İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/48615 · 7 Eylül 2026

Diyarbakır'daki petrol arama faaliyetlerinin Hevsel Bahçeleri ve Dicle Nehri'ne etkilerine ilişkin

Muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Gerekçe

Osman Cengiz ÇANDAR Diyarbakır Milletvekili Neolitik dönemden bugüne onlarca medeniyetin gıda ihtiyacını karşılamış ve kent-doğa ilişkisinin kadim örneklerinden biri olan Hevsel Bahçeleri ile Dicle Nehri, bugün ekolojik bir tahribat ve sermaye kuşatması altındadır. Kamuoyuna ve basına yansıyan son gelişmelere göre; SANKO Holding'e bağlı Petar Doğalgaz ve Petrol Arama Şirketi'ne verilen ruhsatlarla (AR/PTR/KJM44-b1), Dicle Nehri, Hevsel Bahçeleri, üniversite kampüsü, arkeolojik sit alanları ve köylülerin tarım arazilerini de kapsayan 15 bin 255 hektarlık devasa bir alanda petrol arama ve çıkarma faaliyetleri başlatılmıştır. Bu durum, yalnızca çevresel bir sorun değil; doğayı, tarihi ve toplumu sermaye birikimine kurban eden, bölge halkını üretimden koparan bir politikadır. Dicle'nin kollarına « kurulan beton tıkaçlar (barajlar), nehre karışan ağır metaller ve tarım zehirleri, bölgenin su ve doğal varlıklarını hızla yok etmektedir.

Sorular

  1. Nisan 2024'ten beri Diyarbakır il sınırları içerisinde kaç adet sondaj kuyusu açılmıştır ve bu kuyular hangi amaçlarla (petrol arama, yeraltı suyu çekimi vb.) kullanılmaktadır?
  2. Dicle Nehri'ne Organize Sanayi Bölgelerinden ve maden ocaklarından (kurşun madenleri, kum ocakları vb.) karışan ağır metaller ile kimyasal atıkların engellenmesi, bölgedeki su varlıklarının müşterek bir hak olarak korunması için kirliliğe yol açan şirketler hakkında son 5 yılda hangi denetimler yapılmış ve hangi yaptırımlar uygulanmıştır?
  3. Buaçılan sondaj kuyularından şu an aktif olanların yerleri nerelerdedir?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar
T.C. < ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 9 Strateji Geliştirme Başkanlığı m. ye eş yanış COPX* TÜRKiYE g6 GÜNLÜDÜR Sayı o :64272063-610-4282 1 9 Büm 276 Konu : Yazılı Soru Önergesi (7/48615) TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 7 İ u$ bi İlgi © : 15/09/2026 tarihli ve E-43452547-120.07-1939851 sayılı yazınız. Diyarbakır Milletvekili Sayın Osman Cengiz ÇANDAR'ın tarafıma tevcih ettiği 7/48615 esas numaralı yazılı soru önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi getfeği ekte cevaplandırılmaktadır. Bilgilerinizi arz ederim. e. AlparslanA#AAYRAKTAR Bakan Ek: 748615 Esas Numaralı Önerge Cevabı (1 Sayfa) Doğrulama Kodu: 387DF4F1-ECD8-45EC-8430-C7ATLAFDBS578,............. Doğrulama Adresi: hüps;//Www,turkiye. gov.irenerji-ebys 03125464646 Bilgi için:Melek ERYİTLİ KEP Adresi : enerjivetabiikaynaklarbakanligi(öhs01.kep.tr Şet Telefon Nox312) 546 58 27 DİYARBAKIR MİLLETVEKİLİ SAYIN OSMAN (—O|İ |, CENGİZ ÇANDAR'IN YAZILI SORU ÖNERGESİNE © | DOM e İLİŞKİN CEVAPLAR 2024 yılının Nisan ayından bu yana Diyarbakır ilimiz sınırları dahilinde 35 adet arama, 52 adet tespit ve 33 adet üretim kuyusu olmak üzere toplam 120 adet petrol sondajının yanı sıra, seracılık amaçlı kullanılması planlanan | adet jeotermal sondajı gerçekleştirilmiştir. Halihazırda aktif olan petrol sondajı sayısı ise 21'dir. Sondaj faaliyetlerine ilişkin çevresel süreçler Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülmekle birlikte; sondaj faaliyetlerinin yeraltı su kaynaklarına olası etkilerini önlemek amacıyla teknik tedbirler titizlikle uygulanmaktadır. Bu doğrultuda, petrol sondajları esnasında yüzey su seviyeleri tamamıyla geçilene kadar (yaklaşık 600-650 metre) yüzey koruma borusu indirilerek etrafı çimentolanmakta, kuyu derinlere ilerleyip hedef zona ulaştığında ise dış koruma borusunun içine daha dar çaplı ikinci ve ihtiyaca göre üçüncü bir koruma borusu daha indirilerek bu boruların etrafi da ilk borunun içine kadar ulaşacak şekilde çimentolanmaktadır. Bu izolasyon süreci sayesinde, sondaj esnasında kullanılan sondaj çamurunun kuyu çeperiyle ve yüzey sularının yer aldığı bölgelerle irtibatı tamamen kesilmektedir. Söz konusu süreçler, çevresel etki değerlendirmesi aşamasında da detaylı olarak denetime tabi tutulmaktadır. Yürütülecek olan faaliyetlerin çevresel etkilerini konu alan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci ve denetimine ilişkin işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde olup, bu çerçevede Önerge içeriğinde yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. Sayfa 1/1

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir