Tunceli'de verilen eğitim hizmetindeki eksikliklere ilişkin

2026-2027 eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte tüm ülke genelinde olduğu gibi Dersim merkez ve ilçelerinde de eğitim alanında uzun süredir biriken ve öğrencilerin eğitim hakkını doğrudan etkileyen çok sayıda sorun yeniden gündeme gelmiştir. Derinleşen ekonomik kriz ve yüksek enflasyon nedeniyle eğitim giderlerinin aileler üzerindeki yükü her geçen yıl artarken, kamusal eğitim hizmetinin temel ihtiyaçlarının dahi velilerin ekonomik imkânlarına bırakılması ciddi bir eşitsizlik yaratmaktadır. TÜİK'in Ağustos 2026 verilerine göre tüketici fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 31,51 seviyesinde gerçekleşirken, eğitim harcamalarındaki yıllık artışın yüzde 53,44”e ulaşması, eğitim maliyetlerinin genel enflasyonun da üzerinde arttığını göstermektedir. Dolayısıyla eğitim hakkının fiilen kullanılabilmesi için ailelerin üstlenmek zorunda kaldığı ekonomik yük çok daha yüksek boyutlara ulaşmaktadır. Oysa öğrencilerin eğitim gördüğü okulun fiziki koşullarının yeterli olması, sınıfların aşırı kalabalık olmaması, öğretmen ve yardımcı personel ihtiyacının karşılanması, temiz içme suyuna ve sağlıklı beslenmeye Ni erişim, temel eğitim materyallerinin ücretsiz sağlanması ve öğrencilerin okula güvenli biçimde ulaşabilmesi de eğitim hakkının ayrılmaz unsurlarıdır. Dersim'de Vali Mehmet Ali Türker İlkokulu ile Şehit Nedip Cengiz Eker Ortaokulu binalarının güçlendirme gerekçesiyle boşaltıldığı ve öğrencilerin Sağlık Meslek Lisesi binasında sabahçı-öğlenci sistemiyle eğitim görmeye başladığı belirtilmektedir. Eğitim-öğretim yılı başlamadan önce tamamlanabilecek bakım, onarım ve güçlendirme çalışmalarının zamanında sonuçlandırılmaması nedeniyle öğrencilerin aynı binayı farklı saatlerde kullanmak zorunda bırakılması, eğitim ortamının niteliği ve öğrencilerin psikososyal gelişimi açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Yıkım kararı alınan Zübeyde Hanım Anaokulu konusunda velilerin zamanında ve yeterli biçimde bilgilendirilmediğine ilişkin iddialar da bulunmaktadır. Deprem hasarı nedeniyle yaklaşık üç yıldır yapımı devam eden yeni lise binasının, kaymakamlık binasının güçlendirilmesi gerekçesiyle kaymakamlığa tahsis edildiği, bunun sonucunda ilk, ortaokul ve lise öğrencilerinin bir arada ve yetersiz fiziki koşullara sahip bir okul binasında eğitim görmek zorunda bırakılmıştır. Eğitim amacıyla inşa edilen bir binanın eğitim hizmeti yerine başka bir kamu hizmetine tahsis edilmesinin, bölgede zaten mevcut olan okul ihtiyacını daha da ağırlaştırdığı değerlendirilmektedir. Bu nedenle Dersim'in çeşitli okullarında tadilatların eğitim-öğretim yılı başlamadan tamamlanamaması nedeniyle okulların birleştirildiği, sabahçı-öğlenci sistemine geçildiği ve bazı okullarda sınıfların aşırı kalabalıklaştığı yönünde bilgiler bulunmaktadır. Bu durum yalnızca fiziki bir mekân sorunu değil, öğrencilerin ders süreleri, dinlenme imkânları, beslenme düzenleri, hijyeni ve eğitimden aldıkları verim açısından da değerlendirilmesi gereken bir kamusal eğitim sorunudur. Bunun yanında Dersim'in Pülümür ilçesinde bulunan Dede Korkut İlkokulu'nda: öğretmen açığına ilişkin velilerin ciddi kaygıları bulunmaktadır. Veliler, okulun öğretmen kadrosunun sistem üzerinde dolu görünmesine rağmen kadroda görünen bazı öğretmenlerin fiilen farklı okullarda görev yaptığını, bu nedenle yeni öğretmen ataması yapılamadığını ifade etmektedir. i Velilerin aktarımlarına göre okulda özellikle sınıf öğretmeni ihtiyacı bulunmakta; çocukların önceki eğitim döneminde de öğretmen eksikliği nedeniyle eğitimlerinin aksadığı, . yeni eğitim-öğretim yılı başlarken de sorunun devam ettiği belirtilmektedir. Sorunun sözleşmeli . öğretmen veya branş dışı öğretmen görevlendirilmesi yoluyla çözülmesinin kalıcı bir çözüm olmayacağı, öğrencilerin sınıf öğretmeni ihtiyacının kadrolu ve güvenceli öğretmen istihdamıyla karşılanması gerektiği vurgulanmaktadır. Pülümür'de eğitim hizmetlerinin yetersizliği nedeniyle ailelerin çocuklarının geleceği açısından ilçeden göç etmek zorunda kaldıkları; öğretmenlerin atanmalarına rağmen farklı görevlendirmeler veya tayinler yoluyla ilçeden ayrılması ve kadrolarının ilçede görünmeye devam etmesi nedeniyle yeni öğretmen ataması yapılamamasının kronik bir probleme dönüşmüştür. Bu durum, öğretmen norm kadrolarının sadece kâğıt üzerinde dolu görünmesi ile öğrencilerin fiilen öğretmensiz bırakılması arasındaki çelişkinin araştırılmasını gerekli kılmaktadır. i Öte yandan eğitim emekçilerinin ücretleri, çalışma koşulları ve istihdam biçimleri de eğitim hizmetinin niteliğini doğrudan etkilemektedir. Sözleşmeli ve ücretli öğretmenlik gibi güvencesiz istihdam biçimleri, eğitim emekçilerinin çalışma koşullarını ağırlaştırırken eğitim hizmetinde süreklilik sorunlarına da yol açabilmektedir. Temizlik, güvenlik ve yardımcı hizmetler alanındaki personel eksikliği ise okulların hijyen ve güvenlik koşullarını olumsuz etkileyebilmektedir. Kamusal eğitim hizmetinin temel giderlerinin velilerden kayıt parası, zorunlu bağış, temizlik gideri veya benzeri adlar altında talep edilmesi de sosyal devlet ilkesi ve eğitimde fırsat eşitliği açısından ciddi sorunlar yaratmaktadır. Ailelerin ekonomik durumlarına göre çocukların eğitim olanaklarının farklılaşması, eğitim hakkının piyasa koşullarına ve ailelerin gelir düzeyine bağlı hale gelmesi sonucunu doğurmaktadır. Bu nedenle eğitim alanında yaşanan sorunların münferit okul problemleri olarak değil; eğitim altyapısının planlanması, kamu kaynaklarının dağıtılması, öğretmen norm kadrolarının belirlenmesi, öğretmenlerin fiili çalışma durumları, okul personeli ihtiyacı, okul binalarının ' güçlendirilmesi, öğrenci beslenmesi, ulaşım ve eğitim giderlerinin kamusal olarak karşılanması gibi çok boyutlu bir çerçevede ele alınması gerekmektedir.