Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
2023 sonu itibariyle, Türkiye'de yaklaşık 16 milyonun üzerinde emekli bulunmaktadır.
Bunların 11 milyonunu yani yüzde 66,9'u işçi emeklisi, 1.92 milyonu yani jmzde 12.8'i BağKur tarım hariç emekliler, yüzde 5,ri Bağ-Kur tarım emeklisi ve 2.3 milyonunu yani yüzde
15,2'sini memur emeklisi oluşturmaktadır.
Emeklilerin milli gelirden aldığı pay her yıl daha da gerilemektedir. Özellikle 2021 ve 2022
yıllannda emeklilerin gayrisafi milli hasıladan (GSYH) aldıkları pay oldukça azalmıştır. Sosyal
Güvenlik Kurumu ve TÜİK verilerine göre, 2009 yılmda emekli aylıklanmn gayrisafi milli hasılaya
oram yüzde 6,82'ydi. 9,2 milyon emeklinin maaşı için 68,6 milyar lira ödenirken Türkiye'nin 2009
yılmdaki GSYH'si 1 trilyon 6 milyar liraydı. 2022 yıhnda ise emekli aylıklarmm GSYH'ye oram
4.46'ya kadar düştü. 2022 yılında 13.9 milyon emeklinin maaşı için 668,8 milyar lira ödenirken
Türkiye'nin 2022 yılmdaki GSYH'si 15 trilyon 11 milyar liraydı. 202rde yüzde 5,2re gerileyen
emekli aylıklanmn GSYH'ye oram 2022'de yüzde 4,46'ya kadar geriledi.
Emekli aylıklarının yıllar içindeki eriyişi de rakamlarla daha da ortaya çıkmaktadır. İşçi
emeklilerinin maaşı asgari ücrete oram 2011 yılından bu yana kademeli olarak düşmektedir.
2003 yılında en düşük işçi emekli maaşımn asgari ücrete oram 1.47'ydi. Yani, işçi emeklisi
asgari ücretten yüzde 47 oranında daha fazla maaş alıyordu. 2023 yılında ise bu oran 0.71
olurken 2024 yılında 0.61 oramna kadar geriledi.
Memur emekli maaşlanna baktığımızda ise, en düşük memur emeklisi maaşı asgari ücretten
yüzde 20 daha düşük durumda. 2003 yılında asgari ücretin 1,87 katıydı. Bu oran ilk kez 2023
yılında l'in altına düşerek 0.86 oldu. Yani, en düşük memur emeklisi maaşı ilk kez asgari
ücretin altına indi. 2024 yılında ise bu oran 0.80'a düştü.
Ülkemizde yaşanan derin ekonomik kriz ve içinde bulunduğumuz hiperenflasyon
ortamım yüzünden vatandaşlarımız büyük bir yaşam savaşı vermektedir. Yaşam şartlan göz
önüne almdığında yapılan iyileştirmelerin vatandaşlanmızm yarasına merhem olmadığını
söylememiz mümkündür. Bayramlarda emekli vatandaşlarımıza verilen 3.000 lira olan tutann
ise yetersiz olduğu açıkça ortadadır. Bu açıdan da emeklilerimizin bayram ikramiyelerinin net
asgari tutar seviyesine çıkartılması ve her yıl net asgari ücret üzerinden güncellenmesi
ertelenemez bir ihtiyaç olduğu gerçektir.
Ramazan ve Kurban bayramlarında emekli vatandaşlarımıza verilen 3.000 TL
tutarındaki bayram ikramiyesinin, 16 milyonun üzerimde emeklinin büyük bir geçim sıkıntısı
içinde olduğu göz önünde bulundurularak "net asgari ücret" seviyesine çıkarılması ve asgari
ücret güncellemelerine göre de ikramiyenin otomatik güncellenmesi amaçlanmaktadır.
e.wı. M.
SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ.