İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/52157 · 27 Ekim 2026

Kira ve diğer barınma giderlerinin hane gelirleri üzerindeki etkisine ilişkin

Muhatap: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek

Cevap süresi devam ediyor

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gerekçe

Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili Türkiye İstatistik Kurumunun 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırmasına göre konut ve kira harcamaları, hanehalklarının toplam tüketim harcamalarının yüzde 29,3'ünü oluşturmaktadır. En düşük gelirli yüzde 20'lik grupta bu oran yüzde 38,7'dir. TÜİK'in Eylül 2026 verilerine göre konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubundaki fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 2,71 artmıştır. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfının 22 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı araştırmada, 2025 yılında kira ve diğer konut giderleri gelirden düştükten sonra kiracıların yüzde 37,2'sinin yoksulluk eşiğinin altında kaldığı hesaplanmıştır. Kiracı hanelerde yaşayan çocukların yüzde 49'u, yaklaşık 3,3 milyon çocuk, konut giderleri sonrasında yoksulluk eşiğinin altında kalmaktadır. Araştırmada ayrıca en yüksek gelirli yüzde 20'lik grubun, beyan edilen kira gelirlerinin yüzde 62,2'sini elde ettiği belirtilmektedir.

Sorular

  1. Bakanlığınız tarafından 2023-2026 yıllarında kira, aidat, elektrik, doğal gaz ve diğer barınma giderlerinin hane gelirleri üzerindeki etkisine ilişkin hangi analizler yapılmıştır?
  2. Bu giderlerin gelir gruplarına ve illere göre dağılımına ilişkin hangi veriler bulunmaktadır?
  3. Konut maliyetleri sonrasında ortaya çıkan yoksulluk düzeyini ölçmek amacıyla TÜİK ve ilgili kamu kurumlarıyla ortak bir çalışma yürütülmekte midir?
  4. Kira ve diğer zorunlu konut giderlerinin gelirden düşülmesiyle hesaplanan yoksulluk göstergelerinin düzenli olarak yayımlanması planlanmakta mıdır?
  5. 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında konut kira geliri beyan eden mükellef sayısı kaçtır?
  6. Beyan edilen toplam kira geliri ve tahsil edilen gelir vergisi tutarı yıllara göre ne kadardır?
  7. Kira gelirlerinin gelir dilimlerine göre dağılımına ilişkin Bakanlığınızın verileri nelerdir?
  8. Birden fazla konuttan kira geliri elde eden mükelleflerin sayısı ve beyan ettikleri toplam kira gelirine ilişkin Bakanlığınızın tuttuğu veriler nelerdir?
  9. Konut mülkiyeti ve kira gelirlerindeki yoğunlaşmanın gelir dağılımı üzerindeki etkisi araştırılmış mıdır?
  10. Dar gelirli kiracı hanelere yönelik doğrudan kira desteği sağlanması amacıyla Bakanlığınız tarafından herhangi bir maliyet ve etki analizi yapılmış mıdır?
  11. Yapılmışsa öngörülen yararlanıcı sayısı, bütçe maliyeti ve destek ölçütleri nelerdir?
  12. 6. 2023–2026 yıllarında merkezi yönetim bütçesinden sosyal konut üretimi, kiralık sosyal konut uygulamaları, kira yardımları ve konutların güçlendirilmesi için ne kadar kaynak ayrılmış ve ne kadar harcama yapılmıştır?
  13. Bu kaynakların programlara ve yıllara göre dağılımı nedir?
  14. 7. Elektrik, doğal gaz ve ısınma giderlerini karşılamakta güçlük çeken hanelere yönelik kamu desteklerinin 2023–2026 yıllarındaki toplam bütçe maliyeti nedir?
  15. Desteklerden yararlanan hane sayısı ve gelir gruplarına göre dağılımı konusunda hangi veriler bulunmaktadır?
  16. 8. Barınma giderlerinin düşük ve orta gelirli haneler üzerindeki yükünü azaltmak, sosyal kiralık konut üretimini desteklemek ve gelir dağılımındaki eşitsizlikleri gidermek amacıyla Bakanlığınız tarafından 2027 yılı bütçesi ve orta vadeli mali planlama kapsamında hangi tedbirler öngörülmektedir?
  17. Bu tedbirler için ayrılması planlanan kaynak tutarı nedir?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik