İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/51099 · 14 Ekim 2026

Bakanlığın 2026 yılı öğretim planlarında yaptığı değişikliğe ilişkin

Muhatap: Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin

Süresinde cevaplandı

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Gerekçe

Yılmaz HUN Iğdır Milletvekili Millî Eğitim Bakanlığının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında 2026 yılında yayımladığı Yaşayan Dil ve Lehçeler dersi öğretim programları, resmî program sayfalarında "Kurmancça (Kurmancî)" ve "Zazaca (Zazakî)" başlıklarıyla ayrı ayrı sunulmaktadır. Bu başlıklarda önceki adlandırmalarda bulunan "Kürtçe" ifadesine yer verilmemesi, değişikliğin gerekçesi ve karar süreci bakımından açıklama gerektirmektedir. Bakanlığın 2022 yılında internet sitesinde yayımladığı önceki program metninde, seçmeli Kürtçe dersi için Kurmancca ve Zazacayı birlikte kapsayan bir çerçeve kurulmuş; bu iki dilsel çeşitlilik Kürtçenin lehçeleri olarak tanımlanmıştır. Önceki resmî ders kitabı listelerinde de Kürtçe adı kullanılmıştır. Ayrıca Bakanlığın Mart 2026 tarihli Millî Eğitim Akademisi Hazırlık Eğitimi Programı'nın ilgili bölümünde Kürtçe adı korunmaktadır. Bakanlığın kendi belgeleri arasındaki bu adlandırma farklılığı, yeni tercihin hangi bilimsel değerlendirmeye ve idari karara dayandığı sorusunu doğurmaktadır. Kurmancî ve Zazakî için öğrenme ihtiyaçlarına uygun ayrı programlar hazırlanması, Kürtçe adının program başlıklarından çıkarılmasını tek başına açıklamaz. Bir dilin adının eğitim belgelerindeki görünürlüğü, o dili konuşan yurttaşların kimliği ve kültürel birikimiyle doğrudan ilişkilidir. Kürtçenin resmî eğitim materyallerinde görünmez kılınmasına ilişkin kaygılar, teknik bir adlandırma meselesi sayılarak geçiştirilemez. Programların dilbilimsel dayanaklarının, hazırlık komisyonlarının ve onay süreçlerinin kamuoyuna açıklanması gerekmektedir. Diğer taraftan, tarafımıza iletilen bilgilere göre yeni programa uygun Zazaca 5'inci sınıf kitabı yayımlanmışken Kurmancî 5'inci sınıf kitabına EBA üzerinden erişilememektedir. Bu bilginin Bakanlıkça açıklığa kavuşturulması; kitabın hazırlık, onay, basım, dijital yayımlama ve

Sorular

  1. okullara dağıtım aşamalarının ayrı ayrı bildirilmesi gerekmektedir. Öğretim programının yayımlanmış olması, öğrencilerin ders kitabına eriştiği anlamına gelmemektedir. Seçmeli dersin fiilen öğretilebilmesi için yeterli öğretmen, zamanında ulaştırılan ücretsiz kitap ve uygun dijital içerik sağlanmalıdır. Kitap eksikliği nedeniyle öğretmenlerin kendi imkânlarıyla materyal hazırlamak, ailelerin ise fotokopi veya başka kaynaklar için ödeme yapmak zorunda kalması kabul edilemez. Kürtçe öğrenmek isteyen öğrencilerin eğitim hakkının kullanılmasını güçleştiren eksikliklerin giderilmesi Bakanlığın sorumluluğundadır. Bu bağlamda; 1. 2026 tarihli öğretim programlarının başlıklarında önceki adlandırmalarda bulunan "Kürtçe" ifadesine yer verilmemesinin gerekçesi nedir?
  2. Yeni adlandırma hangi bilimsel çalışmalar ve uzman görüşleri esas alınarak belirlenmiştir?
  3. 2. Bu değişiklik hangi birim tarafından önerilmiş ve hangi makam tarafından onaylanmıştır?
  4. İlgili Talim ve Terbiye Kurulu kararlarının tarih ve sayıları nedir?
  5. Bakanlık düzeyinde verilmiş bir politika kararı, talimat veya yazılı görüş bulunmakta mıdır?
  6. 3. Kurmancça ve Zazaca programlarını hazırlayan komisyonların üye sayıları, üyelerin uzmanlık alanları ve temsil ettikleri kurumlar nelerdir?
  7. Kürt dili alanındaki akademisyenlerin, ders öğretmenlerinin ve ilgili dil kurumlarının görüşleri alınmış mıdır?
  8. 4. Yeni programların tamamında "Kürtçe" veya "Kurdî" ifadelerine yer verilmekte midir?
  9. Veriliyorsa hangi bölümlerde kullanılmaktadır; verilmiyorsa bunun gerekçesi nedir?
  10. 5. Program başlıklarında ve bu programlara göre hazırlanacak kitapların kapak, künye ve içeriklerinde "Kürtçe/Kurdî" adının Kurmancî ve Zazakî ifadeleriyle birlikte yer alması için güncelleme yapılacak mıdır?
  11. Yapılacaksa takvim nedir?
  12. 6. 2026-2027 eğitim öğretim yılında kullanılacak Kurmancî ve Zazakî 5'inci sınıf kitaplarının hazırlık, inceleme, onay, basım ve dağıtım durumları nedir?
  13. Onaylanan kitapların karar tarihleri ve sayıları ile EBA'da yayımlanma tarihleri ve erişim adresleri nelerdir?
  14. 7. Zazaca 5'inci sınıf kitabı yayımlanmışken yeni programa uygun Kurmancî 5'inci sınıf kitabının EBA'da bulunmadığı yönündeki bilgi doğru mudur?
  15. Doğruysa gecikmenin nedeni ve sorumlu birimi nedir; kitap hangi tarihte öğrencilerin erişimine sunulacaktır?
  16. 2026-2027 eğitim öğretim yılında Kurmancî ve Zazakî derslerini seçen öğrenci sayıları il ve sınıf düzeyinde kaçtır?
  17. Bu dersler için talep edilen, basılan ve öğrencilere ulaştırılan kitap sayıları ayrı ayrı nedir?
  18. 9. Kurmancî ve Zazakî dersleri için öğretmen ihtiyacı ve mevcut öğretmen sayısı il bazında nedir?
  19. Öğretmen veya materyal yetersizliği nedeniyle öğrencilerin tercih ettiği hâlde açılamayan derslerin okul ve öğrenci sayıları kaçtır?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Bakanlığın cevabı

Cevap metni · Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Sayı : E-32661919-610- 278 Konu : Yazılı Soru Önergelerinin Cevabı 11../11/2026 7/50534 7/50539 7/50695 7/50707 7/50826 7/50828 7/50833 7/50985 7/50998 7/51099 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İlgi :a) 21.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1967256 sayılı yazınız. b) 21.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1967277 sayılı yazınız. c) 21.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1967297 sayılı yazınız. ç) 21.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1967576 sayılı yazınız. d) 23.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1968306 sayılı yazınız. e) 26.10.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1969168 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazılarla iletilen Ankara Milletvekili Aylin YAMAN'ın 7/50534 ve 7/51200, İstanbul Milletvekili M. Satuk Buğra KAVUNCU'nun 7/50539, Aydın Milletvekili Evrim KARAKOZ'un 7/50695, Mersin Milletvekili Burhanettin KOCAMAZ'ın 7/50707, Aydın Milletvekili Süleyman BÜLBÜL'ün 7/50826, Antalya Milletvekili Aykut KAYA'nın 7/50828, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN'in 7/50833, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/50985, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/50998, Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7/51099 ile Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/51199 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Bilgilerinize arz ederim. Yusuf TEKİN Millî Eğitim Bakanı 7/51199 7/51200 Ek: Bilgi (16 Sayfa) Atatürk Bulvarı No: 98 Kızılay 06648 ANKARA e-posta: sgb@meb.gov.tr Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Bilgi için: Emine DOĞDU Telefon: (0312) 413 25 32 Faks: (0312) 418 75 39 7/51099 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 100 EĞİTİMİN YÜZYILI IĞDIR MİLLETVEKİLİ YILMAZ HUN'UN 7/51099 ESAS NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Yaşayan Diller ve Lehçeler dersi, 2012-2013 eğitim öğretim yılından itibaren ortaokulların 5, 6, 7 ve 8'inci sınıflarında haftada iki ders saati seçmeli ders olarak okutulmaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında güncellenen öğretim programları, 2026-2027 eğitim öğretim yılında 5'inci sınıftan başlanarak kademeli olarak uygulamaya konulmuştur. Önceki öğretim programında ortak bir başlık altında yer alan Kurmancca ve Zazaca için dil bilgisi ve alfabe özellikleri ile öğrencilerin öğrenme ihtiyaçları dikkate alınarak ayrı öğretim programları hazırlanmıştır. Program başlıklarında ilgili derste öğretilecek dilin adı esas alınmıştır. Bu adlandırmayla programın kapsamının başlıktan anlaşılması, ders seçimlerinin ve öğretmen görevlendirmelerinin ilgili programa göre yapılması amaçlanmıştır. Daha önce ortak bir başlık altında yer alan Adigece ve Abazaca için de ayrı öğretim programları hazırlanmıştır. Bakanlığımız Temel Eğitim Genel Müdürlüğünün 10 Ağustos 2026 tarihli teklifi üzerine Talim ve Terbiye Kurulu, 3 Eylül 2026 tarihinde Kurmancca öğretim programını 109 sayılı kararıyla, Zazaca öğretim programını ise 111 sayılı kararıyla kabul etmiştir. Kurmancca öğretim programı ve bu programa uygun 5'inci sınıf ders kitabı, Kürtçe alanında çalışmaları bulunan akademisyenler ile Bakanlığımıza bağlı ortaokullarda Kurmancî dersini okutan öğretmenler tarafından hazırlanmıştır. Yeni programa uygun 5'inci sınıf ders kitabında, önceki yıllarda olduğu gibi "Kurdî KURMANCÎ" adı kullanılmıştır. 2026-2027 eğitim öğretim yılında kullanılmak üzere hazırlanan Kurmancî ve Zazakî 5'inci sınıf ders kitaplarının her ikisi de Eğitim Bilişim Ağı'nda (EBA) yayımlanmıştır. 3 Kasım 2026 itibarıyla her iki kitabın da basım süreci devam etmektedir. Bakanlığımızın 26 Ekim 2026 tarihli kayıtlarına göre, 2026-2027 eğitim öğretim yılında ortaokulların 5-8'inci sınıflarında Yaşayan Diller ve Lehçeler dersi kapsamında Kurmanccayı seçen öğrenci sayısı 45.610, Zazacayı seçen öğrenci sayısı 5.195'tir.

Asıl belge: cevap PDF'i ↗

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik