Diyarbakır'daki arıcılık faaliyetlerine ilişkin
Muhatap: Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı
Önergenin metni
Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün ilgili hükümleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gerekçe
Sorular
- 2025 yılı sonu ile 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır'da Arıcılık Kayıt Sistemine kayıtlı toplam üretici ve işletme sayısı ile aktif arılı kovan sayısı kaçtır?
- Bu verilerin Diyarbakır'ın 17 ilçesine göre ayrı ayrı dağılımı nedir?
- 2. 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır'daki arıcıların kaçı sabit, kaçı gezginci arıcılık yapmaktadır?
- Kadın arıcıların ve 40 yaş altındaki genç arıcıların sayısı kaçtır?
- Bu sayıların ilçelere göre dağılımı nedir?
- 3. Bakanlığımız verilerine göre 2024 yılında 1.090 olan arıcılık işletmesi sayısının 2025 yılında 995'e, 193.664 olan koloni sayısının 176.227'ye ve 2.459 ton olan bal üretiminin 2.099 tona gerilemesinin nedenleri nelerdir?
- Bakanlığımız tarafından bu düşüşün nedenlerinin belirlenmesine yönelik teknik, ekonomik veya sahaya dayalı herhangi bir araştırma yapılmış mıdır?
- 4. Türkiye genelinde bal üretimi 2024-2025 döneminde artarken Diyarbakır'da yaklaşık yüzde 14,6 oranında üretim kaybı yaşanmasının nedenleri Bakanlığınızca incelenmiş midir?
- Diyarbakır'ın Türkiye toplam bal üretimindeki payının azalmasına karşı hangi tedbirlerin alınması planlanmaktadır?
- 5. 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır'da gerçekleşen veya tahmin edilen bal üretimi kaç tondur?
- 2026 yılı sonunda toplam bal üretiminin ve kovan başına ortalama verimin hangi seviyede gerçekleşmesi beklenmektedir?
- 6. 2023, 2024 ve 2025 yılları ile 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır'daki arıcılara arılı kovan veya koloni desteği kapsamında kaç üretici için, kaç kovan üzerinden ve toplam ne kadar ödeme yapılmıştır?
- Bu desteklerin yıllar ve ilçeler itibarıyla dağılımı nedir?
- 7. 23 Ocak 2026 tarihinde Türkiye genelinde ödendiği açıklanan yaklaşık 1 milyar 364 milyon TL tutarındaki arıcılık desteğinin ne kadarı Diyarbakır'daki üreticilere ödenmiştir?
- Diyarbakır'da kaç üretici ve kaç kovan bu destek kapsamında değerlendirilmiştir?
- 8. Şeker, arı yemi, temel petek, ana arı, ilaç, ekipman, ambalaj, akaryakıt ve nakliye giderlerinde yaşanan artış dikkate alındığında mevcut kovan başı desteklerin gerçek üretim maliyetlerini karşılama düzeyine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir maliyet analizi bulunmakta mıdır?
- Destek tutarlarının artırılması veya girdi maliyetlerindeki artışlara göre güncellenmesi yönünde bir çalışma var mıdır?
- 51024 9. Diyarbakır'daki arıcılara 2022-2023 döneminde sağlanan uygun fiyatlı veya hibe kristal şeker desteği 2024 ve 2025 yıllarında ve 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla da sürdürülmüş müdür?
- Yıllar itibarıyla kaç ton şeker, kaç arıcıya ve hangi fiyat veya destek oranıyla verilmiştir?
- 10. Özellikle Kulp, Karacadag ve Doğu Anadolu'daki yaylalara sezon içerisinde kovan taşıyan gezginci arıcıların yüksek akaryakıt ve nakliye maliyetlerinin azaltılması amacıyla mazot, taşıma veya konaklama desteği sağlanmasına yönelik Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
- 11. 2023 yılında açıklanan "Diyarbakır Kırsalında Üretim ve İstihdam İçin Arıcılığın Geliştirilmesi Projesi" kapsamında hedeflenen 162 yararlanıcının tamamına toplam 4.050 arılı kovan teslim edilmiş midir?
- Fiilen kaç yararlanıcıya kaç arılı kovan teslim edilmiştir?
- Bunların ilçelere göre dağılımı nedir?
- 12. Söz konusu projeye ilişkin 2024 yılında yapılan açıklamada 72 işletmenin yerinde kontrol edildiği belirtilmiştir. 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla projeden yararlanan 162 üreticiden kaçı arıcılık faaliyetini sürdürmektedir?
- Faaliyetini bırakan, kovanlarını kaybeden veya proje yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen yararlanıcı sayısı kaçtır?
- 13. Proje kapsamında dağıtılan kovan ve ekipmanların ardından yararlanıcıların bal üretiminde, işletme gelirlerinde ve istihdam kapasitesinde ne ölçüde artış sağlanmıştır?
- Projenin sonuçlarını ölçen bir etki analizi veya performans değerlendirme raporu hazırlanmış mıdır?
- 14. IPARD III kapsamında arıcılık ile arı ürünlerinin üretimi, işlenmesi ve paketlenmesi alanında 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır'dan kaç başvuru alınmış, kaç proje desteklenmiş ve toplam ne kadar hibeye tahsis edilmiştir?
- Desteklenen projelerin ilçelere göre dağılımı nedir?
- 15. 2023, 2024 ve 2025 yılları ile 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır'da Varroa, Nosema, Amerikan yavru çürüklüğü ve diğer arı hastalıkları ile koloni kayıpları konusunda kaç saha incelemesi yapılmıştır?
- Yıllar itibarıyla tespit edilen veya tahmin edilen koloni kayıp oranları nedir?
- 16. Arı hastalıkları ve zararlılarıyla mücadele kapsamında Diyarbakır'daki üreticilere ücretsiz veya indirimli ilaç, biyoteknik mücadele ekipmanı, laboratuvar analizi veya eğitim desteği verilmekte midir?
- 2023, 2024 ve 2025 yılları ile 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla bu desteklerden kaç üretici yararlanmıştır?
- 17. Diyarbakır'daki tarım alanlarında kullanılan pestisitlerin arılar ve diğer tozlayıcılar üzerindeki etkilerinin izlenmesine yönelik özel bir program veya çalışma bulunmakta mıdır?
- Tarımsal ilaçlamalar öncesinde bölgede faaliyet gösteren sabit ve gezginci arıcılara elektronik ortamda veya başka bir yöntemle önceden bildirim yapılmakta mıdır?
- 2023, 2024 ve 2025 yılları ile 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır'da pestisit veya tarımsal ilaçlama kaynaklı olduğu iddia edilen kaç toplu arı ölümü Bakanlığınıza bildirilmiştir?
- Bu olayların kaçında numune alınmış, laboratuvar incelemesi yapılmış ve pestisit kaynaklı ölüm tespit edilmiştir?
- 2025 yılında Diyarbakır'da yaşanan yağış azlığı ve kuraklığın arıcılık üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından zarar tespiti yapılmış mıdır?
- Kuraklık nedeniyle çiçeklenme sürelerinin kısalması ve doğal nektar kaynaklarının azalmasına karşı arıcılığa özgü bir iklim uyum programı hazırlanması planlanmakta mıdır?
- Diyarbakır'daki arıcıların özellikle sıcak ve kurak dönemlerde ihtiyaç duydukları temiz su kaynakları, gölgelendirme alanları ve güvenli konaklama noktalarının oluşturulmasına yönelik Bakanlığınızca yürütülen veya planlanan bir çalışma bulunmakta mıdır?
- 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır il sınırları içerisinde kaç bal ormanı bulunmaktadır?
- Bu alanların toplam yüzölçümü, kovan kapasitesi ve ilçelere göre dağılımı nedir?
- 2026-2030 döneminde Diyarbakır'da yeni bal ormanları oluşturulması planlanmakta mıdır?
- Karacadağ bölgesindeki mevcut bal ormanlarında flora çeşitliliğinin korunması, geven, kekik ve diğer nektarlı bitkilerin çoğaltılması amacıyla hangi çalışmalar yürütülmektedir?
- Bu alanların taşıma kapasitesi ile bölgedeki arıcı ve kovan yoğunluğu Bakanlığınız tarafından takip edilmekte midir?
- Diyarbakır'da üretilen balların özellikle Kulp ve Karacadağ gibi kendine özgü flora alanlarıyla ilişkilendirilerek coğrafi işaret alması, markalaştırılması ve ekonomik değerinin artırılması amacıyla Bakanlığınızca yürütülen veya desteklenen herhangi bir proje bulunmakta mıdır?
- Diyarbakır'da üretilen balın botanik köken, polen, prolin, nem, diastaz, kalıntı ve taklit-tağşiş analizlerinin üreticilerin kolay ve uygun maliyetle erişebileceği şekilde yapılabilmesi amacıyla akredite bir bal analiz laboratuvarı kurulması veya mevcut laboratuvar kapasitesinin geliştirilmesi planlanmakta mıdır?
- 2023, 2024 ve 2025 yılları ile 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır'da bal üretimi, paketlenmesi ve satışıyla ilgili kaç işletme denetlenmiş, kaç bal numunesi alınmış ve bu numunelerin kaçında taklit, tağşiş, şeker şurubu ilavesi, kalıntı veya Türk Gıda Kodeksi'ne aykırılık tespit edilmiştir?
- Söz konusu denetimler sonucunda 2023, 2024 ve 2025 yılları ile 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla kaç işletmeye idari yaptırım uygulanmış, toplam ne kadar idari para cezası kesilmiş ve kaç ürün veya firma kamuoyuna açıklanmıştır?
- Gerçek bal üreticilerinin düşük fiyatlı taklit ve tağşişli ürünler karşısında korunması amacıyla üreticiden tüketiciye izlenebilirlik, karekod, üretici doğrulama sistemi veya bölgesel bal sertifikasyonu gibi uygulamaların geliştirilmesine yönelik Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
- 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır'daki üreticilerin yalnızca bal üretimine bağımlı kalmaması amacıyla polen, propolis, arı sütü, balmumu, ana arı ve diğer katma değerli arı ürünlerinin üretimine yönelik kaç proje desteklenmektedir?
- Bu alanlarda yeni destek veya teşvik programları uygulanması planlanmakta mıdır?
- Arıcıların ürünlerini değerinde satabilmeleri amacıyla Diyarbakır'da ortak bal sağım, analiz, dolum, ambalajlama, depolama ve pazarlama merkezlerinin kurulmasına yönelik herhangi bir yatırım bulunmakta mıdır?
- Üretici birliklerinin doğrudan satış, e-ticaret ve ihracat kapasitesinin artırılması amacıyla Diyarbakır'a özgü bir destek programı hazırlanması planlanmakta mıdır?
- Devlet Destekli Arıcılık Sigortası kapsamında 2023, 2024 ve 2025 yılları ile 2026 yılı Ağustos ayı sonu itibarıyla Diyarbakır'da kaç üretici ve kaç kovan sigortalanmıştır?
- Aynı dönemlerde kaç hasar dosyası açılmış ve üreticilere toplam ne kadar tazminat ödenmiştir?
- Mevcut arıcılık sigortası kapsamında fırtına, yangın, sel, deprem, vahşi hayvan saldırısı ve nakliye kazaları gibi risklerin yer almasına karşılık; kuraklık, aşırı sıcaklık, çiçeklenme kaybı, pestisit kaynaklı toplu arı ölümleri veya belirli arı hastalıkları nedeniyle meydana gelen koloni kayıplarının da sigorta kapsamına alınmasına yönelik Bakanlığımızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
- Diyarbakır'ın zengin florası, mevcut arıcı varlığı ve son yıllarda ulaştığı üretim kapasitesi dikkate alınarak bir "Diyarbakır Arıcılık Eylem Planı" hazırlanması planlanmakta mıdır?
- Böyle bir çalışma kapsamında 2030 yılı için kovan sayısı, bal üretimi, kovan başına verim, markalı ürün sayısı, ihracat kapasitesi ile genç ve kadın istihdamına ilişkin somut hedefler belirlenecek midir?
- Bakanlığımızın Diyarbakır'da arıcılığın geliştirilmesine yönelik olarak 2026-2030 döneminde hayata geçirmeyi planladığı proje ve yatırımlar nelerdir?
- Bu proje ve yatırımlar için tahsis edilen veya tahsis edilmesi öngörülen toplam bütçe ne kadardır?
Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.
Benzer sorular
- 7/35567 · 20 Eki 2025 · Süresi geçtikten sonra cevaplandıKars ilindeki arıcılık faaliyetlerine ilişkin
- 7/41108 · 23 Şub · Cevaplanmadı (ilan edildi)Diyarbakır'da yürütülen tarım faaliyetlerine ilişkin
- 7/35427 · 17 Eki 2025 · Süresi geçtikten sonra cevaplandıYalova'daki balıkçılık faaliyetlerine ilişkin
- 7/48948 · 11 Eyl · Cevaplanmadı (ilan edildi)Balıkçılık faaliyetlerine ilişkin
- 7/30573 · 10 Tem 2025 · Süresinde cevaplandıDiyarbakır'ın Kulp ilçesindeki madencilik faaliyetlerine ilişkin
Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir