Madde 1
Bu Kanunun amacı, ülkemizin tarımsal ihracatmda birinci sırada olan
findıkla ilgili; başta fmdık "üreticisi olmak üzere tüm paydaşların fındık üretimi, kullammı ve
ticaretindeki haklarının korunması, bu yolla ülkemizin fmdıktan daha fazla gelir elde etmesinin
sağlanmasıdır.
Tanımlar
Gerekçe: Kanununun genel amacı açıklanmıştır.
Madde 2
Bu Kanunda geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığı'm,
b) Fiskobirlik: S.S. Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği'ni,
c) Randıman: Fındık iç ağırlığının toplam kabuklu ağırlığına oranını,
d) Taban Fiyat: Fındıkta hükümetin her yıl açıkladığı en düşük ve destekler ilave
edilmemiş alım fiyatım,
e) Fındık rekoltesi: Yıllık fındık üretiminin toplam ağırlığım,
f) Fındık Üretici Belgesi: Tapulu veya 2-B konumunda olan fındık üretim alanlannda
mal sahibi veya kiracı fındık üreticisi olan gerçek veya tüzel kişilere verilen belgeyi,
g) Fındık Rekoltesi Belirleme Komisyonlan: Fındık üretilen her ilde İl Tanm ve
Orman Müdürlüğü gözetiminde toplanarak o yılki fındık rekoltesinin belirlenme
çalışmasım yürüten komisyonları,
h) Fındık Maliyeti Belirleme Komisyonlan: Fmdık üretilen her ilde o il için fındık
üretim maliyetini belirleme amacıyla her yıl toplanan komisyonları,
i) Fındık Taban Fiyat Tespit Komisyonu: Cumhurbaşkanlığı tarafmdan açıklanacak
fındık taban fiyatına esas teşkil etmek üzere, Bakanlık bünyesinde toplanan
komisyonu,
j) Fmdık Üretim Alanı: Devlet tarafmdan fındık üretimi için beyanla veya denetim
yoluyla kayıt altma alınmış tapulu veya 2-B konumunda olup bu Kanunun 8.
maddesi kapsammda belgelenmiş fındık üretim alanlarım,
k) Fındık Sigorta Fonu: Devletin "üreticiden aldığı fındığın piyasa koşullarında değer
kazanması ile oluşan karın aktarıldığı hesabı,
1) BLÜS (Elektronik Ürün Senedi) Lisanslı depoya teslim edilen ürün karşılığında
verilen elektronik belgeyi
ifade eder.
Fındık Rekoltesinin, Maliyetinin ve Taban Fiyatının Belirlenmesi, Fındık Taban
Fiyatının Açıklanması
Gerekçe: Kanunun tammlan açıklanmıştır.
Madde 3
Fmdık taban fiyatı, her yıl 1 Temmuz-1 Ağustos tarihleri arasında sırasıyla
4 aşamada, Fındık Rekoltesi Belirleme Komisyonlannm fındık rekoltesi. Fındık Maliyeti
Belirleme Komisyonlarınm fındık maliyeti. Fındık Taban Fiyat Tespit Komisyonu'nun fmdık
taban fiyatı ile ilgili raporlan soması, hükümet tarafmdan 1 Ağustos tarihinde Fındık Taban
Fiyatının Açıklanması ile belirlenir.
VAALa-
(1) Fmdık rekolte tahmini, her yıl 1-15 Temmuz tarihlerinde Fındık R
Komisyonu tarafmdan belirlenir. Fındık Rekoltesi Belirleme Komisyc| upfm
illerde İl Tanm ve Orman Müdürlüğü gözetiminde, o illerin Ziraat Odalar:
et
İlk"
RUp
ihracatçılar Birliği, Ticaret borsası, illerin ticaret ve sanayi odaları, fındık üreten illerdeki
üniversitelerin ziraat fakülteleri, Ulusal Fındık Konseyi ve Fındık Araştırma Enstitüsü
temsilcilerinden oluşur. Komisyon nihai raporları, birleştirme tutanağı ile Bakanlık
tarafmdan en geç 15 Temmuz'da iller bazında açıklanır.
Bu tarihten önce veya sonra herhangi bir kurum ya da kişi fındık üretimi ile ilgili rekolte
açıklayamaz. Bu maddeye aykırı hareket edenler hakkmda Rekabet Kurumu tarafmdan ilgili
kanuni hüktimler uygulamr.
(2) Fındık üretim maliyetleri, fındık üretilen her ilde, Tanm ve Orman İl Müdürü, Ticaret
Bakanlığı il müdürü. Ziraat odaları, ticaret borsası, ticaret ve sanayi odaları, Esnaf odaları
ve Fiskobirlik'ten birer temsilcinin oluşturduğu Fındık Üretim Maliyeti Belirleme
Komisyonu tarafmdan belirlenir. Maliyetler findik üretilen her il ve her ilçe için ayn ayn
belirlenir. İl maliyet ortalaması ilçelerin maliyetlerinin tahmini rekolte milrtarları oramnda
katılacağı şekilde belirlenir. Ulusal fındık maliyet ortalaması da il maliyet ortalamalarının
illerin tahmini rekolte miktarları oramnda katılacağı şekilde belirlenir ve en geç 20
Temmuz'da detayları ile birlikte açıklamr.
Fındık maliyet hesabında kullamlacak rekolte dışındaki diğer kriterler Bakanlık tarafmdan
belirlenir. Bakanlık, çıkan maliyet rakamlanna giren bu kriterlerin maliyetlerin hesaplandığı
dönemdeki fiyatlanm doğruluk yönünden denetler. Maliyet hesaplanan illerde geçmiş yıllara
ve diğer illere göre olağan olmayan sonuçlar ayrıca incelenir, gerekli görülürse Baktık o
ilin maliyet hesabmm tekranm isteyebilir. Gerçeğe aykırı beyanlar ayrıca Bakanlık
tarafından kovuşturmaya tabidir.
(3) Fındık Taban Fiyatı Tespit Komisyonu, fındık maliyet çalışması tamamlandıktan sonra
Cumhurbaşkanlığı tarafmdan açıklanacak fındık taban fiyatına esas teşkil etmek üzere,
Bakanlık bünyesinde, Bakanlık adma Bakan veya Bakan Yardımcısı, Fiskobirlik temsilcisi,
Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nden findik coğrafyasmdan veya fmdık ağırlıklı çalışan bir
temsilci, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği temsilcisi ve Fındık İhracatçılan Birliği adma
bir temsilci olmak üzere her sezon hükümete fındık taban fiyatı önerisinde bulunmak için
oluşturulur. Kararlar salt çoğunluk ile ahmr. Kurul toplantılan basına açık ve resmi tutanak
tutularak yapılır. Fındık rekoltesi fındık maliyet hesabında değerlendirmeye alındığı için
Fındık Fiyat Kurulunun çalışmasında ayrıca değerlendirmeye alınmaz. Fındık rekoltesi bu
aşamada fındık fiyatım belirlemede müspet ya da menfi yönde bir etken olarak kullamimaz.
Fındık taban fiyatı ilgili komisyon tarafmdan ulusal maliyet hesabı ortalamasına % 30-50
refah (kazanç) payı ilavesi ile oluşturulur ve Bakanlığa bildirilir.
(4) Fındık Taban Fiyatı Tespit Komisyonu'nun her yıl yaptığı taban fiyat önerisinden sonra,
fındık hasadı başlamadan önce fındık taban fiyatı. Cumhurbaşkanlığı tarafından en geç 1
Ağustos tarihine kadar ilan edilir. Açıklanan fındık taban fiyatı Fındık Taban Fiyatı Tespit
Komisyonu o yılki fiyatmdan daha az olamaz. Fındık taban fiyatı 50 randıman fındık
üzerinden net fiyat olarak açıklanır; destekleme ve diğer teşvik ve benzeri kalemler fmdık
taban fiyatmm içinde bir bileşen olarak ifade edilemez. Uluslararası piyasa koşulları, arz
talep dengesi, fındık üreten diğer ülkelerdeki fındık fiyat seviyelerine göre, milli çıkarları en
üst düzeyde korumak için Fındık Fiyat Tespit Komisyonu'nun önerisinden daha yüksek
fiyatlar da açıklanabilir. Üreticiyi daha ucuza findik satmak zorunda bır^jar^^^i^^^lan
ile Bakanlık mücadele eder ve gereğim yapar.
Bakanlığın Fındık Alımı, Alım Ofîslerinln Teşekkülü
O:
I ^
Gerekçe: Fmdık rekoltesi, üretim maliyeti ve taban fiyat tespiti çalışmalanmn sırası
ile Fındık Rekoltesi Belirleme Komisyonu, Fındık Maliyeti Belirleme Komisyonu ve Fındık
Taban Fiyatı Tespit Komisyonu, tarafından yapılması ve raporlanması sonrası
Cumhurbaşkanı'mn taban fiyatı açıklama yöntemi belirlenmiştir.
Madde 4
Bakanlık destekleme alımlarım, açıklanan fındık taba^
açacağı alım ofisleri veyaFiskobirlik eliyle yapar. Bakanlık, Çiftçi Kayıt ^şt^i ka^
eri
ne
^up
üreticilerden veya 2-B arazilerinde üretim yapan üreticilerden doğrudan ündık alır. Bakanlık,
fındık üretilen her ilde yeterli alım ofisi açmak veya Fiskobirlik'i yetkilendirmek ve yeterli
depo tesis etmekle görevlidir. On bin ton ve üzerinde fındık üreten her ilçeye Bakanlık veya
Fiskobirlik alım ofisi bulunmak zorundadır. On bin tondan daha az olsa dahi ulaşım mesie
koşullan dikkate almarak ilave alım ofisi kurulabilir. Birbirine komşu ilçelerde her birinde 10
bin ton altmda fakat toplamda on bin ton üzerinde olunca fazla olan ilçe öncelik olarak birlikte
alım ofisi kurulur. Üreticiye en geç beş iş günü içinde randevu verilir. Yoğun nüfus olan
ilçelerde daha fazla randevu süresi oluyor ise, Yirmi bin ton üretim başına ilave ofis açılarak
randevu süresi beş iş günü altına düşürülür.
Fındık Alımı Yöntem, Randıman Tespiti, Ödeme ve Koşullar
Gerekçe: Devletin fındık alımı ve alım ofislerinin teşekkülü açıklanmıştır. Üreticinin
kendisine mümkün olan en yakın ofise ürününü teslim edebilmesi ve alım ofislerinin üretim
yoğunluğuna göre ilçelere adil bir biçimde dağıtılması amaçlanmıştır.
Madde 5
Fındık alım ofislerinde fmdık alırm konusunda uzmanlaşmış ve alımı
ivedilikle yürütecek teknik donamma sahip ekipler görevlendirilir. Alım ofislerinde üreticiye
makul olmayan sınırlamalar, kotalar konulamaz. Dönüm başına belirlenen üst kotalar o bölge
için ziraat odasımn belirleyeceği makul seviyenin altında olamaz.
Randıman ve diğer tespitler için numune alımı, fmdığm kırılması, tartılması, diğer
ölçümlerin yapılması süreçleri üreticinin göreceği şekilde aleniyet içinde yapılır ve bu
ölçtimlerin bir sureti üreticiye verilir. Numune artığı fındığın tamamı üreticiye iade edilir.
Üretici, alım ofisi yetkilisinin fındığı alırken belirlediği randıman, ölçüm ve
uygulamalara dair İlçe Tanm ve Orman Müdürlüğü'ne itiraz hakkına sahiptir. İtiraz konusu
olan şahit numuneler yedi gün saklamr. İtirazlar ile ilgili karar, alım ofisinin olduğu yerleşim
yerinde ziraat odası temsilcisi, alım ofisi temsilcisi ve ilçe tarım müdürlüğü yetkilisinden oluşan
heyet tarafından yedi gün içinde karara bağlamr. Bu süreç fmdık alma sürecini geciktiremez.
Üretici sonradan çıkacak karan kabul etme şartı ile fındığım verebileceği gibi, çıkacak karar
sonrası vermeyi de tercih edebilir.
Bakanlık en geç bir hafta içerisinde aldığı fmdığm parasım üreticiye öder. Aksi halde
üreticiye resmi enflasyon farkını TÜFE ve ÜFE aritmetik ortalamasına göre öder.
Fmdık Sigorta Fonu Oluşturulması ve Kullanılması
Gerekçe: Fındık alımı yöntem, randıman tespiti, fındık ödemesi ve koşullan
açıklanmıştır. Hükümetin fındık alımını uzmanlaşmış kadrolarla yapması ve randıman
tespitinde olası haksızlıklann önüne geçilerek findik ödemesinin gecikmeden yapılabilmesi
amaçlanmıştır.
Madde 6
Bakanlık her bir üreticiden satın aldığı fındığın fiyat ve miktar kaydını
tutar. Daha sonraki süreçte üreticiden aldığı fındığı daha yüksek fiyattan piyasaya sürdüğünde
elde edilen kâr Fındık Sigorta Fonu'nda toplanır. Her yıl toplanan meblağ, o yıl fındık alman
üreticilere alman fmdık miktan nispetinde TAKSİM sigorta primlerine katkı olarak kullamlır.
Devletin Fiskobirlik eliyle aldığı fındıklarda da aynı kural uygulamr.
Fmdık Üretimi Yapılacak Alanlar
Gerekçe: Devletin üreticiden aldığı fmdığı piyasaya satarken oluşan kâr payımn
tekrar üreticiye dönmesi ve tarım sigortasının teşviki hedeflenmiştir.
Madde 7
Fındık üretimi yapılacak alanlar bu Kanuntm yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren mevcut alanlar ile sımrlandınlır. 16/6/1983 tarih ve 2844 sayılı Fmdık Üretiminin
Planlanması ve Dikim Alanlarımn Belirlenmesi Hakkında Kanun'a ve 29/12/2014 tarih ve
2014/7253 sayılı Fındık Alanlanmn Tespitine Dair Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında
Karar'a aykın olarak, 16 il ve 123 ilçe dışında findik dikimi yapılan alanlar öncelikle başka
tanma elverişli ise bu yönde değerlendirilir.
Yeni fındık dikim alanlanmn tespit ve ilam ile yeni fındık bahçesi tesisine veya
yenilenmesine izin verilme usul ve esasları Cumhurbaşkam tarafından belirlenir. Bu alanlar,
ülke ekonomisi bakımından daha yararlı başka tanm ürünlerinin üretilemeyeceği hususu da göz
önünde bulundurularak arz talep dengesine göre belirlenir.
VAALAr
-P
^Up
Mevcut Fındık Bahçelerinin Beyan ve Kontrolü
Gerekçe: Fındık üretimi yapılacak alanlar smırlandınimıştır.
Madde 8
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olan fındık bahçelerinin
sahipleri veya işleticileri; Bakanlığın çıkaracağı yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren altı ay
içinde bu yönetmelikteki usul ve esaslara göre beyanname vererek bahçelerini bildirmekle
yükümlüdürler.
2-B arazisi konumunda olup, tapu kaydı tamamlanmamış olan fındık üretim alanları,
ilçe ziraat odası, ilçe tarım müdürlüğü ve kaymakamlık mal müdürlüğü tarafından bu arazinin
fındık üretim alanı olarak tespitine karar verilenler, milli emlak - mal müdürlüklerinden
kiralama usulü ile Fmdık Üretim Alam olarak ruhsatlandınhr. Bu ruhsat belgesi hem
destekleme ve teşviklerde hem de devletin fındık alımlarında geçerlidir.
Bu beyannameler üzerine; Bakanlıkça, gerekli incelemeler ve kontroller yapılarak
fındık bahçelerinin yerleri ve yüzölçümleri tespit edilir ve sahiplerine veya işleticilerine Fındık
Üretici Belgesi verilir. Bu hüküm. Bakanlıkça yapılan inceleme ve kontroller sırasında beyan
edilmediği, ancak bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olduğu tespit edilen fındık
bahçeleri hakkında da ceza hükümleri saklı kalmak kaydıyla aynen uygulamr.
Fındık Üretim Alam ve Fındık Üretici Belgesi verilmesine ve iptaline ilişkin hususlar,
mevcut fmdık bahçelerine ait beyanname verme şekil ve şartlan, beyannamelerin ihtiva edeceği
bilgiler, beyanname üzerine yapılacak inceleme ve kontrol usul, esas ve sorumlulukları
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenir.
Fmdık Üretiminin Desteklenmesi
Gerekçe: Mevcut fındık bahçelerinin beyan ve kontrolü tanımlanmıştır. 2-B arazisi
konumunda olup, tapu kaydı tamamlanmamış olan fındık üretim alanlanmn da fındık bahçesi
sayılması sağlanmıştır.
Madde 9
Bakanlık fındık üretiminin desteklenmesi için gerekli tedbirleri alır.
Desteklemeler, fmdık üretimi yapılan il ve ilçelerle sımrlı olmak üzere, kayıtlı alanlara ve
kayıtlı üreticilere verilir. Tüm bölgelerde %6 eğimden az olan taban araziye destekleme
verilmez. Fmdık üreticisine üretim desteği, gübre desteği ve mazot desteği olarak üç çeşit
destekleme uygulamr.
Üretim desteği, fındık üretilen alanlarm hem il bazında hem de aym ilde farklı
rakımlarda coğrafi zorluğa doğru orantılı olarak verilir. Fındık Maliyeti Belirleme
Komisyonu'nun fındık taban fiyatına esas oluşturmak üzere sezon öncesi belirlediği maliyetler,
gerçekleşen rekolte üzerinden revize edilerek Bakanlık tarafmdan belirlenir ve kamuoyuna ilan
edilir. Her il ve ilçe için belirlenen maliyet, tüm ulusal ortalama fındık üretim maliyetinin
üstünde ise, bu aradaki fark kadar devlet tarafmdan üreticiye kilo başma ilave üretim desteği
verilir.
Gübre desteği, dönüm başma o yıl fındık taban fiyatımn dört kilogram miktanndan az
olamaz. Gübre desteği için üreticinin ilçe tanm müdürlüğü veya bağlı ziraat odasma toprak
analizi yaptırması ve fındık üretici kayıt belgesi ile fındık üretim alam belgesine sahip olması
zorunludur.
Mazot desteği, güncel koşullara uygun olarak Bakanlık tarafından ayrıca belirlenir.
Fmdık Bahçelerinin Gençleştirilmesi
Gerekçe: Fındık üretimine verilecek destekler açıklanmıştır. Coğrafi zorluklarla
doğru orantılı olarak. Fındık Maliyeti Belirleme Komisyonu'nım yaptığı çalışmalara göre adil
ve üretimi özendirici teşvik politikası hedeflenmiştir.
Madde 10
Bakanlık, findik bahçesini gençleştirmek isteyen ve Ziraat fakültesinden
uzman bilirkişi raporuna göre İlçe Tanm Müdürlüğü tarafmdan uygun görülen üreticiye yeter
sayıda findik fidanı desteği verir. Bakanlık, gençleştirilen bahçeler için oluşacak zararı karşılar.
Bu kapsamda ödenecek zarar bedeli. Bakanlığa bu amaçla konacak ödenekten karşılanır.
Bu konuda verilecek destek ve telafi ödemeleri için miktar ve koşullar Cumhurbaşkam
Kararnamesi ile belirlenir.
Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı veya Fındık Üretici Belgesine sahip olmak^
m
şartlarmdan yararlanabilmek için ön koşuldur.
^up
Fındık Tarım Alanlarının Sigortalanması
Gerekçe: Fındık bahçelerinin gençleştirilmesi sürecinde Bakanlığın rolü izah
edilmiştir.
Madde 11
Tüm üreticinin sigorta kapsamına alınması için üretici teşvik edilir ve
eğitim faaliyetleri düzenlenir. Fındık Sigorta Fonu'nda biriken kayn^ Bu Kanunun 6. maddesi
hükümleri doğrultusunda Bakanlığa fındık satan üreticiye fındık üretim alanlannm
sigortalanmasında kaynak olarak kullandırılır.
Zirai don ve diğer ürün zararları oluşursa, zarar tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde
ürün zararım tespit için alanda çalışma yapılır. Sigorta şirketlerinin yeter sayıda eksper
görevlendirip görevlendirmediği Bakanlıkça denetlenir.
Ürün zararlarım gösteren emarelerin kaybolmasından sonra tespite gelinmesi nedeniyle
doğabilecek üretici zararından ilgili sigorta şirketi sorumludur.
Fındıkta Lisanslı Depoculuk ve Elektronik Ürün Senedi
Gerekçe: Fmdık tanm alanlarının sigortalanması süreçlerine üreticiyi koruyan bir
kanuni tanım getirilmiştir.
Madde 12
Fındık depolamada kullanmak için, gerçek ya da tüzel kişilerin
endüstriyel iklimlendirme depoları kurmalan, bu depoların nerelere ve nasıl kurulacağı,
kapasiteleri, aranan niteliklerin ne olacağı teşvik kapsamları ve işletimi de 5300 sayılı Tanm
Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre Bakanlıkça yürütülür.
Üretici, tacir, üretici birlikleri veya kooperatiflerinin lisanslı depoya verdiği fındık
karşılığında aldığı ELÜS (Elektronik Ürün Senedi), kamu bankalanndan kredi kullanmak için
teminat sayılır, ilave teminat istenmez.
Gerekçe: Fındıkta lisanslı depoculuğun tammı, kapsamı, yöntemi ve hukuki
dayanağı tammlanmış, lisanslı depolarda saklanan fındık teminat gösterilerek kredi
kullanmanm kolaylaştırılması amaçlanmıştır.
Madde 13
Arazi toplulaştırma ve miras yoluyla bölünmenin önlenmesi için Bakanlık
gereken önlemleri alır, çözüm üretir ve teşvik verir. Bu maddedeki hususlar Bakanlıkça
çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Gerekçe: Arazi toplulaştırma ve miras yoluyla bölünmenin önlenmesi için
Bakanlığın alacağı önlemler tanımlanmıştır.
Madde 14
Üretim maliyetlerini düştirmek için gübre ve tarımsal ilaç gibi girdi
kalemlerine özel vergi muafiyeti veya indirimleri yapılır. Muafiyet ve indirimler,
Cumhurbaşkam Kararnamesi ile belirlenir.
Gübre ve zirai ilaçta yerli üretim teşvik edilir.
Gübre kullammı ve satışında toprak tahlili mecburidir. Toprağm ihtiyacına göre gübre
kullamlır. Bölgede kullamlacak pestisit ve diğer ilaçların tercihi ziraat odaları veya tanm ilçe
müdürlükleri tarafından belirlenir.
Gerekçe: Üretim maliyetlerini düşürmek için gübre ve tarımsal il^.^,
kalemlerine özel vergi muafiyeti ve indirimler tanımlanmıştır. Gübre kullammı
toprak tahlili mecburiyeti' getirilmiştir. Bu yolla orta ve uzun vadede he:
düşürülmesi hem de üretimde verimliliğin artırılması hedeflenmiştir.
ei.
Madde 15
Özellikle tanm alanlannda ikamet eden çiflçiye, kırsaldan kente göçü
önleyecek şekilde düzenlemeler yapılır, Fmdık bölgelerinde fındık ile bağlantılı sektörlerde
istihdam teşviklerle arttırılır.
Gerekçe: Kırsaldan kente göçü önlemek amacıyla fındık bölgelerinde fmdık ile
bağlantılı sektörlerde istihdam teşvikleri tanımlanmıştır.
Madde 16
Fındık tarımında mekanizasyonun artınlması, özellikle toplama
makineleri, pat-pat ve ot kesme makineleri, ilaçlama cihaz ve makineleri Bakanlıkça teşvik
kapsamına alımr ve bu alet ve makineler üzerindeki KDV gibi vergiler findik üretilen illerde
azaltılır. İndirim oranları, Cumhurbaşkam Kararnamesi ile belirlenir.
Fındık Üretiminde Mevsimlik İşçi İstihdamı ve Çalışma Şartları
Gerekçe: Fındık tarımmda mekanizasyonun artırılması amacıyla makinelerinin
devlet teşvik kapsamma alınması kanuni hale getirilmiştir.
Madde 17
Bakanlık, mevsimlik işçilerin, iş güvenliği, ulaşım, konaklama ve sigorta
hakları ile çocuk işçiliğinin önlenmesi gibi konularda gerekli Önlemleri alır.
Mevsimlik fmdık işçisi günlük yevmiyelerini il valileri hasat öncesi bir komisyon ile
belirler. Asgari ücret aylık miktann aylık iş gününe bölümü üzerine ulaşım maliyetleri de hesap
edilerek belirlenir ve açıklamr.
iwr ^
Mevsimlik tarım işçileri ve yanında gelen birinci derece aile fertle™^0lt^;^^ ^e
boyunca Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında sigortalı sayılması sa^^üfTBuhıS^çil
kamu tarafından herhangi bir ödeme talep edilemez.
[ x(
îllerde valiler ilçelerde kaymakamlıklar konaklama ve bekleme alanları tespitinde sel-
su baskını gibi tehlikelerden uzak konaklamaya uygun alanlar sağlar. Tüm mevsimlik tarun
işçileri iş güvenliği ve işçi sağlığı kurallarma uygun olarak çalıştınimasım denetler. Aynca,
temel ihtiyaçları, tuvalet banyo için uygun portatif birimleri, temiz su ihtiyacım yerel yönetimle
işbirliği içerisinde temin eder.
Yasaklamalar
Gerekçe: Fındık üretiminde mevsimlik işçi istihdamı ve çalışma şartları
düzenlenmiştir. Mevsimlik tarım işçisi ve yanmda gelen birinci derece yakmlannm çalıştıkları
süre boyunca Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamında sigortalı sayılması sağlanmıştır. Aynca
yaşam şartlarmm da güvenli ve sağlıklı olması amaçlanmıştır.
Madde 18
Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra Bakanlıktan izin alınmadan yeni
fmdık bahçesi kurulamaz. Belirlenen alanlar dışında Bu Kanunun jâirürlüğe girmesinden sonra
izin alınmadan kurulan fındık bahçeleri ceza hükümleri saklı kalmak kaydıyla sahiplerince,
kendilerine tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde sökülür. Sahipleri tarafından süresi içinde
sökülmeyen fındık bahçeleri Bakanlıkça söktürülür ve yapılan masraflar 6183 sayılı Amme
Alacaklanmn Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre bahçe sahiplerinden tahsil
olımur.
Ceza Hükümleri
Gerekçe: Fındıkla ilgili yasaklamalar tammlanmıştır.
Madde 19
Bakanlıktan izin almadan belirlenen alanlar dışında fındık dikimi yapanlara
dönüm başma net asgari ücretini iki katı tutarmca, bu Kanunun 8. Maddesine uygun olarak
beyanda bulunmayanlar veya yanlış beyanda bulunanlara dönüm başma net asgari ücretin bir
katı tutannca idarî para cezası verilir.
Fındık Stratejisi Belirleme ve Yeniden Değerlendirme Süreçleri
Gerekçe: Ceza hükümleri tammlanmıştır.
!
Madde 20
Bakanlık her üç yılda bir tüm paydaşların katılımı ile basma açık Fmdık
Çahştayı düzenler. Bu çalıştayda ülkemizde ve dünyada fındık üretiminin uzun vadeli durumu
değerlendirilir ve bir strateji oluşturulur. Oluşturulan strateji raporla kamuoyunun bilgisine
sunulur.
Fındıkta Kartelleşmenin Önlenmesi ve Serbest Piyasa Koşullarının İşletilmesi
Gerekçe: Fmdık Stratejisi Belirleme ve Yeniden Değerlendirme Süreçleri
tammlanmıştır.
Madde 21
Ortaklık yapısının %50 ve fazlası yabancı olan şirketler kabuklu fındık
alımı ve fındık ihracatı yapamaz. Kabuklu findik alımı ve ihracat ruhsatları olanların ruhsatlan
bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içerisinde iptal olur.
Yerli Sanayicinin ve Kümelemenin Teşviki
Gerekçe: Yabancı firmaların fındık alımı ve ihracatı yapması yasaklanımştır. Yerli
sanayinin önünü kesen haksız rekabet unsurlannın önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Madde 22
Fındıkta serbest girişimcilerin ve yerli sanayinin, yabancı firmalarla
rekabet edebilmesi için bir araya gelmeleri (kümeleme) teşvik edilir ve devlet bunlara
finansman ve uygun koşullarda arazi desteği sağlar.
Devlet, yerli işletmecilerin, üretici birlikleri veya kooperatiflerinin uluslararası piyasada
işlenmiş ya da natürel fındık olarak pazar bulabilmeleri için gereken önlemleri alır.
İhracata dayalı katma değer üreten ürünlere teşvikte öncelik verilir.
Fiskobirlik'in Etkin bir Aktör Olarak Kullanımı
Gerekçe: Yerli işletmecilerin, üretici birliklerinin, üretici kooperatiflerinin ve
kümelemenin teşviki tammlanmıştır.
Madde 23
Fiskobirlik, fmdık alımında, fmdıktan katma değer üreten ürünlerin
üretiminde, ihracatta, lisanslı depo kurulmasmda girişimci, sanayici ve ihracatçının finansal
avantajlarından aynen yararlanır.
Fındık Katma Değerinin Artırılması
Gerekçe: Fiskobirlik'in fındık alımında, fındıktan katma değer üreten ürünlerin
üretiminde, ihracatta, lisanslı depo kurulmasında girişimci, sanayici ve ihracatçınm fınansal
avantajlarmdan aynen yararlanacağı tanımlanmıştır.
Madde 24
Tarım ve Orman Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Balj.
Bakanlığı Ar-Ge faaliyetleri ile fındığın katma değerinin ülkemizde kalması,
değerleri oluşturulması, yeni fındıklı mamullerin üretimi ve pazarlaması içi pr
m
arası mafe
ve tüm önlemleri alır.
^0
BA^
Tarım ve Orman Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı,
fmdıktan katma değeri yüksek ürünler elde edilerek iç pazara sımumu ve ihraç edilmesi ile ilgili
planlayıcı rol üstlenir. Başvuran yerli girişimci, ortaklıklara, üretici birlikleri veya
kooperatiflerine piyasa koşullarından daha avantajlı teşvikler verir. Bu yolla milli ürünümüz
fındıktan ülke ekonomisinin daha fazla istifade etmesi sağlamr.
İhracatçı Firmaların Üretim Maliyetlerinde Teşvik Uygulaması
Gerekçe: Fındık katma değerinin artırılması için Ar-Ge faaliyetlerinin artırılması
ve devletin fındıktan katma değeri yüksek ürünler elde edilerek iç pazara sunumu ve ihraç
edilmesi için planlayıcı rol üstlenmesi amaçlanmıştır.
Madde 25
Sanayici, ihracatçı, üretici birlikleri veya kooperatiflerinin kullandığı
elektrik, doğal gaz, dizel gibi üretim maliyetlerini direkt etkileyen girdilerin üstündeki vergiler,
firmaların yaptığı ihracat miktarlarına göre düşürülerek ihracat teşvik edilir. Bu indirim
oranlan, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenir.
Fındık Piyasası Denetleme Kurulu
Gerekçe: Sanayici ve ihracatçının kullandığı elektrik, doğal gaz, dizel gibi üretim
maliyetlerini direkt etkileyen girdilerin üstündeki vergilerin düşürülmesi amaçlanmıştır.
Madde 26
Fındık piyasasında manipülasyonların önlenmesi, rekabetin korunması
ve fındıktan ülke ve üretici lehine en yüksek kazanım sağlanması için Fındık Piyasası
Denetleme Kurulu kurulur. Fiskobirlik, Türkiye Ziraat Odalan Birliği, Tanm ve Orman
Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Barolar Birliği temsilcileri ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
adına borsa temsilcisinin de olacağı bu kurulun başlıca görevleri ve yetkileri şunlardır;
a) Özellikle yabancı firmaların fmdık piyasasında tekel oluşturmasımn önüne
geçilecek tedbirler alınması,
b) Ortaklık yapısmm %50 ve fazlası yabancı olan şirketlerin kabuklu fındık alımı ve
ihracatına doğrudan ya da dolaylı müdahil olup olmadıklannm tespiti ve
denetlenmesi.
c) Türk sanayici ve ihracatçılarının ulusal ya da uluslararası düzeyde Pazar alanlarma
yönelik serbest rekabet kurallarının dışında faaliyette bulunan firmaların tespiti ve
yarattıkları zarar nispetinde cezalandırılmaları için Rekabetin korunması hakkındaki
kanun hükümlerini uygulamak,
d) Herhangi bir kuruluşun fmdık piyasasmda güç birliği yapmak gayesi ile bazı
firmalardan fmdık alımı yaparken fiyat ölçüsü ve fındık kalitesi farklı olmadığı
halde bir kısmından da özellikle almayarak, piyasa hâkimiyeti kurmak için
faaliyetlerde bulunmasımn önüne geçmek, 4045 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkındaki Kanun'un ilgili tüm hükümlerini işletmek.
e) Devlet tarafından verilecek teşviklerin sektörün katma değer üreten farklı
birimlerinde verilmesinin planlanması ve teşviklerin zaten mevcut olan alanlarda
değil eksik görülen alanlarda verilmesinin denetlenmesi.
Fındık üreticisinin, tüccar, sanayici ve ihracatçının fînansal olarak desteklenmesi
Gerekçe: Fmdık piyasasında manipülasyonlarm önlenmesi, rekabetin korunması
ve fındıktan ülke ve üretici lehine en yüksek kazamm sağlanması için Fındık Piyasası
Denetleme Kurulu kurulmuş, görev ve yetkileri tammlanmıştır.
Madde 27
Fındık üreticisinin hasat Öncesi ve devammda ihtiyaç duyduğu
finansmana ulaşması için fındık üretimi yapılan 16 il ve bağlı ilçelerde konumlu Ziraat
Bankası'ndan geçmiş yıllarda ürettiği fındık hesabı üzerinden o yıl üreteceği fındığı garanti
göstererek ( ürün menkul rehni ile) üreteceği findığm maliyetine kadar finansman desteği
sağlanacak şekilde önlemler almır. Gerekli durumlarda banka içerisinde işlemlerin kolay ve
yeterli hızda yürütülmesi için ayrı birim ve görevliler tesis edilir.
an
Fındık tüccarı, sanayici ve üretici birlikleri veya kooperatifleri için
Mİ
desteği için de fındık üretilen 16 il ve bağlı ilçelerde faaliyette bulunan^
görevlendirilir.
Eximbank'm fındık ihracatçısına, üretici birlikleri veya kooperatifle!
nispetinde uygun koşullarda kredi kolaylığı sağlaması için gerekli ilave dm eni
mapı ıS
Gerekçe: Yerli tüccar ve sanayici için avantajlı finansman desteği sağlarken
üreticinin, sektördeki farklı aktörlerin karşısmda dezavantajlı bir konumda olmaması ve
üreteceği fındığı garanti göstererek ihtiyaç duyduğu finansmana ulaşması amaçlanmıştır.
Madde 28
Bakanlık, fındık ihracatının direkt bölgeden yapılarak ulaşım
maliyetlerinin azaltılması için, fındık coğrafyasına yakın limanlann modemize edilmesi ve
kapasiteleri artıniması için gerekli çalışmaları ilgili bakanlıklar ile birlikte yapar.
İlave olarak en çok fındık ihracatı yapan Ordu, Giresun ve Trabzon illerinin demiryolu
sistemimize bağlanarak Karadeniz'den İstanbul ve İzmir limanlarına erişimin kolaylaştınlıp iç
nakliye maliyetlerini düşürülmesi sağlanır.
Yönetmelikler
Gerekçe: Fmdık ihracatımn direk bölgeden yapılarak üretim jnaliyetlemin
düşürülmesi için bölgedeki limanlann modemize edilmesi ve en çok fm^k^.ür^^^l^ı
demiryolu ağma bağlanması amaçlanmıştır.
Madde 29
Bu Kanunun uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirleyen
yönetmelikler, bu Kanunun yürürlüğe girmesini müteakip altı ay içerisinde yürürlüğe konulur.
Gerekçe: Yönetmelikler maddesidir.
.A
Geçici Madde 1
Fiskobirlik'in üye yapısı faal üyeler kayıtlı olacak şekilde bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde ilgili kanun ve mevzuata göre
yenilenir. Faal üyelerin kesinleşmesinden sonra Yönetim Kurulu seçimleri yenilenir.
Gerekçe: Fiskobirlik'in faal olmayan üye yapısımn yeniden düzenlenmesi
ve güncellenmesi amaçlanmıştır.
Geçici Madde 2
Eximbank İhracatçılar Birliği'ne kayıtlı firmalara, üretici
birliklerine veya kooperatiflerine kredi verirken iki yıl süre ile bir önceki ihracat rakamı kredi
ihtiyacım karşılamaya yetmiyor ise, kayıtlı bilançolarının bir yıl önceki değeri üzerinden aynı
koşullarda kredi imkâm tamr.
Yürürlük
Gerekçe: Eximbank'm kredi verme sürecinde firma ve kuruluşlara iki yıl
süre ile, bir önceki ihracat rakamı kredi ihtiyacım karşılamaya yetmiyor ise, kayıtlı
bilançolanmn bir yıl önceki değeri üzerinden aym koşullarda kredi imkâm tamnmıştu:.
Madde 30
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 31
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
^A/
1923
ÖAŞV^İ
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
^Üp BA^
FINDIK KANUNU TEKLİFİ
Amaç