İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/49713 · 24 Eylül 2026

LGBTİ+ derneklerine yönelik soruşturmaya ilişkin

Muhatap: Adalet Bakanı Akın Gürlek

Cevap süresi devam ediyor

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı AKIN GÜRLEK tarafından Anayasa'nın 9$'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Gerekçe

ÖZGÜL SAKİ İstanbul Milletvekili 12 Eylül 2026 tarihinden itibaren LGBTİ derneklerinin internet siteleri ve sosyal medya hesapları ile aktivistlere, gazetecilere, üniversite topluluklarına ve hak savunucularına ait çok sayıda hesaba erişim engeli getirilmiştir. Engellemeler daha sonra LGBTİY'lara yönelik operasyonları haberleştiren veya bu operasyonlara karşı açıklama yapan Evrensel Gazetesi, Uluslararası Af Örgütü Türkiye Şubesi, Medya ve Hukuk Çalışmaları Demeği, Barış Akademisyenleri ve Adalet İçin Hukukçular gibi basın ve insan hakları kuruluşlarının hesaplarına kadar genişlemiştir. 16 Eylül 2026 tarihinde ise gazeteciler İrfan Değirmenci ve Şirin Payzın, soL Haber, Kadın Koalisyonu ve Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonunun X hesaplarının da aralarında bulunduğu çok sayıda sosyal medya hesabı erişime engellenmiştir. 13 Eylül 2026 tarihinde “Ailem Güvende” adı altında başlatılan ve Bakanlığınızın açıklamasına “ göre 15 ilde 162 kişiyi, 9 derneği ve 13 işletmeyi kapsayan soruşturmalar sırasında LGBTİX derneklerinin merkezleri ile kişilerin konutlarına baskınlar düzenlenmiş; demek yöneticileri, hak savunucuları ve gazeteciler gözaltına alınmış ve tutuklanmıştır. Derneklerin yıllardır ilgili kamu kurumlarının idari ve mali denetimine tabi olmalarına rağmen, hukuka uygun biçimde aldıkları ulusal ve uluslararası fonlar da soruşturmalar kapsamında suç şüphesi doğuran bir unsur gibi Bakanlığınız tarafından 14 Eylül 2026 tarihinde 81 ildeki 175 ağır ceza merkezi Cumhuriyet başsavcılığına gönderilen “Ailenin, Gençlerin ve Toplumun Genel Ahlaka Aykırı ve Olumsuz Etkileyen İçerik ve Oluşumlardan Korunması” konulu genelgede, “çocukları ve gençleri cinsiyetsizleştirmeye teşvik ettiği değerlendirilen” faaliyetlerin araştırılması; organize yapı şüphesinde örgütlü suç hükümlerinin uygulanması ve eş zamanlı mali soruşturmalar yürütülmesi Hukukta ve mevzuatta herhangi bir karşılığı bulunmayan “cinsiyetsizleştirme” ifadesinin bir bakanlık genelgesinde kullanılması, LGBTİ* kimlikleri ve bu alandaki hak savunuculuğunu başlı başına bir suç şüphesi gibi göstermektedir. “Genel ahlak”, “müstehcenlik”, “aile” ve “çocuğun korunması” gibi kavramların nesnel ve öngörülebilir ölçütler ortaya konulmadan kullanılması ise kanunilik ve hukuki belirlilik ilkelerini zedelemekte; savcılıklara sınırsız bir takdir alanı Söz konusu genelgenin LGBTİ? derneklerine yönelik soruşturmaların devam ettiği sırada yayımlanması, soruşturmaların ülke çapında yürütülen siyasal ve idari bir müdahalenin parçası olduğu yönünde kaygılara yol açmıştır. LGBTİ derneklerinin, gey barların, seks işçilerinin, uyuşturucu ve fuhuş iddialarının aynı operasyon anlatısı içinde yan yana getirilmesi de LGBTİ* varoluşunun suç, bağımlılık ve “ahlaksızlık” kavramlarıyla özdeşleştirildiği eleştirilerine neden olmuştur. Bu bağlamda;

Sorular

  1. Bakanlığınızın 14 Eylül 2026 tarihli genelgesinde kullanılan “cinsiyetsizleştirme” ifadesinin hukuki tanımı nedir?
  2. Bu ifade hangi kanun hükmüne, suç tipine veya bilimsel ölçüte dayanmaktadır?
  3. Genelgenin hazırlanması sırasında Anayasa'nın eşitlik, kişi dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı geliştirme, özel hayatın korunması, ifade özgürlüğü ve örgütlenme özgürlüğüne ilişkin hükümleri yönünden bir hukuki değerlendirme yapılmış mıdır?
  4. Yapıldıysa bu değerlendirmede hangi ölçütler esas alınmıştır?
  5. “Genel ahlak” kavramının kapsamı ve sınırları hangi nesnel, erişilebilir ve öngörülebilir ölçütlere göre belirlenecektir?
  6. Çoğunluğun ahlak anlayışının farklı kimlik ve hayat tarzlarına karşı ceza hukuku aracına dönüştürülmesini engelleyecek güvenceler nelerdir?
  7. TCK'nin 226'ncı maddesinde düzenlenen müstehcenlik suçunun LGBTİ derneklerinin cinsel sağlık, HIV, güvenli cinsellik, şiddetten korunma, ayrımcılık ve insan hakları alanlarındaki yayınlarına uygulanmasında hangi ölçütler esas alınmaktadır?
  8. Bir yayının LGBTİ-*”lara veya cinselliğe ilişkin olması, hangi hukuki gerekçeyle müstehcenlik şüphesi doğurmaktadır?
  9. Genelgede yer alan “organize yapı” ve “örgütlü suç” ifadeleriyle LGBTİ* dernekleri arasında nasıl bir bağlantı kurulmuştur?
  10. Derneklerin ortak hak savunuculuğu yürütmesi veya birbirleriyle dayanışma içinde olması, örgütlü suç şüphesi sayılmakta mıdır?
  11. LGBTİt derneklerinin, gey barların, seks işçilerinin ve uyuşturucu ya da fuhuş iddialarının aynı operasyon kapsamında ve aynı kamuoyu açıklamalarında bir arada sunulmasının hukuki gerekçesi nedir?
  12. Birbirinden farklı kişi, kurum ve fiillerin aynı başlık altında toplanmasıyla LGBTİ*'ları topluca suçla ilişkilendiren bir algı oluşturulmasının masumiyet karinesi üzerindeki etkisi değerlendirilmiş midir?
  13. Ceza soruşturmalarının “Ailem Güvende” gibi adlarla kamuoyuna duyurulmasına ilişkin Bakanlığınızca belirlenmiş ölçütler bulunmakta mıdır?
  14. Bu adlandırmanın masumiyet karinesi ve ayrımcılık yasağı bakımından doğurabileceği sonuçlar hakkında bir değerlendirme yapılmış mıdır?
  15. Derneklerin ilgili kamu makamlarına bildirdikleri, mevzuata uygun biçimde kullandıkları ve yıllardır idari denetimden geçen ulusal veya uluslararası fonların sonradan suç şüphesinin dayanağı hâline getirilmesinin hukuki ölçütü nedir?
  16. Usulüne uygun olarak alınmış bir fon, kaynağının yurt dışında bulunması nedeniyle suç delili olarak değerlendirilebilir mi?
  17. TÜGVA ve TÜRGEVin 2020-2025 yılları arasında Avrupa Birliği fonlarından yararlandığı ve bu iki vakfa tahsis edilen azami hibe tutarının 2 milyon 278 bin avroyu “aştığı kamuoyuna yansımıştır. TÜGVA, TÜRGEV veya yabancı fonlardan yararlanan diğer vakıflar hakkında yalnızca bu fonları kullandıkları gerekçesiyle herhangi bir mali inceleme veya ceza soruşturması yürütülmüş müdür?
  18. Yabancı fon kullanımına ilişkin incelemelerde kuruluşlar arasında uygulama birliğini sağlayan ölçütler nelerdir?
  19. Devam eden adli soruşturmalar sırasında 175 Cumhuriyet başsavcılığına genelge gönderilmesinin, soruşturma makamlarına belirli kişi, kimlik ve örgütleri hedef gösteren bir talimat olarak anlaşılma ihtimali değerlendirilmiş midir?
  20. Genelgenin savcıların bağımsız ve tarafsız karar verme yükümlülüğü üzerindeki etkisine ilişkin herhangi bir inceleme yapılmış
  21. 16 Eylül 2026 tarihleri arasında LGBTİ* dernekleri, hak savunucuları, gazeteciler, haber kuruluşları, kadın örgütleri ve insan hakları kuruluşlarına ait internet siteleri ile sosyal medya hesapları hakkında verilen erişim engeli kararlarında hangi somut içerikler ve hukuki ölçütler esas alınmıştır?
  22. Engellemelerin operasyonları haberleştiren, eleştiren veya gözaltına alınanlarla dayanışma açıklaması yapan hesaplara genişletilmesinin ifade ve basın özgürlüğü üzerindeki etkisi değerlendirilmiş midir?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir