aktörler adına da lobicilik yaptığı Bakanlığınız tarafından bilinmekte midir?
  57. S1. FARA kayıtlarında Ballard Partners'iın Suudi Arabistan Büyükelçiliği, Liberya, Libya'daki General Command of the Libyan Armed Forces ve Irak'taki KYB adına faaliyet gösteren bazı şirketlerin çeşitli yabancı aktörlerle bağlantılı kayıtlarının bulunması Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir?
  58. Türkiye adına çalışan Ballard personelinin aynı zamanda Türkiye'nin dış politika ve güvenlik çıkarlarıyla zaman zaman farklılaşabilecek yabancı aktörler adına çalışması bir çıkar çatışması olarak değerlendirilmiş midir?
  59. Ballard Partners ile imzalanan sözleşmede şirkete Türkiye ile çıkar çatışması yaratabilecek müşterileri kabul etmeme yükümlülüğü getirilmiş midir?
  60. Böyle bir hüküm bulunmuyorsa Türk savunma ve güvenlik politikalarına ilişkin bilgilerin farklı yabancı müşteriler adına çalışan aynı şirket içinde korunması nasıl garanti edilmektedir?
  61. Türkiye Cumhuriyeti veya Türkiye Cumhuriyeti'ne bağlı kamu kurumları 2017 yılından bugüne kadar Ballard Partners ile başka sözleşmeler imzalamış mıdır?
  62. 2017 yılında Türkiye Cumhuriyeti adına Ballard Partners ile aylık yaklaşık 125 bin dolar tutarında bir sözleşme yapıldığı doğru mudur?
  63. Aynı dönemde Halkbank'ın da Ballard Partners ile ayrı bir aylık 125 bin dolarlık sözleşme yaptığı doğru mudur?
  64. 2017-2026 döneminde Türkiye Cumhuriyeti, Bakanlığınız, bağlı ve ilgili kuruluşlar, Savunma Sanayii Başkanlığı ve savunma sanayii şirketleri tarafından Ballard Partners'a toplam ne kadar ödeme yapılmıştır?
  65. a Op. Dr. Turhan ÇÖMEZ Balıkesir Milletvekili 4 gık | İYİ Parti Grup Başkanvekili S9. Ballard Partners dışında Türkiye adına ABD'de halen hizmet veren başka lobi, i danışmanlık veya hukuk şirketleri bulunmakta mıdır?
  66. Bulunuyorsa bu şirketlerin adları, sözleşme tarihleri, görev alanları ve yıllık maliyetleri 61, Türkiye'nin Washington Büyükelçiliği, askeri ataşeliği, Dışişleri Bakanlığı, Milk Savunma Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı ve ABD makamlarıyla doğrudan görüşebilecek çok sayıda diplomatik ve askeri personeli bulunmasına rağmen neden yabancı bir özel lobi şirketine ihtiyaç duyulmuştur?
  67. ABD Kongresi ve Amerikan yönetimi nezdinde Türkiye'nin sâvunma politikalarını anlatmak, Türk diplomatlarının ve askeri temsilcilerinin asli görevleri arasında değil midir?
  68. Ballard Pariners'ın Türk diplomatik misyonlarının sağlayamadığı hangi erişimi veya hizmeti sağlayacağı değerlendirilmiştir?
  69. Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı bir şirketin ABD Kongresi üyeleriyle temas kurmasının, Türkiye'nin kurumsal diplomatik kapasitesinin yetersiz olduğu şeklinde yorumlanabileceği değerlendirilmiş midir?
  70. 65. Sözleşmenin hazırlanması öncesinde Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmış mıdır?
  71. Cumhurbaşkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Savunma Sanayii Başkanlığının sözleşmeden haberi ve onayı var mıdır?
  72. Sözleşmenin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ilkesi bakımından maliyet-fayda analizi yapılmış mıdır?
  73. Yıllık en az 2,4 milyon dolar kamu kaynağının yabancı bir lobi şirketine aktarılması yerine, Türkiyenin Washington'daki diplomatik ve askeri temsil kapasitesinin güçlendirilmesi seçeneği değerlendirilmiş midir?
  74. Ballard Pariners'ın bir yıllık faaliyeti sonunda hangi somut sonuçların elde edilmesi halinde sözleşmenin başarılı olduğu kabul edilecektir?
  75. Op. Dr. Turhan ÇÖMEZ Balikesir Müllervekil , 48481 İYİ Parti Grup Başkanvekili 70. Sözleşme 14 Ağustos 2027 tarihinde sona erdiğinde şirketin faaliyetleri, yaptığı temaslar, kullanılan kamu kaynağı ve elde edilen sonuçlar kamuoyuna açıklanacak mıdır?
  76. ABD Adalet Bakanlığının FARA mevzuatı gereği kamuya açıklanan bu sözleşmenin tam metninin ve eklerinin Türkiye'de de kamuoyu ile paylaşılmamasının gerekçesi nedir?
  77. Milli Savunma Bakanlığı, Ballard Partners ile yaptığı sözleşmenin tam metnini, mali yükümlülüklerini, eklerini ve görev tanımını TBMM'ye sunacak mıdır?
  78. Söz konusu sözleşme Sayıştay denetimine tabi midir?
  79. Sayıştay'a bu sözleşmeye ve ödemelere ilişkin bütün kayıt ve belgeler eksiksiz olarak sunulacak mıdır?
  80. Ballard Partners'a yapılacak bütün ödemelerin tarih, tutar ve harcama kalemleri itibarıyla TBMM”ye ve kamuoyuna açıklanması düşünülmekte midir?
  81. Türkiye'nin F-35 programına yeniden kabul edilmemesi ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılmaması halinde sözleşmenin yenilenmemesi veya erken feshedilmesi gündeme gelecek midir?
  82. Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile Başkan Trump arasındaki ilişkilerin hükümet tarafından son derece güçlü ve doğrudan olduğu ifade edilirken, Türkiye'nin en önemli savunma dosyalarının çözümü için Başkan Trump'a yakınlığıyla bilinen özel bir Amerikan lobi şirketine yılda en az 2,4 milyon dolar kamu kaynağı aktarılmasına neden ihtiyaç duyulmuştur?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir