Elazığ R Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye talebine ilişkin

Mahmut DİNDAR Türkiye cezaevlerinde yaşam ve sağlık haklarının sistematik bir tehdit altında olduğunu gösteren bir çok vaka periyodik olarak kamuoyuna yansımakta her yıl yüzlerce tutuklu veya hükümlü bu koşullar nedeniyle yaşamını yitirmekte, sağlığı bozulmakta ve insan onuruna aykırı koşullarda tutulmaktadır. Elazığ R Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutulan 62 yaşındaki ağır hasta tutsak Mehmet Elçe'nin, ciddi sağlık sorunlarına ve hakkında verilen raporlara rağmen tahliye edilmediği, 2022 yılında rahatsızlanmasının ardından Antep Dr. Ersin Aslan Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yapılan tetkiklerde mide kanseri teşhisi konulduğu ve aynı hastane tarafından “cezaevinde kalamaz” yönünde rapor verildiği, daha sonra beyin kanaması geçirdiği, özbakımını yerine getirmekte güçlük yaşadığı ve tekerlekli sandalye desteği ile yaşamını sürdürebildiği kamuoyuna yansımıştır. Midesi tamamen alınan, beyin kanaması geçiren ve yüzde 93 engelli olan 62 yaşındaki ağır hasta tutsak Mehmet Elçe'nin, “cezaevinde kalamaz” ve “yaşamını tek başına idame ettiremez” raporlarına rağmen tahliye edilmediği ailesi ve avukatlarınca kamuoyuna aktarılmıştır. ATK raporuna rağmen tahliye edilmeyen Elçe'nin, 7 Eylül 2026'da kusma ve ağrı şikayetleri nedeniyle Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi'ne kaldırıldığı, 6 gün hastanede tedavi gördükten sonra tekrar cezaevine gönderildiği ifade edilmektedir. Tüm sağlık sorunları cezaevi sürecinde açığa çıkan Elçe'nin cezaevinde iken tedavi süreçlerinin aksatıldığı, geç teşhis ve tedavi edildiği, mevcut durumda kısmi felçli olduğu, yürüyemediği, şeker ve tansiyon gibi ilave rahatsızlıklarının da--olduğu ifade edilmekte ve doktor/hastane raporları bu durumu somut olarak ortaya koymaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 17. maddesi, herkesin yaşama hakkı, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını güvence altına almakta; aynı zamanda hiç kimsenin işkence ve eziyete tabi tutulamayacağını hükme bağlamaktadır. Ayrıca, Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3. maddesi işkence ve kötü muameleyi kesin biçimde yasaklamakta; Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşme de aynı şekilde mutlak bir yasak getirmektedir. Cezaevlerindeki insanların yaşam hakkı başta olmak üzere temel insan haklarının korunması gerekmektedir. Ailesi siyasi tutuklu olması nedeniyle de saldırıya maruz kaldığını ifade etmiştir. İşkence yasağı düzenlemeleri uyarınca, cezaevlerinde bulunan tüm tutuklu ve hükümlülerin yaşam ve sağlık haklarının korunması devletin asli sorumluluğudur. Ancak gerek ulusal mevzuat gerek uluslararası yükümlülükler karşısında Elazığ R Tipi Cezaevi'nde ortaya çıkan bu iddialar son derece vahimdir ve acilen incelenmesi gerekmektedir.