İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Yazılı soru önergesi · 7/53046 · 10 Kasım 2026

Avrupa Komisyonunun 2026 yılı Türkiye Raporu'nda ülkemiz hakkında yaptığı bazı değerlendirmelere ilişkin

Muhatap: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek

Cevap süresi devam ediyor

Önergenin metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gerekçe

Saygılarımla, Aysu BANKOĞLU Bartın Milletvekili Avrupa Komisyonunun 4 Kasım 2025 ve 4 Kasım 2026 tarihlerinde yayımladığı Türkiye raporları, ülkemizin ekonomik görünümüne ilişkin önemli tespitler içermektedir. İki rapor birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye ekonomisinin belirli yapısal güçlü yönlerini korumasına rağmen ekonomik istikrar programının hedeflerine ulaşmakta zorlandığı ve rekabet gücünü artıracak yapısal reformların yeterince hayata geçirilemediği görülmektedir. 2026 raporunda Türkiye'nin işleyen piyasa ekonomisi oluşturma bakımından iyi düzeyde ilerlemiş olduğu değerlendirmesi korunmakla birlikte, ekonomik istikrar programının Orta Doğu'daki çatışmalar ve artan iç siyasi gerilimlerden olumsuz etkilendiği, ekonomik büyümenin yavaşladığı ve enflasyon hedeflerinin yukarı yönlü revize edildiği belirtilmiştir. Raporda, Merkez Bankasının güvenilirliğini yeniden tesis etme yönünde ilerleme kaydettiği ancak kurumsal bağımsızlığının henüz güvence altına alınmadığı açıkça ifade edilmektedir. Bu değerlendirme, Türkiye'de para politikasının öngörülebilirliği ve ekonomik karar alma süreçlerinin kurumsal bağımsızlığı konusunda uluslararası güven sorununun devam ettiğini göstermektedir. 2026 raporunda işgücü piyasasının zayıfladığı; genç işsizliği, kadınların işgücüne katılım oranlarının düşüklüğü ve işgücü potansiyelinin yeterince değerlendirilememesi gibi yapısal sorunların sürdüğü de belirtilmiştir. Türkiye ekonomisinin rekabet gücünü artırma konusunda yalnızca sınırlı ilerleme kaydettiği değerlendirilmiştir. Öte yandan, Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki ekonomik entegrasyonun yüksek olmasına rağmen Gümrük Birliği yükümlülüklerine uyum konusunda ilerleme sağlanamadığı belirtilmektedir. İlave gümrük vergileri, ithalat gözetim uygulamaları, serbest bölgeler ve gümrük mevzuatındaki uyumsuzluklar raporda eleştirilen başlıca konular arasındadır. Kamu ihaleleri alanında da 2026 raporunda herhangi bir ilerleme kaydedilmediği, ihale mevzuatında Avrupa Birliği müktesebatıyla önemli uyumsuzlukların devam ettiği ve pazarlık usulünün aşırı kullanımının sınırlandırılması gerektiği ifade edilmektedir. Ayrıca büyük yatırımlara yönelik devlet yardımlarında şeffaflık eksikliği, kayıt dışı ekonomi ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin denetim sorunları da Türkiye'nin rekabet gücünü ve ekonomik yönetişim kapasitesini olumsuz etkileyen unsurlar arasında gösterilmektedir. Ekonomik güvenin tesis edilmesi yalnızca faiz politikası veya mali disiplin söylemiyle mümkün değildir. Kurumsal bağımsızlık, şeffaflık, hesap verebilirlik, öngörülebilir hukuk düzeni ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı ekonomik istikrarın vazgeçilmez koşullarıdır. Avrupa Komisyonunun iki yıl üst üste yayımladığı raporlarda benzer sorunların devam ettiğini belirtmesi, uygulanan ekonomi politikalarının sonuçlarının ve yapısal reformların yeterliliğinin sorgulanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bilgiler ışığında;

Sorular

  1. Avrupa Komisyonu'nun 2026 Türkiye Raporu'nda ekonomik istikrar programının artan iç siyasi gerilimlerden ve Orta Doğu'daki çatışmalardan olumsuz etkilendiği, ekonomik büyümenin yavaşladığı ve enflasyon hedeflerinin yukarı yönlü revize edildiği belirtilmektedir. Bakanlığınızın 2026 yılı başında açıkladığı enflasyon, büyüme ve bütçe hedefleri ile yıl sonu gerçekleşme beklentileri nedir?
  2. 2. Raporda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının güvenilirliğini yeniden tesis etme yönünde ilerleme kaydettiği ancak bağımsızlığının henüz kurumsal güvence altına alınmadığı ifade edilmektedir. Merkez Bankasının karar alma süreçlerinin siyasi müdahalelerden bağımsız yürütülmesini güvence altına almak amacıyla hangi yasal ve kurumsal düzenlemeler yapılması planlanmaktadır?
  3. 3. 2025 ve 2026 Türkiye raporlarında enflasyonla mücadele, fiyat istikrarı ve ekonomik öngörülebilirlik temel sorun alanları olarak öne çıkmaktadır. Uygulanan ekonomi programının başlangıcından bu yana belirlenen enflasyon hedefleri ile gerçekleşen enflasyon arasındaki sapmanın temel nedenleri nelerdir?
  4. Bu sapmaların sorumluluğuna ilişkin Bakanlığınızca bir değerlendirme yapılmış mıdır?
  5. 4. Avrupa Komisyonu'nun 2026 raporunda işgücü piyasasının zayıfladığı, genç işsizliğinin yüksek, kadınların işgücüne katılımının düşük olduğu ve işgücü potansiyelinin yeterince değerlendirilemediği belirtilmektedir. Genç işsizliği ve kadın istihdamını artırmak amacıyla 2026 ve 2027 yıllarında uygulanacak bütçeli programlar nelerdir?
  6. 5. Avrupa Komisyonu, Türkiye'nin rekabet gücünü artırma konusunda yalnızca sınırlı ilerleme kaydettiğini belirtmektedir. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin uzun vadeli finansmana erişiminin geliştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. KOBİ'lerin uygun maliyetli ve uzun vadeli finansmana erişimini artırmak için Bakanlığınızın yürüttüğü programlar nelerdir?
  7. Bu programlardan yararlanan işletme sayısı ve kullandırılan toplam kaynak ne kadardır?
  8. 6. 2026 raporunda Gümrük Birliği alanında önceki yılın tavsiyelerinin tam olarak uygulanmadığı ve herhangi bir ilerleme kaydedilmediği belirtilmektedir. Serbest bölgeler, gümrük vergisi muafiyetleri ve ithalat gözetim uygulamalarının Gümrük Birliği kurallarıyla uyumlu hale getirilmesi için hangi çalışmalar yürütülmektedir?
  9. Türkiye'nin Avrupa Birliği ile ticaretinde ilave gümrük vergileri ve ithalat gözetim uygulamalarının yarattığı sorunların giderilmesi için AB ile yürütülen teknik müzakerelerin mevcut durumu nedir?
  10. Bu uygulamaların Türk ihracatçılarına ve üreticilerine maliyeti konusunda Bakanlığınızın hazırladığı bir etki analizi bulunmakta mıdır?
  11. 8. Avrupa Komisyonu'nun 2026 raporunda kamu ihale sisteminde herhangi bir ilerleme kaydedilmediği, pazarlık usulünün aşırı kullanıldığı ve ihale mevzuatında AB müktesebatıyla önemli uyumsuzlukların sürdüğü belirtilmektedir. Son üç yılda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen ihalelerin toplam tutarının ne kadarı açık ihale, ne kadarı pazarlık usulüyle gerçekleştirilmiştir?
  12. Pazarlık usulüyle gerçekleştirilen ihalelerin toplam ihaleler içindeki payı yıllar itibarıyla nedir?
  13. 9. Avrupa Komisyonu, büyük ölçekli yatırımlara yönelik devlet yardımlarında şeffaflık eksikliği bulunduğuna dikkat çekmektedir. Son beş yılda yatırım teşvikleri kapsamında sağlanan vergi indirimleri, vergi istisnaları, faiz destekleri ve diğer kamu desteklerinin toplam tutarı ne kadardır?
  14. Bu desteklerden yararlanan şirketlerin sektörlere göre dağılımı nedir?
  15. Söz konusu desteklerin kamuoyuna açık ve düzenli biçimde raporlanmasına yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
  16. 10. Avrupa Komisyonu'nun 2026 raporunda Türkiye İstatistik Kurumunun kurumsal bağımsızlığının güçlendirilmesi, başkanının atanması ve görevden alınmasına ilişkin şeffaf ve profesyonel kriterler belirlenmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bakanlığınızın TÜİK'in kurumsal bağımsızlığını ve istatistiksel güvenilirliğini güçlendirecek bir mevzuat değişikliği veya kurumsal reform çalışması bulunmakta mıdır?
  17. 11. Avrupa Komisyonu'nun 2026 raporunda kamu mali yönetimi ve mali kontrol alanında ilerleme kaydedilmediği, yeni bir Kamu Harcamaları ve Mali Hesap Verilebilirlik (PEFA) değerlendirmesi yapılması ve ulusal yolsuzlukla mücadele stratejisi hazırlanması gerektiği belirtilmektedir. Bakanlığınız bu tavsiyelerin uygulanması için hangi çalışmaları başlatmıştır?
  18. Yeni bir PEFA değerlendirmesi yapılması ve sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır?
  19. 12. 2025 ve 2026 raporlarında tespit edilen ekonomik ve kurumsal sorunlar dikkate alındığında, Bakanlığınızın Avrupa Komisyonunun tavsiyelerini esas alan, takvimi ve ölçülebilir hedefleri belirlenmiş kapsamlı bir ekonomik reform programı bulunmakta mıdır?
  20. Varsa bu programın içeriği ve kamuoyuyla paylaşılacağı tarih nedir?

Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.

Benzer sorular

Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik