İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/49257 · 18 Eylül 2026

İş sağlığı ve güvenliği politikalarına ilişkin

Muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan

Cevap süresi devam ediyor

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Gerekçe

Erkan Baş TİP Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Türkiye'de iş cinayetleri, işe bağlı yaralanmalar ve meslek hastalıkları her geçen gün artmaktadır. İş yerlerinde işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirleri alınmamakta, daha önce iş cinayetlerinin yaşandığı iş yerleri dahi denetlenmemekte, mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyen patronlara yaptırım uygulanmamaktadır. Meydana gelen iş cinayetlerinde kusuru olan kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verilmemekte; patronlar ise yıllar süren yargılamalar sonucunda cezasız bırakılmakta ya da yetersiz cezalara çarptırılmaktadır. Yayımlanan güncel veri, araştırma ve raporlar, ülkemizdeki işçi sağlığı ve iş güvenliği ihlallerinin sistematik hale geldiğini göstermektedir. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin 11 Eylül 2026 günü kamuoyuna duyurduğu rapora göre yalnızca 2026 yılının Ağustos ayında en az 226 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiştir: Abdullah Çıtak, Adem Mengi, Adile Demirbağ, Adnan Arpaguş, Ahmed Touto, Ahmet Baştürk, Ahmet Börekçi, Ahmet Kapıcı, Ahmet Kuran, Ahmet Yıldırım, Ali Bayram, Ali Çelik, Ali İhsan Polat, Ali Kıdıl, Ali Oyuklu, Ali Serttaş, Ali Şihap, Ali Topaloğlu, Amanullah Serferbay, Arif Silleli, Aslan Öget, Aydın Şahan, Aykut Turan, Aysel Coşkun, Aytekin Ülger, Aziz Kaya, Bedri Koca, Bekir Çelik, Bekir Onur Delipalta, Berat Yücel, Erkan BAŞ Türkiye İşçi Parüsi Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Besimow Toylu Orazgeldiyewiç, Burak Karagöz, Caner Gökdağ, Caner Kılıç, Cavit Yiğit, Cevdet Öcal, Cihat İlkin, Davut Ali Erdil, Deniz Küçükler, Derviş Akpınar, Dilek Karabatak, Doğan Yanardağ, Duran Nazlı, Dursun Kıllı, Dursun Şahin, Elif Say, Elina Şengün, Emin Kubay, Emirhan Çiftçi, Emre Gül, Emre Koçer, Emre Sırça, Emre Tepeci, Enes Tunç, Eray Çetin, Ercan Kaplan, Erdi Çimen, Erdi Tolga Kahveci, Erdinç Acar, Eren Gündoğdu, Eren Yılmaz, Ergül Saraçoğlu, Erol Çanlı, Ersin Koral, Ersin Özariş, Ersoy Karabağlı, Evren Yıldız, Fadıl Çiçek, Fatih Gül, Fatma Gümüş, Fatma Taşkın, Fawzi Ghtar Al-Muhsen, Fehmi Harbi, Feriden Balat, Fethi Orhan, Fırat Yıldız, Fikret Konur, Fuat Yamaç, Gökmen Nakaş, Günay Çimentepe, Güray Karakoca, Hacı Zer, Hakan Tanrıverdi, Halil İbrahim İne, Hamit Torun, Hamza Akbulut, Harun Eser, Hasan Durgun, Hasan Kaba, Hasan Küçük, Haşim Çınar, Hüdai Ö., Hüseyin Akbay, Hüseyin İlmek, Hüseyin Semih Yaman, Hüseyin Uysal, İbrahim Ataş, İbrahim Hakan, İbrahim Halil Şimşek, İbrahim Karabaş, İlker Bozdere, İlker Lazoğlu, İnanç Armağan, İrem Mutluay, İsmail Kuş, İsmail Numanoğlu, İsmail Tunç, K.K., Karahan Aşut, Kerem Paltacı, Kerime Özen, Mahmut Erdem, Mahmut Saner Yazğan, Mehmet Ali Akyürek, Mehmet Ali Yılmaz, Mehmet Aycan, Mehmet Baydemir, Mehmet Eltutan, Mehmet Emin Sakınlı, Mehmet Günay, Mehmet Işık, Mehmet Korbo, Mehmet Oyuklu, Mehmet Sait Çetinkaya, Mehmet Say, Mehmet Soylu, Mehmet Tepe, Mehmet Tur, Melahat Gümüş, Mertcan Taşdemir, Mesut Yıldız, Metehan Temel, Mithat Özgür İnce, Muammer Ceren, Muammer Çelebi, Muhammed Elomar, Muhammed Eren Tavuş, Muhammed Uyğur, Muhammet İslam Sevgin, Muhammet Ögeday, Muhammet Tarhan, Muhammet Yıldız, Murat Ersarı, Mustafa Coşkun, Mustafa Demirkan, Mustafa İncedayı, Mustafa Savaş, Mustafa Yavuz, Mutlu Özcan, Mutlu Polat, Müjgan Erdem, Necattin Su, Necmettin Barut, Necmettin Tok, Nurettin Muganlı, Olcay Özaltın, Orhan Güncan, Osman Bostan, Osman Ünal, Osman Yücer, Oybek Niyazov, Ömer Dikici, Ömer Karabulut, Ömer Sağlık, Özer Şahin, Özhan Arslan, Özkan Aktaş, Özlem Gültekin, Pavlan Yorbalsov, Ramazan Demir, Ramazan Güven, Ramazan Kınacı, Ramazan Öztürk, Rasim Kavlak, Raşit Taşkın, Recep Öztürk, Recep Toprak, Resul Tandoğan, Sabri Pekdemir, Sadık Baran, Sadık Yazar, Sadri Kuşçu, Salih Acar, Salim Sönmez, Sedat Çetin, Sedat Pekdoğan, Selçuk Özlü, Sena Demir, Sercan Şimşek, Servet Can Aylan, Servet Ekiz, Seyit Sağır, Sinan Zincireğen, Soner Karaman, Şahali Yetkin, Tahir Çiçek, Tahsin Havvat, Tajdin Togar, Tanju Özçiftçi, Tansu Kaya, Tekin Çaldır, Tuncay Bakır, Turan Delikanlı, Erkan BAŞ Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Turhan Deliağa, Vahide Kızıltepe, Vahit Söylemez, Veyis Korkmaz, Veysel Karahançer, Veysel Yarım, Yaşar İlter, Yaşar Vural, Yavuz Özbek, Yunus Emre Ömeroğlu, Yusuf Aslan, Yusuf Özkan, Yusuf Şen, Yüksel Durmuş Uçar, Zafer Kaya, Zekeriya Erdal, Zekrullah Khodayar Muhammed, Zeliha Kılıç, Ziya Kocabay ve ismi öğrenilemeyen dört işçi. Rapora göre iş cinayetlerinde hayatını kaybeden işçilerden 4'ü 14 yaş ve altında, 11i 15 ila 17 yaşında, 63'ü 50 ila 64 yaşında, 21'i ise 65 yaş ve üzerindedir. Hayatını kaybeden en az 15 çocuktan ikisinin MESEM kapsamında çalıştırıldığı tespit edilmiştir. Cinayetlerin büyük kısmı (9431) inşaat ve yol sektörlerinde meydana gelmiş; bu sektörleri tarım (9026) ve taşımacılık (9010) sektörleri izlemiştir. Hayatını kaybeden işçilerden en az 15*i kadın olup, bu ölümlerin tarım sektöründe yoğunlaştığı, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarındaki kadın iş cinayeti ve işe bağlı yaralanma verilerinin reel tespitlerden çok daha düşük olduğu, bu doğrultuda kadın işçi ölümlerinin basına ve resmi kayıtlara yansıtılmadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca rapor, hayatını kaybeden işçilerden yalnızca sinin (963) sendikalı, kalan 219'unun (2697) ise sendikasız olduğunu, bu doğrultuda iş cinayetlerinin büyük ölçüde sendikal örgütlenmenin bulunmadığı iş yerlerinde meydana geldiğini açıkça ortaya koymuştur. Ağustos ayı boyunca meydana gelen iş cinayetlerinde hayatını kaybeden göçmen işçi sayısı ise enaz 16 olarak tespit edilmiştir. Bu bağlamda;

Sorular

  1. MESEM isimli proje kapsamında çalıştırılan çocukların sistematik olarak iş cinayetlerine, işe bağlı yaralanmalara, meslek hastalıklarına ve mobbing, fiziksel şiddet ve ücret gasbı gibi muamelelere maruz bırakıldığı düşünüldüğünde, bakanlığınızca bu proje kapsamında çocuk işçi çalıştıran iş yerlerine herhangi bir denetim veya yaptırım uygulanmakta mıdır?
  2. MESEM”lerde meydana gelen iş cinayetlerinde hayatını kaybeden çocukların ölümü ile ilgili gerekli adli ve idari soruşturmalar yürütülmekte midir?
  3. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün 138 No'lu Asgari Yaş Sözleşmesi ve 182 No'lu En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Erkan BAŞ Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı İstanbul Milletvekili Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesi hükümleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 71'inci maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, çocuğun pedagojik nitelik taşımayan, ekonomik bağımlılık içeren ve sosyal, kültürel, ekonomik ve fiziksel gelişimini zedeleyen işlerde çalıştırılmasının hukuka aykırı olduğu, bu doğrultuda çocuk işçiliğin hukukun temel ilkelerini ve çocuk haklarını bütünüyle ihlal ettiği de düşünüldüğünde, bakanlığınızın ülkede sistematik olarak uygulanan çocuk işçiliğe ve sıkça meydana gelen çocuk iş cinayetlerine ve işe bağlı yaralanmalarına karşı herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?
  4. Gerek Birleşmiş Milletler nezdindeki düzenlemelere gerek ise başta Anayasa'nın 10'uncu, 6O'ıncı ve 61”inci maddesi olmak üzere iç mevzuata göre “yaşlı” olarak kabul edilen ve devlet tarafından fiziksel, sosyal, kültürel ve ekonomik refahının temini için gerekli tedbirlerin alınması gereken çok sayıda yurttaşın, hâlâ ağır ve tehlikeli işlerde çalışırken iş cinayetlerine ve işe bağlı yaralanmalara maruz kaldığı düşünüldüğünde, bakanlığımızın 5öz konusu ihlallere ve ülkemizdeki yaşlı yoksulluğuna karşı herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?
  5. Özellikle inşaat ve yol sektörlerinde yaygın olarak gözlemlenen taşeron uygulamasının, sigortasız işçi çalıştırmanın ve işçi sağlığı ve iş güvenliği sorunlarının söz konusu sektörlerde iş cinayetlerine ve işe bağlı yaralanmalara yol açtığı düşünüldüğünde, bakanlığınızca bu sektörlerdeki iş yerlerinde yaşanan sistematik ihlallerin giderimine yönelik herhangi bir denetim ve yaptırım mekanizması işletilmekte midir?
  6. Başta tarım sektörü olmak üzere pek çok sektörde yoğun şekilde kadın iş cinayetlerinin ve işe bağlı yaralanmalarının meydana geldiği, bunların önemli bir kısmının kayıt dışı çalıştırma uygulamalarından ötürü Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine yansıtılmadığı, böylece kadın işçilerin yaşadığı işçi sağlığı ve iş güvenliği sorunlarının resmi kayıtlarda ve basında görünür kılınamadığı da düşünüldüğünde, bakanlığınızın söz konusu ihlallere karşı sektörel veya istatistiksel bazda herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?
  7. İş cinayetlerinde hayatını kaybeden işçilerin neredeyse tamamının sendikasız olduğu, bu doğrultuda işçi sağlığı ve iş güvenliği ihlallerinin genel olarak sendikal örgütlenmenin bulunmadığı iş yerlerinde yaşandığı düşünüldüğünde, bakanlığınızın ülkemizde yaygın olarak . Erkan BAŞ Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı İstanbul Milletvekili gözlemlenen sendikal örgütlenme ve toplu sözleşme yapma özgürlüğü ihlallerine, grev yasaklarına, hukuka aykırı yetki itirazlarına ve sendikalara yönelik sistematik baskılara karşı herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?
  8. Kayıt altına alınan iş cinayetlerinin yaşandığı iş yerlerinde herhangi bir sendikasızlaştırma uygulamasının veya sendikal ayrımcılığın bulunup bulunmadığı incelenmekte midir?
  9. Göçmen işçilere yönelik iş cinayetlerinin ve işe bağlı yaralanmaların düzenli olarak arttığı ve bu vakaların önemli kısmında kayıt dışı ve güvencesiz çalıştırmanın söz konusu olduğu düşünüldüğünde, bakanlığınızın göçmen işçilerin sosyal güvenlik hakkından ve işçi sağlığı ve iş güvenliği hükümlerinden azami düzeyde faydalandırılmalarına ilişkin herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir