İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/225 · Komisyonda

298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Bu teklif ilk kez 2 Temmuz 2018 tarihinde (27. Dönem) verildi; sonuçlanmadığı için 27. Dönem’deki 2/291 esas numaralı kaydından 28. Dönem’de yenilendi. 28. Dönem sayılarına dahil edilmez. Önceki kayıt ↗

Teklif ile; seçim yasaklarının başlamasından sonra ilgili kanunda belirtilen şartları yerine getirmeyen şirketlere verilen para ve hapis cezalarının artırılması; araştırma şirketlerinin, yaptıkları anket ve araştırma çalışmalarından elde ettikleri gelirleri, aldıkları danışmanlık ücretlerini, televizyon ve radyo programlarından aldıkları ücretleri kurumsal internet sayfalarından yayımlaması zorunluluğu getirilmesi öngörülmektedir.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Mustafa Sezgin Tanrıkulu
Yeni Parti · Diyarbakır

Komisyon süreci

  1. 2 TEMMUZ 2018
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Anayasa Komisyonu
    Geliş 19 Haziran 2023 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 19 Haziran 2023 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Tarihsel açıdan 1950'li yıllara kadar egemen olan propaganda tabanlı seçim stratejileri, hızlı bir değişimle siyasal iletişim mantığı içerisindeki siyasal kampanyalara dönüşmüş, adaylardan partiye, ideolojiden inanca geniş bir yelpazede değerlendirilen, seçim stratejileri ve taktikleriyle üretilen kampanyalarla şekillendirilmiştir. Günümüzde seçmen algısı yarım yüzyıl öncesi bir yana, son 10 yıl önceki ihtiyaçlar için bile oldukça farklılaşmakta, ihtiyaçlar değişmekte ve yeni beklentiler söz konusu olmaktadır. Düzenlenen seçim kampanyaları sürecinde yurttaşların arzularının irdelenmesi, diğer yandan yönetilenlerin aldıkları hizmetin kalitesinin ne kadar farkında oldukları, hükümetlerden ne bekledikleri, oy verme davranışında bulunacak insanların hangi gerekçe ile kime oy verecekleri sorunu, yani bilgilenme ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Bu noktada kitle iletişim araçları devreye girmektedir. Kitle iletişim araçları/medya aracılığıyla yapılan siyasal iletişim, verdikleri haber başta olmak üzere yorum, görüşme, tartışma, inceleme-araştırma olarak yer almaktadır Demokratik siyasi rejimlerin hakim olduğu toplumlarda halk, farklı seçenekler arasından tercihler yaparak siyasi iktidarı ya da kendilerini yönetecek kişileri seçerler. Seçim kararının kendisi basit bir karar gibi görülürken; seçim tercihinin belirleyicileri olarak bir çok bağımsız değişken bulunmaktadır. Bunlar, grup baskılarından aile ve siyasal geçmişe, ekonomik koşullardan parti taraftarlığı ve aday imajlarına kadar uzanan geniş bir yelpazeye sahiptir, Öte yandan bazı seçmenler sadece vatandaşlık görevini yerine getirmek için sandık başına giderken; bazıları da adaylarla ilgili çeşitli değerlendirmeler, çağrışımlar ve imajlar sonucu oy kullanabilmektedirler. Ülkemizde seçmenin nabzını yoklamak için araştırma şirketleri tarafından yapılan kamuoyu araştırmaları son yıllarda büyük ölüde güvenilirliğini yitirmiştir. 10 Ağustos 2014 tarihinde yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimi ve 16 Nisan 2017 referandumundan hemen önce açıklanması yasak olmasına rağmen kamuoyu araştırmaları basınla paylaşılmış ve kamuoyu manipüle edilmiştir. Halk nezdinde sonucun belli olduğu hissiyatının oluşmasına neden olan bu durum seçime olan katılımı etkilediği gibi zaten eşit şartlarda devam etmeyen kampanya sürecine büyük zarar vermiştir. Son 15 yılda yapılan bütün seçimlerde manipülasyon iddiaları gündemi meşgul etmiştir. Seçmenin sandığa gitmemesine ya da başka partilere oy vermesine neden olan bu durumun kasıtlı olarak yapıldığına dair ciddi emareler bulunmaktadır. Siyasi ve sosyal konularda yapılan tüm araştırmalar belirli bir hata payı ile yapılır. İstatistiksel bir çalışma ile yapılan bu araştırmalarda *- 902 yanılma payı vardir ç Ni ise 9615-20'lik yanılma payı bile bazı firmalar için olağan hale Zgekiiştiğ Cumhurbaşkanlığı seçimi ve 2017 Referandum sonuçları dikkate alındığında t gerçekleşen sonuçlar arasında 11-12 puanlık yanılmalar olmuştur. Bu değil miktarlarının 9620”si civarında hatayı göstermektedir. © Ülkenin geleceğini belirleyecek olan bu seçimlerdeki bu derecedeki büyük yanılmalar kabul edilebilir değildir. Kamuoyu araştırmalarında yüzde 2'lik hata payı makuldür. Bu oranın üzerinde ya da altında gösterilen sonuçlar, bunun kasıtlı olduğunu ve bir algı operasyonu yapıldığını göstermektedir. Ayrıca 298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, seçim yasaklarının başlaması ile anketlerin yayımlanmasını kesin bir dille yasaklamıştır. Yüksek Seçim Kurulu, her seçimden önce bu yasağı bir genelgeyle hatırlatmaktadır. Ancak araştırma şirketleri ve medya bu yasağa uymamaktadır. Son seçimlerde yasal uyarılara rağmen buna uyulmadığı, birçok kez görülmüştür. Bu nedenle bu gibi davranışlarda bulunanlar için caydırıcı cezalar uygulanmalıdır. Altının çizilmesi gereken çeşitli hususlar daha vardır. Bazı araştırma şirketi sahipleri adeta bir siyasi parti sözcüsü gibi davranmakta, TV ve radyo programı yapmakta, belediyc/ iştirakları ve kamu kurumlarına danışmanlık yaparak meslek ilkelerine ve itibarına gölge düşürmektedir. Bu firmaların yaptığı işlerden kazandığı ücretler ise bilinmemektedir. Bütün araştırma şirketleri şeffaf bir şekilde yapılan tüm çalışmalarının ve gelir-gider tablosunu kendi internet sayfasından paylaşmalıdır. Şeffaflığı şaibeli olan şirketlerin araştırmaları ise algi yaratmaktan öteye gitmemektedir. Seçmen tercihine yönelik yapılan bu tarz müdahale ve yönlendirmeler demokratik ülkeler için büyük bir utançtır.

Maddeler

3 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ekliyor
26/4/1961 Tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 55/B maddesinin üçüncü fıkrasının ikinci cümlesinden sonra şu cümleler eklenmiştir. “Bu yasağa uymayan ve Kanunda belirtilen şartları yerine getirmeyen şirketlere; birlikte çalıştıkları tespit edilen partiden fatura karşılığı aldığı ücretin 100 katı idari para cezası kesilir ve şirket yetkilileri 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca araştırma şirketleri; yaptıkları anket ve araştırma çalışmalarından elde ettikleri gelirleri, aldıkları danışmanlık ücretlerini, televizyon ve radyo programlarından aldıkları ücretleri kurumsal web sayfasından duyurmakla yükümlüdürler. ” i
Madde 2
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 3
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik