İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/48437 · 31 Ağustos 2026

Sanayi üretiminde ithal ara malı kullanım oranlarına ve yüksek katma değerli üretimin artırılmasına ilişkin

Muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır

Cevap süresi devam ediyor

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih KACIR tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gerekçe

Bir Ülke yalnızca çok ürettiği için güçlü sanayi Ülkesi olmaz. Ne ürettiği önemlidir. Nasıl ürettiği önemlidir. Üretirken kullandığı makinenin, yazılımın, çipin, hammaddenin ve ara malının ne kadarını kendisinin üretebildiği önemlidir. Türkiye yıllardır ihracat rekorlarını konuşmaktadır. Ancak ihracat yapmak için büyük miktarda ara malı, teknoloji ve enerji ithal etmek zorunda kalıyorsak üretim modelinin niteliğini de sorgulamak gerekir. Montaj ekonomisiyle yüksek katma değerli kalkınma sağlanamaz. İthal edilen teknolojiyi birleştirip ihraç etmekle kendi teknolojisini üreten ülke olmak aynı şey değildir. AK Parti İktidarı yirmi yılı aşkın süredir sanayi, teknoloji ve yatırım politikalarının siyasi sorumluluğunu taşımaktadır. Bu kadar uzun sürenin sonunda hâlâ yüksek teknoloji üretiminin ve ihracattaki payının tartışılıyor olması yalnızca küresel koşullarla açıklanamaz. Türkiye'nin artık ucuz iş gücü ve kur avantajıyla rekabet eden değil; patent, teknoloji ve verimlilikle rekabet eden bir ülke olması gerekmektedir.

Sorular

  1. Türkiye'nin imalat sanayisinde kullanılan ithal ara malının toplam ara malı kullanımındaki payı nedir?
  2. Buoran 2002 yılında neydi?
  3. 2010 yılında neydi?
  4. 2020 yılında neydi?
  5. 2026 yılında hangi seviyededir?
  6. Türkiye'nin sanayi üretimi için yıllık ithal ettiği ara malı tutarı kaç dolar seviyesindedir?
  7. En yüksek ithalat bağımlılığının bulunduğu 20 sanayi ürünü hangileridir?
  8. Elektronikte dışa bağımlılık oranı nedir?
  9. Makine sanayisindeki dışa bağımlılık oranı nedir?
  10. Kimya sektöründe ithal girdi oranı kaçtır?
  11. İlaç sektöründe hammadde dışa bağımlılığı nedir?
  12. Otomotivde ithal parça ve ara malının ortalama payı nedir?
  13. Savunma sanayisindeki yerlilik oranının hesaplama yöntemi nedir?
  14. Çip ve yarı iletkenlerde Türkiye'nin ithalata bağımlılığı ne kadardır?
  15. Türkiye'nin yerli yarı iletken üretimi için belirlenmiş somut yatırım programı var mıdır?
  16. Yüksek teknoloji ürünlerinin toplam imalat sanayi ihracatındaki payı nedir?
  17. Bu oran 2002'den bugüne ne kadar artmıştır?
  18. Orta-yüksek teknolojili ürünlerin payı ne kadardır?
  19. Türkiye'nin kilogram başına ortalama ihracat değeri nedir?
  20. Bu değer Almanya, Güney Kore ve benzer sanayi ülkeleriyle karşılaştırıldığında hangi seviyededir?
  21. Son yirmi yılda kilogram başına ihracat değerindeki reel artış ne kadardır?
  22. Türkiye'nin yıllık patent başvuru sayısı nedir?
  23. Uluslararası patent başvurularında dünya sıralamasındaki yeri nedir?
  24. Üniversitelerde üretilen patentlerin ticarileşme oranı nedir?
  25. Kamu Ar-Ge desteklerinin ne kadarı gerçek ürün ve ihracata dönüşmektedir?
  26. Başarısız Ar-Ge desteklerinin performans değerlendirmesi yapılmakta mıdır?
  27. Ar-Ge harcamalarının Milli Gelire oranı nedir?
  28. 2002 yılında bu oran neydi?
  29. Özel sektörün Ar-Ge harcamalarının toplam ciro içindeki payı nedir?
  30. Türkiye'deki büyük şirketlerin Ar-Ge yoğunluğu uluslararası rakipleriyle kıyaslanmakta mıdır?
  31. Teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren şirketlerden kaçının gerçek ihracatı bulunmaktadır?
  32. Teknokent teşviklerinden yararlanıp uzun yıllar ticari ürün geliştiremeyen şirketlere ilişkin performans denetimi yapılmakta mıdır?
  33. Kamu teşviklerinde katma değer ve yerlilik kriterleri güçlendirilecek midir?
  34. İthal makineye dayalı yatırım yapan şirketlerle yerli teknoloji geliştiren şirketlere aynı teşviklerin verilmesi doğru mudur?
  35. Kamu alımlarında yerli teknoloji geliştiren işletmelere avantaj sağlanacak mıdır?
  36. Türkiye'nin teknoloji açığını kapatmak için stratejik ürün listesi oluşturulmuş mudur?
  37. Bu listedeki hangi ürünlerde 2030'a kadar tam veya yüksek yerlilik hedeflenmektedir?
  38. Sanayi politikasının ucuz kredi ve teşvik dağıtmak yerine ölçülebilir teknoloji kazanımı esasına bağlanması planlanmakta mıdır?
  39. AK Parti'nin yirmi yılı aşkın iktidarına rağmen Türkiye'nin hâlâ yüksek katma değerli üretime geçişi tartışıyor olmasının temel nedeni nedir?
  40. Türkiye'yi ithal teknoloji kullanan değil teknoloji ihraç eden ülkeye dönüştürmek için hangi tarih ve hangi somut hedefler ortaya konmuştur?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir