Mesken abonelerinin elektrik kullanımında uygulanan devlet desteğine ilişkin
Muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar
Önergenin metni
53148 Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Sorular
- 11.2026 Deniz YAVUZYILMAZ Zonguldak Milletvekili Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından elektrik faturalarının önemli bir bölümünün devlet tarafından karşılandığı açıklanmakta, mesken abonelerine gönderilen fatura ve kısa mesajlarda (SMS) tüketim bedelinden devlet desteği düşüldükten sonra ödenmesi gereken tutar bildirilmektedir. Örneğin, bir mesken abonesine gönderilen elektrik faturası bilgilendirme mesajında, tüketim bedelinin 1.200 TL olduğu, devlet desteği ve varsa diğer alacak bedelleri kapsamında 450 TL mahsup edildiği ve ödenmesi gereken fatura tutarının 750 TL olduğu belirtilebilmektedir. Bu şekilde yapılan bilgilendirmelerde, devlet desteği öncesi tüketim bedelinin hangi yöntemle hesaplandığı, mahsup edilen tutarın ne kadarının gerçekten devlet desteğinden oluştuğu, söz konusu desteğin hangi kaynaklardan karşılandığı ve kamuya maliyetinin ne olduğu açıkça anlaşılamamaktadır. Mesken abonelerinin elektrik faturaları, temel olarak aktif enerji bedeli, dağıtım bedeli, belediye tüketim vergisi ile Katma Değer Vergisi (KDV) kalemlerinden oluşmaktadır. Aktif enerji ve dağıtım bedelleri, ilgili tarifeler kapsamında belirlenen birim fiyatlar ile tüketim miktarı esas alınarak hesaplanmakta; belediye tüketim vergisi ve KDV ise yürürlükteki mevzuatta belirlenen oranlar üzerinden uygulanmaktadır. Bu durumda, tüketicinin ödemesi gereken fatura tutarı söz konusu tarife ve vergiler üzerinden hesaplanırken, ayrıca devlet desteği öncesi tüketim bedeli olarak bildirilen tutarın hangi fiyatlandırma yöntemiyle oluşturulduğu açıklığa kavuşturulmalıdır. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2026 Yılı Genel Kurul Bütçe Sunumu'nda, elektrik sübvansiyon oranının ulusal tarifedeki enerji bedeli ile Son Kaynak Tedarik Tarifesi esas alınarak, tüm vergiler dâhil nihai fatura bedeli üzerinden hesaplandığı belirtilmektedir. Ancak Son Kaynak Tedarik Tarifesi kapsamında elektrik enerjisi bedeli, piyasa takas fiyatı, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) maliyeti ve EPDK tarafından belirlenen katsayı esas alınarak hesaplanmaktadır. Bu şekilde oluşturulan fiyatın, 53148 mesken aboneleri için elektriğin fiilen gerçekleşen tedarik maliyetini ne ölçüde yansıttığı ve iki farklı tarife arasındaki farkın doğrudan devlet bütçesinden karşılanan bir ödeme olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği açıklığa kavuşturulması gereken hususlardır. Diğer yandan, devlet desteği adı altında bildirilen tutarların hangi kamu kurumu veya kuruluşu tarafından karşılandığı, bu kapsamda görevli tedarik şirketlerine herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılıyorsa ödemelerin hangi bütçe tertiplerinden gerçekleştirildiği ve söz konusu tutarların kamu muhasebesinde nasıl kayıt altına alındığı da önem taşımaktadır. Elektrik üretiminde ve tedarikinde kamuya ait kuruluşların faaliyetleri, elektrik satış tarifelerinin belirlenmesi ve görevli tedarik şirketlerinin maliyetleri birlikte değerlendirildiğinde, devlet desteği olarak açıklanan tutarların gerçek ekonomik karşılığının ve finansman yönetiminin kamuoyuna açık ve denetlenebilir biçimde ortaya konulması gerekmektedir. Bu kapsamda, mesken abonelerine bildirilen devlet desteği tutarlarının hesaplanma yöntemi, maliyet dayanakları, finansman kaynakları ve ilgili kamu kurumları ile elektrik şirketleri arasındaki mali ilişkilerin açıklığa kavuşturulması önem taşımaktadır. Bu bağlamda; 1. Mesken abonelerine gönderilen elektrik faturalarında ve kısa mesajlarda (SMS) belirtilen "devlet desteği" hangi mevzuat hükümlerine dayanılarak ve hangi hesaplama yöntemi kullanılarak belirlenmektedir?
- Söz konusu hesaplamada esas alınan maliyet ve fiyat bileşenleri nelerdir?
- 2. Elektrik faturalarında devlet desteği öncesi tüketim bedeli olarak gösterilen tutar, elektriğin fiilen gerçekleşen üretim ve tedarik maliyetini mi ifade etmektedir, yoksa farklı bir tarifeye veya varsayımsal fiyat üzerinden mi hesaplanmaktadır?
- Bu hesaplamada Son Kaynak Tedarik Tarifesi esas alınmakta mıdır?
- 3. Devlet desteği olarak gösterilen tutarlar, görevli tedarik şirketlerine kamu kaynaklarından fiilen yapılan ödemelere mi karşılık gelmektedir?
- Yoksa ulusal tarife ile maliyet esaslı başka bir tarife arasındaki farkın hesaplanması sonucunda mı belirlenmektedir?
- 4. Devlet desteğinin hesaplanmasında kullanılan elektrik üretim ve tedarik maliyetleri hangi kurum tarafından, hangi veriler esas alınarak belirlenmektedir?
- Bu maliyetlerin doğruluğu hangi kurum tarafından denetlenmektedir?
- 5. Elektrik faturalarında gösterilen devlet desteğinin tamamı aktif enerji bedeline mi ilişkindir?
- Dağıtım bedeli, elektrik tüketim vergisi ve katma değer vergisi üzerinden de herhangi bir destek hesaplanmakta mıdır?
- Hesaplanmakta ise bu kalemlere ilişkin destek tutarları ayrı ayrı ne kadardır?
- Mesken abonelerine gönderilen kısa mesajlarda yer alan “devlet desteği ve varsa diğer alacak bedelleri” ifadesindeki diğer alacak bedelleri hangi kalemlerden oluşmaktadır?
- Bu tutarlar devlet desteğinden neden ayrı gösterilmemektedir?
- Bir mesken abonesinin elektrik tüketim bedelinin 1.200 TL, devlet desteği ve diğer alacak bedelleri kapsamında mahsup edilen tutarın 450 TL, ödemesi gereken fatura tutarının ise 750 TL olduğu varsayımsal bir örnekte, mahsup edilen 450 TL’nin ne kadarının devlet desteği olarak hesaplanacağı hangi kriterlere göre belirlenmektedir?
- Devlet desteği olarak gösterilen tutarın hesaplanmasında hangi birim fiyatlar, tarifeler ve maliyet kalemleri esas alınmaktadır?
- Mesken abonelerinin elektrik faturalarına sağlandığı belirtilen devlet desteğinin finansmanı hangi kamu kurumları ve kuruluşları tarafından karşılanmaktadır?
- Bu kapsamda Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ), Hazine ve Maliye Bakanlığı veya diğer kamu kurumlarının üstlendiği mali yükümlülükler nelerdir?
- Elektrik faturalarına sağlanan destekler kapsamında 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında kamu kaynaklarından yapılan toplam ödeme tutarı yıllar itibarıyla ne kadardır?
- Bu tutarların ne kadarı merkezi yönetim bütçesinden doğrudan yapılan ödemelerden, ne kadarı kamu iktisadi teşebbüslerinin maliyet altı elektrik satışlarından veya diğer finansman yöntemlerinden oluşmaktadır?
- Devlet desteği kapsamında görevli tedarik şirketlerine herhangi bir ödeme yapılmakta mıdır?
- Yapılmakta ise 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında şirketler bazında yapılan ödeme tutarları ne kadardır?
- Bu ödemelerin hangi bütçe tertiplerinden gerçekleştirildiği ve hangi kurumlar tarafından denetlendiği açıklanacak mıdır?
- Devlet desteği öncesi tüketim bedelinin hesaplanmasında esas alınan fiyat ile görevli tedarik şirketlerinin elektriği fiilen temin ettiği ortalama maliyet arasında fark bulunmakta mıdır?
- Bulunmakta ise söz konusu fark hangi gerekçeyle devlet desteği hesabına dâhil edilmektedir?
- Elektrik faturalarında gösterilen devlet desteği tutarlarının hesaplanmasına ilişkin yöntem, kullanılan birim fiyatlar, maliyet bileşenleri ve kamu kaynaklarından gerçekleştirilen ödemeler kamuoyuyla ayrıntılı biçimde paylaşılacak mıdır?
Metin TBMM'deki taranmış önergeden otomatik okunmuş (OCR) ve bölümlere ayrılmıştır; küçük okuma hataları olabilir. Asıl belge: önerge PDF'i ↗.
Benzer sorular
- 7/42031 · 12 Mar · Süresi geçtikten sonra cevaplandı2020-2025 yılları arasında elektrik ve doğal gaz alımlarında uygulanan devlet desteklerine ilişkin
- 7/23330 · 5 Şub 2025 · Süresi geçtikten sonra cevaplandı2024 yılında borçları nedeniyle kesinti uygulanan elektrik ve doğal gaz abonelerine ilişkin
- 7/37860 · 18 Ara 2025 · Süresi geçtikten sonra cevaplandıKaçak elektrik kullanımının önlenmesine ilişkin
- 7/36554 · 14 Kas 2025 · Süresi geçtikten sonra cevaplandıYerli kömür kullanarak elektrik üreten enerji santrallerine sağlanan desteğe ilişkin
- 7/38869 · 9 Oca · Süresi geçtikten sonra cevaplandı2025 yılında verilen elektrik tüketim desteğine ilişkin
Kaynak: TBMM önerge kaydı ↗. Hata bildir