Zonguldak'ın Karadeniz Ereğli ilçesindeki hava kalitesi ölçümlerine ilişkin

Temiz ve sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı, Anayasamızın 56. maddesiyle güvence altına alınmış temel bir haktır. Bu anayasal yükümlülüğün gereği olarak devletin görevi; insan sağlığını ve ekosistemi tehdit eden hava kirliliği verilerini eksiksiz izlemek, şeffaf biçimde kamuoyuna sunmak ve bilimsel normlara uygun yasal limitleri hayata geçirmektir. Zonguldak?ın Karadeniz Ereğli ilçesinde uzun süredir devam eden hava kirliliği izleme eksiklikleri sivil toplum kuruluşları (KERÇEP), çevre platformları ve tarafımızca Meclis gündemine taşınmış, yürütülen ısrarlı takibin ardından Kdz. Ereğli Hava Kalitesi İzleme İstasyonu'nda 25 Kasım 2025 tarihi itibarıyla PM2,5 ölçümleri sisteme yansıtılmaya başlanmıştır. Ancak ölçümlerin yayınlanmaya başlaması tek başına yeterli bir adım olmamıştır. Bakanlığınız, PM10 parametresinde uyguladığı ulusal limit ve uyarı skala sistemini insan sağlığına çok daha derin ve geri dönülmez zararlar veren PM2,5 (çapı 2,5 mikrondan küçük ince partikül madde) için halen yürürlüğe koymamıştır. Bu konuda CİMER üzerinden yapılan mükerrer başvurulara rağmen somut bir düzenleme yapılmamış yönetmelik düzeyindeki mevzuat boşluğu giderilmemiştir. Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği'nde PM2,5 limit değerlerinin bulunmayışı nedeniyle Bakanlığınızın Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı göstergeleri gerçeği perdelemekte vatandaşlarımız soludukları havanın gerçek risk düzeyinden hâbersiz bırakılmaktadır. Bakanlığınızın internet sitesinde yayınlanan Kdz. Ereğli Hava Kalitesi İstasyonu(HKİ) PM10 verisi ile hazırlanan tablodan görüleceği üzere 2026 yılı Ağustos ayının 735 saatinin (9 saatin verisi bulunmamaktadır) 286'sında (9639) İYİ OLMAYAN, CANLI YAŞAMINA ZARARLI tozlaşmaya maruz kalınmıştır. Bakanlığınızın verisine göre 9 Ağustos saat 15:00”te (3.551 yug/m3) ve 11 Ağustos 9:00”da (3.654 ug/m3) resmen zehir solunmuştur. Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği'nin günlük sınır değeri Ağustos ayının 11 gününde aşılmıştır. Yılda en fazla 35 gün aşılabilir kabul edilen günlük ortalama limiti 12 ayda (Eylül 2025 - Ağustos 2026) 121 gün aşılmış, yönetmeliğin öngördüğü değerlerin 3,45 katı kötü havaya maruz kalınmıştır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) hava kalitesi kılavuzunda PM2,5 için belirlenen 24 saatlik nihai sınır değer 15 pg/m”'tür. Bakanlığınızın Kdz. Ereğli istasyonuna ait resmi ölçüm verileri incelendiğinde, 2026 yılı Ağustos ayı boyunca ölçüm yapılan 688 saatin 344 saatinde DSÖ sınır değeri aşılmış, vatandaşlarımız tam anlamıyla canlı yaşamına zararlı ve yoğun bir tozlaşmaya maruz bırakılmıştır. Ayrıca 56 saat boyunca veri akışının kesilmesi, izleme altyapısının sürekliliği konusundaki zafiyeti bir kez daha ortaya koymuştur. ' Ağır sanayi tesislerinin yoğun olduğu Kdz. Ereğli?de, doğrudan solunum yollarına ve kan dolaşımına karışarak kanser başta olmak üzere kardiyovasküler ve solunum yolu hastalıklarını tetikleyen PM2,5 kirliliğinin sınırsız ve kontrolsüz bırakılması halk sağlığı açısından kabul edilemezdir.