Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Tarihsel açıdan 1950'li yıllara kadar egemen olan propaganda tabanlı seçim
stratejileri, hızlı bir değişimle siyasal iletişim mantığı içerisindeki siyasal kampanyalara
dönüşmüş, adaylardan partiye, ideolojiden inanca geniş bir yelpazede değerlendirilen, seçim
stratejileri ve taktikleriyle üretilen kampanyalarla şekillendirilmiştir. Günümüzde seçmen
algısı yarım yüzyıl öncesi bir yana, son 10 yıl önceki ihtiyaçlar için bile oldukça
farklılaşmakta, ihtiyaçlar değişmekte ve yeni beklentiler söz konusu olmaktadır.
Düzenlenen seçim kampanyaları sürecinde yurttaşların arzularının irdelenmesi, diğer
yandan yönetilenlerin aldıkları hizmetin kalitesinin ne kadar farkında oldukları,
hükümetlerden ne bekledikleri, oy verme davranışında bulunacak insanların hangi gerekçe ile
kime oy verecekleri sorunu, yani bilgilenme ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Bu noktada kitle
iletişim araçları devreye girmektedir. Kitle iletişim araçları/medya aracılığıyla yapılan siyasal
iletişim, verdikleri haber başta olmak üzere yorum, görüşme, tartışma, inceleme-araştırma
olarak yer almaktadır
Demokratik siyasi rejimlerin hakim olduğu toplumlarda halk, farklı seçenekler
arasından tercihler yaparak siyasi iktidarı ya da kendilerini yönetecek kişileri seçerler. Seçim
kararının kendisi basit bir karar gibi görülürken; seçim tercihinin belirleyicileri olarak bir çok
bağımsız değişken bulunmaktadır. Bunlar, grup baskılarından aile ve siyasal geçmişe,
ekonomik koşullardan parti taraftarlığı ve aday imajlarına kadar uzanan geniş bir yelpazeye
sahiptir, Öte yandan bazı seçmenler sadece vatandaşlık görevini yerine getirmek için sandık
başına giderken; bazıları da adaylarla ilgili çeşitli değerlendirmeler, çağrışımlar ve imajlar
sonucu oy kullanabilmektedirler.
Ülkemizde seçmenin nabzını yoklamak için araştırma şirketleri tarafından yapılan
kamuoyu araştırmaları son yıllarda büyük ölüde güvenilirliğini yitirmiştir. 10 Ağustos 2014
tarihinde yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimi ve 16 Nisan 2017 referandumundan hemen önce
açıklanması yasak olmasına rağmen kamuoyu araştırmaları basınla paylaşılmış ve kamuoyu
manipüle edilmiştir.
Halk nezdinde sonucun belli olduğu hissiyatının oluşmasına neden olan bu durum
seçime olan katılımı etkilediği gibi zaten eşit şartlarda devam etmeyen kampanya sürecine
büyük zarar vermiştir. Son 15 yılda yapılan bütün seçimlerde manipülasyon iddiaları gündemi
meşgul etmiştir. Seçmenin sandığa gitmemesine ya da başka partilere oy vermesine neden
olan bu durumun kasıtlı olarak yapıldığına dair ciddi emareler bulunmaktadır.
Siyasi ve sosyal konularda yapılan tüm araştırmalar belirli bir hata payı ile yapılır.
İstatistiksel bir çalışma ile yapılan bu araştırmalarda *- 902 yanılma payı vardir ç Ni
ise 9615-20'lik yanılma payı bile bazı firmalar için olağan hale Zgekiiştiğ
Cumhurbaşkanlığı seçimi ve 2017 Referandum sonuçları dikkate alındığında t
gerçekleşen sonuçlar arasında 11-12 puanlık yanılmalar olmuştur. Bu değil
miktarlarının 9620”si civarında hatayı göstermektedir. ©
Ülkenin geleceğini belirleyecek olan bu seçimlerdeki bu derecedeki büyük yanılmalar
kabul edilebilir değildir. Kamuoyu araştırmalarında yüzde 2'lik hata payı makuldür. Bu
oranın üzerinde ya da altında gösterilen sonuçlar, bunun kasıtlı olduğunu ve bir algı
operasyonu yapıldığını göstermektedir. Ayrıca 298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Ve
Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun, seçim yasaklarının başlaması ile anketlerin
yayımlanmasını kesin bir dille yasaklamıştır. Yüksek Seçim Kurulu, her seçimden önce bu
yasağı bir genelgeyle hatırlatmaktadır. Ancak araştırma şirketleri ve medya bu yasağa
uymamaktadır. Son seçimlerde yasal uyarılara rağmen buna uyulmadığı, birçok kez
görülmüştür. Bu nedenle bu gibi davranışlarda bulunanlar için caydırıcı cezalar
uygulanmalıdır.
Altının çizilmesi gereken çeşitli hususlar daha vardır. Bazı araştırma şirketi sahipleri
adeta bir siyasi parti sözcüsü gibi davranmakta, TV ve radyo programı yapmakta, belediyc/
iştirakları ve kamu kurumlarına danışmanlık yaparak meslek ilkelerine ve itibarına gölge
düşürmektedir. Bu firmaların yaptığı işlerden kazandığı ücretler ise bilinmemektedir. Bütün
araştırma şirketleri şeffaf bir şekilde yapılan tüm çalışmalarının ve gelir-gider tablosunu kendi
internet sayfasından paylaşmalıdır. Şeffaflığı şaibeli olan şirketlerin araştırmaları ise algi
yaratmaktan öteye gitmemektedir. Seçmen tercihine yönelik yapılan bu tarz müdahale ve
yönlendirmeler demokratik ülkeler için büyük bir utançtır.