İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/49039 · 14 Eylül 2026

MESEM uygulamasına ilişkin

Muhatap: Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gerekçe

uranettin KOCAMAZ Mersin Milletvekili Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) modeli, mesleki eğitimin geliştirilmesi amacıyla hayata geçirildiği ifade edilen bir uygulama olmasına rağmen, kamuoyunda giderek çocuk işçiliğini teşvik eden ve çocukları eğitimden kopararak ucuz iş gücü haline getiren bir sistem olarak tartışılmaktadır. Çocuk yaşta olan öğrencilerin haftanın büyük bölümünü işyerlerinde çalışarak geçirmesi, ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırıldığına ilişkin iddialar, işyerlerindeki denetim yetersizliği ve yaşanan ölümler, MESEM uygulamasına ilişkin endişeleri her geçen gün artırmaktadır. Okul çağındaki çocukların öncelikli olarak okulda olması gerekirken, işyerlerine yönlendirilmesi ve yeterli iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alınmayan çalışma ortamlarında çalıştırılmaları ve çalışırken hayatlarını kaybetmeler, sadece bir “kaza” olarak geçiştirilemeyecek kadar ağır bir durumdur. Çocukların okul sıralarında olması gerekirken işyerlerinde hayatını kaybetmesi, bu ülkenin eğitim ve çalışma politikalarının sorgulanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bilgiler ışığında, 1I- MESEM uygulaması kapsamında Türkiye genelinde kaç öğrenci bulunmaktadır? Bu öğrencilerin yaş gruplarına göre dağılımı nedir? MESEM kapsamında bulunan öğrencilerin

Sorular

  1. kaçı fiilen işyerlerinde çalışmaktadır?
  2. Bu işyerlerinin faaliyet alanlarına göre dağılımı nedir?
  3. MESEM kapsamında işyerlerinde bulunan öğrencilerin çalıştıkları işyerleri, iş sağlığı ve güvenliği bakımından hangi sıklıkla denetlenmektedir?
  4. MESEM öğrencilerinin işyerlerinde yaralanması veya hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan kaç olay yaşanmaktadır?
  5. Bu olaylarda hayatını kaybeden veya yaralanan öğrencilerin yaşları, çalıştıkları sektörler ve olayların nedenleri nelerdir?
  6. İşyerlerinde.meydana gelen ölüm ve yaralanma olaylarının ardından bugüne kadar kaç işyeri hakkında idari veya adli işlem başlatılmıştır?
  7. Kaç işyeri hakkında yaptırım uygulanmıştır?
  8. MESEM kapsamında işyerlerinde görev yapan çocukların, yaşlarına ve fiziksel gelişimlerine uygun olmayan işlerde çalıştırıldığı yönündeki iddialar doğru mudur?
  9. Çocukların işyerlerinde yalnızca “öğrenci” statüsü altında gösterilerek, fiilen ucuz iş gücü olarak kullanılmasının önüne geçmek amacıyla Bakanlığınız tarafından bugüne kadar hangi somut adımlar atılmıştır?
  10. MESEM uygulamasının yaygınlaştırılmasının, örgün eğitimden kopuşu ve çocuk işçiliğini artırdığı yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığınızın her hangi bir değerlendirmesi var mıdır?
  11. MESEM kapsamında çocukların çalıştıkları işyerlerinde yaşanan iş cinayetlerinin ardından, uygulamanın iş sağlığı ve güvenliği boyutuna ilişkin kapsamlı bir inceleme yapılmış mıdır?
  12. Yapılmış ise sonuçları kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?
  13. Bir çocuğun eğitim hakkı ile yaşam hakkı arasında tercih yapmak zorunda bırakılmasına neden olan çalışma koşullarının oluşmasında kimlerin sorumluluğu bulunmaktadır?
  14. Bakanlığınız, MESEM kapsamında çocukların işyerlerinde çalıştırılmasına ilişkin mevcut sistemi yeniden gözden geçirmeyi ve çocukların eğitimden kopmasını engelleyecek yeni bir düzenleme yapmayı düşünmekte midir?
  15. Son olarak çocukların iş yerlerinde çalıştıkları yerleri dikkate alıpta, gelecekte, mesela emekli olduklarında bu çalışma sürelerinin dikkate alınması konusunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlığı ile birlikte yürüttüğünüz her hangi bir çalışmanız var mıdır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin
T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN İl Zam Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI YRLIS Sayı :E-32661919-610-259 SA../42/2026 Konu : Yazılı Soru Önergelerinin Cevabı Yİ CŞ6L8 47 1/4855 YUET3 İlgi :a) 11.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1937120 sayılı yazınız. o “| / 48 186 b) 15.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1939851 sayılı yazınız. c) 16.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1940879 sayılı yazınız. ay LŞ UN ç) 21.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1941574 sayılı yazınız. d) 21.09.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1942877 sayılı yazınız. o “İ- / l, (1 10 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletiler Ordu Milletvekili Mustafa ADIGÜZELin 7/48498, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/48648, 7/48910, 7/48912 ve 7/48913, Erzurum Milletvekili Meral DANIŞ BEŞTAŞ'ın 7/48649 ve 7/48788, Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL'ün 7/48655, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7148783, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/48786 ile Mersin Milletvekili Burhanettin KOCAMAZ'ın 7/49037 ve 749039 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. | Bilgilerinize arz ederim. Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (17 Sayfa) A) 4Kİ12-4P713 1 41017 0/4003) Atatürk Bulvarı No: 98 Kızılay 06648 ANKARA Bilgi için: Ümit KARAKAYA e-posta; sgb(meb.gov.tr Telefon: (0312)4132738 Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539 N Yao MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI MERSİN MİLLETVEKİLİ BURHANETTİN KOCAMAZ'IN 7/49039 ESAS NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Mesleki eğitim merkezi programı, öğrencilerin mesleki bilgi, beceri ve yetkinlik kazanmalarını ve bir mesleği iş başında öğrenmelerini amaçlayan örgün ortaöğretim programıdır. Öğrencilerin eğitim süreçleri, haftada bir gün okulda teorik, dört gün ise sözleşme imzaladıkları işletmelerde usta öğretici gözetiminde uygulamalı eğitim alacak şekilde planlanmaktadır. Öğrenciler, ilgili diploma programının gereklerini ve fark derslerini tamamlayarak ustalık belgesinin yanı sıra ortaöğretim diploması alabilmekte ve yükseköğrenimlerine devam edebilmektedir. Bakanlığımızca yayımlanan “Milli Eğitim İstatistikleri, Örgün Eğitim 2024/25” kitabının “Ortaöğretim kurumlarında okul türlerine göre okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı” başlıklı 2.10 numaralı tablosunda mesleki ve teknik ortaöğretime ilişkin istatistiki bilgiler yer almaktadır. Söz konusu yayına göre 2024-2025 eğitim öğretim yılında mesleki ve teknik ortaöğretim kapsamında 4.262 okul ve kurumda 1.681.100 öğrenci öğrenim görmekte, 151.766 öğretmen görev yapmaktadır. 30 Eylül 2026 itibarıyla güncellenecek olan yayına https://sgb.meb.gov.tr adresinden erişilebilmektedir. İş yerlerinin iş sağlığı ve güvenliği yönünden denetimleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınm yetki ve sorumluluğundadır. Bakanlığımızca öğrencilerin işletmelerde sürdürdükleri beceri eğitimlerinin öğretim programlarına uygunluğu, görevlendirilen koordinatör öğretmenler aracılığıyla düzenli olarak takip edilmektedir. Beceri eğitimleri, öğrencilerin eğitim gördükleri meslek alanlarına uygun işletmelerde ve ilgili öğretim programlarında yer alan kazanımlar esas alınarak yürütülmektedir. Bakanlığımızın “Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği” konulu 2024/36 sayılı Genelgesi kapsamında işletmelerin beceri eğitimi için uygunluğunun iş güvenliği uzmanlarının desteğiyle değerlendirilmesi, uygun olmayan işletmelere öğrenci gönderilmemesi ve işletmelerce alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin valiliklerce takip edilmesi öngörülmektedir. Öğrencilere işletmeye gönderilmeden önce iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmekte; öğrencilerin staj ve beceri eğitimi yaptıkları işletmelerde verilen eğitimin müfredata ve mevzuata uygunluğu konusunda inceleme ve denetimler yürütülmektedir. Öğrencilerin işletmelerdeki beceri eğitimleri öğretim programları ve sözleşme hükümleri çerçevesinde yürütülmekte olup öğretim programıyla ilgisi bulunmayan işlerde görevlendirilmeleri mevzuata uygun değildir. Öğrencilerin işletmelerde yaşadıkları sorunlar koordinatör öğretmen, okul yönetimi ve okul rehberlik servisi iş birliğiyle ele alınmaktadır. Kanuna veya sözleşme hükümlerine aykırı davranan işletmelerle yapılan sözleşmelerin feshedilmesi mümkün olup gerekli hâllerde sözleşme sonlandırılarak öğrencinin farklı bir işletmede eğitimine devam etmesi sağlanmaktadır. Mesleki eğitim merkezleri ile mesleki ve teknik Anadolu liselerinin daha önce ayrı izlenen iş kazası verileri, ortak bir yazılım üzerinden birlikte derlenmektedir. Her iki kurum türünü kapsayan bu kayıtlara göre son beş yılda 31.747 öğrenci iş kazası geçirmiş, 37 öğrenci iş kazası nedeniyle hayatını kaybetmiştir. Mesleki eğitim merkezi öğrencileri de dâhil olmak üzere mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler, okulda ve işletmede yaptıkları mesleki eğitim süresince iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanmakta; sigorta primleri Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır. T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı ko YÜZYILI Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda görevli personelin mevzuatla belirlenen ödev ve sorumluluklarını ihlal ettiği veya kanunla belirlenen yasaklara aykırı hareket ettiği yönündeki somut ihbar ve şikâyetler üzerine, Bakanlık veya valilik makamından alınan Olur'a istinaden müfettişlerce inceleme-soruşturma başlatılmaktadır. İddiaların doğrulanması hâlinde filin niteliği ve ağırlık derecesine göre ilgili mevzuatta belirlenen yaptırımlar teklif edilmektedir.

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir