Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Küresel iklim değişikliği sebebiyle ülkemizde daha önce hiç
görülmemiş tarım zararlısı ve istilacı türler tarımsal üretime darbe
vurmaktadır. Küresel iklim değişikliğinin yanı sıra uluslararası bitki ve
hayvan ticareti, sınır komşumuz olan ülkelere göre farklılık gösteren zirai
mücadele yöntemlerinin ülkemize ittiği zararlılar ülkemizin dört bir yanında
üreticilerimizi mağdur etmektedir. Ordu bölgesini esir alan ve hızla
ülkemizdeki tarımsal üretim merkezlerine yayılan kahverengi kokarca
böceği (Halyomorpha halys), Sakarya'da görülen ağaç zararlısı "Plumilus
grandicollis" böcek türü, Trabzon ve Doğu Karadeniz İllerimizde
görülmeye başlanan, halk arasında 'katil an' ya da 'gal arısı' olarak bilinen
'Dryocosmus kuriphilus' türü böcek söz konusu istilacı türlerden yalnızca
birkaçıdır. İstilacı böceklerin yayılım hızının çok yüksek olması sebebiyle
çiftçilerimizin kendi imkanları ile etkin mücadele yürütmeleri imkansızdır.
Ülkemizin kimi bölgelerinde Tarım ve Orman Bakanlığı daha etkin
mücadele yürütürken, kimi bölgelerde üreticilerimiz çaresiz kaldığı halde
Bakanlık destekleri oldukça yetersiz kalmaktadır. Tarımsal üretimi yüksek
oranlarda düşüren, ağaç ve bitkilerle birlikte hayvan ve insan sağlığını
tehlikeye atan zararlılar ile mücadelenin istikrarlı ve etkin olarak
sürdürülebilmesi için çiftçilerimizin bu alanda Kanun ile koruma altına
alınması zorunluluğu doğmuştur.
Son yıllarda ülkemizde görülen ve fındık üretimini felce uğratan
kahverengi kokarca böceği istilası konuya ilişkin en önemli olayların
başında gelmektedir. Zararlının 2016 yılında Gürcistan'da tespit
edilmesinin ardından, 2017 yılında Artvin ilinde kayıt altına alınmıştır. Aynı
yıl zararlı İstanbul'da da gözlemlenmiştir. Türkiye'nin kuzey sahil şeridinde
yayılımına devam etmektedir. 2020 yılında Türkiye'nin batısında yer alan
İzmir'de de zararlı tespit edilmiştir. Doğu Akdeniz Bölgesi'nde, Adana'da
görülmeye başlandığı 2023 yılı itibariyle bilim insanlarımız tarafından
açıklanmıştır. Yalnızca 7 yıl önce ilk kez Artvin'de görülen kahverengi
kokarca böceğinin yayılım hızının büyüklüğü kısa sürede Türkiye'nin en
kuzeyinden, en güneyine kadar yayılmış olmasından anlaşılmaktadır.
Gürcistan'da yürütülen planlı ve sistemli bir çalışma ile yok edilen
kokarca böceği özellikle Ordu'da stratejik ürün olarak tanımladığımız
fındığa nefes aldırmamaktadır. Fındık üreticilerinin bireysel çabaları
yetersiz kalmakta. Tarım ve Orman Bakanlığı söz konusu zararlıya karşı
etkin bir mücadele yürütmemektedir. Böcekle mücadele için en uygun
zamanın kış ayları olduğu bilinmesine karşın kış aylarında böceklerjioplu
olarak imha etmeyen Bakanlık yaz aylarına yaklaşılırk^tC®^fç^ık
bahçelerinde adeta böcek kovalamaktadır. İstilacı tüı?fe^^
mücadelenin Kanun ile düzenlenmesi ile çiftçimizin belini fbı
2
O \
1923
-
mücadelenin daha etkin yürütüleceği, üretim miktarlarındaki düşüşün
engellenmesi ile tarımsal ürünlerin ülkemizde yarattığı katma değerin
artacağı öngörülmektedir. ,
Bu bağlamda Kanun Teklifi ile: tarımsal alanları yıkıma uğratan,
istilacı böceklere karşı Tarım ve Orman Bakanlığı eliyle etkin mücadele
yürütülerek söz konusu zararlıların ekonomimize ve biyoçeşitliliğe
vereceği zararın minimuma indirgenmesi amaçlanmaktadır.
B. M.\
923